توسط كارگرانی كه شرایط لازم را ندارند؛
سوءاستفاده از بیمه كارگران ساختمانی ادامه دارد
اكنون از بیمه كارگران ساختمان، سوءاستفاده میشود و برخی افراد شاغل در كارخانهها، مشاغل آزاد و غیرساختمانی با گرفتن كارت مهارت ساختمان، خود را كارگر ساختمان معرفی میكنند و از مزایای بیمه این دسته از كارگران بهره میبرند.
شاید بتوان گام نخست در راستای بیمه كردن كارگران ساختمان را به سال 1386 نسبت داد. در آن سال، كارفرماها برای اولین بار موظف شدند كه مطابق قانون بیمه كارگران ساختمان، 4 درصد از حقوق كارگران ساختمان را به عنوان بیمه كارگر ساختمان برای آنها پرداخت كنند.البته این قانون با اعتراضهای گسترده كارگران روبهرو شد و اتحادیههای كارگری عنوان كردند این میزان سهم بیمه باید از سوی كارفرما افزایش یابد تا كارگر بتواند پس از بازنشستگی از مستمری قابل قبولی برخوردار شود.
به گزارش ایلنا،جام جم آنلاین در گزارشی نوشت:كار واقعیاش كارگری ساختمان نیست، اما چون شنیده كه مطابق قانون كار، كارگران ساختمان حق بیمه كمتری میپردازند، تصمیم گرفته تا در آزمون فنی و حرفهای شركت كند و «كارت مهارت ساختمان» بگیرد تا به این ترتیب حق بیمه كمتری بپردازد.
اكنون از بیمه كارگران ساختمان، سوءاستفاده میشود و برخی افراد شاغل در كارخانهها، مشاغل آزاد و غیرساختمانی با گرفتن كارت مهارت ساختمان، خود را كارگر ساختمان معرفی میكنند و از مزایای بیمه این دسته از كارگران بهره میبرند.
استفاده ابزاری از بیمه كارگران ساختمانی در حالی اتفاقمیافتد كه سازوكار درستی هم برای تعیین كارگر واقعی ساختمان در كشور وجود ندارد.
در حالی كه حق بیمه كارگران ساختمان با داشتن كارت مهارت ساختمان، مبلغی نزدیك به 30 هزار تومان تعیین شده، همین مبلغ بیمه پایین موجب شده است كه برخی افراد غیرشاغل در ساخت و ساز، بیمه كارگران ساختمان را به عنوان فرصتی مناسب برای كاهش حق بیمه خود به حساب بیاورند.
كارگر واقعی ساختمان بهندرت بیمه میشود
كمتر كسی را میتوان دید كه در سر چهارراهها یا میادین شهر، اجتماع كارگران ساختمان را ندیده باشد؛ كارگرانی كه بیشتر آنها از حداقل حقوق و مزایای بیمههای تامین اجتماعی بینصیبهستند.
گرچه بیمه تامین اجتماعی بارها گفته است همه كارگران ساختمان را كه دارای كارت مهارت ساختمان باشند، بیمه خواهد كرد، اما احمد رعیتی، رییس انجمن معماران تجربی استان تهران به جامجم میگوید: مشكل اصلی بیمه كارگران ساختمان این است كه كارگران واقعی ساختمان بیمه نمیشوند.
وی میافزاید: در آزمونهایی كه برای اعطای كارت مهارت فنی و حرفهای به كارگران ساختمان برگزار میشود، افراد زیادی از مشاغلی غیر از كارگری ساختمان بر سر جلسه آزمون حاضر میشوند؛ درواقع خیلیها فقط به خاطر این كه حق بیمه كمتری بپردازند، خود را به عنوان كارگر ساختمان معرفی میكنند.
رعیتی با بیان این كه كارگران واقعی ساختمان باید از سوی دولت شناخته شوند و مورد حمایت قرار گیرند، تاكید میكند: حدود 300 هزار كارگر بیمه شده ساختمانی در كشور داریم، اما بسیاری از آنها اصلا كارگر ساختمان نیستند؛ مثلا خیلیها شغل آزاد دارند، اما فقط برای این كه حق بیمه كمتری بپردازند، در آزمون كارگری شركت كردهاند تا فقط كارت مهارت ساختمان بگیرند.
وی با اشاره به راهحل رفع این مشكل، تصریح میكند: تنها راهحل رفع این مشكل این است كه دولت با سازمانهای كارگری و تشكلهای كارگران ساختمان هماهنگ باشد تا این تشكلها بتواند كارگران واقعی ساختمان را به دولت معرفی كند؛ در این صورت است كه ما میتوانیم كارگران واقعی ساختمان را به بیمه معرفی كنیم و جلوی سوءاستفادههای احتمالی را بگیریم.
فراموشی بیمه كارگران ساختمان در سال 91
استان البرز با جمعیتی بیش از سه میلیون نفر، یكی از بالاترین آمارهای تعداد كارگران ساختمان را در كل كشور در اختیار دارد؛ بهگونهای كه عضو هیات مدیره خانه كارگر استان البرز در گفتوگو با جامجم تصریح میكند: با قاطعیت میگویم كه بهدلیل رشد فزاینده مهاجرتپذیری در این استان و حاشیهنشینی در اكثر شهرهای آن، استان البرز دارای بالاترین تعداد كارگران ساختمانی در كل كشور است.
حسن عبداللهی، با اشاره به مشكل بیمه كارگران ساختمان، میافزاید: در كل استان البرز، تنها 19 هزار كارگر ساختمانی بیمهشدهاند، درحالی كه صدها هزار كارگر ساختمانی در این استان زندگی میكنند.
وی با اشاره به این كه بیشتر كارگران ساختمان استان البرز در سال 91، سهام عدالت نگرفتهاند، خاطر نشان میكند: در فاصله سالهای 89 و 90، برخی از كارگران ساختمان در استان البرز تحت پوشش بیمه قرار گرفتند، اما در اردیبهشت امسال، تنها تعداد بسیار معدودی از كارگران ساختمانی بیمه شدند؛ در واقع تعداد كارگران ساختمانی بیمه شده در استان البرز، به حدی كم است كه میتوانم بگویم امسال بیمه كارگران ساختمان، فراموششده است.
عبداللهی عنوان میكند: در جلسات و گفتوگوهایی كه با تامین اجتماعی برای رفع این مشكل داشتیم، مسئولان بیمه میگویند امسال برای اجرای بیمه كارگران ساختمانی، بودجه كافی در اختیار ندارند كه امیدوارم این مشكل كمبود بودجه بزودیرفع شود.
ضدونقیضهای آمار دقیق كارگران ساختمان
وقتی نه محل كارشان ثابت است، نه بیمهای برایشان واریزمیشود و نه امنیت شغلیشان را فراهم میكنند، در این شرایط طبیعی است كه حتی منابع رسمی هم آمار قابل اتكایی از تعداد كارگران ساختمان نداشته باشند.
رییس انجمن معماران تجربی استان تهران نیز با بیان این كه بیشتر كارگران ساختمانی در ایران از افغانستان آمدهاند، عنوان میكند: هیچ منبعی نمیتواند به طور دقیق بگوید كه چه تعداد كارگر ساختمانی در كشور داریم، اما میتوانم براساس تجربه طولانیام در حوزه كارگران ساختمان بگویم كه اكنون حدود دومیلیون كارگر ساختمانی در كشور فعالیت میكنند.
وی میافزاید: البته تعداد كارگران ساختمانی، مدام كم و زیاد میشود؛ یعنی براساس گرما یا سرمای فصل، وضع بازار مسكن و بسیاری از عوامل دیگر، تعداد این دسته از كارگران، همواره دستخوش تغییر میشود.از سوی دیگر، مطابق آمارهای سازمان فنی و حرفهای بیش از 800 هزار كارگر ساختمان در كشور، كارت مهارت ساختمان دارند، اما طبق آمار انجمن شركتهای ساختمانی، نزدیك به سه میلیون كارگر ساختمانی در كشور مشغول به كار هستند.
در واقع از آنجا كه مشخصات بیشتر كارگران موقت و فصلی شاغل در بخش ساختمان در هیچ سامانه دولتی ثبت نمیشود و همچنین تعداد زیادی از كارگران ساختمان نیز از جمله شهروندان تبعه افغانستان هستند كه بسیاری از آنها نیز به صورت غیرقانونی وارد كشور شدهاند، نمیتوان به این گونه آمار و ارقامها درباره تعداد دقیق كارگران ساختمان در كشور اعتماد كرد.
همه چیز درباره بیمه كارگران ساختمان
شاید بتوان گام نخست در راستای بیمه كردن كارگران ساختمان را به سال 1386 نسبت داد. در آن سال، كارفرماها برای اولین بار موظف شدند كه مطابق قانون بیمه كارگران ساختمان، 4 درصد از حقوق كارگران ساختمان را به عنوان بیمه كارگر ساختمان برای آنها پرداخت كنند.
البته این قانون با اعتراضهای گسترده كارگران روبهرو شد و اتحادیههای كارگری عنوان كردند این میزان سهم بیمه باید از سوی كارفرما افزایش یابد تا كارگر بتواند پس از بازنشستگی از مستمری قابل قبولی برخوردار شود.
در نهایت در روزهای پایانی سال 1387 بود كه با اصلاح این قانون، حق بیمه كارگران با جهشی 30 برابری مواجه شد؛ طوری كه مطابق قانون، كارفرماها باید این بار میزان بیمه پرداختی كارگر خود را براساس میزان دستمزد كارگر ساختمان تعیین میكردند.
با تصویب این قانون، این بار كارفرماها زیر بار پرداخت حقبیمه نرفتند و حق بیمه بالای كارگران ساختمان موجب شد كه كارفرماها به استفاده از كارگران غیرمجاز و بیمه نشده راغبشوند.
بالاخره پس از كش و قوسهای فراوان، شورای عالی استانها در مرداد 1389 تصمیم گرفت كه برای رضایت كارفرماها و ترغیب آنها به استفاده از كارگران مجاز، حق بیمه كارگران ساختمان را بههمان 4 درصد پیشین برگرداند.
گرچه موضوع جنجالی «بیمه كارگران ساختمانی» تاكنون نتوانسته به كارگران واقعی ساختمان، كمك شایانی بكند، اما در عین حال باید منتظر ماند و دید كه آیا در نهایت این قانون میتواند مشكلات این قشر محروم نگه داشته را كاهش دهد، یا باز هم قانون و تبصرهای جدید، كارگران واقعی ساختمان را فراموش میكند.