گزیده سرمقاله روزنامههای صبح امروز
روزنامههای صبح امروز سرمقاله های خود را به مهمترین مسائل داخلی و بین المللی اختصاص دادند.
كیهان
«بازی ترور» عنوان یادداشت روز به قلم حسام الدین برومند است كه در آن میخوانید:
اول- یادداشت پیش روی را میشد به موضوع پیروزیها و حماسههای اخیر جبهه مقاومت اختصاص داد و اشاره كرد كه چطور پیامدهای جنگ 8 روزه غزه، صهیونیستها را در انفعال و انزوای مرگبار فرو برده است.
همچنانكه جا داشت در نوشتهای حیات رو به اضمحلال و حقارت صهیونیستها تحلیل میشد تا جایی كه دیروز شائول موفاز وزیر جنگ پیشین رژیم صهیونیستی در برابر تمامی ضربه شستهای اخیر جبهه مقاومت عجزآلود ابراز تأسف میكند كه چرا خالد مشعل رئیس دفتر سیاسی حماس «ترور» نشده است.
اما برای اینكه شرایط كنونی منطقه و مواجهه جبهه «غربی-عبری و ارتجاع عربی» با «جبهه مقاومت» بهتر روشن شود باید تاكتیكهای آمریكا و چند كشور همسو را واكاوی كرد.
دوم- از آنجایی كه بنابر شواهد و قرائن غیرقابل خدشه و از سوی دیگر تصریح مقامات آمریكایی، منافع رژیم صهیونیستی با واشنگتن درهم تنیده و گره خورده است در شرایط كنونی كه افول صهیونیستها شتاب گرفته آیا نباید تاكتیكها و استراتژیهای به اصطلاح پیچیدهای را به صحنه بیاورند؟ به عبارت ساده تر آنها دنبال یك پاسخ هستند: راه نجات اسرائیل و جلوگیری از اضمحلال آن چیست؟ جبهه غربی-عبری بخوبی دریافته است كه میان تقویت فزاینده جبهه مقاومت و مرگ رژیم جعلی صهیونیستی یك رابطه كاملا منطقی و مستقیم وجود دارد و از همین روی؛ با تحركات و ترفندهای تو در تو جبهه مقاومت را نشانه رفتهاند اما چگونه؟
سوم- این بازی حساس و بزرگ بر مبنای تأثیرگذاری و قدرت نرم و اقتدار جمهوری اسلامی تعریف شده است.
از مجموعه تحركات و اقدامات آمریكا و چند كشور غربی میتوان دریافت كه یك تاكتیك پنج ضلعی علیه ایران در دستور كار قرار گرفته است.
1-ژست دیپلماتیك 2- فشار تحریمها و اتهامات حقوق بشری 3- شانتاژ رسانهای 4- تهدید نظامی و 5- عملیات روانی بر روی مذاكرات هسته ای، تلاشهای دشمن است تا بر روی ایران تأثیر بگذارد.
برای همین است كه چندی پیش هیلاری كلینتون وزیر خارجه آمریكا با ژست دیپلماتیك، برآمادگی كشورش برای مذاكره با ایران تاكید میكند.
این اعلام آمادگی برای مذاكره در حالی است كه از مدتها قبل خط رسانهای دشمن بر مقوله مذاكره آمریكا با ایران تمركز كرده و هر از چند گاهی یكی از رسانههای غربی این ماموریت را كلید میزد. به عنوان نمونه یك بار نیویورك تایمز موضوع مذاكره ایران و آمریكا را پیش میكشد تا این بحث در فضای رسانهای و مجازی بازتاب گستردهای پیدا كند.
بار دیگر به هنگام فروكش كردن بحث مذاكره میان ایران و آمریكا، واشنگتن پست این موضوع را دنبال میكند و دست به خبرسازی میزند و...
از سوی دیگر به موازات فضای ساختگی برای مذاكره و دیپلماسی با شانتاژهای رسانه ای، ضلع دیگر این تاكتیك یعنی «تهدید» جمهوری اسلامی پررنگ میشود.
باز به عنوان نمونه میشود به مصاحبه اخیر دنیس راس و جیمز جفری دو مقام سابق در سیاست خارجی آمریكا اشاره كرد كه در گفت و گو با روزنامه «تایمز اسراییل» مدعی میشوند در صورت حل نشدن دیپلماتیك موضوع هستهای ایران، احتمال اقدام نظامی آمریكا علیه این كشور در سال 2013 وجود دارد.
البته این ادعا در حالی است كه پیش از این بارها و به كرات، صهیونیستها از حمله احتمالی به ایران در سال 2012 خبر میدادند و هر چه میگذشت بلوف بودن این تهدیدها بیشتر نمایان و عیان میشد. در زمینه «تحریمها و فشارهای حقوق بشری» نیز مسئله روشن است. در تمامی سالها و ماههای اخیر بطور ثابت آمریكا و چند كشور غربی از اهرم تحریمها و اتهام حقوق بشر علیه ایران استفاده كرده است. نمونه اخیر در این باره تصویب قطعنامه حقوق بشر بر ضد كشورمان در دو هفته پیش است و درباره تحریمها نیز سه روز پیش دیوید كوهن معاون خزانه داری آمریكا از تحریمهای جدید علیه ایران گفت و آن را «تحریمهای به اصطلاح قدرتمند»! نام نهاد.
گفتنی است: در موضوع تحریمها هم پیش از این تحریمهایی با عناوینی چون تحریمهای فراگیر، هوشمند، فلج كننده و... تصویب و اعمال شده است.
چهارم- اكنون سؤالی كه به میان میآید این است كه هدف از آن تاكتیك پنج ضلعی علیه ایران چیست؟
ترفندها و دسیسهها بر ضد جمهوری اسلامی با ژست دیپلماتیك توأم با تحریمها و فشارها و تهدیدها و همچنین شانتاژها و عملیاتهای روانی بر مذاكرات هستهای چه خطی را پیگیری و رهگیری میكند؟
رصد دقیق تحركات دشمن و تأمل در تاكتیك پنج ضلعی آن نشان میدهد آنها به دنبال مرعوب كردن برخی از دست اندركاران و القای توهم به مردم با هدف ایران اسلامی و تحمیل شرایط برای تن دادن به سازش هستند. چرا؟ چون ارزیابی و برآورد دشمن این است كه اگر تاكتیك پنج ضلعی او، ایران را به سمت سازش سوق دهد یك اتفاق و دستاورد بزرگ در شرایط كنونی منطقه بدست آورده است و آن كاستن از عمق استراتژیك «جبهه مقاومت» است.
مگر نه اینكه دشمن دریافته و میداند كه ایران اسلامی موتور محركه جبهه مقاومت است و «الگو» بودن جمهوری اسلامی سبب تقویت فزاینده گروههای مقاومت میشود؟ خب، اگر پاسخ مثبت است -كه هست- پس دشمن از طریق مواجهه با ایران و تحمیل خط سازش درصدد ضربه زدن به «گفتمان مقاومت» است.
خراسان
«روزهای سخت اخوان» عنوان یادداشت روز روزنامه خراسان به قلم علیرضا رضاخواه است كه در آن میخوانید:
بیش از دو هفته است که آشوبهای خیابانی شهرهای مختلف مصر را در برگرفته است. تصمیم محمد مرسی رئیس جمهور منتخب مصر در افزایش موقت اختیاراتش به منظور پیش برد اهداف انقلاب در دستیابی به یک قانون اساسی برآمده از پارلمان منتخب مردم، با واکنش افراطی جریانهای سکولار و هواداران رژیم سابق مواجه شده است. اعتراضاتی که با حمله به دفاتر اخوان المسلمین در سراسر مصر و کشته شدن هشت تن از اعضای این جنبش همراه بوده است. اخوانیها در مصر روزهای سختی را پشت سرگذاشتهاند و احتمالا روزهای سخت تری را پیش روی خواهند داشت. امری که پیشتر محمد مهدی عاکف مرشد سابق جماعت اخوان المسلمین نسبت به آن هشدار داده بود. وی همزمان با اعلام رسمی اخوانیها برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری مصر در مصاحبهای با شبکه تلویزیونی العربیه تصریح کرده بود:«وقتی از خواست قلبی خود مبنی بر دوری جستن اسلامگرایان از سمت ریاست جمهوری سخن گفتم، منظورم این بود که راهبری کشور در شرایط فعلی، امری بسیار دشوار است. زیرا ارتش با وظایف سنگینی که بر دوش گرفته است، خسته به نظر میرسد، امنیت در جامعه از بین رفته است، اقتصاد کشور از هم پاشیده است و صنعت توریسم و نظام آموزشی ما نیز وضع بهتری ندارند.» مرشد سابق اخوان افزود: «در یک کلام، اوضاع دشواری است و اگر یک اسلامگرا رئیس جمهور شود، دو حالت دارد؛ اگر موفق شود، خودش محبوب میشود، اما اگر مدیریت او موفق نبود، خواهند گفت که اسلامگرایان ناموفق و خطاکارند.» واقعیت این است که دولت جوان اخوانی مصر بر این باور بود که با بهره گیری از تجربه دموکراسی در ترکیه به معنی مهار نظامیان از یک سو و مقابله با دستگاه قضا از سوی دیگر خواهد توانست ساختاری حکومتی، فی مابین الگوی ترکیه و عربستان را در مصر پیاده کند. الگویی که علاوه بر پایبندی به شرع مقدس اسلام از موهبات مردم سالاری نیز بهره مند باشد. با این حال بی تجربگی، عجله و نداشتن درک درست از موقعیت زمانی خود از یک سو و ائتلاف جریانهای سکولار شامل احزاب ناصری، چپ و لیبرال با بازماندگان رژیم مبارک و نظامیان تصفیه شده که سهم بزرگی از اقتصاد مصر را هنوز در اختیار دارند از سوی دیگر باعث شده تا امروز قاهره شاهد شدید ترین بحران سیاسی خود پس از سقوط مبارک باشد. در رابطه با نقش آفرینی عوامل خارجی و مداخلات غربی صهیونیستی در ممانعت از روند پیشرفت دموکراسی در مصر مطالب کافی نگاشته شده است. در این یادداشت سعی میشود تا به اقدامات اشتباه دولت اخوانی در ایجاد بن بست سیاسی مصر پرداخته شود.
اتکاء بیش از حد به عامل خارجی
دولت جوان اخوانی در مصر بر این باور بود که میتواند همچون جریان اسلام گرا در ترکیه با ایجاد اهرمهای فشار خارجی، کودتای نظامیان را مهار سازد. به اعتقاد بسیاری از تحلیل گران اصلی ترین عاملی که باعث شد نظامیان ترکیه نتوانند سناریوی همیشگی خود یعنی "کودتا" را برای حفظ ماهیت کمالیست نظام ترکیه اجرایی کنند، وجود سایه سنگین "عضویت در اتحادیه اروپا" بوده است. علاوه براین بازی در چارچوب قوانین بین الملل و همسو با منافع غرب عامل دیگری بود که توانست برای حزب عدالت و توسعه در داخل حاشیه امن بسازد. تاکید بر حفظ پیمان کمپ دیوید، فرستادن سفیر به اسرائیل و حرکت در چارچوب سیاست خارجی مبارک توسط دولت محمد مرسی در همین راستا قابل تفسیر میباشد. اتکاء بیش از حد بر مولفه خارجی در تثبیت موقعیت داخلی را میتوان اصلی ترین اشتباه تاکتیکی محمد مرسی و مشاورانش دانست.
عدم درک موقعیت زمانی
دومین اشتباه تاکتیکی مرسی عدم درک موقعیت زمانی میباشد. مصر در بحبوحه یک فضای انقلابی، انتظار یک دولت انقلابی را دارد تا بتواند خروش انقلابی مردم را سامان دهد. در غیر این صورت انرژی انقلابی حاصل از دگرگونی ساختاری در کشور میل به ایستایی ندارد. جریان اخوانی که ماهیتی محافظه کار دارد، نتوانست همگام با موج تحول خواه جوانان التحریر حرکت کند. مماشات با نظامیان سابق و ساختارهای ضد انقلاب به جای مانده از رژیم سابق باعث شد تا همین ساختارها خود را به عنوان انقلابیون جدید معرفی کرده و بر موج تحول خواهی مردم سوار شده و خواستار سرنگونی دولت مرسی شوند. تیم مشاوران سیاسی خیلی زود خواستند به سکون پس از انقلاب برسند، امری پسندیده که به خاطر همراه نبودن با موقعیت زمانی بحران ساز خواهد شد.
نداشتن کاریزمای لازم
شخص محمد مرسی نیز متاسفانه کاریزمای یک رهبر انقلابی را ندارد. او که نامزد ذخیره اخوان المسلمین در انتخابات ریاست جمهوری بود پس از رد صلاحیت خیرت شاطر توانست به پشتوانه عقبه تاریخی و مردمی اخوان المسلمین پیروز انتخابات باشد. تلاش وی برای جذب کاریزمای لازم مانند حضور بدون لباس ضد گلوله در اولین سخنرانی اش و یا سخنرانی وی در اجلاس نم در تهران نیز نتوانست محبوبیت مورد نیاز را برای وی کسب کند. با این حال آن چه به عنوان نقطه قوت اخوان المسلمین و رهبران سیاسی آن محسوب میشود عملگرایی و توانایی تطابق این جماعت با فشارهای محیط است. دعوت روز شنبه مرسی از چهرههای سیاسی برای برون رفت از بن بست اخیر نمونهای از این توانایی است. هرچند بایستی اذعان کرد که رقابت میان جریانهای سکولار و اسلام گرا در مصر تازه اول کار است، و این رقابت ریشه دار ترین و اصلی ترین رقابت جریانهای سیاسی در آینده مصر خواهد بود. سیاستمداران مصری به دلیل حضور و قدمت جریانهای سکولار شامل گروههای چپ، لیبرال، ناصری و ملی گرا از یک سو و جریانهای استخوان دار اسلامی مانند اخوان المسلمین و الازهر از سوی دیگر بایستی فضای رقابت و تعامل سالم را برای این گروهها به دور از آن چه این روزها شاهد هستیم فراهم نمایند.
جمهوری اسلامی
«مثلث شوم فتنه در لبنان» عنوان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است كه در آن میخوانید:
لبنان این روزها آبستن حوادث جدیدی است و توطئهای تازه در آن علیه تمامیت ارضی این كشور و مقاومت اسلامی و ضد صهیونیستی درحال شكل گیری است. طی روزهای اخیر دو سوی لبنان یعنی طرابلس كه به پایتخت شمال و صیدا كه به پایتخت جنوب لبنان معروف هستند به بمبهایی ساعتی تبدیل شدهاند و هر لحظه این امكان وجود دارد كه توطئههایی كه در این دو قطب جغرافیایی لبنان درحال تكوین است، جو داخلی لبنان را متشنج كند.
طرابلس در شمال لبنان بار دیگر طی روزهای اخیر شاهد درگیریهای خونینی بود كه به كشته و مجروح شدن 100 نفر منجر گردید. اكثر قربانیان از مردم عادی، علویها و نیروهای ارتش لبنان بودند كه در دام تك تیراندازهای سلفی گرفتار آمدند.
حوادث اخیر سیاسی و نظامی شمال لبنان حاكی از وجود توطئه ضد امنیتی گستردهای است كه هدف از آن، كشاندن لبنان به درگیریهای سوریه و گسترش دامنه بحران به داخل لبنان و قرار دادن آتش در دامن حزبالله است.
شهر طرابلس در شمال لبنان و همجوار با سوریه، مدتهاست كه به شكلی زنجیرهای در امتداد بحران سوریه، به محلی برای درگیریهای گروهی تبدیل شده و به یكی از مراكز اعزام مزدوران سلفی به داخل سوریه و پایگاهی برای تأمین سلاح مخالفان بشار اسد مبدل گردیده است.
این شهر به لحاظ نزدیكی با مرز سوریه از دیرباز به لحاظ بافت جمعیتی، محل اسكان علویهایی است كه رابطه نزدیكی با دولت سوریه داشته و مركزیت آنها نیز منطقه "جبل المحسن" میباشد ولی از مدتی پیش، سلفیها با تجمع در منطقه "باب التبانه" و با حمایت كشورهای خارجی اقدام به ایجاد اردوگاه آموزش تروریستها و اعزام آنها به داخل خاك سوریه كردهاند كه این امر باعث ایجاد حساسیت در بین ساكنان طرابلس و ارتش لبنان شده است.
درست شش ماه قبل "شاوی المولوی"، یكی از سركردگان سلفی شمال لبنان كه ارتباط تنگاتنگی با عربستان، قطر و ایادی رژیم صهیونیستی در منطقه دارد، زمینهساز درگیریهای طایفهای در این شهر شد كه با حمایت گروه 14 مارس روبرو گردید و توجه رسانهها را به خود جلب كرد.
پس از مدتها تشنج و فضای رعب و وحشت كه بر شهر حاكم بود منابع خبری گزارش دادند در پی كشته شدن تعدادی از سلفیهایی كه از طرابلس برای پیوستن به مخالفان سوریه وارد خاك این كشور شده بودند، سلفیهای طرابلس به تلافی، اقدام به كشتن علویهای ساكن این شهر كرده و توطئه تخلیه طرابلس از علویهای طرفدار نظام سوریه و قطع حاكمیت ارتش لبنان را آغاز كردند تا در نهایت به توطئه ایجاد یك ایالت خودمختار سلفی در شمال لبنان و در جوار مرز سوریه جامه عمل بپوشانند. به گفته منابع مطلع، هدف اصلی این جریان سلفی كه از حمایت مالی و سیاسی قطر، عربستان و رژیم صهیونیستی برخوردار است، ایجاد مناطق امن برای تروریستهای سوریه در داخل خاك لبنان و كشاندن دامنه درگیریهای سوریه به لبنان و تحت تأثیر قرار دادن مقاومت اسلامی است.
از دیگر سو و به طور همزمان و از چهار ماه پیش، سركرده سلفیهای جنوب لبنان به نام "احمدالاسیر" كه در منطقه به عنوان یكی از عوامل عربستان شناخته میشود، به بهانه وجود سلاح مقاومت در جنوب لبنان، اقدام به استخدام مزدور و توزیع انواع تسلیحات میان مردم كرد و در اقدامی آشوبگرانه، طرفداران خود را به بستن بزرگراه صیدا - بیروت فرا خواند. وی پا را از این هم فراتر گذاشت و با سوءاستفاده از خویشتنداری حزبالله كه سعی داشت از تبدیل شدن او به یك چهره سیاسی جلوگیری كرده و از دامن زدن به تحریكات طایفهای و مذهبی جلوگیری كند، اعلام كرد كه اجازه نخواهد داد مراسم عاشورای حسینی در جنوب لبنان برگزار شود.
وی در مدت كمتر از شش ماه با ایجاد پایگاههای آموزش نظامی برای مزدوران وهابی و سلفی كه از نقاط مختلف به جنوب لبنان آمدهاند و جذب كمكهای مالی و تسلیحاتی عربستان و قطر، فتنهای را به نام "الاسیریه" با صرف میلیونها دلار پایهگذاری كرده و سعی در برهم زدن امنیت داخلی لبنان و خلق فتنهای مذهبی به منظور درگیر كردن و تضعیف حزبالله دارد.
بدین ترتیب لبنان اكنون از شمال و جنوب، تحت فشار قرار دارد و با سلاحهای بسیاری كه توسط گروه 14 مارس روزانه در میان اهل سنت و گروههای مسیحی توزیع میشود، حاكمیت این كشور در معرض تهدید جدی قرار گرفته است. در این میان برخی شبكههای وابسته خبری منطقهای نیز به برافروخته شدن فتنه مذهبی كه این بار در قالب تقویت سلفی گری در لبنان درحال شكلگیری است، كمك میكنند.
امروز علاوه بر نقض حاكمیت و یكپارچگی لبنان كه هدف اصلی مثلث شوم عربستان، قطر و رژیم صهیونیستی است، مقابله با قدرت روزافزون حزبالله و مقاومت اسلامی، از دیگر اهداف دشمنان اسلام در منطقه به شمار میرود. امروز در شرایطی صهیونیستها و رژیمهای مرتجع عرب دم از جمع آوری سلاح حزبالله در جنوب لبنان میزنند كه روزانه مقادیر زیادی سلاح میان اهل سنت و گروههای مسیحی توزیع میشود كه هدفی جز مقابله با حزبالله و تضعیف مقاومت و قطع ارتباطات آنان با یكدیگر را دنبال نمیكند. قطعاً نمیتوان بین فعالیتهای مثلث شوم رژیم صهیونیستی، عربستان و قطر در لبنان و حوادث جدید و قدیم طرابلس در شمال و تحولات جاری در صیدا رابطهای ندید. آنچه امروز در پشت جریانهای سلفی كه تلاش دارند شمال و جنوب لبنان را به آتش بكشند مشهود است، دست پنهان دشمنان منطقهای مسلمانان برای فشار به حزبالله و مقاومت اسلامی است.
رسالت
«سبک زندگی به مثابه یک مانیفست و یا... ؟» عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم صالح اسکندری است كه در آن میخوانید:
دیروز سالروز صدور فرمان حضرت امام خمینی(ره) در خصوص تشکیل شورای عالی انقلاب فرهنگی بود. شورایی که قرار است قرارگاه فرماندهی در جنگ نرم فرهنگی و تمام عیاری باشد که امروز کشور ما با آن درگیر است. یکی از مواضعی که در جنگ نرم فرهنگی طی چند دهه گذشته در معرض تهاجم قرار گرفته سبک زندگی مردم است. دشمن از طریق رسانه ها، مدها، فضای مجازی و... انگارهها و پندارههای ایرانیان را دستخوش تغییرات بسیاری در خصوص سبک زندگی شان کرده است. متاسفانه دشمن در این عرصه پیشرفتهای زیادی نیز داشته به نحوی که نوع زیست ایرانیان در هزاره سوم شبیه آش شله قلمکاری میماند که در آن هویتهای مختلف فرهنگی وجود دارد. امروز جامعه ایرانی و بخصوص طبقه متوسط جدید از سبک زندگی غربی رنج میبرد. یک شهروند ایرانی مسلمان در عین حال که میخواهد متدین باشد اما تلاش میکند به سبک غربیها حرف بزند، راه برود، غذا بخورد، با محیط پیرامونی خود اعم از جنس موافق و مخالف ارتباط گفتاری برقرار کند، به اخلاق غربی ملتزم باشد، به قواعد دموکراسی پایبند باشد، روشنفکر مآب باشد و.... همین موضوع سبب شده که رهبر معظم انقلاب در مقام سکانداری نظام اسلامی از کانونهای تولید فکر و صاحبان قلم و تریبون در کشور بخواهند که در این عرصه اقدام به گفتمان سازی کنند.
معظم له در سفر به استان خراسان شمالی با طرح 20 سئوال مهم در این عرصه تلنگری به ذهن اندیشمندان و محققان زدند و از آنها خواستند که به طور جدی در این حوزه ورود پیدا کنند. یکی از نهادهایی که مطمئنا در این موضوع مسئولیت سنگینی بر دوش دارد شورای عالی انقلاب فرهنگی است. شورایی که علاوه بر مهندسی فرهنگی کشور امروز وظیفه دارد وارد عرصه پاسخگویی به پرسشهای سبک زندگی یک مسلمان متدین ایرانی شود. اینکه چطور میتوان در هزاره سوم مانند یک مسلمان واقعی زیست؟ مد زیست اسلامی چیست؟ اصلا
می توان برای سبک زندگی مد سازی کرد؟ آیا حاکمیت نسبت به سبک زندگی مردم باید بی تفاوت باشد؟ آیا سبک زندگی اسلامی دستوری است؟ یعنی اسلام هم مثل نظام سرمایه داری به دنبال القا و تلقین یک شیوه زیست واحد است؟ آیا همانطور که مرحوم شیخ انصاری(ره) در رسائل میفرمایند: اسلام موافق اصاله الاشتغال است و اصاله البرائه؟ یعنی آیا اسلام در منطقه الفراغها قائل به برائت است و یا اشتغال و نگاه حداکثری؟ آیا سبک زندگی منطقه الفراغ است؟ آیا اسلام قرار است برای سبک زندگی مثل مارکسیستها مانیفست بنویسد؟ مثلا برای مدل مو، نحوه پوشش، نحوه معماری، فرهنگ ترافیک و... آیا حکم واحدی وجود دارد؟ آیا علاوه بر جنبه منجز احکام اسلامی که به وسیله شارع تعیین گردیده و تغییر و تبدیل در آن راه ندارد حکومت اسلامی در خصوص تنظیم منطقه الفراغ بر حسب نیازها و مقتضیات زمان و مکان وظیفه و مسئولیتی بر عهده ندارد؟ در مواردی که مكلف عاجز از دستیابی به حكم واقعی است چگونه باید زیست کند؟ اگر پذیرفتیم که در بخشی از سبک زندگی شارع برای مكلفین وظایف و تكالیفی از وجوب و حرمت و اباحه و استحباب و كراهت وضع نموده است اما بخشی از آن در منطقه الفراغ است و همچنین قبول کردیم که در این منطقه الفراغ وظایفی بر دوش دولت اسلامی است، شورای عالی انقلاب فرهنگی در این زمینه تا کنون چه اقداماتی انجام داده است؟ اگر اقدامی کرده است این اقدامات کلی بوده است یا جزئی؟ جنس سبک زندگی کلی است و یا جزئی؟ سبک جزئیات زندگی روزمره مردم است پس چرا هر خروجی که از شورای عالی انقلاب فرهنگی بیرون میآید کلی است؟مگر مرحوم علامه محمد باقر مجلسی (ره) زمانی که کتاب شریف حلیه المتقین را نگاشت که یکی از بهترین آثار در خصوص سبک زندگی مسلمانان متناسب با زمان و مکان دولت صفوی است به جزئیات زندگی روزمره مردم نپرداخت؟ در این کتاب شریف مباحثی در خصوص آداب جامه و كفش پوشیدن، در آداب حلى و زیور پوشیدن، در آداب خوردن و آشامیدن، كیفیت تربیت فرزندان و معاشرت ایشان، در آداب حمام رفتن و سر وبدن شستن...
در آداب معاشرت با مردم و حقوق اصناف ایشان، درآداب پیاده رفتن و سوار شدن و بازار رفتن و تجارت وزراعت نمودن وچهار پایان نگاه داشتن، در آداب سفر، دربیان آداب مسواك كردن و شانه كردن و ناخن و شارب گرفتن و... ذکر شده است که بسیاری از مردم با این کتاب آشنا هستند.
نیم نگاهی به پرسشهای 20 گانه مقام معظم رهبری در خصوص سبک زندگی حاکی از این واقعیت است که ایشان نیز ناظر به جزئیات زندگی روزمره مردم از اندیشمندان و کانونهای مولد فرهنگی مطالبه فرهنگسازی دارند.
1- چرا فرهنگ کار جمعی در ایران ضعیف است؟
2- چرا در روابط اجتماعی، حقوق متقابل رعایت نمیشود؟
3- چرا در برخی مناطق، طلاق زیاد شده است؟
4- چرا در فرهنگ رانندگی انضباط لازم رعایت نمیشود؟
5- الزامات آپارتمان نشینی چیست، آیا رعایت میشود؟
6- الگوی تفریح سالم کدام است؟
7- آیا در معاشرتهای روزانه، همیشه به هم راست میگوییم؟
8- دروغ چقدر در جامعه رواج دارد؟
9- علت برخی پرخاشگریها و نابردباریها در روابط اجتماعی چیست؟
10- طراحی لباسها و معماری شهرها چقدر منطقی و عقلانی است؟
11- آیا حقوق افراد در رسانهها و در اینترنت رعایت میشود؟
12- علت بروز بیماری خطرناک قانون گریزی در برخی افراد و بعضی بخشها چیست؟
13- چقدر وجدان کاری و انضباط اجتماعی داریم؟
14- توجه به کیفیت در تولیدات داخلی چقدر است؟
15- چرا برخی حرفها و ایدههای خوب در حد حرف و رؤیا باقی میماند؟
16- ساعات کار مفید در دستگاهها چرا کم است؟
17- چه کنیم ریشه ربا قطع شود؟
18- آیا حقوق متقابل زن و شوهر و فرزندان در خانوادهها بهطور کامل رعایت میشود؟
19- چرا مصرف گرایی، برای برخی افتخار شده است؟
20- چه کنیم تا زن هم کرامت و عزت خانوادگیش حفظ شود و هم بتواند وظایف اجتماعی خود را انجام دهد؟
سیاست روز
«مقایسه شرایط عراق زمان جنگ با سوریه» عنوان سرمقاله روزنامه سیاست روز به قلم محمد صفری است كه در آن میخوانید:
تبلیغات غرب علیه سوریه بر اساس حمله نظامی گسترده تر شده است. این گستردگی تبلیغات جنگی شاید همگان را به یاد روزهایی بیندازد كه آمریكا قصد یورش نظامی به عراق را داشت و با تهدیدات نظامی از طریق رسانههای هماهنگ خود این هدف را دنبال میكرد.
بهانه آمریكا برای حمله به عراق وجود تسلیحات كشتار جمعی بود. اما همین بهانه بدون هیچ نشانهای از وجود این تسلیحات اجرا شد و سپس صدام سرنگون. ارتش و مردم عراق هم بدون هیچ پشتیبانی از صدام، خوشحال از سرنگونی دیكتاتوری شدند كه اعدام شد.
نگارنده دو سفر به عراق داشته است. هر دو این سفرها هنگامی بود كه صدام بر مسند قدرت یكه تازی میكرد. بار دوم سفر زمانی بود كه موج تبلیغات گسترده جنگی علیه رژیم صدام به اوج خود رسیده بود و ما نیز به همین خاطر تنها چند ماه پیش از آغاز جنگ و حمله نظامی آمریكا و همپیمانانش به عراق، به بغداد سفر كردیم.
مشاهدات ما نشان میداد كه اگر جنگی رخ دهد و حملهای صورت گیرد، هیچ مقاومتی از سوی مردم و ارتش عراق در دفاع از رژیم صدام صورت نخواهد گرفت. گزارش این سفر و نقطه نظرات و مشاهدات ما از وضعیت عراق به مقامات امنیتی نیز ارائه شد.
برداشت و تحلیل ما این بود كه ارتش عراق با یك فرسودگی شدید دست و پنجه نرم میكند و مردم هم از ستم صدام به ستوه آمدهاند. بخشی از مردم بغداد در خوشگذرانیهای شبهای فرات سیر میكنند و شهرهای دیگر در فقر و بدبختی به سر میبرند. این مردم هیچگاه خواهان ماندگاری صدام نخواهند بود.
حتی هنگام سفر به دیگر شهرهای عراق هیچگونه نقل و انتقال و تحرك نظامی دیده نشد. هنگام عبور از مرز ایران به عراق این موضوع به خوبی قابل لمس و مشاهده بود كه ارتش و نظامیان عراق هیچ انگیزهای برای دفاع مقابل حملات آمریكا را ندارند و همانگونه كه همگان میدانید، همانگونه هم شد. ارتش آمریكا به همراه همپیمانانش عراق را اشغال كرد.
اما آیا این وضعیت در سوریه نیز دیده میشود؟آیا ارتش سوریه همانند ارتش عراق، پشتیبان نظام حاكم در این كشور نیست؟مردم سوریه چطور؟آیا آنها هم در صدد سرنگونی بشاراسد هستند؟مردم سوریه از آینده خود پس از حمله به سوریه آگاه هستند و به خوبی میدانند كه اگر چنین اتفاقی بیفتد وضعیتی به مراتب بدتر از عراق را در پیش خواهند داشت.
ارتش سوریه، هم اكنون با اقتدار كامل به مقابله و مبارزه با تروریستهایی میپردازد كه از سوی عوامل خارجی تغذیه میشوند. تحریك نیروهای تروریست داخل خاك سوریه از سوی آمریكا، اروپا وبرخی كشورهای مرتجع عربی منطقه از جمله عربستان، قطر و همچنین تركیه كه مرز مشترك طولانی با عراق دارد انجام میشود.
بیش از ۲۰ ماه است كه دولت و مردم سوریه با پشتوانه ارتش این كشور مقابل این اقدامات مداخله جویانه مقاومت كردهاند و این ایستادگی باعث خشم براندازان شده است.
اما این مقاومت ارتش و اكثریت مردم سوریه نشان چیست؟به روشنی مشخص است كه شرایط داخلی سوریه با توجه به اقدامات ارتش و مردم با شرایط عراق بسیار متفاوت است.
در صورت حمله نظامی به سوریه، ارتش و مردم از تمامیت ارضی كشورشان در مقابل حمله نظامی آمریكا دفاع خواهند كرد و این دفاع، جنگی تمام عیار و طولانی را در این كشور و البته منطقه رقم خواهد زد كه دیگر پایان آن در دست آمریكا نخواهد بود.
از سوی دیگر نگرانی غرب و آمریكا از نقش آفرینی روسیه در این جنگ به خوبی دیده میشود. روسیه كه تاكنون تمام قد مقابل اقدامات آمریكا و غرب در قبال سوریه ایستاده است، سكوت نخواهد كرد هر چند هزینههای سنگینی را متحمل خواهد شد. روسیه نمیخواهد دوباره آنچه بر سر لیبی آمد، فریب بخورد و سوریه را تقدیم آمریكا كند.
آفرینش
«لزوم توجه بیشتر به امنیت جانی جامعه» عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم حمیدرضا عسگری است كه در آن میخوانید:
حوادث غیرمترقبه و بلایای طبیعی عواملی است كه از حیطه اراده آدمی خارج است و نمیتوان از وقوع آن جلوگیری كرد.
اما بشرتوانسته است با تكیه بر توسعه علم و به كارگیری مدیریت بحران در وقوع این حوادث، تلفات را به حداقل برساند و مانع از دست رفتن جان با ارزش انسانها گردد.
كشورما نیز یكی از پرحادثه ترین نقاط جهان میباشد كه به لحاظ وقوع حوادث غیرمترقبه و بلایای طبیعی، بیشترین تلفات را برای خود ثبت كرده است. اما متاسفانه ما نتوانسته ایم در مدیریت بحران و به كارگیری از تجهیزات پیشرفته، مانع از افزایش تلفات و حفظ حداكثری جان مردم كشورمان گردیم.
دربحث ناامنی جادهها و عدم ایمن سازی آنها در رتبههای اول و دوم دنیا قرار گرفته ایم. در حالی که تصادفات جادهای نهمین علت مرگومیر در جهان به شمار میرود این حوادث در ایران دومین علت مرگ و میر است. بر اساس آمار، سال گذشته 20 هزار و 68 هموطن در اثر تصادف فوت كرده و 800 هزار نفر نیز به انحای مختلف مجروح شدهاند.
اگر نفرات كشته شده در تصادفات رانندگی در سال گذشته را در تعداد روزهای سال تقسیم كنیم سهم هر روز از میزان تلفات رانندگی 55 كشته و 2 هزار و 100 مجروح میشود با این حساب در هر ساعت بیش از 2 كشته و 87 مجروح به تعداد تلفات رانندگی اضافه میشود.
آلودگی هوا نیز از مواردی است كه هیچ گاه از سوی مسولان اقدامی جدی و اصولی برای رفع آن اتخاذ نشده است. هرچند كه آمارتفات آلودگی هوا از سوی نهادهای رسمی محرمانه اعلام شده است اما آمارهای غیررسمی خبرازمیزان 1400 نفری از مرگ ومیرناشی از آلودگی هوا میدهند و چه بسا بیشتر...
درحادثه اخیر كشته شدن دانش آموزان بروجنی كاروان راهیان نور و آتش سوزی مدرسه دخترانه پیرانشهر و سوختگی شدید این دانش آموزان، مسولان چه اقداماتی برای جلوگیری از وقوع حوادث مشابه اتخاذ كردند؟. آیا نهادی مسولیت این حوادث را برعهده میگیرد و درراستای افزایش امنیت جان مردم اقدامی صورت میگیرد؟
قطعا متضرر اصلی این حوادث خانوادههایی هستند كه عزیزانشان را از دست دادهاند و دخترانی هستند كه داغ سوختگی مهر بدهیبتی را تا آخر عمر برچهره آنها كوبیده است.
درزمینه بلایای طبیعی همچون زلزله نیز باید اذعان داشت كه بیشترین تلفات را درزمان وقوع حوادث به خود اختصاص داده ایم. شاید همه ما تصاویر مربوط به زلزله در ژاپن را دیده باشیم كه با بیش از 7 ریشتر زلزله درحالی تمامی ساختمانها به طور ملموس تكان میخورند، مردم به طور عادی به كار و زندگی روزمره خود ادامه میدهند، بدون آنكه ساختمانی ویران و كسی كشته شود. آیا میزان تلفات آنها نیز همچون زلزله بم، بوئین زهرا، قائن، آذربایجان، زهان و... بوده است؟. عدم نظارت برامر ساخت سازها درمناطق زلزله خیر و عدم بازسازی اصولی به سبب كاهش هزینهها و یا كاهش زمان ساخت باعث شده تا جان مردم و ساكنان این مناطق درامان نباشد.
درچند دهه اخیر استان خراسان(شمالی، رضوی، جنوبی) یكی از پرحادثه ترین مناطق زلزله خیز كشور بوده است. درزلزله اخیر زهان، مقاوم نبودن خانهها وعدم به كارگیری مصالح استاندارد در ساختمانها باعث شد تا زلزلهای 5 ریشتری چندین روستا را باخاك یكسان كند!. چرا درزمان وقوع حوادث قبلی مسولان درپی مقاوم سازی این مناطق نبودهاند تا امروز شاهد تخریب 100 درصدی برخی از روستاها و ساختمانهای مسكونی در این مناطق نباشیم.
متاسفانه مدیریت بحران پیش از وقوع حادثه، دركشورما مورد توجه مسولان قرار نمیگیرد و بعد از زمان وقوع نیز به طور كامل برای جلوگیری از حوادث مشابه آینده اقدامات كافی درنظرگرفته نمیشود. امیدواریم تا مسولان قدری بیشتر درحیطه وظایف خود مسولیت پذیر باشند تا بیش ازاین كشور دچار خسارات جانی ومالی نگردد.
حمایت
«اما و اگرهای تاخیر بودجه» عنوان یادداشت روز روزنامه حمایت به قلم محمد علی احمدی است كه در آن میخوانید:
تشدید تحریمهای غرب ضد جمهوری اسلامی ایران در نیمه دوم سال جاری باعث به وجود آمدن مشکلات اقتصادی در کشور شده است، همچنین از آنجا که سال آینده انتخابات ریاستجمهوری یازدهم را پیش رو داریم و ممکن است تحریمها افزایش یابد نیاز کشور به بودجهای دقیق که همه جوانب در آن در نظر گرفته شده باشد بیش از گذشته به نظر میرسد. از این رو هیئت رییسه مجلس شورای اسلامی ابتکاری به خرج داد و کمیتهای مشترک بین دولت و مجلس برای بررسی لایحه بودجه سال 92 تشکیل داد و از تعدادی از نمایندگان که در مباحث اقتصادی متخصص بودند و تجربه کافی داشتند، دعوت کرد تا با نمایندگانی از دولت دور هم جمع شوند تا دولت از نظرهای مشورتی مجلس برای تدوین لایحه بودجه استفاده کند.
جلسات این کمیته حدودا از سه هفته قبل شروع شده است، البته مناسبتر بود که این کمیته چند ماه قبل تشکیل میشد چون طبق قانون آییننامه داخلی مجلس شورای اسلامی پانزدهم آذر ماه پایان مهلت قانونی دولت برای ارایه لایحه بودجه به مجلس است. بنابراین بهتر بود جلسات مشورتی بین دولت و مجلس برای تدوین لایحه بودجه پیش از آنکه دولت لایحه را تنظیم کند، برگزار میشد.
ممکن است در اینجا این شبهه مطرح شود که تدوین لایحه بودجه بر عهده دولت و از وظایف قوه مجریه است و قوه مقننه تنها وظیفه تصویب آن را بر عهده دارد که در پاسخ باید گفت دولت و مجلس برای موضوعات مختلفی جلسه برگزار میکنند و در موارد مختلفی دولت از نظر مشورتی نمایندگان برای تدوین لایحهای استفاده میکند که این جلسات به عنوان دخالت قوا در وظایف یکدیگر تلقی نمیشود؛ تشکیل کمیته مشترک دولت و مجلس برای بررسی لایحه بودجه نیز در این راستا صورت گرفته است و قرار نیست مجلس در تدوین لایحه بودجه دخالتی کند. به همین دلیل به نمایندگانی که عضو این کمیته مشترکند توصیه شده که در مباحث مربوط به تعیین نرخ ارز و غیره ورود پیدا نکنند، چون مجلس معتقد است این موارد نیاز به کار کارشناسی دارد و دولت باید با استفاده از تجربیات خود برنامهریزی و لایحه بودجه را تنظیم کند.
این نکته را نیز باید متذکر شد که تشکیل کمیتهای مشترک برای بررسی لایحه بودجه نباید به بهانه دولت برای تأخیر در ارسال این لایحه به مجلس تبدیل شود. بنا بر اطلاعات و آماری که به نمایندگان رسیده است بررسی لایحه بودجه سال آینده هنوز در کمیسیونهای دولت تمام نشده است به همین دلیل دولت نمیتواند مدعی شود که به دلیل جلسات کمیته مشترک ارسال لایحه بودجه را به بعد از جلسات موکول کرده است.
ملت ما
«اسراف؛گریبانگیر همه حوزههای جامعه» عنوان سرمقاله روزنامه ملت ما به قلم مجید ابهری است كه در آن میخوانید:
با توجه به اعلام سال 91 به عنوان سال حمایت از سرمایه ملی و تولید داخلی از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی و با عنایت به طرح موضوع اقتصاد مقاومتی به عنوان كاربردیترین و موثرترین راهبرد مقابله با تحریمها و فشارهای اقتصادی، توجه به بازنگری در رفتار اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی در راستای تحقق سرفصلهای یادشده اصلیترین سرآغاز برای حركتهای استراتژیك مورد نظر است نخستین قدم در راه تحقق اقتصاد مقاومتی و حمایت از تولید ملی خودداری از اسراف در ابعاد مختلف بوده و این مهم تحقق نخواهد یافت مگرآنكه تحولات اساسی در مبانی رفتار جامعه به وجود آید.
دولت و دولتمردان به عنوان یكی از اصلیترین الگوهای رفتاری در جامعه نماد عینی برای رفتارهای اساسی و اصلاحی بوده و در این رهگذر گرایش به ساده زیستی و فاصله گرفتن از زندگی اشرافی نخستین درس در مكتب حمایت از تولید داخلی است نكته مهمتر این است كه زمانی كه صحبت از اسراف میشود مصادیق اسراف و تبذیر نباید تنها به مصارف روزانه از قبیل خوراك، پوشاك و سوخت محدود شود چراكه توجه به جلوگیری از اسراف در تمامی عرصههای سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی میتواند راهگشای خودكفایی واقعی در تفكر و تولید شود متاسفانه نمونههای مختلفی از اسراف سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در جامعه ما دیده میشود كه نه تنها اسراف در مصارف روزانه را تحتالشعاع قرار میدهند بلكه با ایجاد زاویه در آرمانهای اصلی انقلاب اسلامی موجب تاخیر در رسیدن به خودكفایی اقتصادی و قطع وابستگی سیاسی و فرهنگی میشود.
جهت پژوهشهای بعدی برخی سرفصلهای رفتار ناهنجار اسراف سیاسی، فرهنگی و اجتماعی را بیان میكنیم و امیدواریم خبرگان و صاحبنظران، تحلیلهای كاربردی نسبت به پیشگیری كنترل و مقابله در زمانههای مورد نظر حركتی جهادی در سال جاری انجام دهند.
الف- تغییر و بركناری مدیران مجرب و كارآمد در مدتهای كوتاه كه موجب نبود ثبات در مدیریت و تنزل شغلی شده و امكان برنامهریزی و هماهنگیهای لازم در ابعاد مختلف اجرایی را از مدیران میگیرد در صورتی كه قصور و رفتارهای نادرست سیاسی و اقتصادی از مدیری ملاحظه شود تغییر یا حتی مجازات وی مطلوبترین روش است اما در غیر این صورت جابهجاییهای پیدرپی علاوه بر اینكه امكان تجربهاندوزی را از مدیران سلب میكند و آنها را از پذیرش مسئولیت بازمیدارد و روند تنزل فكری در سازمانها تداوم و تسری مییابد.
ب- فراموش كردن تجربیات ارزشمند انسانی پس از بركناری یا بازنشستگی در حالی كه این منابع انسانی ذخایر واقعی كشور هستند و باید از نیروهای یادشده استفادههای آموزشی و نظارتی به عمل آید تا ضمن ارجگذاری به آنها امكان انتقال تجربه به نیروهای جوان فراهم شود.
ج- جوانسپاری یكی از اصول بسیار پسندیده در انتخاب مدیران است اما این روش باید همسو با آمیختههای تجربی و علمی باشد یعنی یك مدیر جوان در ابتدا در كنار مدیران كارآمد به آموزش پرداخته و سپس مسئولیت خطیر به وی سپرده شود در غیر این صورت نیروهای كارآمد و خبره در سازمانهایی كه تحت نظارت این مدیران قرار میگیرند دچار دلسردی و سرخوردگی اداری میشوند.
د- از دست دادن سرمایههای خدادادی و هزینه كردن آن در مقابل ورود اقلامی كه در داخل كشور امكان تولید دارند و میتوان جایگزین مناسبی برای آن فراهم كرد. 40 میلیون دلار اختصاص دادن به واردات چوب بستنی و میزانی كمتر و بیشتر برای واردات كالاهایی لوكس و غیرضروری از مصادیق یاد شده هستند.
ه- از دست دادن سرمایههای سنتی به بهانه مدرك گرایی موجب شده تا تب دكترا در كشوربیشتر شده و معاملات آن چنانی بر سر آن انجام شود احترام به دارندگان مدارج علمی امری لازم است اما نباید باعث بیاعتنایی به صاحبان تجارب سنتی شود.
و-انهدام سرمایههای فرهنگی و تخریب زبان و فرهنگ فارسی با استفاده از حروف، ادبیات و نوشتار بیگانه كه در حال حاضر روز به روز در جامعه ما در حال گسترش است.
ی-كم توجهی به امكانات بالقوه و خدادادی در زمینههای گردشگری و جلب گردشگران داخلی و خارجی باعث اتكا به نفت و كم لطفی به جاذبههای فرهنگی شده است بنابراین میتوان در این زمینه با برنامهریزیهای اساسی اقدامات مناسب را جایگزین كرد و در آخرین نگاه متاسفانه نهادهای فرهنگی بیگانه با حمایت سازمانهای جاسوسی اقدام به اختصاص هزینههای هنگفت در چاپ و توزیع كتب و نشریات گمراهكننده كردهاند
و در پارهای از مواقع برخی از این كتب به چاپ بیستم و بیست و پنجم رسیده است كه میتوان در این زمینه به آثار پائولو كوئیلو و برایان تریسی دقت كرد كه لابی غرب چگونه در حال الگوسازی برای جوانان مسلمان ایرانی بوده و قصد دارد افكار آنها را از اسطورهها و دانشمندان مسلمان ایرانی منحرف كند.
ابتكار
«جنجال بر سر پایان دنیا و زمان ظهور» عنوان سرمقاله روزنامه ابتكار به قلم هادی وکیلی است كه در آن میخوانید:
مطابق پیشگوییها بناست 21 دسامبر 2012 برابر با اول دیماه91 عمر دنیا سر آید نظریه پردازان آخر الزمان مدعی هستند که در این زمان همه جا تاریک میشود و زمین و خورشیدوماه در یک تلاقی بی سابقه قرار میگیرند سه روز تاریکی جهان را فرا میگیرد. سه روزی که گفته شد در روزهای سوم تا پنجم دیماه 91 خواهد بود این نظریه هم اکنون به جنجالی ترین سوژه در فضای رسانهای دنیا تبدیل شده است و موجب وحشت و ترس در بین مردم دنیا گردید مطابق برخی اخبار تاکنون چندین نفر در نتیجه این نظر جان خود را از دست دادهاند.
سابقه پیشگویی پایان دنیا حدود هزار سال پیش از میلاد مسیح توسط مایاها صورت پذیرفته است از آن زمان تاکنون هر کس به ظن خود برای این پیشگویی زمانی را تعیین کرده است چینش گزارههای منطقی همچون تراکم کم ستارگان در یک نقطه و جا خوش کردن سیاهچاله عظیمی در میانه قوس کهکشان و در نهایت نزدیکی خورشید در روز 21 دسامبر 2012 به مرکز کهکشان موجب شده تا نظریه پردازان آخر الزمان به نتیجه غیر منطقی”پایان دنیا" در تاریخ اول دیماه 91 دست یابند این نظریه که توانسته است تاثیر روانی خود را در بخشهایی از نفوس آدمی بگذارد ولی به لحاظ اهمیت وبرغم رد آن توسط مراکز علمی از جمله ناسا، همچنان در صدر اخبارو تحلیلها قرار دارد مردم همچنان با حساسیت به عقربه شمار تاریخ موعود توجه دارند.
ناسا برای رد ادعای نظریه پردازان آخر الزمان آورده است که خورشید هر سال در همین زمان به قسمتی از آسمان وارد میشود که سیاهچاله مرکزی کهکشان راه شیری قرار دارد بنابراین تغییر موقعیت خورشید در 21 دسامبر 2012 به معنی بروز اتفاق ویرانگر نخواهد بود و در نهایت ناسا توصیه کرده که از انقلاب زمستانی (ویژه جوامع مسیحی) به معنی واقعی لذت ببرید و ذهنتان را با شعلههای خورشیدی، سیاهچاله، تقارن، میدان مغناطیسی و هر چیزی که مایاها پیشگویی کردهاند، درگیر نکنید.
تاریخ نظریهها نشان میدهد که در مقاطع مختلف کسانی با تعیین زمان مشخص مدعی پایان دنیا شدهاند ولی هیچگاه این نوع ادعاها به واقعیت نزدیک نشد. اما چرا برغم تکرار ابطال این نوع ادعاها، همچنان از جاذبه لازم برخوردارند. جوابهای متعددی میتوان داد شاید دلیل اصلی آن کشش فطری آدمیان بر اساس اصل این حقیقت که دنیا پایان پذیر خواهد بود میباشد. اصل این حقیقت به همراه کشش جاودانه طلبی آدمی موجب انتظارمرموزی است که او را بی تاب لحظه پایان کرده است.
پایان پذیری دنیا بشارت مشترک همه ادیان و مذاهب است اما راهی برای تعیین زمان و لحظه پایان وجود ندارد اگر بنا بود این رازعریان شود وراهی برای تشخیص آن وجود داشته باشد آدمی از تلاش میایستاد و مسیر حرکت متوقف میشد به طور طبیعی سودا گران در مقاطع مختلف تحت اغراض متفاوت سعی درسوء استفاده از این کشش باطنی و حساسیت اعتقادی مردم دارند این نوع پیشگوییها در پیرامون پایان دنیاغالباً در بستر فرهنگی مسیحیت رخ مینماید در این سوی عالم هم حقیقتی به نام غیبت عصمت وجود دارد و بر اساس اعتقاد شیعه امام دوازدهم حضرت مهدی(عج) که در غیبت بسر میبرند روزی بنا بر حکمتهای الهی ظهور خواهد کردو دادگر مظلومان و عدالت گستر عالم خواهد شد.
این اعتقاد انتظار مقدسی را در فرهنگ شیعه ایجاد کرده که با آن امید به آیندهای روشن خلق میشود مطابق آموزههای شیعی هیچ کس حتی شخص امام زمان(عج)نیز قادر به پیش بینی لحظه موعود نیستند و بالاتر اینکه پیشگویی زمان نیزمورد نهی واقع شده است اما در طول تاریخ غیبت بارها اشخاصی مدعی تعیین زمان دقیق برای آن لحظه تاریخی شدهاند و با پیشگویی خود موجب دل آشوبی گردیدهاند و با احساسات مقدس منتظرین حضرتش بازی کردهاند یکی برای بازار گرمی منبر خود، دیگری برای کاسبی جیب خود، آن یکی برای رونق دکان خود و گسترش حوزه نفوذ قدرت و کلام، تن به چنین اقدام ناپسند دادهاند این در حالی است که هر آنچه در مغرب زمین به عنوان گزارههای پایان دنیا و در مشرق زمین به عنوان دلایل قطعی زمان ظهور مورد استناد قرار میگیرند همه و همه از نوع نشانهها بحساب میآیند نشانه خاصیت غیرقطعی دارد آنچه به عنوان دلیل مورد استناد قرار میگیرد تنها ارزش یک نشانه را داراست جالب است که اوج گیری چنین ادعاهای همواره با اوج گیری مشکلات و مصائب مردم همزمانی دارد.
آرمان
«استعفای نمایندگان، تصمیمی از کدام موضع؟» عنوان یادداشت روز روزنامه آرمان به قلم ولیالله شجاعپوریان است كه در آن میخوانید:
روز گذشته در جلسه علنی مجلس دو نماینده خراسان جنوبی تهدید کردند در صورتی که اعتبارات اختصاص داده شده به این استان در این بودجه اعتبارات سفر استانی رهبری اصلاح نشود از مقام نمایندگی استعفا خواهند کرد. اصولا استعفای مقامات و مسئولان در دنیا و در پی نارساییهای ایجاد شده در یک سیستم نشانهای است بر حس مسئولیت پذیری و البته احترام به افکار عمومی.
اما این مساله در قبال نمایندگان پارلمان وجه دیگری دارد. به طور کلی استعفای نمایندگان پارلمان و وکلای ملت به دلیل ضعف مسئولان اجرایی چیزی نیست جز یک موضع منفعلانه. درخصوص تهدید نمایندگان خراسان جنوبی به استعفا میتوان به سه نکته اساسی اشاره کرد: اولین مساله این است که نمایندگان مجلس پیش از اتخاذ مواضعی از این دست باید در جایگاه نظارتی خود که اهرمهای برنده کنترلی و فرآیندهای مختلف قانونی را در اختیار آنها قرار داده، از موضع فرادستی در قبال مسئولان اجرایی از حق و حقوق مردم تا جای ممکن دفاع کرده و تلاش خود را مصروف پاسخگو ساختن و کارآمد کردن دستگاه اجرایی کنند. در شرایطی که چنین تلاشی از سوی نمایندگان پارلمان صورت نگیرد، تهدید به استعفا سادهترین راه برای کنار کشیدن از مسئولیت نظارتی از موضع ضعف و انفعال خواهد بود.
به عبارتی خالی کردن کرسی وکالت مردم در شرایطی که این کرسی بعد از استعفا به دلایل قانونی همچنان خالی خواهد ماند، چیزی نیست جز تن دادن به شیوه مدیریتهای موجود. استعفای مقامات در صورتی میتواند تعبیر به دفاع از حقوق ملت و اجرای قانون باشد که عکس آنچه در مجلس مطرح شده به وقوع بپیوندد، یعنی مسئول یک نهاد اجرایی به دلیل بروز مشکل در مجموعه خود و یا مثلا عدم تخصیص بودجه قانونی برای اداره مجموعه تحت امرش از سمتش استعفا دهد.
استعفای وکلای مجلس قبل از آنکه تلاش جدی برای پاسخگو کردن مسئولان اجرایی و استفاده از ابزارهای قانونی کنترل و نظارت بر دولت صورت بگیرد، نمیتواند به معنای تلاش برای احقاق حقوق ملت یا احترام به آرای عمومی باشد. نکته دوم این است که نماینده مجلس بر حسب جایگاه خود موظف است در مقام یک کارشناس بر کشف دلایل ناکارآمدی یا بدکارکردی سیستم اجرایی کشور بکوشد و با ریشهیابی اینکه چرا دولت نمیتواند به تعهدات خود عمل کند وظیفه خود را انجام دهد. استعفای یک نماینده مجلس توجه بیش از حد به معلول به جای علتیابی و همچنین دامان زدن به حواشی تبلیغاتی به جای درمان مشکل است. مجلس به لحاظ شأن قانونی از یک جایگاه بالادستی در میان قوای ادارهکننده کشور برخوردار است و استعفای نمایندگان نهتنها به معنای تلاش در راستای احقاق حق مردم نیست بلکه میتواند اعتراف به ناتوانی از استفاده از این جایگاه فرا دستی و نزول شأن مجلس باشد. در یک کلام استعفای نمایندگان چیزی جز ضعف آنها را در عمل به وظیفه قانونیشان اثبات نمیکند.
اما نکته سوم این است که استعفای نمایندگان مجلس در حقیقت شمشیر زنگزدهای است که حتی هیچگاه از غلاف هم بیرون نیامده. هیچگاه این دست تهدید به استعفاها جدی نشده و در محدوده همان تهدیدات کلامی باقی مانده است. از این منظر شاید بتوان گفت که تهدیداتی از این دست تنها میتواند نمایشی تبلیغاتی باشد برای نشان دادن مردمی بودن و دغدغهمند بودن برخی نمایندگان. چه آنکه اگر در عمل نمایندهای از این سطح دغدغه عمومی برخوردار باشد باید محکمتر از قبل بر صندلی نمایندگی مردم تکیه دهد و با صدایی رساتر از حقوق آنها دفاع کند، نه آنکه در سادهترین راهحل ممکن آمادگی خود را برای ترک عرصه نشان دهد.
دنیای اقتصاد
«ناهنجاریهای اقتصادی و هدفمندی یارانهها» عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد است كه در آن میخوانید:
هماکنون دو ناهنجاری در اقتصاد وجود دارد که اصلاح آنها، نقطه عطفی مفید و موثر در تاریخ اقتصادی کشور ایجاد خواهد کرد به شرط آنکه رفتارهایی که باعث این ناهنجاریها شده است، اصلاح شود:
ناهنجاری اول، تفاوت قیمت حاملهای انرژی در بازار داخل و خارج آنقدر زیاد بوده و هنوز هم هست که قاچاق آن را به تجارتی پر سود تبدیل و اسراف در مصرف آن را تشویق میکند.
ناهنجاری دوم، پس از آنکه در اثر افزایش قیمت نفت، وابستگی کشور به ارز حاصل از صادرات آن افزایش یافت و قیمت ارز، متناسب با تورم داخلی رشد نکرد یک بار دیگر شاهد چند نرخی شدن ارز در کشور هستیم.
همانطور که بارها گفتهایم ریشه هر دو ناهنجاری فوق انتشار پول توسط بانک مرکزی است. به عبارت دیگر اگر حداقل بعد از اتمام جنگ تاکنون میانگین رشد نقدینگی سالانه کمتر از 15 درصد بود، هماکنون نه شاهد ارز دو نرخی بودیم و نه شاهد قاچاق حاملهای انرژی و اسراف در مصرف آن، ضمن آنکه مشکل بیکاری امروز جوانان ایرانی نیز وجود نداشت. درخصوص ادعای اخیر به مطالعات انجام شده مندرج در صفحهاندیشه اقتصاد همین روزنامه مورخ سهشنبه 6/7/89 و شنبه 25/4/90 مراجعه شود.
اما اینکه چرا به اینجا رسیدهایم ریشه در برخی رفتارها یا ذهنیتهای غلط دارد که عمدتا ناشی از آموزههای نادرست اقتصادی است. مثلا دیده شده که برخی اقتصاددانان، مفهوم قناعت را یک مفهوم ضد توسعه میدانند؛ زیرا به اعتقاد آنان كه ریشه در فهم كینزی از اقتصاد دارد، مصرف کردن، امری مفید یا حتی مقدس است. این موضوع باعث شده که در استفاده از واژه قناعت، اقتصاددانان اصیل، دچار نوعی خجالت شده و از آن پرهیز کرده، مقصود خود را با واژههای دیگر منتقل کنند. رفتار یا تلقی نادرست دیگر، این جمله منسوب به کینز است که «در بلند مدت همه ما مردهایم.» دقیقا مفهوم مندرج در همین جمله، باعث شده که لذت آنی استفاده از هروئین انتشار پول توجیه شده و نگاه بلندمدت در اقتصاد، تبدیل به نگاه «دم غنیمت است» شود. ضمنا مشکل فعلی اقتصاد آمریکا نیز به دلیل همین مصرفگرایی آنها در چند ده سال گذشته بوده که هزاران میلیارد دلار بدهی را برایشان به ارمغان آورده است، منتها فرق آمریکا با ایران در آن است که چون بیشتر دلارهای تازه منتشر شده در آمریکا به خارج از کشور میروند به همین دلیل اثر تورمی خود را فعلا نشان نمیدهد؛ در صورتی که در ایران اثر تورمی پولهای منتشره بلافاصله خود را نشان میدهد. برعکس آمریکا، دو کشور چین و آلمان که پسانداز ملی در آنها بیشتر است وضعیت اقتصادی بهتری در جهان دارند.
اما در خصوص هدفمندی یارانهها به نظر میرسد اولا تا زمانی که تورم تا حد سود سپرده یکساله بانکی، کاهش نیافته باید اجرای مراحل بعدی آن را متوقف کرد؛ زیرا بیثباتی پولی مضرتر از یارانههای غیرهدفمند است ضمن آنکه واقعی کردن قیمت حاملهای انرژی در وضعیت تورمی مانند آن است که شخصی بخواهد پشت به خورشید دویده و سایه خود را جا بگذارد که امری محال است. ثانیا بهتر است مراحل بعدی هدفمندی به صورت تدریجی و بدون پرداخت پول جدید به مردم انجام شود. به عبارت دیگر افزایش سالانه 10 تا 15 درصدی قیمت حاملهای انرژی، قابل تحمل بوده و هر دو طرف تولیدکننده و مصرفکننده به راحتی خود را با آن هماهنگ میکنند. تجربیات متعدد گذشته حاکی از آن است که افزایش تدریجی قیمت حاملهای انرژی اثر تورمی بسیار ناچیزی دارد، به شرط آنکه بانک مرکزی در انتشار پول از خود خویشتنداری نشان دهد.
اما به جای پرداخت نقدی به مردم میتوان بیمههای ضعیف درمانی کنونی را به تدریج تقویت کرد. یکی از دلایل ترجیح این روش نسبت به روش پرداخت نقدی آن است که درآمد اسمی که دولت در اثر هدفمندی به دست میآورد به تدریج به دلیل افزایش هزینهها کاهش مییابد در صورتی که نمیتوان به همان میزان از پرداخت نقدی مردم کم کرد.