آیتالله صانعی، میزان زکات فطره امسال را اعلام کرد
آیتالله صانعی، میزان زکات فطره امسال را بر اساس قوت غالب گندم یا برنج اعلام کرد.
آیتالله صانعی، میزان زکات فطره امسال را بر اساس قوت غالب گندم یا برنج اعلام کرد.
زکات فطره برای هر نفر به قیمت گندم 3000 تومان و به قیمت برنج باشد12000 تومان می باشد.
سوالاتی پیرامون زکات فطره
باسمه تعالی
محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی صانعی (مد ظله العالی)
با آرزوی سلامتی و قبولی طاعات و عبادات؛
احتراماً با توجه به فرارسیدن عید سعید فطر، فتوای مبارک را در سوالات زیر پیرامون زکات فطره جهت روشن شدن وظیفه مقلدان بیان فرمایید:
سؤال1: مقدار زكات فطره را بیان فرمایید.
پاسخ: مقدار زکات فطره تقریباً سه کیلوگرم گندم، جو، خرما، کشمش و هم چنین برنج می باشد که امروزه جزء قوت غالب است، و پرداختن قیمت هرکدام از آن ها به قیمت بازار همان محل هم کافی است و در حال حاضر قیمت سه کیلوگرم گندم در اکثر شهرهای ایران تقریباً 3000 تومان می باشد که پرداخت آن مجزی و برائت ذمه با آن حاصل می شود.
سؤال2: آیا مصرف زکات فطره همان مصارف هشت گانه زکات مال است یا خیر؟
پاسخ: مصارفش همان مصارف است، لکن رعایت احتیاط مستحب در آن است که به فقرای مؤمنین و شیعیان داده شود؛ کما این که رعایت جهات افضلیت یعنی ترجیح خویشان بر غیر آن ها و همسایگان فقیر و سپس اهل علم فقیر، مطلوب و موجب ثواب زیادتر می باشد.
سؤال3: آیا پرداخت فطریه به مراکز و جاهایی که اطمینان به مصرف آن در مصارف معین شده توسط شرع نداریم، جایز است یا خیر؟
پاسخ: مبرء ذمه نمی باشد و وثوق به مصرف در مصارف معینه شرعیه، لازم و شرط جواز و برائت ذمه است.
سؤال4: یک مد طعام که باید به عنوان کفاره یا فدیه به فقیر داده شود، چه مقدار است؟
پاسخ: تقریباً هفتصد و پنجاه گرم، که در كفّاره یا فدیه منحصراً باید به فقرا نان، گندم و امثال این دو از اطعمه داده شود و قیمت كفایت نمی كند; مگر آنكه پول را به او بدهد كه او وكالتاً، طعام تهیّه كند و وثوق به تهیّه آن نیز داشته باشد.
سؤال5: ما در تهران زندگی می كنیم، آیا می توانیم زكات فطره را به جای دیگری غیر از محل زندگى، مثل محل اولی كه در آن زندگی می كردیم یا جای دیگر بفرستیم؟
پاسخ: در هر مکانی که به مصارف معینه شرعیه برسد مانعی ندارد.
سؤال6: زکات فطره بر چه کسی واجب است؟
پاسخ: كسى كه قبل از غروب شب عید فطر گرچه یك لحظه، بالغ و عاقل و هشیار است و فقیر نباشد، باید براى خودش و كسانى كه نانخور او هستند، هر نفرى یك صاع (كه تقریباً سه كیلو است) گندم یا جو یا خرما یا كشمش یا برنج یا ذرت و مانند اینها به مستحق بدهد، و اگر پول یكى از اینها را هم بپردازد، كافى است.
سؤال7: زكات فطره میهمان شب عید فطر بر عهده چه كسى است؟
پاسخ: بر عهده خود میهمان است، حتى اگر قبل از غروب وارد شود، زیرا با مصرف غذا و افطارى یك شب، نانخور بودن و عیلولیت صدق نمى كند. آرى، اگر قبل از غروب آمده و بناست چند روزى بماند به عهده صاحبخانه و میزبان است چون عیلولیت و نانخور بودن صدق مى كند.
سؤال8: آیا مى توان زكات فطره را به سید فقیر داد؟
پاسخ: سید مى تواند زكات فطره خود را به سادات فقیر بدهد، ولى غیر سید نمى تواند زكات فطره خود را به سید بدهد.
سؤال9: آیا فطریه سربازانى كه در سربازخانه ها از جیره دولتى استفاده مى كنند، به عهده خود آنان است یا دولت؟ آیا سربازان عائله دولت محسوب مى شوند یا خیر؟
پاسخ: به عهده دولت نمى باشد و اگر خودشان توان پرداخت را دارند و براى غذا پول آن را مى دهند، باید زكات را بپردازند و اگر غذا را به آنان مى دهند كه نانخور دولت محسوب مى شوند، بنا بر احتیاط باز زكات فطره به عهده خود آنان است، هر چند عدم تعلق به خود آنان هم، خالى از وجه نیست.
سؤال10: لطفاً زمان پرداخت زكات فطره را بیان فرمایید؟
پاسخ: از اول شب تا زوال و ظهر روز عید مى باشد، آرى، براى كسانى كه نماز عید مى خوانند احتیاط واجب آن است كه قبل از نماز بپردازند و یا کنار گذاشته شود تا بعد به مصرف برسانند.
سؤال11:آیا جایز است مكلّف زكات فطره را جدا كند و كنار بگذارد كه بعد به مصرف برساند؟
پاسخ: مانعى ندارد و بعد از جدا كردن هر زمانى كه ادا نماید زكات فطره محسوب مى شود، لیكن اگر با وجود مستحق و محل مصرف مسامحه در اداى آن نمود و از بین رفت، ضامن مى باشد.
سؤال12: اگر به جهتى از جهات، زكات فطره را تا قبل از ظهر روز عید، نه از مالش جدا كند و نه پرداخت نماید، وظیفه او چیست؟
پاسخ: تكلیف به پرداخت باقى است، لیكن باید قربة الى الله بپردازد و قصد ادا و قضا ننماید.
سؤال13: آیا در پرداخت زكات فطره، لازم است كه به فقیر گفته شود زكات فطره است یا خیر؟
پاسخ: لازم نیست و عمده رسیدن زكات به دست فقیر است، و چنانچه گفتن آن او را ناراحت مى كند و موجب آسیب رساندن به شخصیت او مى شود، نباید گفت.
س 14. اگر شخصى زكات فطره خود و اهل خانواده اش را چند سال پى در پى به دلیل تنگْ دستى كه در آن روزها حتّى براى نان شب محتاج بوده اند نپردازد، ولى بعداً به دلیل امكانات مالى مى تواند بدهد، چه حكمى دارد؟
پاسخ ـ كسى كه غروب شب عید شرایط وجوب پرداخت زكات فطره را ندارد، بعد از غنا و تمكّن، چیزى به عنوان زكات فطره بر او لازم و یا مستحب نیست. بنابراین، در مفروض سؤال زكات فطره، تعلّق نگرفته و نه تنها واجب نیست؛ بلكه مستحب هم نبوده است. پس پرداخت به عنوان زكات فطره هم در مفروض سؤال، مشروع نیست.
س 15. اگر میهمان شب عید فطر بعد از غروب وارد شود، لیكن دعوت از او در روزهاى قبل بوده باشد، زكات فطره اش بر عهده چه كسانى است؟
ج ـ بر عهده خود میهمان است هرچند كه از قبل دعوت شده باشد.
س16. اگر میزبان بخواهد زكات فطره میهمان شب عید را در صورتى كه بر عهده میهمان باشد، بدهد، آیا كفایت مى كند یا خیر؟
ج ـ با رضایت و اجازه اش كفایت مى كند.
س17. آیا در احكام میهمان و میزبان از حیث زكات فطره كه در سؤال هاى قبل گفته شد، بین دعوت در خانه و یا دعوت در مراكز پذیرایى فرقى هست یا خیر؟
ج ـ فرقى نمى باشد.
س18. اگر بخواهد به جاى زكات فطره پول آن را بپردازد، آیا قیمت روز ادا را باید پرداخت نماید یا قیمت روز عید را؟
پاسخ ـ باید قیمت زمان ادا را پرداخت نماید.
س19. آیا در زكات فطره مى توان غیر از اجناس معیّن شده از قوت غالب و غیر از پول آن، چیز دیگرى خرید و به فقیر داد یا كفایت نمى كند؟
پاسخ ـ نمى توان و كفایت نمى كند، مگر با رضایت و اجازه گیرنده زكات (فقیر) باشد.