گزیده سرمقاله روزنامههای صبح امروز
روزنامههای صبح امروز سرمقالههای خود را به مهمترین مباحث داخلی و بین المللی اختصاص دادند.
كیهان
«مراقبت از مرزها» عنوان یادداشت روز روزنامه كیهان به قلم حسام الدین برومند است كه در آن میخوانید:
در سند چشم انداز قضایی كه در سال 1387 به تصویب رسید، بشرای سال 1404 پیش بینی و به صراحت تاكید شده است؛ «عملكرد دستگاه قضایی به گونهای خواهد بود كه همه افراد جامعه به دستگاه قضایی به منزله ملجأ عدالت خواهی «اعتماد» خواهند داشت و با احساس امنیت حق خود را مطالبه خواهند كرد.»
اقدامات اخیر دستگاه قضایی در رسیدگی بدون تبعیض به اتهامات برخی متهمان خاص و همچنین اجرای احكام قطعیت یافته درباره مجرمانی كه خیلیها انتظار آن را نداشتند، اعتماد افكارعمومی به قوه قضائیه را در پی داشته است. این سطح از اعتماد اگرچه هنوز با سطح پیش بینی شده در سند چشم انداز فاصله فراوانی دارد ولی برخی از افراد و جریانات كه منافع سیاسی و اجتماعی خود را در خطر میبینند به جای استقبال از اقدامات یادشده و ترغیب به برداشتن گامهای بیشتر و بلندتر، همین سطح از حركت دستگاه قضا را برنتافته و به تخطئهای ناشیانه و سأال برانگیز روی آوردهاند و از جمله تلاش میكنند این رویه اعتمادآفرین را «سیاسی» - و به دور از موازین حقوقی و قضایی - جلوه دهند؟! از سوی دیگر؛ به دور از هیاهوی جریانهای انحرافی و اشرافی و كانونهای قدرت و ثروت و جماعتی كه تنها خود را معیار میپندارند باید دید و واكاوی كرد كه مشی قوه قضاییه بر چه مداری استوار است؟
برای اینكه تصویر كاملی از «واقعیت» ها به جای «پندار» ها و «بسترواقعی» به جای «فضای ساختگی» تحصیل شود نكات زیر قابل اعتناست: 1- از جمله رویكردهای اصلی قوه قضاییه در 3 سال گذشته مبارزه قاطعانه با «مفاسد اجتماعی» بوده است. این مبارزه بدون شك با شعار و خطابه محقق نمیشود و آنچه كه بسیار مهم بوده این است كه مردم در عمل شاهد قاطعیت و جدیت دستگاه قضایی در برخورد با جرایمی چون سرقت مسلحانه، زورگیری با سلاح سرد، تجاوز به عنف و... باشند.
اقدام عملی و قاطعانه قوه قضاییه یكی از اصلی ترین عواملی است كه میتواند حاشیه امن اشرار و اوباش، قداره بندان و متجاوزان به حقوق مردم را از بین ببرد و بازدارندگی اجتماعی ایجاد نماید.
اما آیا در سالهای گذشته این اتفاق به وقوع پیوسته است؟ پاسخ این است كه طی 3 سال گذشته در این راستا گامهای درخور توجه و امیدآفرینی برداشته شده است، اگرچه این اتفاق رخ داده و البته تا نقطه مطلوب فاصلهای ناپیموده وجود دارد، ولی در همین اواخر مردم و افكارعمومی رسیدگی به موقع و بهنگام و برخورد قاطعانه دستگاه قضا در پروندههایی مثل «فساد كلان بانكی»، «میدان سعادت آباد»، «عقرب سیاه»، «پل مدیریت»، «حادثه خمینی شهر»، «مجازات قاتل روح الله داداشی» و... را از یاد نمیبرند.
اقدام شایسته دیگری كه در حوزه مبارزه با مفاسد اجتماعی طی سالهای اخیر انجام شده است تصویب دو آیین نامهای است كه به موجب آن از یكسو «مجرمان خطرناك» تحت نظارت بیشتری هستند و دایره امتیازهایی مانند «مرخصی»، «آزادی مشروط»، «عفو» برای آنها محدود شده است، از سوی دیگر؛ «مجرمان خطرناك» در زندان جدا از سایر زندانیان نگهداری میشوند كه هر دوی این اقدامات، «پیشگیری از جرم» را در پی خواهد داشت.
2- از دیگر رویكردهای قوه قضاییه كه به موازات مبارزه با مفاسد اجتماعی طی، دو، سه سال اخیر كاملا محسوس است و نسبت به گذشته قابل مقایسه نیست، برخورد با «مفاسد اقتصادی» است.
اقدام ارزشمند و تحول آفرینی كه در مدیریت فعلی دستگاه قضایی صورت گرفت این بود كه یك رویكرد و مشی اشتباه را تصحیح كرد و آن صیانت از فعالیت اقتصادی و مبارزه قاطعانه با اخلال گران اقتصادی بصورت توأمان بود. پیش از این بیش تر فقط، بر مقوله امنیت اقتصادی تاكید میشد.
اوج مبارزه با مفاسد اقتصادی به دو پرونده حساس و خطیر مربوط میشود كه قوه قضاییه در ماههای گذشته بدون توجه به حاشیه سازیها و هیاهوی رسانهای پس از تحقیقات مقدماتی و صدور كیفرخواست، احكام اولیه متهمان دانه درشت را صادر كرد. پرونده فساد سه هزار میلیاردی و پرونده اختلاس از بیمه ایران در شرایطی به مرحله اجرای احكام نزدیك میشود كه پیش از این رسانههای ضدانقلاب با آب و تاب فراوان القاء میكردند كه رسیدگی به این پروندهها به سرانجام نمیرسد و این ادعا را پمپاژ مینمودند كه «پروندههای اینچنین ماست مالی میشود»!
اكنون آنچه كه محرز است و افكار عمومی نیز در عمل- و نه در شعار- آن را مشاهده میكند، این است كه احكام 39 متهم پرونده فساد سه هزار میلیاردی صادر شده است كه برخی به «اعدام» و حبسهای طولانی مدت محكوم شدهاند و علاوه بر آن 8 نفر از این متهمان در مجموع به مجازات نقدی حدود پنج هزار میلیارد تومان محكوم گردیدهاند. و این بخش اول این پرونده بزرگ فساد اقتصادی است و سایر متهمان نیز پرونده شان مفتوح است و احكام قضایی آنها نیز صادر خواهد شد.
با این حال انصاف آن است كه برخورد قاطعانه با مفسدین اقتصادی قابل انكار نیست. دشمن، ضد انقلاب و رسانههای زنجیرهای كه پیش از این بر طبل ناتوانی دستگاه قضایی در رسیدگی و مجازات متهمان دانه درشت اقتصادی میكوبیدند احتمالاً پس از ناكامی و البته در ادامه همان خط دشمنی تغییر تاكتیك خواهند داد و القائات، شبهات و شایعات دیگری را به پیش خواهند كشید. اما چگونه؟ در ادامه به پاسخ خواهیم رسید.
3- قوه قضاییه اكنون در اقدامی شجاعانه علاوه بر مبارزه بی امان در حوزه مفاسد اجتماعی و مفاسد اقتصادی به مبارزه با مفاسد سیاسی نیز ورود پیدا كرده است.
به تعبیر دقیق تر دستگاه قضایی در راستای وظایف ذاتی و قانونی خود مشی قابل قبول و راهگشایی را انتخاب كرده و آن این كه مبارزه با «فساد» در حوزههای اجتماعی، اقتصادی و سیاسی باید بصورت همزمان انجام بشود و تأخیر یا غفلت در برخی از حوزه ها، به حوزههای دیگر ضربه میزند و «مبارزه» را از كارایی میاندازد. بنابراین اگر نباید اشرار، اوباش، قداره بندان و زورگیرها حاشیه امن داشته باشند و اگر نباید اخلال گران اقتصادی و رانت خواران و باندهای مافیایی جولان بدهند و خون مردم را بمكند؛ بدون تردید نباید از یقه سفیدها، و كانونهای قدرت و جریانهای انحرافی و اشرافی كه بی محابا و گستاخانه به حقوق ملت تجاوز میكنند غافل شد.
اكنون كه قوه قضاییه مصمم است راه جولان دادن بر این اشخاص و گروهها را مسدود كند جای تعجب نیست كه تضعیف تصمیمات و اقدامات دستگاه قضایی در دستور كار دشمن بیرونی و بعضی از اشخاص و گروهها و جریانهای داخلی قرار بگیرد.
خراسان
«سناریو» عنوان یادداشت روز روزنامه خراسان به قلم دکتر مهدی مطهرنیا است كه در آن میخوانید:
اقدام آمریکا در خارج کردن نام گروهک منافقین از فهرست سازمانهای تروریستی را میتوان بر اساس سناریوهای مختلفی تحلیل کرد.
آمریکا بیش از آن که به معنای عام کلمه به این نکته توجه کند که تا چهاندازه این گروهک در مسیر ترک عملیات تروریستی در ده سال گذشته حرکت کرده است، بیشتر به این مسئله توجه داشته که این کشور از اهداف اصلی این سازمان نباشد.
بر اساس همین نگرش آمریکا با تحقیق و پژوهش در دهه گذشته مبنی بر این که آمریکا هدف اصلی عملیات تروریستی این گروهک قرار نگرفته است، بر اساس رای یک قاضی در این کشور تصمیم گرفت که این سازمان را از لیست گروههای تروریستی خارج کند، اما آن چه اهمیت دارد عملکرد آمریکا در این بافت موقعیتی است.
به نظر میرسد آمریکا سعی میکند با خارج کردن این سازمان از لیست گروههای تروریستی و باز نمودن فضای سازمانی برای اعضای آن، آنها را به تحرکات سیاسی در درون اپوزیسیون مخالف جمهوری اسلامی ایران منتقل و با اضافه کردن تجربه تشکیلاتی این سازمان به فضای سیاسی اپوزیسیون، مشکل درونی اپوزیسیون خارج از کشور برای سازمان دهی و اقدام تشکیلاتی را تا حدودی مرتفع کند.
به عبارتی آمریکا نه این گروهک بلکه تجارب گروهک و افراد مجرب آن در راستای سازمان دهی اپوزیسیون ضدایرانی برای تحرک احتمالی در آینده را هدف قرار داده است.
بر این اساس آمریکا در عمل فضا را برای استفاده این گروهک از منابع مالی در این کشور باز کرده و در عین حال قصد دارد نظارت دقیق تری نیز بر تحرکات مالی آنها از طریق وزارت خزانه داری داشته باشد.
با توجه به محیطهای هدف قبلی و تجاربی که ایالات متحده در ارتباط با سازمانهای مخالف و اپوزیسیون کشورهای هدف خود دنبال کرده است، به رغم دولتمردان واشنگتن این سازمان میتواند یکی از گزینههای حداقل مناسب برای مدیریت آینده تحرکات علیه ایران باشد و از این رو باید مسئله را از این زاویه جدی تلقی کرد.
آمریکا در هر حرکتی تلاش دارد که با پارادایم منافع و منابع حرکتهای خود را تنظیم کند در این تحرک نیز بی تردید باید گفت که ایالات متحده آمریکا هزینههای موجود را محاسبه کرده است. تلاش آمریکا در ساخت و پرداخت چنین موقعیتی برای منافقین آن است که بتواند از این سازمان در راستای گسترش اپوزیسیون وسیع تر در برابر جمهوری اسلامی ایران استفاده کند.
اعضای گروهک منافقین به واسطه این که در فضاهای بستهای بودهاند و نتوانستهاند خود را با تغییرات موجود در بافت محیطی خارج از سازمان تطبیق دهند، در آینده ریزشهایی خواهند داشت اما در عین حال سران این گروهک با توجه به این فضایی که آمریکا برای آنها فراهم کرده و با حمایت کشورهای فرادستی به سمت احیای این گروهک حرکت خواهند کرد.
لذا جمهوری اسلامی ایران با توجه به سوابقی که در ارتباط با این گروه وجود دارد، باید اقدامات مدبرانهای را در پردازش تحرکات این سازمان در بافتهای گوناگون تاریخی و ایجاد فضای مناسب در راستای کاهش تاثیرگذاری تشکیلاتی آنها در اپوزیسیون خارج از کشور مدنظر قرار دهد.
همچنین باید در مجامع بین المللی نیز به صورت شفاف و روشن سوابق این گروهک را بیان کند و در حوزه رسانه ای، کارکردها و عملیات این گروهک را نشان دهد تا در افکار عمومی جهان در سطح تودهها و نخبگان یک بینش کافی نسبت به این گروهک تروریستی ایجاد شود.
رسالت
«مسیر پیشرفت؛ سازش یا مقاومت؟» عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم محمد كاظم انبارلویی است كه در آن میخوانید:
موضوع رابطه ایران وآمریكا قدمتی دیرینه از زمان قطع روابط دیپلماتیك آمریكا با ایران تاكنون دارد. بیش از سه دهه از این بحث میگذرد وتاكنون راهحلی برای آن پیدا نشده است.
روسای دولتهای پیشین و فعلی با تكیه بر پارهای از دیدگاههای بهظاهر كارشناسی قدم در این وادی گذاشتند كه از سوی امام، رهبری و مردم مورد نكوهش قرار گرفتند.
غیر از آن دیدگاههایی كه مرعوب آمریكاست ویا قصد خیانت به ملت دارد، دیدگاهای به ظاهر مشفقانهای هم هست كه توصیه به برقراری روابط و مذاكره با آمریكا میكند. یكی از آن دیدگاهها آن است كه اگر میخواهیم پیشرفت كنیم مسیر آن از طریق مذاكره و رابطه با آمریكا میگذرد. آمریكا در سر راه پیشرفت ایران مانع ایجاد میكند، این مانع را باید برداشت. آمریكا در مسیر پیشرفت ایران اخلال میكند، با گفتگو و رابطه میتوان این اخلال را از بین برد. حرف به ظاهر معقولی است، اما طراحان این سخن- اگر آنها را صادق بدانیم- در شناخت ماهیت آمریكا از یكسو و شناخت جبهه كفر، شرك والحاد در جهان كنونی از سوی دیگر دچار مشكل هستند.
جمهوری اسلامی ایران با یك انقلاب الهی، حركت تاریخی انبیاء و اولیای الهی را در برابر همه كفر و شرك والحاد جهانی نمایندگی میكند و رفتارش را فقط باید در قالب رفتار پیامبران در رویارویی با كفر والحاد تعریف كنیم.
در این راه خونهای بسیاری به زمین ریخته شده است و به حكم و استناد همه سنگ نوشتههای آرامگاه شهیدان انقلاب، این خونها برای اعتلای كلمه توحید و پیروزی اسلام بر كفر و برقراری نظام اسلامی و توحیدی در جهان بوده است.
بنابراین اختیار" جنگ و صلح" و"قهرو آشتی" در این اندازه در طول تاریخ انبیا و اولیای الهی به عهده راس هرم قدرت در نهضتهای الهی بوده است. كسانیكه بخواهند در این مورد سخنی بگویند و یا خدای ناكرده در مقام تحمیل نظر خود برآیند، بدون شك ره به خطا بردهاند و نوعی همراهی با دشمن را میتوانند در كارنامه سیاسی خود به ثبت برسانند. امام و رهبری معظم انقلاب بارها در خصوص پافشاری در برابر زیاده خواهیهای آمریكا، امر به مقاومت و تداوم مبارزه فرمودند و هر صدای مبتنی بر سازش، گفتگو و رابطه را مورد نكوهش قرار دادهاند. اگر انقلاب میخواست به این نغمهها گوش دهد و مردم از آن متابعت كنند تاكنون هفت كفن پوسانده بود و ما امروز در كشوری ویران و بیهویت زندگی میكردیم و یك قصاب و دیكتاتور به نمایندگی از آمریكا در تهران حكومت میكرد.
خداوند در آیه 7 سوره حجرات میفرماید:
واعلموا ان فیكم رسول الله لویطیعكم فی كثیر من الامر لعنتم ولكن الله حبب الیكم الایمن و زینه فی قلوبكم و كره الیكم الكفر و الفسوق و العصیان اولئك هم الرشدون. " و بدانید رسول خدا در میان شما است، هرگاه در بسیاری از امور از شما اطاعت كند به مشقت خواهید افتاد، ولی خداوند ایمان را محبوب شما قرار داده، و آن را در دلهایتان زینت بخشیده، و(به عكس) كفر و فسق و گناه را منفور شما قرار داده است، كسانی كه واجد این صفاتند هدایت یافتگانند. "
خداوند، ایمان را در ما محبوب قرار داد و زینت دلهایمان كرد، كفر و فسق را در نزد ملت ما منفور قرار داد و لذا هدایت شدیم به آنچه كه رهبران الهی ما به خیر و صلاح ما میگویند و از اطاعت نغمههای دیگر پرهیز كردیم. لذا امروز شاهد یك پیشرفت خیره كننده و شگفت انگیز در همه زمینهها هستیم. ملت ما در دفاع مقدس در پیروی از راهبرد جنگ جنگ تا پیروزی، جنگ جنگ تا رفع فتنه در جهان، از امام اطاعت كرد. فتوحات بزرگی در
8 سال جنگ به دست آورد. آن زمان كه همان كس كه به ما دستور جنگیدن میداد با هدایتهای الهی فرمان صلح سر داد، ملت اطاعت كرد وبه حكم قرآن، ما نه در جنگ و نه در صلح به مشقت نیفتادیم.
دستاوردهای صلح و یا بهتر بگوییم فتوحاتی كه در صلح بهدست آوردیم به مراتب بیشتر از جنگ بود. دشمن ملت با خواری و خفت نابود شد. آنهم به دست همان كسانی كه او را تحریك به حمله به ایران كردند. اكنون در بغداد كسانی حكومت میكنند كه با دشمنان خونخوار ملت ما در 8 سال دفاع مقدس مرزبندی دارند. خداوند در این آیه تصریح میكند:" راه رشد و پیشرفت" همین مسیر است. خداوند ما را از خودسرانه عمل كردن در مسائل اجتماعی و سیاسی نهی نموده و توصیه میكند این امور را فقط به رهبری الهی واگذار كنید تا از خطرات ندامت بار، مصونیت پیدا كنید.
آخرین سفر رئیس جمهور به آمریكا برای شركت در مجمع عمومی سازمان ملل دستاوردهای خوبی در ارتباط با سیاست خارجی نظام داشت. مواضع شفاف و روشن وی در مورد مسائل جهانی در مجمع عمومی وظاهر شدن در اندازه ریاست جنبش عدم تعهد از جمله این دستاوردها بود. اما متاسفانه در حاشیه اجلاس گفتگوهایی كه با رسانههای آمریكایی انجام داد در خصوص رابطه با آمریكا مطالبی از سوی وی مطرح شد كه با مواضع ملت ایران و رهبری معظم انقلاب، همخوانی نداشت. وی در گفتگو با روزنامه واشنگتن پست سخن از آمادگی ایران برای" گفتگوهای مستقیم" پس از انتخابات آمریكا به میان میآورد.
وی همچنین در دیدار با نخبگان آمریكایی بحث "برقراری روابط" و "ایجاد تفاهم "و "بهبود روابط بین دو كشور" را مطرح نمود. وی در گفتگو با شبكههای سی بی اس و پی بی اس موضوع تعامل بین دو كشور را مطرح كرد. بهنظر میرسد این نرمخویی در برابر آمریكا آنهم در زمانی كه جهان اسلام یكپارچه مملو از نفرت از دولت آمریكا به دلیل پشتیبانی از سازندگان فیلم موهن نسبت به ساحت مقدس پیامبر گرامی اسلام(ص) است، هیچ تناسبی با مواضع ملت ایران در برابر مظالم آمریكا ندارد.
ما با كشوری كه دستش به خون ملت ایران و ملتهای مسلمان آغشته است، ما با كشوری كه با حمایت بیچون و چرا از اسرائیل غاصب از یك ستم پنجاه ساله در منطقه حمایت میكند، ما با یك كشور كه در آن به مقدسات اسلام اهانت میكند و پاكترین انسان روی زمین یعنی پیامبر گرامی اسلام(ص) را به سخره میگیرد، چگونه میتوانیم تعامل داشته باشیم و رابطه برقرار كنیم و سخن از مذاكرات مستقیم به میان آوریم؟!
به نظر میرسد رئیس جمهور در دام همان دیدگاههای "سادهلوحانه" و " مرعوبانه" در خصوص رابطه با آمریكا افتاده است كه برخی در دولتهای پیشین دچار آن بودند. از كسی كه خشم آمریكا و صهیونیستها را به دلیل طرح مسئله هولوكاست را برانگیخته و جنایات آمریكا را در مجامع جهانی فریاد میزند، اینگونه سخن گفتن از رابطه و گفتگو با آمریكا تعجب آور است!
رئیس جمهور باید قدری به اطراف خود نگاه كند و ببیند این نان رابطه با آمریكا را چه كسی در سفره مواضع او نهاده است. خوردن یك تكه از چنین نانی را مردم ما حرام میدانند. بویژه آنكه تناول آن در بلاد كفر باشد. آمریكا با ملت ایران دشمن است و از نفرت ملت ایران نسبت به مواضع تجاوز كارانه خود مطلع است. به همین دلیل مواضع رئیس جمهور را یك شوخی تلقی كرده و بدون اینكه به این شوخی بخندد آن را نشنیده گرفته و هیچ واكنشی هم نسبت به آن نشان نداده است؟
ملت
«اصلاحات در سازمان ملل از حرف تا عمل» عنوان سرمقاله امروز روزنامه ملت به قلم مهدی دانش یزدی است که در آن میخوانید:
بحث تغییر در ساختار سازمان ملل، بحث بسیار گستردهای است و سالیان سال است كه درباره آن بحث و بررسی میشود. زمانی كه سخن از اصلاحات در سازمان ملل به میان میآید، نخستین موردی كه مورد توجه قرار میگیرد بحث تغییر ساختار است. تاكنون برخی اصلاحات نیز صورت گرفته است و برخی ساختارها نیز تغییر كرده است، به عنوان مثال در سال 2005 كمیسیون حقوق بشر جای خود را به شورای حقوق بشر داد. در واقع نزیك به 20 سال است كه بحث تغییر ساختار و اصلاح شورای امنیت مطرح است، حتی یك گروه كاری از نمایندگان تمام كشورها در سال 1993 در سازمان ملل تشكیل شد و اصلاح كار شورای امنیت را در دستوركار خود قرار داد.
اما تاكنون این گروه كاری هیچ اقدام مثبتی را صورت نداده است، چرا كه اختلاف نظر زیادی درباره اصلاحات در شورای امنیت میان كشورها وجود دارد. در عین حال تاكنون دو نوع اصلاحات برای شورای امنیت در نظر گرفته شده است؛ اول تغییر ساختار است، یعنی اینكه تعداد اعضای دایم شورای امنیت از 16 عضو تغییر كند. كشورها در این خصوص پیشنهادات فراوانی را مطرح كردهاند، اما تاكنون هیچ توافقی روی هیچكدام از پیشنهادها صورت نگرفته است، تنها توافق صورت گرفته این است كه ساختار فعلی سازمان ملل مطلوب نیست و باید تغییر كند. از سوی دیگر روش كار شورای امنیت نیز مورد انتقادات فراوانی قرار گرفته است كه بحث حق وتو نیز در این بخش مطرح میشود.
مخالفین حق وتو بر ضرورت وجود این حق شك دارند و میخواهند از تعداد زمینههایی كه وتو در آن اعمال میشود كاسته شود یا حتی بهطور كامل حذف شود. با وجود تمام تلاشهای صورت گرفته، تاكنون تغییر محسوسی در ساختار سازمان ملل صورت نگرفته است و موانع بسیاری بر سر راه اصلاحات وجود دارد. در واقع موانع، منافع كشورهای ذینفع است. شورای امنیت یك ارگان 100درصد سیاسی است و تصمیماتی كه در آن گرفته میشود نیز كاملا سیاسی است و خیلی از مردم دنیا، حتی نخبگان سیاسی با وجود آنكه سازمان ملل، سازمان بسیار گستردهای است آن را از دریچه شورای امنیت میبینند.
سازمان ملل در دیگر زمینهها نیز كارهای درخور توجهی از خود نشان داده است، اما به این خاطر كه پیرامون آن تبلیغاتی صورت نگرفته است به چشم نیامده است و تنها شورای امنیت كه وظیفه حفظ صلح و امنیت بینالمللی برعهده آن است شناخته شده است. به عنوان مثال قطعنامههای ضدسوری كه در شورای امنیت سازمان ملل وتو شد بازتاب رسانهای فراوانی داشت.
درست به همین دلیل است كه برخی توفیق و شكست سازمان ملل را از دریچه شورای امنیت میبینند. در نظر داشته باشید كشورها در شورای امنیت منافع بسیاری دارند و 5 عضو دایم كه از امتیاز بینظیر حق وتو برخوردارند و از آن به عنوان ابزاری در جهت پیشبرد اهداف سیاسی خود استفاده میكنند به هیچ عنوان نمیخواهند امتیاز خود را از دست بدهند یا كشورهای دیگر را در حق وتو شریك كنند، هرچند كه حق وتو بحث بسیار گستردهای است و نمیتوان بهراحتی درباره آن صحبت كرد و موافقان و مخالفان خود را دارد.
با وجود تمام این مسائل اگر تمام كشورهای عضو سازمان ملل جمعا خواهان اجرای اصلاحات باشند، موفق میشوند. در عین حال اجرای اصلاحات در چنین سازمان بزرگ و گستردهای به هیچ عنوان كار سادهای نیست و اگر بخواهند اصلاحات اجرا شود این اصلاحات باید توسط ارگانهای قانونگذاری در 5 كشور عضو دایمی به تصویب رسد كه این كار، كار بسیار مشكلی است و عملیاتی شدن اصلاحات منوط به اراده سیاسی كشورهای عضو، بهویژه كشورهای تاثیرگذار در شورای امنیت است.
سیاست روز
«نقد اصلاحات یا نقد فضای حاكم؟» عنوان یادداشت روز روزنامه سیاست روز به قلم سیاوش كاویانی است كه در آن میخوانید:
اصلاحات تلاش بسیاری انجام میدهد تا بتواند خود را در صحنه سیاسی كشور بازیابد. محوریت آن هم بر عهده آقای خاتمی است.
انتخابات ریاست جمهوری آینده آنها را وا داشته است تا از این فرصت استفاده كنند. این تلاشها با سخنانی كه بیان میشود عمق خواستههای آنان را نیز آشكارتر میسازد.
اصلاح طلبان پس از بیان دیدگاههای خود پاسخها و واكنشهای صورت گرفته تجزیه و تحلیل میكنند و پس از آن برای طرح موضوعات و دیدگاهها و خواستههای خود با برنامه ریزی اقدام میكنند و گام به گام در حال شكل دهی به اردوگاه رقابتهای انتخاباتی خود هستند.
هر روز كه میگذرد در این اردوگاه چادرهای متعددی برپا میشود كه هر یك از آنها نشان دهنده یكی از اهداف و سیاستهای این طیف سیاسی است كه در انتخابات ۸۴ و ۸۸ با شكست، قدرت سیاست اجرایی را نتوانست به دست آورد، اما عرصه فعالیتهای حزبی خود را تعطیل نكرد و هر از گاهی دودی از اردوگاه اصلاح طلبان به نشانه بودن، بلند میشود.
طیف اصلاح طلب گرچه در انتخابات ۸۸ با عملكرد ناصواب خود باعث بروز فتنه انتخاباتی و تبعات بعدی آن شد، ضربه سختی را هم از سوی مردم دریافت كرد و با شكست كاندیدای مورد حمایت آن مدتها در كمای سیاسی فرو رفت اما اكنون با طرح دیدگاه نقد اصلاحات یك چادر دیگر در اردوگاه اصلاح طلبان برپا كرده است تا فضای افكار عمومی و سیاسی كشور را نسبت به خود بسنجد.
این نقد از درون كه تنها در مرحله حرف باقی مانده است، برای بازیافت اصلاح طلبانی است كه خود را در حاشیه و پستو میبینند.
موضوع نقد خود مطرح میشود، اما هیچ نقدی صورت نمیگیرد، این وظیفه بر عهده خاتمی گذاشته شده است كه البته به خوبی هم در حال پیگیری است.
به سخنان آقای خاتمی اگر توجه شود به این نكته خواهیم رسید كه در این سخنان نقد نظام و حاكمیت و فضای سیاسی كشور پر رنگتر از دیگر مواضع وی است. این سیاست، با ظاهر نقد خود اما باطن نقد حاكمیت، باعث میشود تا نقد عملكرد اصلاح طلبانی كه اكنون هم راهی جز اصلاح طلبی را برای كشور نمیشناسند، بیشتر مطرح شود. نقد فضایی كه خود آنها بیشترنقش را در شكل گیری آن داشتند.
اگر اصلاح طلبان نقدی بر فضای سیاسی حاكم دارند به خودشان بازمیگردد. این فضا اگر وجود دارد باعث آن عملكرد خلاف قانون آنها در انتخابات ۸۸ است. عملكردی كه باعث شد شیرینی انتخابات با حضور حداكثری به كام مردم تلخ شود.
و اكنون آقای خاتمی نگران اشتیاق مردم برای شركت در انتخابات است. این جمله كه "آیا اصلاً انتخابات، پرشور برگزار میشود؟" هشدار است یا تهدید؟ اصلاح طلبان واقعاً نگران ریزش مردم پای صندوقهای رأی هستند؟ اگر اینگونه است، انتخابات مجلس نهم با چه میزان ریزش رای دهندگان روبه رو بود؟! آمار حضور میلیونی مردم به نگرانی اصلاح طلبان پاسخ میدهد.
آقای خاتمی، اگر نگران حضور و اشتیاق پرشور مردم در انتخابات ریاست جمهوری آینده هستید، شرط و شروط نگذارید. از حصر درآمدن افرادی كه در فتنه ۸۸ نقش داشتند، آیا باعث پرشور شدن انتخابات میشود؟ شما از نظام تضمین خواسته اید، اما این اصلاح طلبان هستند كه باید تضمین بدهند. شما به مدت هشت سال ریاست جمهوری را با همین ساز و كار بر عهده گرفتید، اما اكنون مطرح میكنید كه نیروهای امنیتی و نظامی در امر انتخابات دخالت نكنند؟ ادعایی كه در زمان انتخابات ریاست جمهوری بدون ارائه هیچ سند ومدركی مطرح شد. با این ادعا نمیتوان چیزی را ثابت كرد.
اصلاحات ابتدا باید خود را ثابت كند، آنگاه توقع داشته باشد كه فضای حضور ایجاد شود. فضا مهیاست اما برادری شما با نظام و حاكمیت زیر سوال است.
وطن امروز
«آری! ما جبهه ندیدهایم» عنوان یادداشت روز روزنامه وطن امروز به قلم حسین قدیانی است كه در آن میخوانید:
هفته دفاع مقدس آمد و رفت اما برای نسل من، هفته دفاع مقدس مناسبتی در تقویم نیست؛ همه تقویمها تقدیم خاک پای مادران شهدا. تقویم ما با همه بزرگیاش بخشی از دفاع مقدس است. میخواهم روزگار نباشد، اگر خون شهید نباشد و نیست. روزگار، روزگار نیست اگر سربند یازهرا(س) نباشد. برای نسل من، دفاع مقدس کلیشه نیست که در قفس گیومهها گرفتار شود. نسل من با جنگ زندگی میکند و جبهه را زندگی میکند.
نسل من عاشق مجنون است. ما فکر میکنیم فرمانده جنگ، مادر محترمه حاج احمد متوسلیان است. وزیر دفاع مقدس ما آن نوجوان پایینشهری است که در شناسنامه خود دست برد تا در نبرد تن و تانک، همه پیکرش قطعهقطعه شود، خاکستر شود، بسوزد، آسمانی شود تا مبادا لازم شود ما به «آقازادهها» دقیقا بر همین وزن، چیز دیگری بگوییم.
هزینه جنگ را بزرگترین بانک جهان اسلام نداد، ملیگراها ندادند، تجارت پیشهها ندادند، دلالهای پسته و فرش ندادند، آخوندهای اشرافی ندادند، مرفهین بیدرد ندادند.
پدرم در جبهه ساندیس سیب میخورد که قیمتش با انحراف دلار، بالا و پایین نمیرفت. هزینه جنگ را قلک رقیه داد و پول خرد سمیه. بسیجیها برای رد شدن از عرض اروند، کشتی تفریحی نگرفتند، جزر و مد اروند، وحشی بود اما چند تکه طناب که قیمتی نداشت.
میرسید به پول ما پایینشهریها. اقیانوس، دل بسیجیها بود و دریا، دیده بارانیشان. دیروز در جبهه، چند شانه تخممرغ دختر روستا، لشکری را سیر میکرد. دولت مهرورز، دولت عشق بود در جبهه فاو. و عظمت هیچالامارهای منحرف نکرد ردپای فتح را.
رئیس تبلیغات جنگ، بلندگوی لندکروز حاجبخشی بود که ضدگلوله نبود. داماد آدم در آتش بسوزد، بهتر از آن است که فرزند آدم، دودمان سابقه آدم را بر باد دهد. عدهای حتی بر تن تشریفات «دامت برکاته» جلیقه ضدگلوله میپوشانند! محافظ شخصی پدر من در جبهه الی بیتالمقدس، شاید مورچهای بود که خدا در سوره «نمل» قصهاش را نوشت. مورچه منیت ندارد. شن منیت ندارد.
مادر حاج همت، مادر حاج همت است اما منیت ندارد. منیت دارد میکشد عدهای را. در خاطرات فلانی، جلد ازل خواندم: «من بودم که خدا را آفریدم و در روح خدا دمیدم انقلاب اسلامی را!» تا سید شهیدان اهل قلم هست، ما اصلا «روایت زهر» نگاه نمیکنیم. آقازادهها بعد از شنیدن نام کانال، به سوئز فکر میکنند اما در کانال کمیل، «آقازادههای شهادت» جملگی لبتشنه رفتند. قمقمه آب نداشت، قلک پول نداشت، جنگ سخت شده بود، بابا شهید شده بود، همراه محافظش.
ما هرگز خیال نمیکنیم امام جنگ فقر و غنا، اهل قطعنامه بود. آقازادههای خمینی، بچههای کربلای 5 بودند. آقازادهها بسی گنج بردند در آن سال هشت! ما ایمان داریم که خرمشهر را خدا آزاد کرد. ما باور داریم که «ولایتفقیه» کلیدواژه وصیتنامه همه شهداست. برای ما هنوز هم جبهه، همان جبهه است... و اگر این همه تحریف جنگ است، بگذار آقای هاشمی به ما بگوید «جبههندیدهها». بزرگترین جبههندیده، خمینی بود که گاهی بدتر از ما تحریف میکرد جنگ را و میگفت: «رهبر ما آن طفل 13 ساله است که...». آری! عباس بنعلی(ع) هم جبهه بدر و احد و خیبر را ندیده بود. حتی جبهه در و دیوار را ندیده بود. کوچه را ندیده بود. با این همه حسین(ع)، علمداری جز اباالفضل(ع) نداشت. در هر دورهای عدهای جبههندیدهاند. ما در شکم روزگار بودیم
15 خرداد، جنگ که شد صفیر بمباران، گهوارهمان را شکست. برگشتن تابوتها دلمان را شکست. ما فرزندان شهدا جبههندیدهایم!
رئیس تبلیغات جنگ، بلندگوی لندکروز حاجبخشی بود که ضدگلوله نبود. داماد آدم در آتش بسوزد، بهتر از آن است که فرزند آدم، دودمان سابقه آدم را بر باد دهد.
عدهای حتی بر تن تشریفات «دامت برکاته» جلیقه ضدگلوله میپوشانند! محافظ شخصی پدر من در جبهه الی بیتالمقدس، شاید مورچهای بود که خدا در سوره «نمل» قصهاش را نوشت. مورچه منیت ندارد. شن منیت ندارد. مادر حاج همت، مادر حاج همت است اما منیت ندارد.
منیت دارد میکشد عدهای را. در خاطرات فلانی، جلد ازل خواندم: «من بودم که خدا را آفریدم و در روح خدا دمیدم انقلاب اسلامی را!» تا سید شهیدان اهل قلم هست، ما اصلا «روایت زهر» نگاه نمیکنیم. آقازادهها بعد از شنیدن نام کانال، به سوئز فکر میکنند اما در کانال کمیل، «آقازادههای شهادت» جملگی لبتشنه رفتند. قمقمه آب نداشت، قلک پول نداشت، جنگ سخت شده بود، بابا شهید شده بود، همراه محافظش.
ما هرگز خیال نمیکنیم امام جنگ فقر و غنا، اهل قطعنامه بود. آقازادههای خمینی، بچههای کربلای 5 بودند. آقازادهها بسی گنج بردند در آن سال هشت! ما ایمان داریم که خرمشهر را خدا آزاد کرد. ما باور داریم که «ولایتفقیه» کلیدواژه وصیتنامه همه شهداست.
برای ما هنوز هم جبهه، همان جبهه است... و اگر این همه تحریف جنگ است، بگذار آقای هاشمی به ما بگوید «جبههندیدهها». بزرگترین جبههندیده، خمینی بود که گاهی بدتر از ما تحریف میکرد جنگ را و میگفت: «رهبر ما آن طفل 13 ساله است که...». آری! عباس بنعلی(ع) هم جبهه بدر و احد و خیبر را ندیده بود. حتی جبهه در و دیوار را ندیده بود. کوچه را ندیده بود.
با این همه حسین(ع)، علمداری جز اباالفضل(ع) نداشت. در هر دورهای عدهای جبههندیدهاند. ما در شکم روزگار بودیم 15 خرداد، جنگ که شد صفیر بمباران، گهوارهمان را شکست. برگشتن تابوتها دلمان را شکست. ما فرزندان شهدا جبههندیدهایم
تهران امروز
«راهكارهایی برای ساماندهی بازار ارز» عنوان یادداشت روز روزنامه تهران امروز به قلم مرتضی افقه است كه در آن میخوانید:
این روزها پیدا كردن راه حلهایی برای كاهش نوسانات ارزی و همچنین بهینه شدن فعالیتهای اتاق ارزی به امری حیاتی تبدیل شدهاست. به نوعی همگی به دنبال ارائه راهكاری برای بهسامان شدن اوضاع هستند ولی ما نباید تنها به تلاش برای ارائه راهكار بیندیشیم؛ بلكه در ابتدا باید دلایل احتمالی بروز چنین شرایطی را كشف كنیم تا بعد از آن بتوانیم با حذف چنین معضلاتی راهكارهای بهتری ارائه دهیم.
در همین راستا میتوان چند دلیل اصلی بروز التهاب در بازار ارز را بر شمرد: قسمتی از این دلایل غیراقتصادیاست، دلیل دیگر ریشه در عدم شفافیت دولت در تصمیمات اقتصادی دارد. سردرگمی متقاضیان برای حفظ ارزش پول خود، عدم تعهد دولت به وعدههای ارائه شده و همچنین ناتوانی یا بیعلاقگی نهادهای ذیربط برای عرضه ارز از دیگر دلایل بروز این امر هستند. در مرحله اول باید گفت به روشنی مشخص است كه اگر دولت و دیگر دستاندركاران اقتصاد كشور بتوانند هركدام از این معضلات را حذف كنند شرایط بهتر خواهد شد.
به بیان بهتر دولت اگر بتواند به تصمیمات اقتصادی خود شفافیت بیشتری داده و همچنین با ساز و كاری معقول سرمایههای در گردش را به سمت دیگر حوزههای پایدار اقتصادی جذب كند بازار ارز هم از التهاب فعلی خواهد افتاد. بهعلاوه دولت در این روزها باید براساس تواناییهای حقیقی خود وعده بدهد. درچند ماه گذشته شاهد بودهایم كه وعدههای رئیسكل بانك مركزی بیشتر از تواناییهای این نهاد بودهاست و همین موضوع برای مردم یك انتظاری ایجاد كرده كه حالا برآورده نشدهاست.
این موضوع درمورد اتاق ارزی هم مصداق دارد. ما باید از این اتاق در حد تواناییهایش انتظار داشته باشیم و وعدههایی ندهیم كه از عهده اتاق ارزی بر نیاید. اتاق ارزی به طور قطع میتواند سرعتگیری موقتی در مقابل افزایش قیمت ارز باشد اما نمیتواند آنطور كه وعده میدهند موجب بروز موجی از كاهش قیمت در بازار باشد. از سوی دیگر این اتاق باید به سمت مبادلات فیزیكی ارز پیش رود و دامنه فعالیتهای خود را حتی به صورت كشوری گسترش دهد تا معضلات اقتصادی كشور به سمت دلار حملهور نشود.
راهكار دیگر این است كه بانك مركزی به عرضه حقیقی ارز و توانایی واقعی خود در عرضه دلار به واردكنندگان كالا توجه كند. درست است كه تعداد بالایی از متقاضیان بازار واردكننده نیستند و برای حفظ ارزش پول وارد بازار ارز شدهاند اما این باعث نمیشود كه ما دست واردكنندههای لازم و واقعی را در این میان ببندیم. نكته دیگر این است كه مسئولین باید اعتماد مردم را به مسائل اقتصادی حفظ كنند.
مصاحبههایی كه در این مدت انجام شده مملو از وعدههایی بوده كه بعضا برآورده نشدهاست. بنابراین ما باید از این سخنان بكاهیم و اگر هم مصاحبه میكنیم در آن به مسائل حقیقی بپردازیم! با این موارد میتوان اعتماد را حفظ كرد و آنها هم قطعا با مشاهده ثبات و آرامش بازار با فضا همراه میشوند و از تلاطمات این روزهای نرخ ارز كاسته خواهد شد.
حمایت
«تعامل مردم و ناجا؛ بسترساز تحقق احساس امنیت» عنوان یادداشت روز روزنامه حمایت است كه در آن میخوانید:
«بدترین شهرها، شهری است كه در آن ایمنی نباشد». این کلام امیرِ بیان، امام علی (ع) به خوبی نشان دهنده اهمیت و حساسیت رسالت نیروی انتظامی است که در هفته آن قرار داریم. بیان حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) نیز دقیقا ناظر بر همین حقیقت است، آن جا که میفرمایند: «دو نعمت است كه شكر آنها گزارده و قدر آنها دانسته نمیشود مادامی که از دست میروند؛ امنیّت و سلامتی». از این منظر اساسا نیاز به فلسفه بافی نیست که «نیروی انتظامی»، نیاز ضروری یک جامعه انسانی است؛ نیرویی که با اقتدار در برابر اخلال گران نظم و امنیت و مفسدان و ظالمان، سروشِ آرامش، امنیت و عدالت را نغمه سرایی میکند. هفته ای که در آن قرار داریم، فرصت ارزشمندی است برای نیروی انتظامی از این حیث كه با نمایش دستاوردها و توانمندیهای خود در شاخه های گوناگون کاریاش و نیز توجه به ضعفها و آسیبهای خود از زبان مردم و مسئولان، ضریب اعتماد شهروندان را نسبت به خود ارتقا دهد. مهمترین فعالیتهای نیروی انتظامی در عرصه جرم زدایی و مبارزه با قانون شکنان، بر سه اصل «آگاهی»، «پیشگیری» و «پیگیری» استوار است. در این بین البته، آگاهی، اولین گام جلوگیری از وقوع جرم است چه آن که قبل از هر چیز لازم است مردم با قوانین و مقررات آشنا شوند تا از مسیر راههای خط کشی شده قانونی قدم بردارند، همچنین از تهدیدهای اخلال گران و فرصتطلبان و روشهای آنان آگاهی یابند تا در دامهای بیشمارشان گرفتار نشوند. از سویی بر مبنای آن که گفتهاند «علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد»، مسئولان و کارکنان نیروی انتظامی میبایست همه سعی و تلاش خود را بر این محور معطوف دارند که با شیوههای مختلف اطلاعرسانی و فرهنگ سازی، مردم را از تخلفها و راههای جلوگیری از آن آگاه کنند. از این حیث بی شک، ضرورت مشاركت و تعامل همه جانبه مردم و نیروی انتظامی، تأثیر بسزایی در تحقق این مسئله است که بی شک پیامد مهم آن افزایش امنیت اجتماعی و اخلاقی به عنوان یك خواست كلیدی مردم از پلیس خواهد بود. طبعا پدید آمدن احساس امنیت و آرامش جامعه در گروی مأموریت اصلی ناجا در برقراری نظم و امنیت شهر و شهروندان و شناسایی و مقابله جدی این نیروی پرتلاش و زحمتكش با تبهكاران و متخلفان و مجرمان است؛ امری كه به نظر میرسد بدون مشاركت و تعامل خودِ مردم، دور از دسترس باشد.
البته بدون شک اگر این مشاركت صرفا جنبه سمبلیك و تشریفاتی به خود بگیرد، نه تنها در به نتیجه رسیدن آن هدف اصلی كمكی نمیكند، چه بسا به تدریج موجب تضعیف اعتماد مردم به نیروی انتظامی میشود و بدین ترتیب مبارزه با گسترش جرایم و بر قراری امنیت، عقیم مانده و به كندی پیش برود. در همین باره، مقام معظم رهبری، سخن راهگشایی دارند، ایشان میفرمایند: «نیروی انتظامی باید پناه دلهای خائف و ترسان و جانهایی که احساس میکنند از سوی یک انسان یا جمع و مجموعهای تهدید میشوند، باشند.
وجود نیروی انتظامی، باید اساس امنیت را در بیننده به وجود بیاورد. این شأن نیروی انتظامی در جمهوری اسلامی است». معظم له همچنین تاکید میکنند: «مردم نیروی انتظامی را باید از خود بدانند... مردم احساس آرامش میکنند که ببینند جوانان، مردان و زنان در این سازمان بزرگ و کارآمد، با انجام صحیح وظایف خود، میتوانند آن چه از آنان متوقع است، آن را محقق کنند».
در این باب نکات بسیاری را میتوان متذکر شد، اما در این مجال اندک و از باب اختصار اشاره به این نکته کافی است که خادمان ملت در نیروی انتظامی باید ضمن برخورد قاطع با متخلفان و هنجارشکنان، بکوشند خود در ادای وظایفشان، موازین قانونی را رعایت کنند و با عمل مؤمنانه به تکالیف قانونی خویش، احساس امنیت را که به تعبیر جامعهشناسان به مراتب مهمتر و ضروری تراز خود مقوله امنیت است در سطح جامعه فراگیر و ملموس کنند.
و بالاخره آن که بی گمان، پیوستگی مردم، پلیس و دولت موجب افزایش اقتدار ناجا مبتنی بر مشروعیت میشود و بدین سان انتظارات مردم به عنوان ولی نعمتان نظام مقدس جمهوری اسلامی از حافظان امنیت و ثبات تا حدود زیادی تحقق مییابد.
مردم سالاری
«جای نگرانی نیست» عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری به قلم مهدی قوامیپور است كه در آن میخوانید:
در «سالهای بد»، در دوره اصلاحات بودجه کشور بر اساس قیمت 18 دلاری هر بشکه نفت تنظیم شده بود وقیمت نفت پس ازسقوط آزادی هولناک شروع به رشد کرد و به 21 دلار رسید. در همان زمان یکی از مسئولان در سخنانی گفت حالا که قیمت نفت افزایش یافته چرا مردم بهرهمند نمیشوند؟ در حالی که دولت اصلاحات در آن زمان به جای تزریق پول نفت به اقتصاد کشور و ایجاد تورم، اقدام به تاسیس صندوق ذخیره ارزی کرد تا بدین وسیله جلوی تنشهای ناشی از نوسانات قیمت نفت را در اقتصاد کشور بگیرد و درآمد مازاد نفت را در بخش تولید سرمایه گذاری کند.
در آن زمان نه تورم این قدر بالا بود و نه ارزش پول ملی این قدر پایین، و احتمالا حالا خیلیها آن سالها را به خاطر دارند، اما در آن زمان دوستان و برادرانی نگران وضعیت اقتصادی مردم بودند؛ آن قدر نگران و ماتم زده که در مسجد هدایت، مسجدی که مرحوم طالقانی در آن اقامه نماز میکرد و روزگاری محل تجمع مبارزان و انقلابیون بود، برای کارتن خوابها مجلس ختم نمادینی برگزار کردند.
این رفتارها اما کافی نبود و راضی شان نمیکرد.... خلاصه اینکه در آن «سالهای بد» همه دوستان و برادران ما از وضعیت اقتصادی کشور مینالیدند و میگفتند وقتی وضعیت اقتصادی کشور چنین است و مردم در چنان وضعی، توسعه سیاسی چه معنا دارد؟ و البته کفن پوشان فرصت رفتن به خانه را نداشتند و همیشه و همیشه در خیابانها آماده فداکاری بودند.
در درون خانه هم گویا راههای گفتوگو یکی پس از دیگری به بن بست میرسید اما رئیس جمهور اصلاحات در بیرون خانه صحبت از گفتوگوی تمدنها کرد تا نقطه پایانی باشد بر نظریه جنگ تمدنها و بی مهری دیگران در حق ملت ما. در مقابل باز هم برادرانی بودند که این همه خفت را نمیتوانستند تحمل کنند. گفت و گو؟ آن هم با غرب که از بند ناف گویا با هم دشمن بوده ایم در حالی که ما گفت و گو با شما اصلاح طلبان کج اندیش را نیز روا نمیدانیم؟
کم کم ما هم باورمان شد که راه را به خطا میرویم. باید کسی میآمد و مسیر را اصلاح میکرد و ناگهان کسی آمد که آمدنش را همچو صبح میدانستند. او از مهرورزی و عدالت با ما گفت و از آمدن نفت بر سر سفرهها. تازه یادمان آمد کهای داد چرا در سبد غذایی و بر سفرههای ما نفت نیست؟ یکی دیگر از برادران و دوستان مان از ژاپن اسلامیگفت و ما زیر لب با خود گفتیم چرا که نه؟!
ژاپن نه نفت دارد نه گاز و نه مس و نه هزار هزار منابع معدنی و سرزمینهای حاصلخیز و هوش و استعداد ایرانی و هزار درد بی درمان دیگر. اما مسیر ژاپن از نظر برادران و دوستان مان از چین میگذشت. به چین که رسیدیم کالاهای چینی عدالت مان را زمین گیر کردند و نه تنها نفت را بر سر سفرهها نیاوردند بلکه نان را هم از سفرههای ما بردند. به چین که رسیدیم ژاپن از ما دور و دورتر میشد. بودجه کشور براساس هر بشکه نفت به قیمت 40 دلار تنظیم شد و نفت تا مرز 120 دلار رسید اما آن سخنران حالا دیگر یادش نمیآمد که از افزایش قیمت نفت و بهرهمندی مردم چیزی بگوید.
حالا اولویتهای دیگری مطرح بود، یعنی پیشاز آن که به عدالت و مهرورزی برسیم از آنها گذشته بودیم و کفن پوشان حالا در پستها و سمتهای دیگر رنج و خستگی سالها را از تن به در میکردند و از کفنهاشان جز خاطره چیزی برجای نمانده بود و البته آن لپتاب معروف که همه اسناد را در خود داشت و همیشه و همواره همه را تهدید به افشاگری میکرد هیچ گاه گشوده نشد مثل آن لیست در جیب بغل که با توصیه دوستان شفیق هرگز ارائه نشد. در این سالهای خوب که دیگر منحرفان و کج اندیشان اصلاح طلب در قدرت نیستند ارزش پول ملی هر روز سقوطی دیگر را تجربه میکند و تورم همچنان در حال صعود است. فاصله طبقاتی به شکافی غیر قابل بازگشت تبدیل شده است و اصولا چیزی به نام قشر متوسط به افسانه پیوسته است.
اما جای هیچ نگرانی نیست. رئیسجمهوری دولت عدالت گستری و مهرورزی اخیرا در سازمان ملل گفتهاند درآمد سرانه هر ایرانی بیشاز 4 هزار دلار است و البته ایشان نگفتند که آیا این درآمد سرانه 4 هزار دلاری واقعا عادلانه در بین مردم تقسیم شده است یا نه؟ چرا که یکی از وجوه عدالت اجتماعی تقسیم عادلانه درآمد سرانه در بین مردم است وگرنه صرف افزایش درآمد سرانه نشانه بهره مندی افراد جامعه نیست.
در واقع درآمد سرانه به شکل انتزاعی نشان میدهد که اگر درآمدهای ملی را تقسیم بر تعداد نفوس کشور کنیم به هر شهروند چه میزان تعلق میگیرد و این تفاوت بسیاری دارد با آن چه که در عالم واقع رخ مینماید. ضمن این که زمانی افزایش درآمد سرانه شاخصی برای بهبود وضعیت اقتصادی یک کشوراست که ناشی از رشد تولید داخلی و افزایش صادارات این کالاها باشد. کالاهای که به وسیله کارکارگر ارزش افزودهای دارند و نه صادرات نفتی و افزایش بهای نفت که عملا هیچ ربطی به تولید داخلی و ملی ندارد. اما هنوز جای هیچ نگرانی نیست چرا که تا چند روز آینده یارانهها واریز خواهد شد و باد همه چیز را با خود خواهد برد.
ابتكار
«صدایی که در سازمان ملل خوب نپیچید؟» عنوان سرمقاله روزنامه ابتكار به قلم غلامرضا كمالی پناه است كه در آن میخوانید:
همان گونه كه آقای احمدی نژاد گفتند، رئیس جمهور در سازما ن ملل صدای ملت خود است یعنی باید باشد، هر ساله در مهمترین و عام ترین گردهمایی روسای كشورهای جهان، در سازمان ملل، سران سیاسی ملتها گردهم میآیند تا صدای ملت خود را به گوش جهانیان برسانند. رسانهها هم چشم و گوش تیز میكنند تا سخنان تازه و موثر و مخاطب پسند را شكار كنند و به مخاطبان خود ارائه دهند. مسلما اخباری را انعكاس میدهند و صدایی به گوش میرسد كه بتواند تشنگی گیرندگان را رفع نماید. حرفهای عادی، شعاری، و تكراری خریداری ندارند. ضمن این كه این گونه حرفها به حال ملت و صدایش هم سودمند نیست. حال اگر هزینههای سفر رئیس جمهور وهمراهانش گزاف باشد كه دیگر زیان اندر زیان است.
در آخرین سفرآقای احمدی نژاد به نیویورك، در قامت رئیس جمهور، آن گونه كه از رسانهها شنیده شده هیات ایرانی از سایر كشورها پرتعداد تر بوده است. آن هم در سالی كه شرایط تحریمهای شدید و سوء مدیریتها وآزاد سازی یارانهها و بیكاری و تورم و... قوز بالاقوز شده و چون گرگهای گرسنه به جان اقتصاد بی رمق ولاغر كشورمان افتادهاند و آن را آش ولاش میكنند.
در چنین وضعیتی كه نیازی به توصیف ندارد و رنگ رخساره مردم خبر از حال ضمیرشان میدهد و اقتصادمان به جای یورش شورانگیز به جلو، پاپس كشیده. همراه كردن این همه نیرو در این سفر پرهزینه كمی عجیب است. ما با آمریكا رابطهای نداریم. تازه نام مذاكره را با دلهره و تردید بر زبان میآوریم. نمیشود گفت این افراد زیاد را بازرگانان، اقتصاد دانان وسیاسیون خبره برای رایزنی و عقد قراردادهای مهم تجاری و اقتصادی و... تشكیل دادهاند.
پس معنی وفایده این لشكر كشی چیست؟ شاید حقیقتا معنی وفایدهای داشته باشد كه ما از آن بی خبریم و نیاز به اطلاع رسانی دارد. اما برای ما با این عقل ناقصمان قابل هضم نیست كه بیماران زیادی نمیتوانند، ارز مورد نیاز خود را برای تهیه دارو و درمان تامین كنند، اما این همه، ارز را رایگان به اقتصاد كشوری كه استكبارش میخوانیم تزریق میكنیم. تصور كنیدآمریكا ما را تحریم میكند و نمیگذارد ارز وارد كشورمان شود اما ما ارزهای ذخیره شده خود را وارد آمریكا میكنیم.
برخی با بدگمانی میگویند هدف این بوده كه حاضران در سالن به هنگام سخنرانی رئیس جمهورمان پرشمار باشند وصداهای كف، دستها پس از اتمام سخنرانی ایشان بلندتر و بیشتر در سالن بپیچید و این گونه خواستهاند نقشه شوم دشمن را در ترك سالن به هنگام خطابه وی نقش برآب كنند، راستش و درستش به گردن كسانی كه این گونه تحلیل میكنند. اما مهم تر از این سخنان رئیس جمهور است كه این همه هزینه به خاطرش صور ت گرفته است. گاهی آدم میگوید مالم رفت و پولم رفت، باكی نیست زیرا عوضش چیز ارزشمندی به دست آورده ام. آیا در این مورد خاص همین بوده است؟
در سازمان ملل، در همین چند روز پیش از سخنرانیهای صورت گرفته، چهار تا برای ما مهم تر بوده است. آقای اوباما و نتانیاهو در دشمنی ومخالفت با كشورما صحبت كردند وتوانستند موضوعات مطرح شده را علیه ایران به خوبی رسانهای كنند. آنان موضوعات روز را انتخاب كردند و سخن خود را به گوشها رساندند. محمد مرسی هم برای ما ایرانیان تازگی و جذابیت دارد. علیرغم تازه كاریش به خوبی از وقتش استفاده كرد. اگر چه آقای احمدی نژاد از مطالب جنجال برانگیز پرهیز كرد. راهی كه در سالهای اولیه ریاست جمهوری اش انتخاب كرده بود. با همه ی اینها ا نتظار میرفت از مطالب كلی دوری كند و صدای ملتش را انعكاس دهد.
میتوانست مظلومیت ملت ایران را صدا بزند زیر بار فوق سنگین تحریمها كمرشان خم شده است و فریاد برآورد چرا تعدادی كشور قدرتمند و زورگوی غربی راه زیستن را بر ملتی كهن تنگ كردهاند؟ خلاصه خیلی چیزها را میتوانست بگوید و بسیاری از این مطالب را هم میتوانست حذف كند. اما در سالی كه صدای دو كشور مخالف ما یعنی آمریكا و اسرائیل غاصب در تهمت زنی و تهدید علیه مارساتر شده است، ما ترجیح دادیم به گونهای سخن بگوییم كه نه سیخ بسوزد و نه كباب. غافل از اینكه در پایان راه اینگونه سخن گفتن هم سیخ را میسوزاند و هم كباب را و هم صاحب سخن را؟!
آفرینش
«آموزش جامعه دربرخورد با ناهنجاریهای فرهنگی» عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم حمیدرضا عسگری است كه در آن میخوانید:
بحث ناهنجاریهای فرهنگی هرچند خود را پشت شلوغیها و معضلات اجتماعی پنهان میكند اما در رفتار و جهت گیری جامعه، حضوری پررنگ، اما بی صدا دارد. ناهنجاریهای فرهنگی به تناسب بزرگتر شدن اجتماع از قسمتهای بیشتری تشكیل میشود و خود را درقالبهای گوناگونی نمایان میسازد.
طرز صحبت و برخورد، رانندگی كردن، خرید كردن، احترام به حقوق دیگران، تفریح كردن، رقابت كردن، كاركردن، و... همه از گستردگی دامنه هنجار و ناهنجاریهای فرهنگی خبرمی دهند. حال اگر نحوه برخورد فرهنگ سازان و متولیان حفاظت از هنجارهای فرهنگی دربرخورد با ناهنجاریها متناسب نباشد و روشهای صحیحی را در پیش نگیرند، زخم این معضلات كهنه تر و وخیم تر خواهد شد.
بهترین راه جلوگیری از خطرات و ناهنجاریهای احتمالی، ارائه ابزارهای لازم شناخت ناهنجاریها و مضرات آنها به كنش گران است.
اما متاسفانه در بسیاری از موارد استفاده از سیستمهای ممنوعیت و یا تشویقهای مبالغه آمیز و ایدئولوژیك در برخورد با معضلات فرهنگی، آثارمعكوس و مخرب برجامعه داشتهاند. منع جامعه بدون شناساندن پلیدی یك ضدفرهنگ، نه تنها افراد را از آن دور نمیسازد، بلكه عطش ورود به آن حیطه را افزایش میدهد.
هرچه آگاهی جامعه نسبت به فرهنگ و ضدفرهنگها بیشترشود و مضرات ابتلا به ناهنجاری برای افراد تشریح و هویدا گردد، قدرت بیشتری در حفظ خود و تاثیرگذاری مثبت برجامعه خواهد داشت. باسیاست گذاریهای فرهنگی، میتوان كاری كرد كه جامعه به سوی سلامت روانی و اجتماعی بیشتری پیش رفته و آسیبهای كوتاه و دراز مدت را از خود دور كند.
اما آگاهی بخشی جامعه به چه صورت است و چگونه حاصل میشود؟ به این منظور سیاست گذاری در زمینههای متنوع فرهنگی و آموزشی مانند افزایش ظرفیت دانشگاه ها، افزایش تعداد كتابخانهها در سطح جامعه، تقویت ناشران و تولید كنندگان كالاهای فرهنگی، دسترسی به كتابها و نشریات مجازی، ساخت سینماها و تولید فیلمهای متناسب با معضلات روز، افزایش ورزشگاه و گردشگاه ها، و از همه مهمتر كاهش قیمت و دسترسی آسان جامعه به این خدمات، از ضرویات افزایش بینش و آگاهی جامعه میباشد كه میتواند مانع از انتخاب كور و گمراهی جامعه در ابهامات فرهنگی باشد.
هراندازه غنای فرهنگی در یك جامعه بیشتر شود آن جامعه مصونیت بیشتری در برابر فساد و مصادیق مختلف معضلات اجتماعی خواهد یافت. جامعهای كه آكنده از نمایشگاههای هنری، موزه ها، كتابخانه ها، كتابهایی دردسترس و ارزان قیمت و... باشد، بی شك كمتر به سوی فساد خواهد رفت تا جامعهای كه در آن ابزارهای افزایش آگاهی و بینش اجتماعی- فرهنگی، فراهم نیست ویا دسترسی به این امكانات تنها برای قشری خاص امكان پذیر باشد.
قشر جوان ما نیازمند خوراك و تشنه كنجكاوی فرهنگی است و موتورهای تولید فرهنگهای بیگانه فعال، اگر ما نتوانیم در چنین شرایطی با ارائه امكانات بینش فرهنگی جوانان را افزایش دهیم، قطعا مجذوب زرق وبرق فرهنگهای دیگر میشوند كه در این صورت تغییر الگوی فرهنگی آنها بسیار سخت و یا غیر ممكن میشود.
به طور مثال جامعه ما باتوجه به عرف و آموزههای فرهنگ اسلامی، هنجارهایی را درمورد موسیقی دارد. اگرما ممنوعیتی چكشی با قضیه داشته باشیم و با ایدئولوژیهای متعصبانه برخورد كنیم، قطعا جوان جبهه گیری خواهد كرد و چشم خود را بر جنبههای منفی كه میتواند درگرایش وی به فرقههای مبتذل موسیقی ایجاد شود، خواهد بست.
همین امر در سایر مولفههای فرهنگی، اجتماعی و مذهبی نیزصادق است، لذا ضروریست تا دستگاههای فرهنگ مدار كشور ابتداً بینش خویش نسبت به واقعیتهای جامعه را افزون كرده و بعد از آن زمینه را برای آگاهی و بینش جامعه نسبت به بایدها ونبایدهای فرهنگی آماده نمایند.
آرمان
«قبح عقاب بلا بیان در شکایت مجلس از رئیس جمهور» عنوان سرمقاله روزنامه آرمان به قلم هوشنگ پوربابایی است كه در آن میخوانید:
حضور تعداد بالای اطرافیان رئیس جمهور در سفر به نیویورک را نمیتوان عمل مجرمانهای خواند و آن را نمیتوان تحت عنوان شکایت پیگیری کرد. در هیچ کجای قانون این مسئله وجود ندارد که اگر رئیس جمهور در مکانی حاضر شد و به جای تعداد مشخص همراه، تعداد بیشتری از همراهان را با خود به این سفر برد، وی باید بابت این عملش مورد پیگرد قضایی قرار گیرد. در این باره باید گفت اساساً جرم دارای تعریفی خاص است و بنا به این تعریف، گفته میشود هر گونه فعلی یا ترک فعلی که به موجب آن قانون برای آن مجازات تعیین کرده باشد، جرم تلقی میشود. در شروط لازم برای احراز یک جرم سه عنصر وجود دارد که یک عنصر آن شرط قانونی است و طبق آن قانون باید تعیین کرده باشد که رئیس جمهور هنگامی که به خارج از کشور میرود، باید تعداد مشخصی از همراهان با خود را به این سفر ببرد و اگر رئیس جمهور از تعداد یاد شده و تعیین شده تخطی نماید، آن هنگام میتوان گفت که جرمی واقع شده است و در این شرایط به سبب اینکه قانونگذار برای تعداد همراهان رئیس جمهور در سفرهای اینچنینی تعداد خاصی از افراد را مشخص و محدود نکرده است به سبب فقهی میتوان این مساله را «قبح عقاب بلا بیان» خواند، بنابر این در طرح شکایت نمایندگان از رئیس جمهور به سبب تعدد همراهان وی در سفر به نیویورک عنصر قانونی وجود ندارد و همچنین در مورد عنصر دیگر که عنصر معنوی است نیز این سوءنیت در مورد رئیس جمهور به اثبات نرسیده، در نتیجه میتوان در مورد شکایت نماینده ارومیه از رئیس جمهور به کمیسیون اصل نود گفت که این مسئله از شمول جرائم خارج است و در قالب چنین شرایطی اگر همه ایران نیز از رئیس جمهور شکایت کنند که چرا 100 نفر را با خود به سفر نیویورک بردهای؟ این شکایت موجه نیست که پیگیری شود. این مسئله را در قالب مصادیقی نظیر اقدام خلاف مصالح نظام نیز نمیتوان پیگیری کرد، چرا که در وهلهاول همه اقدامات خلاف مصلحت جنبه جرمی پیدا نمیکنند و در ثانی کار حقوق نیز مصلحت سنجی نیست و در بررسی حقوقی نمیتوان در مورد مصلحتسنجی سخنی تخصصی ارائه داد و در بیان حقیقت تنها باید به این جمله اکتفا نمود که از نظر حقوقی این اقدام رئیس جمهور جرم نیست.
بنابراین در پاسخ به این سوال که چرا شکایتها از رئیس جمهور به نتیجه نمیرسد؟ باید گفت که شکایتها باید اولاً مدلل باشد و در وهله دیگر روند رسیدگی به شکایات را نمیتوان امری زودبازده تلقی کرد که به عنوان مثال ظرف 24ساعت تکلیف شکایتها مشخص شود، همچنین باید اضافه کرد که هر شکایتی یک گستره بررسی دارد، ضمن اینکه در برخی موارد هر فردی را نمیتوان طرف دعوا قرار داد و فوراً وی را به دادگاه احضار کرد.
دنیای اقتصاد
«نوسانات ارز و نوسانات سیاست ارزی» عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم دکتر حسین عباسی است كه در آن میخوانید:
نرخ دلار در یک سال گذشته در دو دوره کوتاهمدت، اولی در نیمه دیماه سال گذشته و دومی نیمه شهریور سال جاری، دو جهش بزرگ را طی کرد و در مجموع از حدود 1300 تومان به حدود 2500 تومان رسید كه البته اخیرا نیز ركورد جدیدی را به ثبت رساندهاست. این افزایش قیمتها، از سوی برخی رسانهها، به معنای ضعف بانک مرکزی در کنترل قیمت ارز تلقی شد.
البته قطعا بانک مرکزی به عنوان بزرگترین عرضهکننده ارز، مسوول است و باید پاسخگو باشد، ولی نه الزاما پاسخگوی نوسانات ارز، بلکه بیش از آن پاسخگوی نوسانات سیاست ارزی. مشکل بازار ارز ایران افزایش نرخ ارز نیست، نامشخص بودن سیاست ارزی است.
افزایش نرخ ارز محصول شرایط کلی حاکم بر اقتصاد است و در حال حاضر تقریبا اجتنابناپذیر. آنچه بانک مرکزی، البته با تاخیر غیرقابل قبول انجام داده، پذیرش این شرایط است. وظیفه بانک مرکزی در بازار ارز این است که به عنوان عرضهکننده تقریبا انحصاری ارز، قیمت آن را منطبق بر واقعیات و البته اهداف بلندمدت اقتصاد ایران تنظیم کند. قیمت بازار آزاد ارز مهمترین واقعیتی است که بانک باید به آن توجه کند؛ چراکه خلاصه تعاملات بازار ارز و نیز اثر سایر متغیرهای مرتبط را میتوان در این نرخ مشاهده کرد. حرکت به سمت تخلیه اثر تورم انباشت شده در نرخ ارز در دهه گذشته و در نتیجه بازیابی قدرت رقابتی تولید داخلی، میتواند هدفی باشد که بانک مرکزی در تعیین قیمت ارز به آن توجه کند.
اخبار منتشره نشان میدهد که بانک مرکزی در راستای رسمیت بخشیدن به قیمت بازار آزاد گام بر میدارد که هم توجه به واقعیات اقتصادی را در بر دارد و هم هدف فوقالذکر را برآورده میکند. این نشانه خوبی است و بهتر خواهد بود اگر بانک مرکزی نااطمینانیهای موجود در بازار ارز را با اتخاذ سیاستهای پایدار و قابل دفاع از بین ببرد.
در تدوین این سیاستها دو نکته اهمیت دارد. نخست شفافیت سیاستها و دوم عدم تقابل با علائم بازار. در لزوم شفافیت سیاستها همین مشاهده کافی است که به محض افزایش افت و خیز قیمت ارز بسیاری از فعالان اقتصادی محتاط شده و خرید و فروش را متوقف میکنند؛ چراکه نمیدانند واکنش بانک مرکزی پذیرش افزایش قیمت خواهد بود یا کمک گرفتن از نیروهای امنیتی برای مقابله با آن. این کاهش فعالیت به مراتب مخربتر از فعالیت با نرخ ارز بالا است.
عدم تقابل با اصول بازار نکته مهم دیگر در تدوین سیاست ارزی است. افزایش قیمت ارز نتیجه افزایش تقاضا و انتظار کاهش عرضه است. مقابله با این افزایش قیمت به جز هزینه دستاورد دیگری برای اقتصاد ندارد.
خواه این مقابله در قالب برخورد امنیتی باشد، خواه در قالب اصرار در پایین نگاه داشتن نرخ ارز از طریق عرضه فراوان ارز ارزان و خواه پرداخت ارز ارزان (نرخ مرجع) به برخی از اقلام خاص. دو روش اول آزموده شدهاند و ناكارآمدی آنها ثابت شده است. میماند روش سوم که اخیرا مطرح شده است. پرداخت ارز ارزان به برخی اقلام یا مصارف اگر با هدف کاهش نرخ ارز آزاد باشد ماهیتی متفاوت از سیاست ثبات قیمت ارز ندارد و نتیجهاش کاهش ذخایر ارزی، اتلاف منابع و افزایش فساد است. اگر این پرداخت با هدف تامین برخی اقلام «ضروری» به قیمت پایین باشد، روشهای کمهزینهتری وجود دارند.
فروش ارز به قیمت بازار و تخصیص یارانه شفاف در بودجه سالانه برای اقلام «ضروری»، این کار را با شفافیت بیشتر و فساد کمتر انجام میدهد. حداقل فایده پرداخت یارانه این اقلام «ضروری» از طریق بودجه این است که به جای ارائه فهرست ثابت کالاهایی که ارز ارزان میگیرند، هر ساله نمایندگان مردم در مقابل سوالاتی قرار میگیرند از این قبیل که کالایی مانند «شکر» چه ضرورتی برای اقتصاد و سلامت جامعه دارد که باید یارانه خاص به آن تعلق بگیرد.
اقتصاد ایران در دهههای گذشته از دخالتهای قیمتی صدمات زیادی خورده است. تا وقتی دلایل متقن و روشن اقتصادی برای تکرار این دخالتها یافت نشود، باید از آزمودن دوباره آنها پرهیز کنیم.
گسترش صنعت
«محاسن ادغام در بخش معدن و صنایع معدنی» عنوان سرمقاله روزنامه گسترش صنعت به قلم وجیه الله جعفری است كه در آن میخوانید:
بدون تردید یکی از مزایای ادغام دو وزارتخانه صنایع و معادن و بازرگانی که در آیندهای نزدیک بر بخش معدن و صنایع معدنی اثر خواهد گذاشت، تسریع در بررسی تعرفههای گمرکی برای صادرات مواد معدنی به صورت فرآوری شده است.
از سوی دیگر، ارزیابی وضعیت بازار به لحاظ عرضه و تقاضا و نیاز بازار مصرف یا مازاد آن در شرایط ادغام بهتر انجام خواهد شد. همچنین با توجه به نگرش توسعه تولید صادراتگرا در بخش معدن، بزودی افزایش کیفی مواد اولیه مصرفی در صنایع معدنی مهیا خواهد شد. در این میان با توجه به اینکه بحث صادرات مورد توجه ویژه بخش معدن و صنایع معدنی قرار دارد، سعی بر این است که علاوه بر تامین نیازهای داخلی، تولید به سمتی سوق یابد که به صادرات هم ورود جدی صورت گیرد. همانگونه که هماکنون در بخش سیمان به جایگاهی دست یافتهایم که علاوه بر تامین نیازهای داخلی، به بازارهای خارجی نیز ورود کردهایم.
البته ناگفته نماند که دو فاکتور قیمت تمامشده و کیفیت در رقابت بازار معدن و صنایع معدنی بسیار مهم است. بنابر این باید برای ورود به رقابت جهانی، در این دو بخش هدفگذاری مناسب صورت گیرد.
از آنجا که عوامل مختلفی در قیمت تمام شده محصول دخالت دارد، کاهش هزینههای تولید نیز به عوامل مختلفی وابسته است.
بهطور مثال با اجرای قانون هدفمندی یارانهها، بخشی از فضایی که به صورت مزیت وجود داشته، به سمتی سوق مییابد که در کاهش قیمتهای تمام شده موثر باشد، بنابراین باید با قرار دادن خود در شرایط رقابتی، آن شرایط کاهش قیمت تمام شده را همراه با افزایش بهرهوری به دست آوریم. در این راستا نیز ادغام انجام شده، هماهنگیها را افزایش میدهد.
یکی دیگر از محاسن ادغام دو وزارتخانه صنایع و معادن و بازرگانی در بخش معدن فراهم کردن شرایط تکمیل زنجیره تولید مواد اولیه تا فروش محصولات نهایی در بازارهای داخلی و خارجی است که میتواند تاثیر مثبتی بر روند اکتشاف و استخراج مواد معدنی داشته باشد. در این شرایط با رفع موانع فروش محصولات تولیدی معادن در بازار مصرف و حذف واسطهها و دلالان، به تشویق سرمایهگذاری در بخش معدن و صنایع معدنی منجر میشود.
براین اساس، با توجه به هماهنگیهایی که ایجاد میشود و تبادل اطلاعات و اشراف مجموعه تصمیمگیرنده، اتخاذ تصمیمات بهطور مناسبتر و با سهولت بیشتر انجام شده و عوامل تولید و توزیع در کنار هم تصمیمات واحدی اتخاذ خواهند کرد.
افزون بر این، وزارت صنعت، معدن و تجارت در بحث ایجاد ارزش افزوده و تکمیل زنجیره تولید تا محصول نهایی تلاش میکند که خامفروشی در بخش مواد معدنی نداشته باشیم و بتوانیم از ظرفیت موجود در زمینه ایجاد ارزش افزوده این مواد بهطور کامل استفاده کنیم. حال آنکه حمایت و تشویق متخصصان و سرمایهگذاران بخش اکتشاف در بحث ایجاد کنسرسیومهای تخصصی و اتحادیههای مرتبط با فعالیتهای اکتشافی نظیر اتحادیه حفاران غیرنفتی نیز همزمان با تشکیل وزارت صنعت، معدن و تجارت دنبال میشود.