نیمی از دلایل ناباروری مربوط به مردان است
چاقی چه در خانمها و چه مردان، بدون شك از عوامل خطر باروری محسوب میشود و بر این اساس داشتن تغذیه سالم و اصولی و بهرهگیری از برنامه تحركی منظم، رمز حفظ سلامت باروری نیز محسوب میشود.
این روزها به دلیل بالا رفتن سن ازدواج، ترس از ناباروری به یكی از دغدغههای اصلی بیشتر زوجها تبدیل شده است اما نكته مهم در ارتباط با این مسأله آن است كه پیگیری برای بررسی سلامت سیستم باروری، بیشتر از جانب خانمها صورت میگیرد. در حالی كه باروری یك مشكل چند علتی است كه طی مراحل آن به سلامت جنسی زن و مرد بازمیگردد. به بیان دیگر همان اندازه كه قدرت باروری خانمها مهم است، سلامت سلولهای جنسی مردان نیز اهمیت دارد.
به گزارش ایلنا، صفیه عشوری مقدم، متخصص زنان و نازایی به جامجم گفت: معمولا آقایان سلامت عمومی خود را در تائید سلامت جنسی ملاك قرار میدهند و به این دلیل از بررسیهای تشخیصی مربوط به سلامت سیستم جنسیشان غفلت میكنند، در حالی كه نیمی از مشكلات ناباروری مربوط به مردان میشود.
مرز محدود تشخیص ناباروری
متخصصان نازایی تاكید میكنند كه آگاهی از توانایی برای بچهدار شدن حتی از طریق پیشرفتهترین راههای تشخیصی، به طور قطعی ممكن نیست و فقط آگاهی از مجموعه عوامل خطر میتواند هریك از زوجین را به سمت پیگیریهای دقیقتر و در بسیاری موارد رفع مشكل سوق دهد.
دكتر عشوری مقدم در این باره میگوید: نیمی از مشكلات ناباروری به مردان و نیم دیگر به خانمها مربوط میشود، اما حتی از طریق بررسیهای تشخیصی چون سونوگرافی رحم و تخمدان و آزمایش اسپرموگرام (تعداد و قدرت حركتی اسپرم) در آقایان باز هم نمیتوان تمام موارد ناباروری را تشخیص داد. با این حال یكی از اصلیترین نشانههای خطر باروری در خانمها داشتن قاعدگی نامنظم و بروز نشانههایی از تخمدان پلیكیستیك است كه با درمانهای دارویی قابل رفع است.
نشانههای احتمالی ناباروری
دكتر عشوری مقدم با اشاره به اینكه نبود سلامت دستگاه تناسلی به مشكلات سیستم جنسی مردانه، مشكلات مربوط به انسداد لولههای رحمی، نبود تخمكگذاری یا مشكلات مربوط به دهانه رحم و رحم بازمیگردد، میافزاید: به تعویق افتادن عادتهای ماهانه یكی از اصلیترین نشانههای تخمكگذاری نامنظم در یك خانم است كه باید هرچه سریعتر مورد بررسی و درمان قرار بگیرد. در برخی موارد نیز وجود سابقه سقط مكرر در افراد درجه یك خانواده میتواند به عنوان یك عامل خطر محسوب شود.
این متخصص زنان ادامه میدهد: دردهای شدید طی دوران قاعدگی یا وجود لكهبینی در زمانهای نزدیك این دوران نیز باید از لحاظ وجود بیماری آندومتریوز (در آندومتریوز بافتهایی همانند رحم در جاهایی از بدن و بیرون از رحم رشد میكند) مورد بررسی قرار گیرد. گرچه این نشانهها همیشه به معنای وجود این بیماری نیست. البته داشتن سابقه عفونتهای مكرر یا انجام جراحی داخل لگن و جراحی كیست تخمدان نیز میتواند از دلایل عمده بروز ناباروری در یك خانم تلقی شود.
وقتی ناباروری مردانه میشود
متخصصان نازایی تاكید میكنند حدود ۳۰ درصد مشكلات ناباروری به مردان مربوط میشود. به بیان دیگر گرچه مردان میلیونها اسپرم در روز تولید میكنند، اما عوامل بیرونی مانند بالا رفتن درجه حرارت محیط، ابتلا به برخی بیماریهای تبدار، مصرف دخانیات و مواد مخدر و ابتلا به دیابت به دنبال چاقی میتواند سلامت اسپرمها را تحت تاثیر قرار دهد و از آنجا كه حدود ۷۵ روز طول میكشد تا اسپرم رشد كند، آسیب رسیدن به آن میتواند بر قدرت ناباروری مردان تاثیر بگذارد.
بررسی سلامت جنسی مردانه
به گفته متخصصان نازایی، همان اندازه كه قدرت باروری خانمها مهم است، سلامت سلولهای جنسی مردان نیز اهمیت دارد. معمولا آقایان از بررسیهای تشخیصی مربوط به سلامت سیستم جنسیشان غفلت میكنند، در حالی كه نیمی از مشكلات ناباروری مربوط به مردان میشود.
دكتر عشوری مقدم با اشاره به اینكه اكثر مردان از انجام بررسیهای مربوط به تائید سلامت باروریشان طفره میروند و بهرهگیری از درمانهای موثر را با تاخیر مواجه میكنند، میگوید: برخی از علل ناباروری در مردان هیچ نشانه و علامت خاصی ندارد و تنها با بررسی تاریخچه ابتلا به برخی بیماریها یا انجام برخی مشاغل پرخطر بازمیگردد.
به عنوان مثال ابتلا به بیماری اوریون در سنین نوجوانی یا سابقه جراحی بیضه یا وارد شدن ضربه به بیضهها میتواند از عوامل ناباروری مردان محسوب شود. وی میافزاید: تماس با مواد سمی و فلزات سنگین چون جیوه و سرب یا اشعه و مواد رادیواكتیو، كار كردن در محیطهای بسیار گرم مانند نانواییها میتواند در بروز ناباروری موثر باشد. البته از وجود سابقه ناباروری در خانواده درجه اول نیز نباید غافل شد، چون ناباروری در برخی موارد جنبه ارثی دارد.
چاقی، دشمن باروری
چاقی و داشتن اضافه وزن نهتنها به دلیل اثرات منفی كه بر تناسب اندام میگذارد، بلكه به دلیل تبعاتی كه بر سیستم متابولیكی بدن دارد، یعنی احتمال بروز بیماری دیابت، چربی و فشار خون را افزایش میدهد و بر كاركرد قلب و كلیهها نیز اثر منفی دارد، از نقطه نظر عوامل ناباروری قابل بررسی است.
به گفته دكتر عشوری مقدم، چاقی چه در خانمها و چه مردان، بدون شك از عوامل خطر باروری محسوب میشود و بر این اساس داشتن تغذیه سالم و اصولی و بهرهگیری از برنامه تحركی منظم، رمز حفظ سلامت باروری نیز محسوب میشود.