گزیده سرمقاله روزنامههای صبح امروز
روزنامههای صبح امروز ایران سرمقاله های خود را به مهمترین مباحث داخلی و بین المللی اختصاص دادند.
كیهان
«انقلاب بدهكار هیچ كس نیست» عنوان یادداشت روز روزنامه كیهان به قلم محمد ایمانی است كه در آن میخوانید:
غرب با طیفهای سیاسی ایرانی كه استعداد چالش با حاكمیت را دارند، دو سطح از تعامل را برقرار میكند. 1-سطح اول مربوط به جریانهای برانداز علنی است و غرب از آنها توقع معارضه آشكار با جمهوری اسلامی دارد. 2-سطح دوم مربوط به طیفهایی است كه منافع خود را در ضعف حاكمیت و برقراری امكان چانه زنی با نظام میدانند. در سطح اول، غرب طی سه دهه گذشته كوشیده با تقویت گروههای معارض، كار حاكمیت را در ایران یكسره كند. با این حال و به عنوان خط موازی و مكمل، غربیها ترجیح میدهند حلقهها و گروههای سیاسی امتیازطلب و زیاده خواه در موضعی از قدرت باشند كه بتوانند از شتاب حركت جمهوری اسلامی بكاهند. بدین ترتیب غرب دست به تقسیم كاری میزند كه بعضا حتی لازم نیست به اطلاع هر یك از دو طیف مورد اشاره برسد. شبیه همان مدل داد و ستد موازی كه آمریكا علیه شوروی سابق و در تعامل جداگانه با طیف گورباچف از یك طرف و حلقه یلتسین از جانب دیگر پیشه كرد.
استراوب تالبوت مدیر دفتر مطبوعاتی مجله تایم در مسكو كه بعدها معاون وزارت خارجه آمریكا شد، در این باره میگوید «نقشها بین كاركنان دفتر ریاست جمهوری آمریكا تقسیم شده بود. عدهای با گورباچف و برخی دیگر با یلتسین در تماس مداوم بودند. به گورباچف اطمینان میدادند كه در نهایت غرب طرف او را خواهد گرفت و همزمان یلتسین را تشویق میكردند كه اگر او بر ضعفهای ساختاری شوروی تاكید كند غرب از او حمایت خواهد كرد.» مهرماه سال 77 عطاءالله مهاجرانی وزیر ارشاد دولت اصلاحات در مصاحبه با روزنامه السفیر (به بهانه توقیف روزنامه توس) اذعان كرد «دست اندركاران توس به بازی خطرناكی دست میزنند زیرا تلاش میكنند خود را طرفدار خاتمی جلوه دهند حال آن كه گروه توس در واقع سخنگوی نهضت آزادی به ریاست ابراهیم یزدی است... این گروه به گونهای عمل میكنند كه گویی خاتمی، گورباچف و آنان یلتسین هستند كه قدرت را در دست خواهند گرفت.» 11 سال بعد و در آشوب افكنی سال 88، هر دو طیف كنار هم ایستاده بودند و ابراهیم یزدی تصریح میكرد خاتمی لولای اتصال گروههای مخالف است.
سطح دوم تعامل، در واقع تعامل پوشیده تر و شیك تر و ظاهرا فاصله گذاری شده تر است.
در این شیوه - كه البته نسبت به هر یك از گروههای هدف، دارای شدت و ضعف و درجه بندی است- نوعی تعامل رفت و برگشتی برقرار است، به این معنا كه طیف داخلی عملا میخواهد از فشار خارجی برای چانه زنی با حاكمیت سود جوید و متقابلا جبهه قدرتهای خارجی راغبند از فشار داخلی برای انفعال حاكمیت در عرصه چالشها و مذاكرات خارجی استفاده كنند.
بنابراین هر فشار واقعی یا روانی كه از جانب جبهه خارجی راه میافتد بلافاصله با استقبال حلقههای داخلی مواجه میشود كه ظاهرا ژست نگرانی و دلسوزی برای كشور میگیرند و در عین حال میكوشند وضعیت كشور را بحرانی و خطرناك جلوه دهند. خروجی حرف این محافل كه لهجهها و توقعات متفاوتی هم دارند معمولا در طول سالها این بوده كه وضعیت اورژانسی است و به همین دلیل حاكمیت باید مصلحت اندیشی كرده و نسبت به خودكامگیها و توقعات غیرقانونی ما كوتاه بیاید.
طرف غربی نیز استدلال مشابهی پیشه كرده و مدعی میشده حالا كه براساس قرائن، اوضاع داخلی بی ثبات و بحرانی و آشفته است، پس ایران باید به باج خواهیهای بیگانه تن دهد. در طول تاریخ انقلاب، حلقه نهضت آزادی، سازمان مجاهدین خلق (منافقین حامی بنی صدر)، و برخی منافقین جدید به تناوب و با شدت و ضعفهایی به این مدل تعامل با قدرتهای بیگانه آلوده شدند. البته به تدریج معلوم شد طیفی از این محافل ماموریت سطح اول داشتهاند اما در عین حال طیفهای دیگری هم بودند كه آلودگی غلیظ نهضت آزادی و سازمان منافقین را نداشتند و مایل بودند در رقابتهای سیاسی از پارسنگ فشار اجنبی بهره بگیرند، حال آن كه خود نقش طعمه سر قلاب را بازی میكردند.
فتنه سال 88 و برخی اتفاقات مشابه قبل و بعد از این ماجرا، در همین بستر تعامل نامشروع با قدرتهای بیگانه نقش بست. این روند به شكل واضح در سال 82 با انتخابات مجلس هفتم و بست نشینی شماری از نمایندگان مجلس اصلاحات و اعلام استعفای برخی دولتمردان خودنمایی كرد و جبهه خارجی كه هیجان زده شده بود، اعلام كرد انتخابات مجلس هفتم را به رسمیت و مشروعیت نمیشناسد. افراطیون 6 سال بعد مستظهر به پشتیبانی غرب، اقدام به آشوب خیابانی كردند با این تصور كه نظام و مردم، مرعوب میشوند و جا میزنند. اما تلاقی شعور اجتماعی با صلابت و تدبیر رهبری، تمام محاسبات جبهه داخلی- خارجی را به هم زد. دو سال و نیم بعد، در ماجرای انتخابات مجلس نهم (اسفند 90) و در حالی كه دشمن فشار تحریمها را شدت بخشیده بود، همان حلقهها به انضمام دیگرانی كمر به تحریم انتخابات و به رخ كشیدن عواقب باج ندادن جمهوری اسلامی بستند. اما در همین فضای بایكوت بود كه مشاركت چشمگیر و 64 درصدی مردم، مانند آب سرد بر سر حلقههای امتیازطلب و فزونخواه ریخت. با این وجود، تداوم فشارهای سیاسی، تبلیغاتی و اقتصادی دشمن، طیفهای یاد شده را همواره به این صرافت انداخته كه به بازی پاس و آبشار متقابل با قدرتهای بیگانه ادامه دهند؛ زمانی به آنها پالس میدهند كه هنوز هم با حاكمیت، مخالف خوانی و فاصله گذاری میكنند و در مقاطعی با ژست خیرخواهی و نگرانی برای سرنوشت كشور و نظام تقلا میكنند اصطلاحا پرونده خود را «سفید» كرده و مجددا به درون رقابتها و فضای سیاسی بازگردند.
طبیعتا راه توبه و بازگشت برای هر خطاكاری پیش از آن كه كارش به عقوبت بكشد، باز است اما به تعبیر حضرت امام(ره) «امروز هیچ تاسفی نمیخوریم كه آنان در كنار ما نیستند... انقلاب به هیچ گروهی بدهكاری ندارد... آغوش كشور و انقلاب همیشه برای پذیرفتن كسانی كه قصد خدمت و آهنگ مراجعت داشته و دارند گشوده است ولی نه به قیمت طلبكاری آنان از همه اصول كه چرا مرگ بر آمریكا گفتید، چرا جنگ كردید، چرا نسبت به منافقین و ضد انقلابیون حكم خدا را جاری میكنید، چرا شعار نه شرقی نه غربی داده اید، چرا لانه جاسوسی را اشغال كرده ایم و صدها چرای دیگر... صریحا اعلام میكنم تا من هستم نخواهم گذاشت منافقین، اسلام این مردم بی پناه را از بین ببرند.» (منشور برادری، سوم اسفند 1367)
خراسان
«ملکه میخواهد امپراتور باقیبماند» عنوان یادداشت روز روزنامه خراسان به قلم علیرضا رضاخواه است كه در آن میخوانید:
1- چندی پیش روزنامه تلگراف انگلستان نوشت در پی پیشنهاد حزب کارگر برای جایگزین کردن لغت "امپراتور" با "عالی جناب" در میان القاب سلطنتی انگلیس، ملکه الیزابت خواهان حفظ کلمه "امپراتور" در القاب اعطایی در زمان سلطنت خود بر انگلستان شد. "برنارد جنکین" یکی از اعضای ارشد حزب محافظه کار و رییس کمیته تحقیق در اداره امور کشورهای مشترک المنافع (مستعمرات سابق انگلستان) نیز با اعلام مخالفت حزبش با این پیشنهاد عنوان داشت چنین پیشنهادی قطعا از جانب محافظه کاران وتو خواهد شد.
2- در هفتهای که گذشت ویلیام هیگ، وزیر خارجه انگلیس در سفری به کانادا پس از امضای یک توافقنامه دیپلماتیک، گفت که میخواهیم "سفارتخانه هایمان را با کانادا یکی کنیم". ویلیام هیگ در اوتاوا، پایتخت کانادا گفته است که این توافق به انگلیس این امکان را میدهد تا با هزینههای کمتری در خارج از کشور حضور داشته باشد. وزیر خارجه انگلیس در بیانیهای تصریح کرد: «همانطور که دیوید کامرون (نخست وزیر انگلیس) سال قبل در جمع نمایندگان پارلمان کانادا گفت، ما 2 ملت، ولی تحت حکومت یک ملکه هستیم که مجموعه ارزشهای یکسانی داریم.» بی بی سی شبکه رسمی دولت انگلستان در این رابطه عنوان داشت هدف اصلی از ایجاد هیاتهای مشترک، حضور دیپلماتیک بیشتر در مناطقی اعلام شده است که هیچ یک از این 2 کشور در آنها سفارتخانه ندارند. این شبکه تاکید کرد که چنین ائتلافی میتواند در آینده کشورهای استرالیا و نیوزیلند را نیز شامل شود.
3- روزنامه دیلی تلگراف پیشتر در مطلبی با عنوان "انگلیس به دنبال احیاء جامعه کشورهای مشترک المنافع برای رقابت با اتحادیه اروپا است" نوشت: انگلستان مدتی است که سیاست بازگشت به کشورهای سنتی تحت حاکمیت ملکه این کشور را در پیش گرفته است. این روزنامه هدف احیاء این جامعه را تاثیرگذاری بیشتر در صحنه بین الملل عنوان داشته است. دیلی تلگراف در ادامه مینویسد رابطه انگلیس با کشورهای تاثیرگذار اتحادیه اروپا در سال گذشته میلادی دچار بحران شد، به گونهای که طرح خروج این کشور از اتحادیه اروپا به صورت جدی مطرح شد. به نوشته این روزنامه انگلیسی، هیگ که یکی از افراد بدبین نسبت به اتحادیه اروپاست تلاش میکند تا دفاتری نیز در آمریکا و سایر کشورهای قدرتمند افتتاح کند. برخی از دیپلماتهای انگلیسی تبدیل شدن اتحادیه اروپا به یک قدرت جهانی را یک تهدید برای انگلیس میدانند.
4- جامعه کشورهای مشترک المنافع یا کشورهای همسود (Commonwealth of Nations) مجموعهای از 53 کشور مستقل است که همه آنها به جز موزامبیک و کامرون قبلاً مستعمره امپراتوری بریتانیا بودهاند. این کشورها روی هم حدود 30 درصد جمعیت کره زمین و 30 درصد سطح خشکیهای زمین را میپوشانند. چهارچوب همکاری کشورهای این ارگان بر اساس اعلامیه سنگاپور مصوب سال 1971 حول توسعه ارزشهای مشترک مانند حقوق بشر، حکومت قانون، آزادیهای فردی، مساوات، دموکراسی، تجارت آزاد، صلح جهانی و همکاریهای چندجانبه است. درحال حاضر ملکه الیزابت دوم نماد همبستگی میان تمامی 53 عضو ارگان کشورهای مشترک المنافع است.
بالاترین مقام دربار بریتانیا (ملکه الیزابت دوم) عنوان «ریاست کشور» را در 16 عضو کشورهای مشترک المنافع دارا است. این کشورها به اصطلاح «قلمروهای مشترک المنافع بریتانیا» خوانده میشوند و شامل استرالیا، زلاندنو، پاپوآ گینه نو، جزایر سلیمان، تووالو (در اقیانوسیه)، کانادا (در آمریکای شمالی)، بلیز (در آمریکای جنوبی) و آنتیگوا و باربودا، باهاما، باربادوس، گرنادا، جامائیکا، سنت کیتس و نویس، سنت لوسیا، سنت وینسنت و گرنادین (در هند غربی و جزایر کارائیب) هستند. نکته جالب این که بالاترین مقام اجرایی این کشورها، به عبارت دیگر نخست وزیر این کشورها در واقع فرماندار ملکه انگلستان محسوب میشود.
5- همزمان با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی بسیاری از تحلیل گران سیاسی و تئوریسینهای آمریکایی از پایان تاریخ و برتری لیبرال دموکراسی دم زدند. بسیاری نیز چون جورج هربرت واکر بوش رئیس جمهور اسبق آمریکا به دنبال ایجاد نظم نوین جهانی بودند. "اوبرت ودرن "، وزیر خارجه فرانسه، اصطلاح «قدر قدرت» را برای آمریکا به کار برد. وی تاکید داشت ابر قدرت مربوط به دوره جنگ سرد بود و عموما بر قابلیتهای نظامی دلالت میکرد.
دامنه سلطه «قدر قدرت» از اقتصاد و تکنولوژی ونظامی گری فراتر میرود ونگرش و مفاهیم زبانی و شیوههای زندگی را نیز در بر میگیرد. بسیاری نیز سلطه، رهبری و هژمونی ایالات متحده را بر جهان بدون شوروی طرح کردند. ایدههای خامی که خیلی زود ناکارآیی شان بر همگان روشن شد. طرح تئوریهایی چون"جنگ تمدن های" هانتینگتون و "قدرت نرم" جوزف نای خود دلیلی بر این مدعا است. ایده امپراتوری آمریکا که توسط نئومحافظه کاران در ابتدای دولت جورج بوش رئیس جمهور سابق آمریکا مطرح شد را میتوان آخرین تلاش سازمان یافته در این رابطه دانست. از همین رو است که بسیاری اوباما را محصول شکست این پروژه میدانند.
کار ویژه اوباما مدیریت افول آرام آمریکا است. فرید زکریا تحلیل گر بر جسته آمریکا و نویسنده کتاب " جهان پس از آمریکا" کتابی که به نوشته رسانههای آمریکایی، اوباما هیچ گاه آن را از خود جدا نمیکند، با تاکید بر پایان نظام تک قطبی در جهان مینویسد: "ما در حال تجربه سومین جابجایی قدرت در جهان هستیم. اولین جابجایی قدرت در قرن پانزدهم و با قدرت گرفتن کشورهای غربی در دنیا همراه بود. این جابجایی، جهانی که ما اکنون میشناسیم را پدید آورد؛ علم و تکنولوژی جدید، تجارت، سرمایه داری و انقلابهای کشاورزی و صنعتی.
این دگرگونی در معادلات قدرت همچنین به تحمیل اراده سیاسی کشورهای غربی بر دنیا منجر شد. دومین جابجایی در قدرت که در سالهای پایانی قرن نوزدهم پدید آمد، حاصل قدرت گیری ایالات متحده آمریکا در جهان بود. آمریکا پس از صنعتی شدن توانست به قدرتی بزرگتر از حاصل جمع تمامی کشورهای قدرتمند دنیای آن زمان تبدیل شود. در بیست سال اخیر موقعیت آمریکا به عنوان تنها ابرقدرت جهانی هیچگاه به خطر نیفتاده است و این واقعهای است که پس از روم باستان در تاریخ جهان بی سابقه است. در زمان ابرقدرت بودن آمریکا، اقتصاد جهانی رشدی بی سابقه را شاهد بود و این رشد نیرویی است که باعث سومین جابجایی قدرت در جهان گردیده است، قدرت گرفتن دیگر کشورها. "
جمهوری اسلامی
«دستگاه قضائی و راهی كه باز شد» عنوان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است كه در آن میخوانید:
مدتها بود كه مسئولین قوه قضائیه به خاطر كوتاهی در برخورد با دانه درشتها مورد سرزنش افكار عمومی قرار میگرفت. رئیس كنونی قوه قضائیه در اولین روزهای تصدی این سمت، وعده داده بود دستگاه قضا بدون تبعیض به اتهام كلیه متهمان رسیدگی نماید و ملاحظه هیچكس را نكند. به این وعده تا همین اواخر عمل نشده بود و اكنون با بعضی اقدامات به نظر میرسد ارادهای برای عملی ساختن آن درحال شكل گیری است. اگر این اراده تقویت شود و به مرحله عمل برسد، این اتهام كه "دستگاه قضائی ما فقط آفتابه دزدها را محاكمه میكند و با دانه درشتها كاری ندارد" از دامن قوه قضائیه زدوده خواهد شد و این دستگاه به همان جهتی هدایت خواهد گردید كه شایسته قضاء اسلامی است.
برخورد قضائی با فرزندان آیتالله هاشمی رفسنجانی، كه این روزها به خبر دست اول محافل مختلف تبدیل شده، از دو منظر مثبت و مفید است؛ یكی اینكه قوه قضائیه با این اقدام نشان داد میخواهد بدون تبعیض عمل كند و این كار را از برخورد با یكی از اصیل ترین، سرشناسترین و پرسابقهترین خانوادههای انقلاب شروع كرده است، و دیگر اینكه استقبال شخص آیتالله هاشمی رفسنجانی از رسیدگی به اتهامات فرزندانشان درس بزرگی است برای كلیه كسانی كه در ردیف مقامات قرار دارند و خود یا افراد خانوادههایشان از پاسخگوئی به قوه قضائیه امتناع میورزند. این جمله آیتالله هاشمی رفسنجانی كه گفتند فرزندان من با فرزندان مردم فرقی ندارند، باید برای كلیه مقامات الگو باشد و همه به آن پای بندی نشان دهند.
از جمله نكات مثبت و آموختنی این ماجرا یكی هم اینست كه آقای مهدی هاشمی علیرغم فشارهائی كه برای بازنگشتن او به كشور وجود داشت داوطلبانه برای پاسخگوئی به قوه قضائیه به وطن بازگشت و صبح روز بعد از ورود به تهران، خود به دادسرا مراجعه كرد و به سؤالات بازپرس جواب داد و اكنون درحالی كه در بازداشت موقت است این بازجوئی ادامه دارد. فرزند دیگر آیتالله هاشمی رفسنجانی نیز درحال گذراندن دوران 6 ماهه محكومیت به زندان است و اصرار دارد هیچ اقدامی برای خارج كردن او از زندان صورت نگیرد و میخواهد دوران محكومیت را در زندان بگذراند. نكته قابل تأمل اینست كه بعضی رسانهها و اشخاص به جای اینكه این نقاط مثبت را ببینند و تحسین كنند، به فضاسازی علیه آیتالله هاشمی رفسنجانی میپردازند و با داستان سرائیهای عجیب و غریب و تحریف تاریخ، تلاش میكنند از اهمیت اقدام خانواده هاشمی رفسنجانی بكاهند و حتی با الگوسازیهای غیرواقعی درصدد منفی جلوه دادن این اقدام مثبت و مهم برآیند.
آنچه این رسانهها درباره فرزندان آیتالله محمدی گیلانی نوشتهاند و معاون محترم رئیس دیوان عالی كشور در نامهای به روزنامه جمهوری اسلامی آن را تكذیب كرده و درباره این قبیل تحریفات هشدار داده، یك نمونه از این تلاشها منفی است. نامه جناب آقای نیری را در روزنامه جمهوری اسلامی امروز بخوانید.
نكته دیگر اینست كه رسانهها نباید نقش دستگاه قضائی را بازی كنند و افراد متهم را مجرم معرفی نمایند. متأسفانه این اقدامی است كه بعضی رسانهها مرتكب میشوند و علیرغم هشدارهای مكرر مسئولان قوه قضائیه، نویسندگان بعضی رسانهها خود را در جایگاه قاضی قرار میدهند و حكم مجرمیت صادر میكنند. رسانهها حق دارند انتقاد كنند اما حق ندارند حكم صادر كنند. ساحت اطلاع رسانی را نباید به اغراض سیاسی جناحی و شخص آلوده كرد كما اینكه افراد متهم و خانوادههای آنها نیز نباید طرف مقابل را بگیرند و زیر بار احكام قضائی نروند. اگر دستگاه قضائی با استقلال و بیطرفی به اتهامات رسیدگی كند، رسانهها نیز بدون حب و بغض اطلاع رسانی كنند و متهمان نیز بعد از صدور حكم قاضی و طی شدن مراحل قانونی به آن تمكین نمایند، حاصل كار قطعاً به نفع جامعه خواهد بود و به تقویت نظام و بسط عدالت منجر خواهد شد.
مهمترین نكته در این مقوله اینست كه مسئولان دستگاه قضائی به راهی كه در پیش گرفتهاند ادامه بدهند تا بتوانند ثابت كنند كه اهل تبعیض نیستند و بدون ملاحظه افراد و مقام و جایگاه آنها براساس قانون با همه برخورد میكنند. اقتضای چنین برخوردی اینست كه در ادامه این راه، تمام دانه درشتهائی كه پرونده اتهامی دارند به دستگاه قضائی احضار شوند و بدون ملاحظه به اتهامات آنها رسیدگی شود. در زمره این متهمان، بلندپایهترین مسئولان اجرائی نیز قرار دارند كه یكی از آنها رئیسجمهور است به خاطر پروندههای اردبیل، شهرداری تهران، شكایات مربوط به مناظره انتخابات ریاست جمهوری سال 88 و شكایات مجلس. متهم دیگر، معاون اول رئیسجمهور است كه پروندههای پرسروصدای وی زبانزد است و بارها خود مسئولان قضائی نیز در این زمینه سخنها گفتهاند. افراد دیگری نیز هستند كه در ردههای بعدی قرار دارند و اگر به پروندههای آنها رسیدگی شود، امید به اجرای عدالت در میان مردم زنده میشود و قوه قضائیه نیز اعتبار واقعی خود را به دست خواهد آورد.
این، خواسته مردم است كه دستگاه قضائی در بررسی اتهامات مقامات كوتاهی نكند و با بهانههائی از قبیل "مصلحت" از انجام وظیفه خود در این زمینه شانه خالی ننماید.
همانگونه كه در سیره امیرالمؤمنین مشخص است، هیچ مصلحتی در خودداری از رسیدگی بدون ملاحظه به اتهامات مقامات وجود ندارد. طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی، آحاد مردم در برابر قانون یكسان هستند و هیچ استثنائی در این زمینه وجود ندارد.
رسیدگی به اتهامات مقامات به این معنی نیست كه الزاماً آنها مجرم شناخته شوند، بلكه چه بسا بتوانند با دفاعی كه از خود میكنند از اتهامات برائت حاصل نمایند. آنچه در این میان بسیار مهم است اینست كه اولاً قوه قضائیه به وظیفه خود عمل میكند و از این طریق اعتماد و امید مردم به نظام جمهوری اسلامی بیشتر میشود و ثانیاً با روشن شدن تكلیف اتهامات، وضعیت متهمان نیز از نظر افكار عمومی مشخص خواهد شد و جلوی شایعات و اتهامات بیشتر و تبلیغات سوء بدخواهان و دشمنان گرفته خواهد شد. بدین ترتیب، باید نتیجه گرفت كه رسیدگی به اتهامات دانه درشتها نه تنها لازم است بلكه در اولویت قرار دارد و اكنون كه خانواده هاشمی رفسنجانی راه را برای دستگاه قضائی باز كرده، مسئولان قضائی از فرصت استفاده كنند و بدون ملاحظه این و آن به وظیفه خود عمل نمایند.
ملت
«وقتی نقدینگی ساز مخالف میزند» عنوان سرمقاله امروز روزنامه ملت ما به قلم یحیی آلاسحاق است که در آن میخوانید:
اگر بخواهیم كه ساده وارد بحث شویم، باید بگوییم كه اقتصاد و بخش تولید برآیند فعالیت حوزههای مختلف هستند. به همین دلیل هم توسعه و تولید ملی را باید مستلزم هدایت همه عوامل موثر در راستای این هدف دانست. تولید ملی تحت تاثیر عوامل داخلی همچون فضای كسب و كار، قانونگذاری، پشتیبانی مالی و امنیت اقتصادی است. در این بخش قوای مجریه، مقننه و قضاییه بهطور جدی تاثیرگذار هستند. عوامل خارجی نیز شامل روابط بینالملل، روابط پولی، روابط بانكی، صادرات و واردات، نظامات عمومی بینالمللی است كه در سرنوشت تولید نقش دارد.
هماهنگی و مدیریت همه عوامل موثر در تولید برای توسعه آن ضروری است. این هماهنگی در شرایط مختلف متفاوت خواهد بود. برای افزایش تولید ملی باید با آن واقعی برخورد كرد كه لازمهاش ایجاد نظام مدیریتی تولید ملی در جایی است كه تاثیرگذار باشد و عوامل موثر را هدایت كند، كه هنوز ایجاد نشده است. اكنون هر یك از بخشهای كشور براساس بینش و اهمیت بخش خود در حال فعالیت هستند؛ اما بحثهای موجود بین دولت و مجلس، دعوای مجلس و قوه قضاییه، دولت و قوه قضاییه، اختلافات در دولت، بانك مركزی، گمرك با بانك ایجاد یك مدیریت تاثیرگذار برای هماهنگی این قوا را ضروری كرده است. در حال حاضر یكی از مشكلات اقتصادی كشور عدم تعادل حجم نقدینگی با فعالیتهای اقتصادی است.
عدم تناسب مقدار نقدینگی با وضع فعالیتهای اقتصادی، ناهنجاری ایجاد میكند. مسئولان بانك مركزی هم اعلام كردهاند كه دغدغه اصلی بانك مركزی و شورای پول و اعتبار، حجم نقدینگی بالایی است كه در جامعه وجود دارد كه برای جمعآوری این نقدینگی فروش 10هزار میلیارد تومان اوراق مشاركت پیشبینی شده است. از سوی دیگر براساس بررسیهای مقامات رسمی اقتصادی كشور، 70درصد از مشكلات واحدهای تولیدی، مربوط به تامین نقدینگی، سرمایهگذاری توسعهای یا هزینههای جاری و پول و سرمایه در گردش است.
اینجا دو نكته متعارض با هم وجود دارد. زیاد بودن نقدینگی كشور و نبود نقدینگی در بخش تولید. هر دو حرف درست است و اختلافی در آن نیست؛ بلكه مسئله چگونگی هدایت این نقدینگی به بخش تولید است. نقدینگی موجود به بخش تولید هدایت نمیشود؛ زیرا بازدهی اقتصادی فعالیتهای كوتاهمدت، خدماتی و سفتهبازی در بازارهای مالی و بازی با پول، سودآورتر است تا بازی با بخش تولید واقعی.
وقتی هزینههای پول روی 20، 25 و بعضاً 30درصد است و درآمدهای حاصل از تولید 7 تا 12درصد، این دو رشته فعالیت اتوماتیكوار نقدینگی را به فعالیتهای كوتاهمدت مالی و سفتهبازی سوق میدهد و در نهایت بخش تولید دست خالی میماند و این مشكل بیشاز هر عامل و بخش دیگری به نظام مدیریت بخش اقتصادی، مالی و بانكی كشور باز میگردد.
رسالت
«عبور از خود!» عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم محمد كاظم انبارلویی است كه در آن میخوانید:
مقام معظم رهبری طی پیام كوتاهی به مناسبت هفته دفاع مقدس و روزتجلیل از شهیدان و ایثارگران، از شهیدان به عنوان مظهر شگفتیها و زیباییهای دوران جهاد فی سبیلالله یادكردند و فرمودند؛ " راز بزرگ پیروزی در همه میدانها از خود گذشتگی است. "
حافظ هم در یك مصرع حكیمانه همین بیان را به تفسیر نشسته است:
" یك نكتهات بگویم خود رامبین ورستی"
انقلاب ما با از خود رستن و به خدا پیوستن شروع شد و با همین آهنگ استمرار خواهد یافت. اگر جایی كاستی وجود دارد به این دلیل است كه عدهای در وادی " خود" نشستهاند و حاضر نیستند از آن بیرون روند.
ملت ما امروز در عرصههای گوناگون قلههای سترگی را فتح كردهاند پهلوانان این عرصه از باب تقوا و تقیه " خود" را نشان نمیدهند و همه وجود خود را در طبق اخلاص نهادهاند تا آنچه قابل رویت هست همین پیشرفت غرور انگیزی باشد كه در همه جا دیده میشود.
اگر كسی طالب معرفت، فضل و علم است باید از "خود" عبوركند. عشق به خود، خودشگفتی و خود شیفتگی میآورد و این آغازفساد، تباهی و عصیان است.
ایمان و عشق به خدا، اعتقاد به قیامت، درك آموزههای پیامبران بویژه پیامبر اعظم (ص) و مسیر روشن و پاك مكتب اهل بیت (ع) انسان را از خود دور میكند و اجازه میدهد به دیگران و به آینده مملكت خود و به نجات بشریت بیندیشد و این آغاز رهایی به معنای واقعی است.
انسانهای پاكی كه طی سه دهه گذشته در این مسیر گام برداشتند امروز سر سفره ابدی پروردگار عالم، روزی میخورند. تصور ما از این رزق با این تعلقات مادی كه داریم چیزی نزدیك به محال است.
به شش ماهه دوم سال 91 سرازیر شدیم و با همین سرعتی كه شش ماهه اول گذشت، شش ماهه دوم هم میگذرد كارهای زمین مانده بسیار داریم. ساماندهی اوضاع اقتصادی كشور و هدایتهای مدبرانه در سال حمایت از تولید ملی همچنان در دستور كار باید باشد. مسئله انتخابات آینده ریاست جمهوری و انتخابات شوراها یك مسئله جدی است و از هم اكنون گمانه زنیهادرخصوص آن آغاز شده است و شمار زیادی از فعالان سیاسی مشغول گرم كردن خود برای رقابتهای آینده هستند.
موضوع بیداری اسلامی در منطقه و افول قدرت آمریكا و صهیونیسم و موج جدید پدید آمده از اهانت شنیع استكبار جهانی به ساحت پاك پیامبر اعظم (ص) نیز مسئلهای جدی است.
اندیشیدن به آن و قرار گرفتن در مسیر نسیم بیداری اسلامی و مدد رساندن به مسلمانان جهان و مقابله با دسیسههای صهیونیسم جهانی یك تكلیف فراموش نشدنی است. مسئله كار آمد سازی نظام درمقابله بابحرانها و بویژه تهدیدها و تحریمها و نشان دادن عزم ملی برای مقابله با آنها و ارائه تصویری متحد و منسجم از نیروهای داخلی و یكپارچكی ملت دراین همآورد، از دیگر مسائل و مباحث كشور است.
شرط ورود درهر یك از این میدانها از سوی نخبگان و آحاد ملت، "عبور از خود " است.
دشمن از هم اكنون برای رقابتهای انتخاباتی، در اتاق فكر " خود" در فكر تكرار حوادث تلخ رقابتهای سال 88 است.
آنها امنیت ملی و اتحاد و انسجام ملت را نشانه گرفتهاند. آنها در اندیشه تئوری " گیس وگیس كشی " در حوزه رقابتها منتهی این بار درمیدان رقابت اصولگراها هستند.
طبیعی است اگر رجال سیاسی و مذهبی ما نتوانند مرحله عبور از" خود" را به سلامت طی كنند در دام طراحیهای دشمن میافتند.
شورای نگهبان در این دوره باید روی احراز صلاحیت رجال مذهبی و سیاسی تامل بیشتری كند. تامل روی " رجل مذهبی " شاید بیشتر از تامل روی مفهوم " رجل سیاسی " مهم باشد. طبیعی است كه یك رجل مذهبی باید درك درستی از مذهب داشته باشد.
فهم او ازمذهب باید یك فهم واقعی باشد و با نوع " لیبرالی " و " التقاطی بودن " فاصله داشته باشد. این فاصله در رفتار سیاسی رخ نشان میدهد. این رخ نمایی باید رصد شود و از نگاه تیز بین اعضای شورای نگهبان بویژه فقهای آن پنهان نماند.
یكی از شرایط كلیدی رئیس جمهور شدن " تقوی " است.
سیاست روز
«آمریکا همین است» عنوان سرمقاله روزنامه سیاست روز به قلم محمد صفری است كه در آن میخوانید:
میهمان هستی؛ میروی، میزبان برایت سنگ تمام میگذارد. هر چه وسایل آسایش و آرامش است برایت مهیاست. دغدغهای نداری! چون میزبان، به خوبی میزبانی میکند. جا و مکان خوبی برایت آماده میکند، خورد و خوراک هم در کنارش. گشت و گذار دیدارهای گوناگون، سخنرانی؛ حضور در جمع خبرنگاران برای انجام گفتوگو همه و نشان از پذیرایی مناسب است. سازمان ملل میزبان همه کشورهایی است که در آن عضو هستند و حق عضویت هم میپردازند.
این سازمان در خاک کشوری است که خود را مهد آزادی و دموکراسی میداند. به همین خاطر مجسمه آزادی را هم در آنجا نصب کردهاند، تا همه بیشتر بدانند که آمریکا مهد آزادی است. هر که هر کاری دلش خواست میتواند انجام دهد. هر کاری که فکرش را هم نتوان کرد!
مسئولیت برگزاری نشست مجمع عمومی سازمان ملل با دولت آمریکاست دولت آمریکا هم که میدانیم چقدر با فرهنگ است، تمدنش بالاست! به همین خاطر هر کاری که بتواند انجام میدهد، تا میهمانانش آسوده خاطر باشند و گزندی به آنها نرسد. چقدر این آمریکا خوب است! اصلا این آمریکا نباشد، دنیا چه کند؟ آواره میماند، مانند بچه یتیم که پدر و مادرش را از دست داده و اکنون تنها مانده است. این آمریکا نباشد، همه جا را جنگ و خشونت و درگیری و فساد برمیدارد. همه به جان هم میافتند. فقر و بدبختی سر تا سر گیتی را فرا میگیرد. اگر اکنون اینگونه نیست تنها به خاطر قدوم مبارک آمریکاست. نمیبینید دنیا چقدر آرام است. چقدر مردم در آسایش هستند. در هیچ جایی از این زمین هم جنگ نیست. همه این مواهب و خوشیهای مردم کره زمین، به خاطر آمریکاست. همه تلاش آمریکا برای آرامش و امنیت مردم این کره خاکی است.
بمب اتم بر روی مردم ژاپن میاندازد تا امنیت برقرار شود. ویتنام را با خاک یکسان میکند و ۲ هزار روز جنگ در آنجا انجام میدهد، تا مردم بیفرهنگ و خشونتطلب ویتنام، آرامش و امنیت دنیا را به هم نریزند! سربازان آمریکایی هم که جانشان را گذاشتهاند کف دستشان و هی همینطور به کشورها حمله میکنند و کشته میشوند و میکشند، تا امنیت جهانی برقرار شود. افغانستان، عراق، پاکستان و...، بیچاره آمریکا چقدر زحمت میکشد برای امنیت دنیا! خواهان دموکراسی و رعایت حقوق بشر و اینجور چیزهاست دیگر!؟
برای همین خاطر است که آنگونه از هیات ایرانی استقبال جانانه میکند! امنیت هیاتهای سیاسی که به سازمان ملل میآیند با پلیس نیویورک است. فیلم ضربوشتم رامین مهمانپرست را حتما دیدهاید، دیدید که پلیس آمریکا با چه سعه صدری با خودفروختگانی که به سخنگوی وزارت خارجه کشورمان حمله میکنند وناسزا میگویند، رفتار میکنند؟!
بیچاره منافقین به خاطر جنایاتی که علیه مردم ایران و عراق مرتکب شدهاند، مظلوم هستند و باید با آنها به مهربانی رفتار کرد!
از پوسترهایی که علیه اسلام و ایران و رئیس جمهور کشورمان که در سطح شهر چسبانده شده است، غافل نشویم.
پوسترها حاوی عبارات ضد اسلامی و حمایت از رژیم صهیونیستی است. در این پوسترها مسلمانان، متوحش نامیده شدهاند و اسرائیل وآمریکا با فرهنگ و تمدن بالا!
این فرهنگ و تمدن بالا، نمیتواند حضور رئیسجمهور ایران را تحمل کند! فشار سختی به او وارد میشود و در پوسترهای مهرآمیز خود علیه ایران مینویسد، رئیسجمهور ایران را به نیویورک و سازمان ملل راه ندهید. آزادی بیان است. رعایت حقوق بشر! دیگران وحشی هستند و آمریکاییها با فرهنگ و متمدن! حق دارند هر چه دلشان میخواهد به دیگران بگویند. هرگونه که میخواهند با مردم دنیا رفتار کنند. سازمان ملل هم که در آنجاست.
سازمانی که برای صلح و آسایش مردم دنیا تاسیس شده است، لیاقت و صلاحیت وجود آن هم در آمریکاست!
هر آنچه که علیه ایران و اسلام در نیویورک پیاده شد، حقانیت ما را دو چندان کرد و نفرت مردم ایران را از سردمداران آمریکا بیشتر.
تهران امروز
«نقش رسانه در آموزش مهارتهای شهروندی» عنوان یادداشت روز روزنامه تهران امروز به قلم سیدمحمدهادی ایازی است كه در آن میخوانید:
ترغیب شهروندان به پذیرش و انجام مسئولیتهای مدنی و مشاركت در امور سیاسی، چالش مهم پیشروی سیستمهای سیاسی در جوامع در حال توسعه است. جهانی شدن و جامعه اطلاعاتی در این فرآیند بسیار تاثیرگذار بوده است. چالش مهمی كه پیش روی نظامهای دموكراتیك جهان هم در كشورهای پیشرفته و هم در كشورهای در حال توسعه است، ترغیب شهروندان خود به مسئولیتپذیری مدنی و مشاركت در فرآیند تصمیم گیریهای اجتماعی و سیاسی است. جهانی شدن با ایجاد بازار جهانی و رشد و توسعه آنچه به اصطلاح جامعه اطلاعاتی خوانده میشود، تغییرات زیادی را با سرعت وارد سیاست اجتماعی و فرهنگی كشورها كرده و رسانهها را به ركن محوری در فرآیند آموزش شهروندی تبدیل كرده است.
آموزش رسانهای جایگاه مهمی را در تعیین شرایط شهروندی در اختیار دارد. بدینترتیب كه آموزش شهروندی به دنبال ایجاد امكانی برای ابراز فرهنگی و برخورداری از سواد اجتماعی ومدنی است و در آن صورت ضروری خواهد بود كه آموزشهای ارائه شده به ویژه به كودكان و نوجوانان باید آنها را قادر سازد تا در فرهنگ رسانهای پیرامون خود مشاركتی فعالانه داشته باشند.
بر این اساس آموزش شهروندی منحصر به توانایی افراد برای تجزیه و تحلیل رسانهها و مهارتهای گوش دادن و تماشا كردن انتقادی نیست، بلكه باید به دنبال تشویق مشاركت انتقادی آنها به مثابه تولیدكنندگان فرهنگی باشد.
نظامهای مردم سالار برای بقای خود نیاز به شهروندانی دارند كه در امور سیاسی مشاركت داشته باشند و در رأس همه عوامل تاثیرگذار در این فرآیند، آموزش و پرورش نقش مهمی را میتواند در انتقال فرهنگ شهروندی ایفا كند. آموزش شهروندی به معنای انتقال دانشها، مهارتها و ارزشهایی است كه با ماهیت اداره یك نظام مردم سالار همخوانی داشته باشد و تنها انتقال آن منحصر به مدرسه و خانواده نمیشود.
شهروندی مفهومی است كه ریشه دو، سه هزار ساله دارد كه از یونان باستان با افلاطون و اسطوره مطرح بوده و احیای مجدد آن به وسیله مارشال صورت گرفت. از نظر او شهروندی رابطهای است بین فرد و دولت. شهروندی وجوه خود را در حوزه های مختلفی مطرح است. هیچ كس مستحق محرومیت از زندگی سیاسی نیست و حضور در عرصههای سیاسی باید منجر به شهروند اجتماعی شود و به تعبیری سیاسی شهروند كسی است كه حق زندگی و بهره مندی از مواهب و خدمات جمعی را در یك كشور دارد و با مفهوم دموكراسی ارتباط دارد. شهروند فرهنگی شامل سلیقهها و حقوق و فرهنگ گروههای مختلف موجود در یك جامعه میشود. مارشال، شهروندها را یك موقعیت و پایگاه میداند.
سطح دیگری از نگاه به شهروندی، رابطهای دانستن شهروندی است. شهروندی رابطهای است و بیش از اینكه سطح عمودی داشته باشد وجه افقی دارد و به تعامل و ارتباط با سایرین و مسئولیت افراد نسبت به هم باز میگردد.
شهروندی میتواند یك رابطه، موقعیت، ارزش و احساس تعلق باشد. محتوای آموزش شهروندی را میتوان در 3 عنصر عاطفی، شناختی و عملگرایانه تفكیك كرد. البته ابعاد حقوقی و هویتی نیز میتوان برای شهروندی تبیین كرد. عنصر شناختی آن مربوط به اطلاعات و ماده خام و آشنایی با نظام مردم سالار و اقتضائات آن میشود و بخش عاطفی متضمن ایجاد ارتباط و احساس است.
بعد مصلحتی نیز میتوان برای آموزشها در نظر گرفت كه توانایی زندگی كردن و عمل كردن به اصول نظام مردم سالار را شامل میشود. بدیهی است كه برای اینكه این 3 عنصر را بتوان در فعالیت آموزشی رسانهها گنجاند نیاز است مهارتها و اطلاعاتی را به شهروندان بخشید تا بتوانند به توافق و وفاق با یكدیگر برسند و از تضاد حذر كنند. آموزشها باید به سمتی حركت كند كه افراد بتوانند تعادلی را در رفتار عقلانی خود ایجاد كنند.
آموزش شهروندان از اموری است كه همه رسانهها باید به آن توجه داشته باشند. بر همین اساس باید واقعیتی ارائه شود كه بر پیشداوری استوار نبوده بلكه بر پایههای علمی استوار باشد. محتوای آموزشها نیز شهروندان را به سمت توافق در عین اختلاف سلیقه برساند. در بخش عقلانیت آموزش شهروندی باید سبب شود شهروندان به آگاهی و مفاهمه برسند.
كاركرد دیگر رسانههای این حوزه برای گسترش فرهنگ شهروندی، تولید كالاهای فرهنگی مرتبط با شهروندی است. نقش نهادها و سیستمها و سازمانهای دولتی برای تسهیل آموزش شهروندی، استفاده از امكانات اینترنت، ایجاد رفاه و مفاهمه از دیگر كاركردهای رسانهها برای ایجاد فرهنگ شهروندی است و در میان انواع رسانههای جمعی، رسانههای جمعی متعلق به دولت از اهمیت بیشتری برخوردارند.
در گذشته مفهوم شهروند بار سیاسی با خود به همراه داشت و به كسی گفته میشد كه از حقوق برابر برای زندگی در یك اجتماع سیاسی برخوردار بود، اما امروزه شهروندی فرهنگی نه تنها این معنا را در خود دارد بلكه به معنای یك حق عمومی و حق جمعی است. این حق شامل حق حفظ هویت و حق عمل بر اساس فرهنگ میشود. به عبارت بهتر در مفهوم شهروندی فرهنگی بیش از اینكه بحث تابعیت در یك اجتماع مطرح باشد بحث هویت فرهنگی مطرح است. به عبارتی دیگر توجه به شهروندی فرهنگی از آن رو بوده است كه در گذشته شهروندی فارغ از عنصر فرهنگ و هویت گروههای اجتماعی صورت میگرفته است. به دیگر بیان، تابعیت و شهروندی یك جامعه بیشتر سیاسی تلقی میشده است تا فرهنگی. در مفهوم سنتی شهروندی، افراد حق بقا بر اساس حقوق برابری مثلاستفاده از آب و برق و تلفن و... دارند اما در این معنا حق بقا بر اساس سنت و فرهنگ داده نمیشود. مفهوم شهروندی فرهنگی با زندگی كسانی كه در خارج از موطن خود زندگی میكنند پیوند بیشتری دارد. این موضوع برای حضور اقلیتهایی كه در كشورهای غربی زندگی میكنند كاربرد بیشتری دارد. چرا كه در این كشورها در بهترین حالت به افراد خارجی حق شهروندی سیاسی داده شده است.
به نظر میرسد روزنامه «تهران امروز» با درك كاركرد و تاثیر رسانه در ارتقای فرهنگ شهروندی تمام هم و غم خود را مصروف به گسترش آگاهی شهروندان از جایگاه، مطالبات، اختیارات، وظایف و حقوق شان كرده است. انتشار هزارمین شماره این روزنامه را میتوان به فال نیك گرفت و امیدوار بود خبرنگاران تهران امروز همواره در مسیر اطلاعرسانی صحیح، بیان نقاط قوت و ضعف مدیران شهری و رشد و اعتلای فرهنگ شهروندی گام بردارند.
حمایت
«اصرار بر رسوا شدن» عنوان یادداشت روز روزنامه حمایت است كه در آن میخوانید:
گویا اصرار برخی از كشورهای منطقه برای رسوا شدن در برابر جهانیان بویژه در میان مسلمانان را پایانی نیست. تركیه، قطر، عربستان و بحرین از جمله این كشورها هستند كه در روزهای اخیر مواضعشان ابعاد دیگری از وابستگی آنها به غرب و عدم انطباق آنها با آرمانها و اهداف جهان اسلام را آشكار میسازد. نخست آنكه كشورهای مذكور در برابر اهانتهای صورت گرفته به مقدسات اسلامی ضمن محكوم كردنهای لفظی، به مقابله با اعتراضهای مردمی پرداختهاند چنانكه در این كشورها دهها نفر به جرم تظاهرات ضد آمریكایی و حمایت از مقدسات اسلامی بازداشت شدهاند.
در همین چارچوب اردوغان نخست وزیر تركیه صراحتا از مسلمانان خواسته تا از اعتراضها دست برداشته و دیگر علیه آمریكا شعار ندهد. دوم آنكه محور دیگر اقدامات سوال برانگیز این كشور را در مواضع آنها در شصت و هفتمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد میتوان مشاهده كرد. محور مواضع این كشورها بر دو اصل استوار بوده است.
از یك سو آنها از پرداختن جدی به مسئله فلسطین خودداری كرده و حتی نامی از محاصره غزه و اشغالگری صهیونیستها در كرانه باختری و قدس نبرده و صرفا ادعای به نتیجه نرسیدن مذاكرات سازش را مطرح كردهاند. از سوی دیگر این كشور در نشست سازمان ملل باردیگر مواضع گذشته خود علیه سوریه را تكرار كرده و خواستار اقدام جهانی برای سرنگونی نظام سوریه شدند. این تحرك در حالی صورت گرفته كه سوریه از اركان مقاومت و حامیان فلسطین است كه لطمه دیدن آن لطمه دیدن مسئله فلسطین میباشد.
با توجه به مواضع این كشورها این سوال پیش میآید كه كشورهایی كه در برابر اهانت به مقدسات اسلامی سكوت كرده و حتی به سركوب حامیان مقدسات دینی میپردازند و یا در سازمان ملل به موضع گیری علیه فلسطین میپردازند چگونه از حقوق ملت سوریه سخن میگویند؟ رفتار این كشورها نشان میدهد كه آنها هیچ ارزشی برای نه تنها برای مردم سوریه بلكه برای كل جهان اسلام قائل نیستند و صرفا به دنبال جلب رضایت سران غرب میباشند. آنها با این اقدامات برآنند تا خدمت خود به سران غرب را اثبات نمایند تا شاید بتوانند زمانی بیشتر در مسند قدرت باقی بمانند.
رفتار سران كشورهایی مانند تركیه، قطر، بحرین و عربستان نقابی دیگر از چهره آنان در میان مسلمانان برداشته است كه نتیجه آن را در افزایش انزجار جهانی از غرب گرایی این كشورها میتوان مشاهده كرد. امری كه مسلما پیامدهای سنگینی برای آنها در عرصه جهانی به همراه دارد و روند سقوط آنها در برابر اعتراضهای مردمی را تسریع خواهد كرد.
آفرینش
«تناقض سیاستهای ارزی واقتصاد مقاومتی» عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم حمیدرضا عسگری است كه در آن میخوانید:
قلم زدن از اوضاع و احوال اقتصادی كشور دراین ایام از یك سو نیاز به نظركارشناسی ندارد و از یك سو هم بسیار سخت شده است. چون بیان واقعیتهای نرخ تورم، بی ثباتی قیمت ارز، ركوردهای بازار سكه، آمارهای موجود از نقدینگی، ركود تولید، بی میلی و نامعلوم بودن ادامه فعالیت تجار و بازرگانان، وبسیاری از دیگر معضلاتی كه گریبان گیر اقتصاد شده، شاید به زعم برخی سیاه نمایی تلقی گردد، اما واقعیت دارد...!
این نابسامانیهایی كه در بازار ارز و طلا به وجود آمده بسیارنگران كننده است، نگران كننده از این بابت كه مردم نمیدانند مسولان برای كنترل این وضعیت برنامهای دارند یا نه؟ چرا كسی نمیخواهد درمورد این وضعیت پاسخگو باشد و یكدیگر را مسئول این امر میدانند؟ رها كردن مردم در چنین وضعیتی كه روز به روز گذران معیشتی برایشان سخت و نگاهشان به آینده اضطرارآمیز میشود، كار درستی نیست.
دراظهارات و چشم اندازهایی كه برای اقتصاد كشور درچند وقت اخیر مطرح شده بحث "اقتصاد مقاومتی" به میان آمده است. امری كه به پایداری در برابر مشكلات، تحریمها و فشارهای اقتصادی توصیه میكند و دركنارش تاكید بر تولید و حمایت از سرمایه ایرانی را مطرح میسازد.
اما مشكل اساسی اینجاست كه بحث تحمل بارمعضلات همواره به دوش مردم وانهاده شده است!. فشارهای جنگ را مردم تحمل كردند، سختیهای بار تحریمهای سی ساله را مردم تحمل كردند، تنگدستیها و كمبودهای ناشی از هجوم اقتصادی و سیاسی غرب را مردم تحمل كردند، اما دیگر بی برنامگی و عدم توانایی در مدیریت و كنترل اوضاع اقتصادی برای مردمی كه بیش از سی سال در مقابل انواع تحریمها ایستادگی كردند غیرقابل تحمل است. مردم میخواهند بدانند كه مسبب این گرانیهای غیرطبیعی چیست، منافع دلار 2800 تومان و سكه بالای یك میلیون تومان نصیب كی میشود؟ كدام دستهای پشت پرده هستند كه تیشه به ریشه اقتصاد مملكت و مردم میزنند؟ تحمل این سوالات بی جواب برای مردم غیرقابل تحمل شده است.
به زعم بسیاری از كارشناسان ومدیران اقتصادی كشور كه درسالهای گذشته دراموراجرایی مشغولیت وتجربه داشتنهاند، اگرچه نمیتوان گفت تحریمها در نوساناتی كه در بازار ارز و سكه ایجاد شده تاثیر نداشته، اما انقدر غیرقابل پیش بینی نبوده كه وضع را به این صورت درآورد و امروز وضعیت ارز به سمت ناكجا آباد حركت كند. در پیش گرفتن سیاست "از این ستون به آن ستون" و انتظار فرج حاصل شدن در بازار ارز وسكه از سوی تیم اقتصادی كشور، نشانگر عدم برنامه ریزی كارشناسی در كنترل و نظارت بر بازار سكه و ارز میباشد.
تقریباً از یك سال گذشته تا كنون چندین و چند سیاست درمورد ارز و سكه از سوی تیم اقتصادی كشور اتخاذ شده كه هیچ كدام نه تنها دردی از تب این بازار دوا نكرده، بعضاً برعطش كاذب آن افزوده است. خبراز بمب ارزی كه هیچ وقت منفجر نشد، تعیین ارز مرجع، قطع پرداخت دلارهای مسافرتی و دانشجویی، الویت بندی كالاهای وارداتی، راهاندازی اتاق مبادلات ارزی و درآینده هم مشخص نیست چه تدبیری اتخاذ خواهد شد.
اما نكته بسیار مهم این است كه اوج گیری قیمتهای ارز و طلا، ضربات بسیار سنگینی را بر زندگی مردم عادی وارد میكند و فشار ناشی از افزایش قیمت كالاها مشكلات معیشتی برای جامعه ایجاد میكند.. ضمن اینكه با این وضع بنیانهای تجارت و تولید كشور متزلزل خواهد شد و كاهش بی سابقه پول ملی میتواند انگیزه و فرصتهای سرمایه گذاری در داخل را از بین ببرد.
مردم سالاری
«حاشیههای فراتر از متن!» عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری یه قلم میرزا بابا مطهرینژاد است كه در آن میخوانید:
وقتی با دقت به پارهای از رویدادهای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و صنعتی سالهای اخیر نظر میافکنیم، پدیدهای عجیب نظرمان را جلب میکند و آن حاشیههای فراتر از متن است! حاشیههایی که آنقدر پررنگ میشوند که متن از یادمان میرود، عجیبتر آنکه در داستان غلبه حاشیه بر متن رسانهها به عنوان ابزار این غلبه اول نقش آفرینند، تا آنجا که مثلا بخشهای خبریای که به حاشیهها توجه میکنند، مثل بخش خبری 20:30 شبکه دوم سیما پر بینندهتر و پرطرفدارتر از اخبار 21 شبکه اول است که بر متن تکیه بیشتری دارد.
خبرنگاران و گزارشگرانی که حاشیه سازند، از همکاران خود که برای آگاهی بخشی در متن تلاش میکنند از اشتهار بیشتر و حتی محبوبیت وسیعتری برخوردارند. گویا جامعه هم به چنین ذائقهای گرفتار شده است و به دنبال حواشی است و علاقهای به متن نشان نمیدهد. همین هفته گذشته رسانههای نوشتاری، گفتاری و مجازی را بررسی میکردم، حاشیههایی چون تعداد همراهان رئیسجمهور در سفر آمریکا و کلماتی که بین رئیسجمهور و خبرنگار B. B. C در مورد این همراهان رد و بدل شد و جمع و تفریق فرضی هزینههای این همراهان آنقدر زیاد بود که اصل رویداد یعنی حضور در اجلاس سالانه سازمان ملل متحد و سخنرانی رئیسجمهور و هزینه و فایده این سخنان برای مشکلات عدیده کشور از یادتان رفت! نه از یاد من که از یاد همه رسانهها هم رفت.
نکته جالب اینکه همین حاشیهها موضوع تذکرها و اظهارنظرهای نمایندگان مجلس و کانونهای افکار عمومی قرار گرفت و ندیدم کسی از هزینه یا فایدهای که بر سخنان رئیسجمهور برای کشور حاصل خواهد شد یا از سخنان اینچنین در گذشته حاصل آمده است سخنی برزبان آورد.
همه گرفتار حاشیه شدیم و متن را رها کردیم. با خود فکر میکردم آیا در زمان برگشت رئیسجمهور از این سفر به این مهم توجه خواهد شد؟ که ناگهان حاشیه دیگری چون زندانی کردن جوانفکر، ساز شد که در بازگشت رئیسجمهور و اظهارنظر احتمالی ایشان به این بازداشت، حاشیه جدیدی خواهد شد که اصل موضوع سفر را تحتالشعاع قرار دهد و پرونده این سفر باز نشده، بسته خواهد شد. در موضوع بازداشت فائزه هاشمی و چگونگی برگشت و بازداشت مهدی هاشمی که احتمالا خود حاشیههایی بر متونی هستند که نباید دیده شوند هم، خود حاشیههایی خوردند، مثل قصه تراشیدن ریش سعید قاسمی و حضور جمعی در فرودگاه برای اعتراض و محاکمه! مهدی هاشمی و...
اوج گرفتن قیمت ارز و سکه و ناتوانی یا نخواستن دولت و بانک مرکزی در مهار آن و گرفتاریهای تولید و صنعت و دارو و درمان و تجارت و افزایش بیکاری با حاشیههایی چون روزنامه شرق و توقیف سپردههای ارزی در چند شعبه بانک به فراموشی سپرده شد و انگارنهانگار که در کمتر از دو ماه قیمت دلار دولتی از 1226 تومان به 2800 تومان یعنی 3/2 برابر رسیده است! اینها نمونههایی بودند از حاشیههای روز که بر متنهای مهمی غلبه کردند و متون به محاق رفتند. اگر به عقب برگردیم از 7 سال پیش به این طرف دائم گرفتار حاشیهها و کمتوجهی یا بیتوجهی به متون هستیم.
متون مهمی چون انحلال سازمان مدیریت و برنامهریزی، رشد بیکاری، کاهش ارزش پول ملی، داستان ذخیره ارزی، بیتوجهیهای پیدرپی به قوانین مصوب مجلس در دولت، سهام عدالت، هدفمندییارانهها، منزوی شدن و منزوی کردن چهرههای علمی و اجرایی، فرار مغزها و فرار سرمایهها، به تاراج رفتن سرمایههای اجتماعی، پروندههای بزرگ و افسانهای فساد مالی و اداری، سقوط رتبههای علمی دانشگاهها، فقر، اعتیاد، فحشاء، افت شاخصهای رفاه عمومی، تعطیلی پیدرپی کارخانجات تولیدی، شکاف دیجیتالی، ناامنی، تصادفات و تاسف انگیزتر از همه وضعیت زلزله زدگان آذربایجان شرقی در آستانه سرمای منطقه، همهو همه باحاشیهسازیهای مرتبط و غیرمرتبط از یادها رفتند و از یادها میروند و در رسانهها جایگاه بررسی و تحلیل خود را از دست دادند و میدهند.
باید از خود بپرسیم چرا ذائقه رسانهای مردم هم متوجه به حاشیه شده است؟ در مورد اجلاس سازمان ملل و سخنان رئیسجمهور، 42 وبلاگ را تصادفی بررسی کردم، 12 وبلاگ هیچ اشارهای نداشتند و خود را با حاشیههایی سطحی مثل مدل مو و لطیفه و جوک مشغول کرده بودند و 30 وبلاگ دیگر با تعداد مسافران نیویورک و عکس و حدیث از این و آن و محاسبه هزینه هتل و پول غذا و بازماندگان از سفر و لباس و کفش درگیر شده بودند و حتی یک وبلاگ هم به اصل موضوع نپرداخته بود. توجه به متن، بزرگ اندیشی است و به تعبیر استاد ابوالقاسم حسینجانی:
بزرگ اندیشی؛ استمرار راهکارها است. اکسیر و عنصر جادوییست.
بزرگ اندیشیدن، تنها راه برای برآمدن و رها شدن از چنگال روزمرگی و تنگناها است.
اگر که خویشتن، زندگی خویش را اداره نکنید، دیگران و رخدادها(حاشیهها)، زندگیتان را- به جای شما- اداره خواهند کرد!
و«همین حالا» را آغازی دیگر برای باورمندی و بزرگاندیشی و برنامهریزیهای بزرگ بسازید؛که اگر باور کنید که میتوانید، پس مطمئن باشید که میتوانید!
وطن امروز
«گافهای یک صهیونیست» عنوان سرمقاله روزنامه وطن امروز به قلم مهدی محمدی است كه در آن میخوانید:
سخنرانی ابلهانه و ترحمبرانگیز بنیامین نتانیاهو نخستوزیر رژیم صهیونیستی در سازمان ملل، نشان داد مشکل روانشناختی سردمداران این رژیم از مشکلات سیاسی و راهبردی آنها جدیتر است. نتانیاهو پنجشنبه شب آشکارا کلافه به نظر میرسید. اگرچه سعی کرد با اعتماد به نفس حرف بزند و مصمم جلوه کند ولی در مجموع از حد و اندازه یک موجود شکست خورده که تصمیم گرفته حالا که دیگران به حرفش گوش نمیدهند، برای دلخودش یک سخنرانی سیر بکند، فراتر نرفت.
این سخنرانی بر خلاف ظاهرش مملو از شکست بود. از جنبه سیاسی، معنای روشن این سخنرانی آن بود که نتانیاهو در پروژه خود مبنی بر وادار کردن دولت آمریکا به ترسیم یک خط قرمز روشن در مقابل برنامه هستهای ایران – خط قرمزی که نتیجه عبور از آن حمله نظامی آمریکا به ایران باشد- کاملا شکست خورده است. اگر دولت آمریکا حتی به نحو حداقلی با این ایده همراهی کرده بود، دلیلی نداشت که نتانیاهو پشت تریبون مجمع عمومی سازمان ملل ماژیک قرمز به دست بگیرد و نقاشی بکشد.
صرف اینکه نتانیاهو وادار شده خودش خط قرمزی برای برنامه هستهای ایران ترسیم کند، نشان میدهد این دیوانهبازی داوطلب دیگری نداشته است. از جنبه فنی، کاری که نتانیاهو کرد یک افتضاح کامل بود. من این سخنرانی را از ابتدا تا انتها چند بار گوش کردم. در واقع تا آنجا که به جنبههای فنی ساخت یک سلاح هستهای مربوط میشود نتانیاهو خودش هم نفهمید چه گفت! امروز هم که تفسیرهای منابع و کارشناسان غربی از سخنان او را میخواندم روشن بود آنها هم خیلی سر درنیاوردهاند که نخستوزیر رژیم صهیونیستی دقیقا منظورش چه بود.
روی نقاشیای که پرادو و لیبرمن دست نتانیاهو داده بودند تا در مجمع عمومی نشان این و آن بدهد 3 مرحله مشخص شده بود که ظاهرا مراحلی بود که ایران باید طی کند تا یک سلاح هستهای بسازد. مرحله اول با عدد 70 درصد مشخص شده بود، مرحله دوم 90 درصد و مرحله سوم هیچ مشخصه کمّی نداشت. نتانیاهو گفت خط قرمز در انتهای مرحله دوم کشیده میشود یعنی زمانی که ایران 90 درصد راه ساخت سلاح هستهای را پیموده باشد و بعد در ابلهانهترین اقدام ممکن برای این موضوع زمان تعیین کرد و گفت تا بهار یا تابستان آینده
– یعنی درست موعد انتخاب ریاست جمهوری- ایران در آستانه این خط قرمز خواهد بود. آنچه به لحاظ فنی مبهم ماند این بود که اولا نتانیاهو بر چه مبنایی برنامه غنیسازی را با برنامه ساخت سلاح هستهای یکی گرفته است. هماکنون بیش از 15 کشور در جهان غنیسازی میکنند بدون اینکه کسی آنها را متهم به ساخت سلاح هستهای کند.
ثانیا روشن نشد که مقصود از 70 یا 90 درصد، درصد غنیسازی است یا حجم مواد انباشت شده؟ اگر اولی باشد که بدجوری سر صهیونیست قصه ما کلاه رفته، چرا که ایران نه غنیسازی 70 درصد انجام داده و نه غنیسازی 90 درصد. اگر مقصود حجم مواد باشد، باز هم فرمایشات آقای نخستوزیر باعث آبروریزی است، چرا که برای ساخت یک سلاح اورانیومی 25 کیلو اورانیوم 90 درصد غنا لازم است که معادل است با حدود 250 کیلو اورانیوم 20 درصد.
مطابق آخرین گزارش آژانس ایران حدود 90 کیلو اورانیوم 20 درصد غنا دارد که کمتر از 50 درصد مواد لازم برای ساخت سلاح مورد ادعای اسرائیلیهاست بنابراین اعداد 70 و 90 درصد هر دو کاملا اشتباه است و با هیچ محاسبهای نمیتوان این جمله نتانیاهو را درست دانست که ایران 70 درصد راه ساخت سلاح هستهای را پیموده است.
حالا ما البته نمیدانیم مشکل دقیقا کجاست؟ تهیهکنندگان نقاشی گاف دادهاند یا آقای نتانیاهو استعداد کافی برای توضیح درست مساله را نداشته است؟! اما مهمترین مسالهای که باید به آن پرداخت، تبعات راهبردی این سخنان است. اساس استدلال نتانیاهو درباره ضرورت کشیده شدن یک خط قرمز مقابل برنامه هستهای ایران این است که اگر چنین اتفاقی بیفتد تهدید نظامی علیه ایران معتبر خواهد شد و وقتی این تهدید معتبر شد آن وقت ایران به دلیل اجتناب از ورود به درگیری نظامی از این خط قرمز عبور نخواهد کرد و بنابراین برنامه غنیسازی ایران متوقف میشود.
بنابراین قلب این استدلال به لحاظ راهبردی این است که ایران خط قرمزی را که آن سوی آن جنگ باشد نقض نخواهد کرد.
اما بیایید از موضع ایران به این مساله نگاه کنیم. آیا حقیقتا در تهران قضیه از این قرار است که اگر کسی مانند نتانیاهو خط قرمزی جلوی پای ایران گذاشت، آن وقت دست و دل مسؤولان برای عبور از آن خواهد لرزید یا اینکه برعکس اتفاقا برای عبور از آن تحریک خواهند شد؟ ظاهرا گزینه دوم صحیح است. فرض متعهد ماندن ایران به خط قرمز اسرائیل فرض راهبردی کاملا مندرآوردی و احمقانهای است.
اتفاقا مفروض راهبردی ایران این است که اگر از هر خط قرمزی عبور کند جنگی در کار نخواهد بود، چرا که برای غربیها – هم آمریکا و هم اسرائیل- پررنگترین خط قرمز همان ورود به درگیری نظامی با ایران است. ایران میداند نه آمریکا قادر به حمله است نه اسرائیل، ایران میداند حمله برنامهاش را متوقف نخواهد کرد بلکه اتفاقا دست آن را در پیگیری اهداف هستهای جدید بازتر میکند، ایران میداند که آمریکاییها به توان پاسخدهی جمهوری اسلامی به هرگونه تجاوز کاملا واقفند و میداند که صهیونیستها بر خلاف آنچه ادعا میکنند کاملا دیوانه نیستند.
ابتكار
«تعیین خط قرمز به شیوه ی بازاریابی!» عنوان سرمقاله روزنامه ابتكار به قلم محمدعلی وکیلی است كه در آن میخوانید:
سخنرانی نخست وزیر رژیم صهیونیستی در صحن علنی مجمع عمومی سازمان ملل او را به سوژه ی رسانهها تبدیل کرده و موضوع مناسبی برای کاریکاتوریستها در سراسر جهان ایجاد کرده است، بنیامین نتانیاهو که از زمان نخست وزیریش روزی نیست که یا فریاد جنگ علیه ایران برنیاورده و یا دوستانش را به دلیل کاهلی در مقابل ایران مورد شماتت و سرزنش قرار ندهد، اواین بار سعی کرد به شیوه ی بازاریابها به قول خودش برای فعالیت هستهای ایران خط قرمز تعیین نماید و با نشان دادن تصویری ساده با کشیدن ماژیک قرمز بر بالای خط نود درصد مدعی شد که این خط، خط قرمز فعالیتهای ایران است، طنز مسأله آنجا بود که اودر همین شوی بازاریابی و تبلیغات به جای آنکه ماژیک را زیر خط نود درصد بکشد به این معنی که ایران حق نداشته باشد غنی سازی بالای نود درصد داشته باشد ماژیک را بالای نود درصد کشید تا نا خواسته بگوید که ایران اجازه دارد تا نود درصد غنی سازی داشته باشد، بی شک تمام کسانی که پای سخنرانی نتانیا هو بودند برای چند لحظهای مبهوت حماقت و رفتاردلقک گونه وی شدند.
آقای نخست وزیر موجبات خنده ی حضار را فراهم آورد و بر حیرت تازه واردان عالم سیاست افزود رژیمی که از بدو امر خود خط قرمز صلح جهانی است اکنون مدعی تعیین خط قرمز برای دیگران است. او که در این مجمع میبایست نسبت به ظلمی که سالها در حق ملت فلسطین روا داشته به افکار عمومی پاسخگو باشد اینک با طرح دستی و به روش تبلیغات تجاری شومنهای بازاریاب نسبت به افکار عمومی بی اعتنا و از هزاران سؤال کنونی به راحتی میگذرد نتانیاهو میبایست در این مجمع نسبت به نقض مصوبات سازمان ملل و قطعنامههای مجمع عمومی در محکومیت اقدامات دولتش پاسخ میداد ولی با کمال پررویی و در اوج بی اعتنایی به جایگاه مجمع عمومی سعی کرد تخیلات تجاری خود را به نمایش بگذارد.
شاید یکی از دلایل ضعف و انفعال سازمان ملل در همین نکته مستتر است، این سازمان به جای اینکه مکانیزمی پیش بینی نماید که دولتمردان کشورهای یاغی و قانون شکن دراین مجمع به پای میز محاکمه کشانده شوند و رفتارشان در صحنه ی نظام بین الملل به چالش گرفته شود، به صورت سنتی هر ساله با بر گزاری نشست تشریفاتی و دادن تریبون جهانی اجازه میدهد که ناقضان صلح و عوامل بی نظمیهای نظام بین الملل این چنین نسبت به افکار عمومی بی اعتنا وجایگاه این سازمان را به حراج گذارند بی تردید سخنرانی نخست وزیر اسرائیل در گام اول برای انحراف افکار عمومی نسبت به جنایات این رژیم و عدم پایبندی اش به قواعد بین الملل و پیشنهادات صلح و در گام بعد تلاش برای تاثیر گذاری بر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به هدف بالا بردن شانس پیروزی رفیق تجاری خود یعنی رامبنی بود.
اوج طنز سخنرانی نتانیاهو آنجا بود که او خود خط قرمز تعیین میکرد ولی مسئولیت ضمانت تخلف از خطوط فرضیش را متوجه قدرتهای جهانی مینمود، به عبارتی گویا آقای نخست وزیر به زعم خود در جایگاه سازمان ملل نشسته است و اجازه تعیین تشخیص حقوق جهانی را بر عهده دارد ولی جرأت قبول مسئولیت تخلف از خطوط فرضی را ندارد؛مسالهای که حتی دولت آمریکا نیز با آن به مخالفت پرداخته است.
بنابراین نطق نتانیا هو، مصداق نعل وارونهای بود که جهان کنونی شاهد آن هستند، رژیمی که خود مصداق خط قرمز صلح جهانی است و صدای صلح به گوش سرانشان نا آشنا و در قاموسشان گمنام است حال مدعی تعیین خط قرمز برای دیگران هستند ولی واقعیت آنستکه این رژیم کوچکتر از آن است که بتواند برای حقوق مردم ایران تعیین حد و مرز نمایدو اینگونه سخن گفتن تنها باعث مضحکه بین المللی خواهد بود.
گسترش صنعت
«شکاف سودآوری در صنعت چاپ» عنوان سرمقاله روزنامه گسرش صنعت به قلم علیرضا قلیزاده است كه در آن میخوانید:
توسعه صنعت یک کشور نیازمند بسته متنوعی از سیاستهاست اما این سیاستها را میتوان در یک دستهبندی کلی به سیاستهای ناظر به بنگاه و سیاستهای ناظر به فضای پیرامونی بنگاه تقسیم کرد.
در واقع در دسته اول سیاستهایی که مستقیما با عملکرد بنگاه مرتبط هستند، مدنظر قرار میگیرند؛ مانند سیاستهای ناظر به ارتقای تکنولوژی، قوانین مربوط به نیروی کار، مالیاتهای موثر بر تولید و امثالهم اما در دسته دوم مجموعه سیاستهایی که ناظر به خدمات حاشیهای بنگاه هستند مدنظر هستند، مانند خدمات حمل و نقل، تامین مالی، تامین مواد اولیه و موارد مشابه. یکی از خدمات مهم در این دسته خدمات مربوط به تامین مالی است که میتواند نقش بسزایی در فعالیت بنگاهها داشته باشد.
یکی از مشکلات تامین مالی صنعت شکاف سودآوری بین صنعت و بازارهای موازی آن است. شکاف سودآوری به این معناست که میان نرخ بازگشت سرمایه در بخشهای مختلف اقتصاد تفاوت قابل توجه و پایدار وجود دارد. وجود این تفاوت در یک بازه زمانی معنادار، منابع مالی را به سمت بخشهای خاص هدایت میکند.
به عبارت سادهتر، بالا بودن حاشیه سود در بازارهای غیرمولد و موازی تولید موجب میشود تا منابع مالی تمایل زیادی برای ورود به بخش تولید نداشته باشند و حتی منابعی که از طرف نظام بانکی به اسم تولید و صنعت تخصیص مییابند، در عمل سر از بازار مسکن و ساخت و ساز در بیاورند. برای حل این مساله در بخش صنعت دو راهبرد کلی وجود دارد. نخست کاهش سودآوری سایر بخشهاست. این راهبرد بهخصوص در شرایطی که سودآوری در سایر بخشها تا حدی کاذب بوده و نیز افزایش سود در بخش صنعت با افزایش بهرهوری ممکن نباشد، میتوان با کمک ابزارهای تنظیمگری، سودآوری سایر بخشها را در جهت رفع شکاف سودآوری کاهش داد.
یکی از این ابزارها ابزارهای مالیاتی است. برای مثال مالیاتهایی مانند مالیات بر منفعت سرمایه (CGT) میتوانند رفتارهای سوداگری در بازارهایی مانند بازار مسکن را کنترل کنند. اینگونه مالیاتها در کشورهای دیگر بسیار مورد استفاده هستند اما متاسفانه در کشور ما هنوز مورد استفاده قرار نگرفتهاند. اهمیت استفاده از اینگونه مالیاتها به قدری است که میتوان حل بخش قابلتوجهی از مسائل صنعت را در گرو وضع چنین مالیاتهایی دانست. راهکار دیگر افزایش بهرهوری بخش صنعت است که در شرایطی که امکان افزایش سودآوری با افزایش بهرهوری وجود دارد، میتوان از این راهبرد استفاده کرد.