خبرگزاری کار ایران

گزیده سرمقاله‌ روزنامه‌های صبح امروز

روزنامه‌های صبح امروز سرمقاله‌های خود را به مهمترین مسائل داخلی و بین المللی اختصاص دادند.

جام جم
«ما هم دیدیم، خواندیم اما...» عنوان سرمقاله روزنامه جام جم به قلم بیژن مقدم است كه در آن می‌‌خوانید:
از نگاه خبری و ژورنالیستی حتما نامه تند آقای احمدی‌نژاد به رئیس قوه قضاییه درخصوص بازدید از زندان، مهم‌ترین خبر داخلی كشور در دو روز گذشته بود.

قواعد ژورنالیسم خبری حكم می‌‌كرد تیتر اول روزنامه جام‌جم در روز سه‌شنبه بر محور این نامه باشد، كما این كه بسیاری از روزنامه‌ها چنین كردند.
اما جام‌جم و برخی روزنامه‌های دیگر چنین نكردند. چرا؟
این پرسشی است كه شاید برخی خوانندگان در ذهن داشته باشند و پاسخ ما را بطلبند.

واقعیت آن است كه ما هم دیدیم، خواندیم و به الفبای ژورنالیسم خبری كاملا آشناییم، اما با اتكا به تحلیل و نگرشی كلان‌نگر چنین نكردیم. چرا كه معتقدیم شرایط امروز نه ظرفیتی برای چنین مناقشات بی‌حاصل دارد و نه حق داریم به آن دامن بزنیم.

اگر بپذیریم كشور در شرایطی ویژه و تاریخی است و همه نگاه‌ها و عزم و اراده‌ها باید به خنثی‌سازی ترفندهای پیچیده دشمنان انقلاب، ایران و مردم معطوف باشد، بزرگنمایی یك موضوع حاشیه‌ای كه ظرفیت تشدید اختلاف مسئولان را درون خود دارد، كاری خلاف تعهد روزنامه‌نگاری است.

سخت بر این باوریم كه مشغول كردن انرژی جامعه، رسانه‌ها و مسئولان به مسائل حاشیه‌ای حتما غفلت از حل مسائل اصلی و اولویت‌دار بویژه مشكلات اقتصادی و تحریم‌ها را در پی دارد و انتظار مردم از سران قوا چیزی جز حضور در جبهه‌ای واحد و متحد در مقابل دشمن نیست. همه قوا به همكاری یكدیگر نیازمندند. نباید با اقدامات و اظهاراتی زمینه‌های این همكاری‌ها را كاهش و سوءتفاهم‌ها و كدورت‌ها را افزایش داد. بدانیم عبور از این پیچ تاریخی، گردنه صعب‌العبور و پیروزمندی در می‌دان بزرگ نبرد اراده‌ها تنها با حفظ آرامش داخلی، همدلی و مسئولیت‌پذیری ممكن است ولاغیر.

كیهان
«دنده‌های معكوس یك محور را می‌ چرخانند» عنوان یادداشت روز روزنامه كیهان به قلم محمد ایمانی است كه در آن می‌‌خوانید:
1- اینجا یكی از ساختمان‌های وابسته به ریاست جمهوری است. گوش تا گوش راهرو پر از تابلوهای هشدار حفاظتی است. اینجا معتمدان و مشاوران رئیس جمهور دفتر دارند. مراقب نفوذ و شنود باشید! این مضمون تابلوهای هشدار است. مرد پوزخند می‌ زند و از آسانسور بالا می‌ رود. قرار مهمی با یكی از نزدیكان رئیس جمهور دارد. حرف‌هایی زده می‌ شود كه گوش‌های من و شما نامحرم است.

مضمون این مكالمه محرمانه به خریدارانش در آن سوی مرزها تحویل داده می‌ شود. برخی از این حرف‌ها كه كم اهمیت تر است، قابلیت انتشار پیدا می‌ كند اما محرمانه و سرّی هایش نه.

ماجرا مربوط به این روزها نیست، كه اگر این روزها هم اتفاق مشابهی بیفتد لابد چند سال بعد صدایش در می‌ آید. درست مانند همین ماجرای مورد اشاره كه سوم مرداد سال 84 در آخرین روزهای ریاست جمهوری خاتمی اتفاق افتاد اما مهرماه سال 87 لو رفت.

نشریه ضد انقلابی پیك نت كه از سوی اپوزیسیون خارج نشین مدیریت می‌ شود، بخش‌های قابل انتشار ملاقات نفوذی خود را با «س-ح» - در روزهایی كه خاتمی مهیای تحویل دادن ریاست جمهوری می‌ شد- روایت می‌ كند: «در یكی از كوچه‌های فرعی خیابان نوفل لوشاتو، یكی از ساختمان‌های ریاست جمهوری قرار دارد. وارد این ساختمان قدیمی كه می‌ شوید تابلویی در روبرو نظرتان را جلب می‌ كند كه با امضای حراست ریاست جمهوری از مكالمه كنندگان می‌ خواهد در هنگام صحبت پشت تلفن احتیاط كنند و مواظب شنود بیگانگان باشند. این تابلوها همه جا حتی كنار در آسانسوری كه سوار آن می‌ شوم تا در طبقه دوم به مصاحبه با س- ح بروم، به چشم می‌ خورد. او در گفت وگویی كه داشتم، گفت؛ ترجیح می‌ دهم درباره خاتمی صحبت نكنم مبادا كه به او بربخورد. او با ما تفاوت داشت.

خاتمی روحانی بود و گروه خونی اش بیشتر به مجمع روحانیون می‌ خورد. حزب مشاركت ما هم با مجمع خیلی فرق دارد. هرچند خاتمی در بین اعضای مجمع بهترین است. مجمع روحانیون، بدترین خیلی دارد. ما از ابتدا هم می‌ دانستیم خاتمی با ما فرق دارد. بین اجزای سیستم فكری او سازگاری وجود ندارد. او آخرین می‌خ را بر تابوت اصلاحات زد.»

2-با خاتمی كسانی كار كردند كه به لباس و سیادت و مسلمانی او بد می‌ گفتند اما به وقتش در تملق و چاپلوسی او كم نگذاشتند. پیش از وی نیز با هاشمی، جماعتی همراهی كردند كه لقب سردار كبیر سازندگی را برای او جعل كرده و حتی خواستار تغییر قانون اساسی بودند تا او بتواند برای سومین بار رئیس جمهور شود اما سه سال بعد در وزارت تحت نظر همان ها، كتاب‌ها و مقالات سلسله واری چاپ شد كه علنا قیافه مخوف عالیجناب سرخپوش قتل‌های زنجیره‌ای را بر چهره هاشمی تصویر می‌ كرد. نهضت آزادی و جبهه ملی و حزب توده و سازمان منافقین كه در دهه اول انقلاب سایه چپ‌های مسلمان را با تیر می‌ زدند و متهم به سركوبگری، خشونت، تصلب و تحجر می‌ كردند، به وقت ضرورت از همین‌ها قدیسان و حواریون اصلاحات ساختند اما هنگام بی نیازی مجددا زبان به دشنام آنان گشودند.

خراسان
«ایران و اختلافات راهبردی اوباما رامنی در مناظره انتخاباتی» عنوان یادداشت روز روزنامه خراسان به قلم دکترابراهیم متقی است كه در آن می‌‌خوانید:
آخرین مناظره انتخاباتی در رقابتهای ریاست جمهوری آمریکا در شرایطی برگزار شد که دو کاندیدا در افکار عمومی ایالات متحده از جایگاه نسبتا برابری برخوردار بودند. باراک اوباما تلاش داشت تا موقعیت خود را از طریق کاربرد مفاهیمی همانند امنیت، چندجانبه گرایی و نهادگرایی پیگیری نماید. در حالی که می‌ت رامنی تلاش داشت تا نقش ابزارهای نظامی در دیپلماسی را برجسته سازد. به عبارت دیگر می‌ت رامنی تلاش داشت تا این موضوع را منعکس نماید که آمریکا صرفا در صورت کاربرد قدرت نظامی قادر خواهد بود تا موقعیت خود را در محیط بین الملل تثبیت نماید.

التهاب در ستادهای انتخاباتی اوباما و می‌ت رامنی در حال افزایش است. در آخرین مرحله مناظره انتخاباتی باراک اوباما تلاش نمود تا نشانه‌هایی از چرخش در برابر سیاست امنیتی اسرائیل را نشان دهد. این رویکرد توسط باراک اوباما در قالب ادبیاتی مطرح شد که نامبرده تاکید داشت اسرائیل هیچ گاه در خاورمیانه تنها نخواهد ماند. هر سرنوشت امنیتی اسرائیل، آمریکا را تحت تاثیر قرار می‌ دهد. آمریکا همواره از سیاست راهبردی اسرائیل حمایت به عمل می‌ آورد. بیان چنین مفاهیمی به معنای آن بود که اگر اسرائیل به جنگ پیشدستانه علیه ایران مبادرت نماید، از حمایت راهبردی آمریکا برخوردار می‌ شود. باراک اوباما درباره چگونگی حمایت از اسرائیل مفاهیم جدیدی را به کار نگرفت.

از آنجایی که رویکرد امنیتی اوباما و می‌ت رامنی در آخرین مناظره انتخاباتی نسبتا همگون و هماهنگ بود، به همین دلیل می‌ت رامنی نمی‌ تواند از هیجانات اجتماعی جامعه آمریکا استفاده نماید. عوام فریبی تبلیغاتی صرفا در شرایطی امکان پذیر است که زمینه برای به کارگیری مفاهیمی وجود داشته باشد که در الگوی کنش انتخاباتی جامعه آمریکا تاثیر ویژه‌ای را به جا گذارد. چنین نشانه‌هایی را نمی‌ توان در آخرین دور مناظره انتخاباتی باراک اوباما و می‌ت رامنی که در 22 اکتبر 2012 برگزار شد، مورد ملاحظه قرار داد.

1- محورهای مناظره انتخاباتی می‌ت رامنی و باراک اوباما
محور اصلی این مناظره مربوط به آینده سیاست خارجی و امنیتی آمریکا بود. هریک از دو کاندیدای اصلی انتخابات ریاست جمهوری در آمریکا تلاش نمودند تا مواضع خود در ارتباط با ضرورتهای امنیت ملی ایالات متحده را تبیین نمایند. امنیت در خاورمیانه اصلی ترین دغدغه جامعه، نخبگان، نهادهای سیاسی و کاندیدای ریاست جمهوری در آمریکا محسوب می‌ شود. رقابتهای انتخاباتی کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا در شرایطی ادامه پیدا می‌ کند که رسانه‌ها نقش موثری در تکثیر چنین ادبیاتی خواهند داشت. رسانه‌های آمریکایی از 23 اکتبر 2012 رویکرد کاندیدایی را منعکس می‌ نمایند که هریک به گروه خاصی از سرمایه داران و کارگزاران اقتصاد جهانی در آمریکا تعلق دارند.

هر یک از دو کاندیدا تلاش کردند تا نشان دهند گزینه راهبردی آنان مطلوبیت‌های بیشتری را برای آینده آمریکا ایجاد خواهد کرد. باراک اوباما بر این اعتقاد بود که دیپلماسی فشار بیشترین مطلوبیت راهبردی را برای منافع ملی آمریکا ایجاد کرده است. در حالی که می‌ت رامنی تلاش داشت تا نشان دهد که آنچه باراک اوباما از آن به عنوان دیپلماسی فشار نام می‌ برد، بخشی از نشانه‌های عقب نشینی راهبردی و بی تصمیمی در شرایط بحرانی محسوب می‌ شود. می‌ت رامنی به گونه‌ای صریح و قاطع از کاربرد قدرت صحبت می‌ کرد که انگار هیچ گونه توجهی به پیامدهای مربوط به کاربرد قدرت ندارد. شاید واقعیت رقابتهای انتخاباتی مبتنی بر به کارگیری گزینه شعار برای هیجان سیاسی باشد.

انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را می‌ توان به عنوان یکی از اصلی ترین دورانها و مقاطع تاریخی دانست که موضوع ایران توسط رسانه ها، نخبگان فکری و کارگزاران اجرایی در ایالات متحده مورد بررسی قرار می‌ گیرد. هریک از کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا دارای رویکرد خاصی نسبت به ایران، مسایل امنیتی خاورمیانه، فرایندهای توسعه اقتصادی و همچنین سازوکارهای مدیریت بحران دارا می‌ باشد. چنین رویکردی تابعی از نگرش سیاسی، گرایش حزبی، پشتوانه ساختاری و تاثیرپذیری کاندیدا از گروههای ذی نفوذ در برخورد با موضوعات بحرانی و ضرورتهای راهبردی خواهد بود. هم اکنون این سوال مطرح می‌ شود که آیا رویکرد سنتی نسبت به راهبرد کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا واقعیت دارد؟ آیا باراک اوباما در صورت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری از الگوی گسترش دموکراسی بهره می‌ گیرد؟ آیا می‌ت رامنی تلاش می‌ کند تا از سیاست تهدید و دیپلماسی اجبار برای محدودسازی تحرک ژئوپلتیکی گروههای هویتی، کشورهای رادیکال و جمهوری اسلامی در منطقه استفاده نماید؟

پاسخ به چنین سوالاتی در شرایطی امکان پذیر است که درک دقیقی از رویکرد امنیتی آمریکا در دوران جدید وجود داشته باشد. رامنی و اوباما در زمره کارگزاران سیاست امنیتی ایالات متحده خواهند بود. بنابراین هریک تلاش می‌ کنند تا الگوهایی را پیشنهاد نمایند که بیشترین مطلوبیت را برای منافع و امنیت ملی آمریکا در حوزه‌های مختلف جغرافیایی داشته باشند. صرفا در چنین شرایطی است که مطلوبیت راهبردی هریک از کاندیدا افزایش پیدا می‌ کند. راهبردهای امنیتی هریک از کاندیداها را باید بخشی از ضرورتهای تحقق اهداف و منافع ملی آمریکا در عصر موجود دانست.

مناظره انتخاباتی در شرایطی از اهمیت و مطلوبیت بیشتری برخوردار است که امکان تحقق اهداف راهبردی آمریکا برای جامعه منعکس شود. متقاعدسازی اجتماعی هدف اصلی شعارهای تبلیغاتی و مناظره انتخاباتی می‌ت رامنی می‌ باشد. می‌ت رامنی در این مناظره شعارهای انتخاباتی خود را برای ارتقاء اقتصاد، امنیت و سیاست راهبردی ایالات متحده تنظیم نمود. موضوع اصلی می‌ت رامنی را باید بهره گیری فراگیر از ابزار قدرت در موضوعات و مناطق بحرانی دانست.

میت رامنی در عرصه سیاست خارجی یک محافظه کار است، اما در بخش اقتصادی از مبانی تجارت آزاد حمایت می‌ کند، به طوری که پس از پیروزی در رقابتهای نیوهمشایر، باراک اوباما را متهم کرد که می‌ خواهد نظام سرمایه داری آمریکا را به «سوسیالیسم اروپایی» تبدیل کند. می‌ت رامنی به شدت از خط مشی باراک اوباما در عرصه سیاست خارجی انتقاد و او را به اتخاذ عملکرد ضعیف برای حل موضوعات امنیتی متهم نمود. بیان چنین رویکردی به مفهوم آن است که رامنی تلاش دارد تا از راهبردهای مربوط به دیپلماسی قدرت و ساختار قدرت در برابر موضوعات بحرانی و کشورهایی همانند سوریه و یا جمهوری اسلامی ایران استفاده نماید.

میت رامنی بر این باور است که در دوره ریاست جمهوری باراک اوباما، اقتصاد و ارزشهای راهبردی آمریکا تضعیف شده‌اند. نامبرده در مصاحبه با روزنامه وال استریت ژورنال در 23 دسامبر 2011، خاطر نشان کرد که به دلیل دسترسی نداشتن به اسناد اطلاعاتی و امنیتی دولت نمی‌ تواند در خصوص نحوه مقابله با ایران تصمیم گیری کند. اما در عین حال یادآور شد تصمیم گیری هایش می‌ تواند طیفی از اقدامات بازدارنده از حمله نظامی گرفته تا تحریکات براندازانه را شامل شود. در آخرین مناظره انتخابات ریاست جمهوری آمریکا که در 22 اکتبر 2012 برگزار شد، نگرش رامنی معطوف به کاربرد ابزارهای پرشدت از تحریم تا نیروی نظامی بوده است.

2- اختلافات راهبردی اوباما رامنی در مناظره انتخاباتی
میت رامنی در بخش قابل توجهی از مناظره‌های انتخاباتی خود روی این موضوع تاکید دارد که باراک اوباما در برخورد با موضوعاتی همانند مهار توانمندی هسته‌ای ایران و یا ابتکار عمل برای پیشنهاد اقدامات نظامی و یا گزینه‌های سخت تری در ارتباط با تحریم علیه ایران ناموفق بوده است. بیان چنین مولفه‌هایی نشان می‌ دهد که اگر رامنی به پیروزی برسد در آن شرایط، امکان کاربرد ابزارهای نظامی برای تحقق اهداف راهبردی آمریکا در خاورمیانه افزایش بیشتری پیدا می‌ کند.

جمهوری اسلامی
«انفجار لبنان سرپوشی بر ناكامی‌های جبهه ضد سوری» عنولان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است كه در آن می‌ خوانید:
آمریكا در مداخله‌ای آشكار در لبنان، خود را مقید به مشاركت در انجام تحقیقات پیرامون انفجار اخیر بیروت و ترور رئیس سازمان امنیت آن كشور دانسته است. به گفته منابع آمریكایی، هیلاری كلینتون وزیر خارجه آمریكا طی تماس با نخست‌وزیر لبنان ضمن محكوم كردن انفجار اخیر بیروت، در مورد "همكاری و انجام تحقیقات مشترك" به توافق رسیده است. این درحالی است كه طی چند روزی كه از حادثه انفجار بیروت می‌‌گذرد محافل رسانه و برخی مقامات آمریكائی، انفجار اخیر را به عناصر هوادار سوریه نسبت داده‌اند.

موضع گیری شتاب زده و جهت‌دار آمریكا در قبال حادثه انفجار اخیر درحالی كه هنوز هیچ گزارش روشنی درباره این حادثه و عوامل آن منتشر نشده است تردیدی باقی نمی‌‌گذارد كه انفجار اخیر نیز همچون حادثه ترور رفیق حریری نقطه آغاز یك نقشه برنامه ریزی شده است و به همین دلیل باید منتظر مراحل بعدی این نقشه بود.

رسانه‌های غربی و عناصر داخلی هوادار غرب در لبنان در یك اقدام هماهنگ و بدون هیچ مدركی، انفجار بیروت را كار دولت سوریه دانسته‌‌اند. برگزاری اجتماعات جهت‌دار كه در آن‌ها علیه دولت سوریه شعار داده شد و متعاقب آن، بروز درگیری‌های خیابانی در بخش‌هایی از بیروت كه تاكنون به كشته شدن 10 نفر و زخمی شدن تعداد بیشتری منجر شده است از توطئه خطرناكی خبر می‌‌دهد كه ابعاد آن می‌‌تواند در آینده گسترش پیدا كند و امنیت نسبی لبنان را به هم بریزد.

توجه به تحولات بعد از حادثه انفجار و وضعیتی كه هم اكنون لبنان در آن به سر می‌‌برد، شرایط پس از ترور رفیق حریری در بهمن 1383 را تداعی می‌‌كند. نكته قابل تأمل این است كه "وسام الحسن" رئیس سازمان امنیت لبنان كه در حادثه اخیر كشته شد و متعلق به جناح غربگرا می‌‌باشد، یعنی به همان جناحی كه رفیق حریری وابسته بود.

در ماجرای ترور رفیق حریری شاهد بودیم كه چگونه غربی‌ها باتمام توان برای بهره‌برداری از آن حادثه وارد می‌دان شدند و به تلاش برای محقق ساختن اهداف خود پرداختند. در آن زمان، دولتهای غربی با همراهی برخی دولت عرب وابسته و همچنین جناح داخلی غربگرا، دمشق را عامل ترور حریری معرفی كردند و با این بهانه و اعمال فشار، نیروهای سوری را كه با هم پیمانی با دولت و گروه‌های لبنانی، جبهه‌ای قدرتمند علیه رژیم صهیونیستی ایجاد كرده بودند، مجبور به عقب نشینی از لبنان كردند.

قدرت‌های خارجی با تبانی جناح‌های داخل، دادگاه‌های هدایت شده‌ای را تشكیل دادند و با استناد به نظر این دادگاه‌ها، دولت سوریه و گروه‌های ضد صهیونیسم در داخل لبنان و مشخصاً جنبش حزب‌الله را به دست داشتن در ترور حریری متهم كردند درحالی كه پس از گذشت 9 سال از آن حادثه، نه تنها هنوز هیچ مدرك روشنی درباره ادعاهای خود ارائه نداده‌اند بلكه ماجرای استفاده از شهود جعلی، رسوایی بزرگی را بر آن‌ها رقم زد و ادعاهای آنها را زیر سؤال برده است.

اكنون نیز آن صحنه سازی در لبنان درحال تكرار است البته با این تفاوت كه شرایط حساس‌تر از آن زمان است و طراحان توطئه مصمم‌تر برای رسیدن به اهدافشان تلاش می‌‌كنند. واقعیت این است كه هم در آن ماجرا و هم در حادثه اخیر دولت سوریه از اهداف اصلی بوده است.

بدیهی است كه سیاست ضد صهیونیستی حكومت سوریه در دهه‌های اخیر، مخل و مانع بزرگی در مسیر پیاده ساختن استراتژی منطقه‌ای آمریكا بوده است. دمشق نقش مؤثری در خنثی كردن نقشه‌های صهیونیست‌ها به ویژه درباره مشروعیت یافتن رژیم صهیونیستی نزد كشورهای عربی داشته است.

با در نظر گرفتن این سابقه، بهتر درك می‌‌شود كه چرا تحولات داخلی سوریه ماهیتی ویژه و متفاوت از آنچه در دیگر كشورهای عربی در جریان بوده است، دارد. رژیم صهیونیستی و متحدین غربی آن كه از دیرباز درصدد بوده‌اند به هر نحو ممكن حكومت را در سوریه ساقط و شرایط را به نفع خود تغییر دهند، بهره‌برداری از تحولات اخیر منطقه و برخی نارضایتی‌های داخلی را بهترین فرصت برای اجرای خواسته خود تشخیص دادند ولی این امید آنها پس از گذشت زمان و پایداری دولت سوریه و شكست عناصری كه غرب به آنها دل بسته بود، رنگ باخت.

برای غربی‌ها بسیار تحقیرآمیز است كه پس از گذشت دو سال، دولت سوریه همچنان سرپاست و تمامی توطئه‌ها را پشت سر گذاشته، توطئه‌هایی كه طیف بزرگی از دولتهای غربی و مزدوران منطقه‌ای آنها به همراه رژیم تركیه نیز در آن مشاركت داشته‌اند.

با در نظر گرفتن این واقعیت هاست كه انفجار اخیر بیروت را باید در راستای همان توطئه‌ها دانست. به عبارت دیگر، جبهه مشترك ضد سوری كه در رسیدن به اهدافش شكست خورده است درصدد است لبنان را نیز به درون آتش بحران بكشاند تا بلكه بتواند بر ناكامی‌های خود در سوریه سرپوش بگذارد.

رسالت
«حقوق ملت و پرسش‌های مطرح» عنوان سرمقاله روزنامه رسالت است كه در آن می‌‌خوانید:
در پاسخ آقای احمدی‌نژاد به نامه خیلی محرمانه رئیس قوه قضائیه روی یك واژه تاكید بسیار شده بود و آن هم "حقوق ملت"! بود.

انصاف باید داد رئیس‌جمهور از باب سوگندی كه خورده است طبیعی است روی این واژه تمركز كند.

بنده كه از نامه خیلی محرمانه آیت‌الله لاریجانی مطلع نیستم اما همین قدر كه آقای احمدی‌نژاد در پاسخ علنی به نامه، بخش‌هایی از آن را فاش ساخته تقابلی را ندیدم الا یك تذكر دوستانه و نصیحت مشفقانه! اما بر آشفتن از یك تذكر آن هم محرمانه و آن را دستمایه قرار دادن برای اهتمام به حقوق ملت را باید یك شیرین‌كاری سیاسی تعبیر كنیم و به فال نیك بگیریم. نیت‌خوانی هم نباید كرد و پرسید چرا اوین! مگر فقط در ایران یك زندان داریم آن هم اوین! یا سئوال كرد؛ چرا 7 سال به فكر حقوق اساسی ملت نبودی بعد از 7 سال پس از دستگیری جوانفكر به فكر حقوق اساسی ملت افتادی! باید قبول كرد زیان را از هر كجا جلویش را بگیریم سود است.

ما هیچ‌گاه از تكیه بر حقوق اساسی ملت و تعمیق فرهنگ پاسخگویی به ملت زیان نكرده‌ایم.

كسی معتقد نیست آنچه كه در دادگاه‌ها و زندان‌های ما می‌‌گذرد مطابق مّر قانون و شرع انور است. در هیچ كشوری تعلیق و بركناری قضات و نیز ارزیابی احكام صادره در دادگاه‌ها به‌اندازه ایران نیست. همه ساله دادگاه‌ انتظامی قضات با بررسی‌های دقیق كسانی را كه اهلیت ماندن در كرسی قضاوت را ندارند تعلیق و از كار بركنار می‌‌كند این به معنای آن است كه یك خودكنترلی و نظارت در دستگاه قضا وجود دارد. همه نگرانی و دغدغه آقای رئیس‌جمهور این است كه برود اوین و گزارش تهیه كند و به ملت و به مقام معظم رهبری بدهد.

این رویكرد به معنای آن است كه به فروكاهش نقش رئیس‌جمهور و مسئول اجرای قانون اساسی در حد یك گزارشگر و خبرنگار رضایت داده‌ایم. حال آنكه اگر تخلفی از قانون در حیطه قضا صورت می‌‌گیرد باید سیر و فرایند حقوقی آن طی شود و خاطی به مجازات برسد و صرف اعلام آن دردی را دوا نمی‌‌كند.

اواخر دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی، همین دغدغه را ایشان داشت. "رسالت" ضمن تكریم این دغدغه به ایشان گفت؛ اینكه شما غصه حقوق اساسی عده‌ای تبهكار سیاسی و غیر سیاسی را در زندان بخورید خوب است. بالاخره آنها هم انسان هستند اما این همه حقوق ملت نیست، حقوق ملت را باید در مسئولیت‌های منحصر به فرد رئیس‌جمهور در رسیدگی به معیشت مردم و رفاه توام با كرامت آنها جستجو كرد و آن را هم جزء حقوق ملت تلقی نمود.

افتادن در این وادی به معنای اعتنا به حقوق كسانی است كه یك هزارم درصد ملت را هم در بر نمی‌‌گیرند. ضمن آنكه در تشخیص رئیس‌جمهور در مجرم دانستن یا ندانستن یك متهم مشكلی را حل نمی‌‌كند. باید ساز و كار و فرایند دادرسی وفق قوانین صورت گیرد و شان قاضی وحكم او در همین فرایند محترم شمرده شود. با این حال كسی گله‌ای ندارد كه رئیس‌جمهور از حقوق ملت در این زمینه‌ها سخن بگوید اما 75 می‌لیون ایرانی كه این روزها برای خرید به بازار می‌‌روند، ملاحظه می‌‌كنند در مدت كوتاهی بخش اعظمی از قدرت خرید خود را از دست داده‌اند و از خود سئوال می‌‌كنند چه كسی پول جیب آنها را به نفع سرمایه‌داران مصادره كرده است؟ چرا هر روز پولدارها پولدارتر و فقرا فقیرتر می‌‌شوند؟ چه كسی رضایت داده كه این سرقت بی‌سر و صدا صورت گیرد؟ ارزش پول ملی چرا روز به روز با می‌لیاردها دلار ذخایر ارزی و هزاران تن ذخایر طلا در بانك مركزی كاهش می‌‌یابد؟

چه كسانی با تصمیم نادرست باعث ضرر و زیان به مردم و اتلاف و تضییع بیت‌المال شده‌اند؟
چرا مسئولیت رئیس‌جمهور به عنوان مجری قانون اساسی در اصول43، 44، 45، 46، 47، 48، 49، 50، 51، 52، 53 و... به فراموشی سپرده شده است؟
شماری از تبهكاران مالی با سوء استفاده از مقررات دولتی و غفلت دولت در تدبیر بازار ارز و طلا و نیز عدم تدبیر دولت در كنترل قیمت‌ها ظرف مدت كوتاهی می‌لیاردها تومان به جبیب زده‌اند. دولت نه از آنها مالیات می‌‌گیرد و نه كاری به تبهكاری‌های آنها دارد! آیا حقوق اساسی ملت آن هم با بُعد در برگیری می‌لیون‌ها ایرانی نادیده گرفته نمی‌‌شود؟ چه كسی باید این حقوق را احیاء كند؟

سیاست روز
«آقای احمدی‌نژاد رو دست نخورید» عنوان سرمقاله روزنامه سیاست روز به قلم علی سیدی است كه در آن می‌‌خوانید:
حضور آقای احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۴ درست در برهه‌ای از تاریخ انقلاب واقع شد كه بسیاری از دلسوزان انقلاب از به حاشیه‌رفتن حال و هوای انقلابی برخی مدیران اجرایی كشور و عدول از اهداف و منویات امام راحل، ابراز دل‌نگرانی می‌‌كردند و دچار نوعی دل‌زدگی از شرایط نامطلوب موجود شده بودند، كه احمدی‌نژاد با شعارهای دهه شصت و با یادآوری كلام نغز امام خمینی(ره) یادآور غفلت غاطبه مسئولان از آرمان‌های انقلاب شد و توانست موجی از اقبال عمومی دوست‌داران انقلاب را با خود همراه كند و بر مسندی بنشیند كه یادآور سادگی رجایی شهید بود.

آقای احمدی‌نژاد كه حلقه قدرت مدیران را شكافته بود و با حمایت اعجاب برانگیز مردم رای آورده بود، با تلاش کم‌نظیر و خدمات شبانه‌روزی خویش كاری كرد كه بی‌گمان هیچ آدم منصفی، نمی‌‌تواند آن را نادیده انگارد؛ چرا که منش و رویکرد خدمتی ایشان را فقط در دهه اول انقلاب می‌‌شد سراغ گرفت و احیای آن روحیه جهادی و انقلابی که نظام اجرایی کشور از آن فاصله گرفته بود نفس تازه‌ای بود که به کالبد فضای اجرایی دمیده شد.

سخت‌كوشی رئیس‌جمهور و تلاش جهت گسترده شدن فرهنگی عدالت محوری در كشور مسائلی نسیت كه بشود محاسن آنها را نادیده گرفت و اغماض نمود اما با این وجود به برخی دیگر از شئون مدیریتی آقای رئیس‌جمهور نقدهایی هم وارد است، اما در جمع‌بندی کلی می‌‌توان گفت كه دولت احمدی‌نژاد در مقام قیاس با دولت‌های قبلی نمره نامطلوبی نخواهد گرفت. اگر چه پرداختن به برخی نارسایی‌ها در دولت نهم و دهم مجال دیگری را می‌‌طلبد که از حوصله این مقال خارج است.

اما در نگاهی منصفانه اگر بخواهیم رفتار یک سال گذشته آقای رئیس‌جمهور را به عیار نقد بسنجیم موارد زیر را باید در نظر گرفت:
۱ـ باید اذعان کرد که در یک سال گذشته حجم انتقادات به حق و ناحق منتقدان به دولت مضاعف و سیر صعودی نامتعارفی را طی كرده است. برخی عکس‌العمل‌ها به آن انتقادات هم، متناسب با شان ریاست جمهوری نبوده و محل تامل است. به ترتیبی که خروجی ماجرا موجب افزایش تند مزاجی طرفین شده و فضای گفتمان‌ها را به دیالوگ‌هایی كه از آنها عقده‌گشایی استنباط می‌‌شود، مبدل ساخته و وسعت دامنه تحمل و خویشتنداری بازیگران این عرصه را به محک آزمایش گذارد. آزمونی كه متاسفانه با مردودی بسیاری مواجه شده است و كماكان هم این ناهنجاری‌ ادامه دارد.

۲ـ فضای مذكور به ترتیبی هدایت شده که شائبه و تصور تسویه‌حساب‌های سیاسی طرفین مجادله در پیش و پس از انتخابات آتی را به اذهان متبادر می سازد. لذا به نظر می رسد می توان مواضع رئیس‌جمهور را ناظر بر تداوم اهداف ترسیمی برای دولت یازدهم، به هر علتی اعم از تداوم خدمت و یا ماندن در دایره قدرت و یا مصونیت در برابر رفتارهای تلافی جویانه احتمالی برخی منتقدان، پس از انتخابات یازدهم ارزیابی ‌نمود.

۳ـ با عنایت به شرایط فعلی سیاسی و اجتماعی كشور، پیروزی در انتخابات یازدهم منوط به تدابیر خاص، هوشمندانه و البته بدیع است. احمدی‌نژاد نیز در دو دوره انتخابات گذشته نشان داده است كه فعالیت انتخاباتی خویش را برهمین رویکرد استوار كرده بود.

بدیهی است وی برای دوره یازدهم و کسب اقبال عمومی برای گزینه مورد نظر خویش، نیازمند یک روش و متد کاملا نوین است که پیشنهاد مذاکره مستقیم با آمریکا را می‌‌توان در همین راستا ارزیابی كرد؛ هر چند این رویکرد برخلاف تمامی مواضع و شعارهای پیشین در هفت سال گذشته باشد. می توان گمان کرد رئیس‌جمهور اهدافی متعالی برای فعالیت‌های خویش ترسیم نموده كه رسیدن به این اهداف، وی را بر آن می‌‌دارد تا به هر طریقی، گزینه مذاكره با آمریكا را، درست یا نادرست، در دستور کار قرار داده و از هر تاکتیک و ابزاری برای منطقی و توجیه‌پذیر بودن آن بهره گیرد.

۴ـ مبرهن است که بسیاری از مشکلات پیش روی تهران و واشنگتن ناشی از مواضع خصمانه طرفین است و قطعا مردم دو کشور خواهان یک ارتباط عادلانه و یک تعامل برد برد و به دور از رفتارهای حیله گرانه و نیرنگ گونه تاکتیکی هستند که بتواند یک تفاهم مانا را رقم بزند و شرط آن هم صداقتی است که احراز آن بسیار دشوار می‌‌نماید.

بدون شك منافع بسیاری از کشورهای غربی، رژیم اشغالگر قدس و حتی بسیاری از کشورهای منطقه و همسایه در همین دشمنی آمریکا با ایران گره خورده است و صرف نظر از این منافع، برای آن کشورها غیر قابل تصور است. این موانع برشمرده، فارغ از دیدگاه افراد تندروی غرب است که خواهان حذف نظام اسلامی هستند. پس بدیهی است که خنثی کردن همه موانع و ملاحظات بیان شده فوق، بسیار دشوار می‌‌نماید. همچنین نباید فراموش کرد که طیف گسترده بدخواهان ایران اسلامی هم، دست روی دست نگذارده‌اند که در طرفه‌العینی روابط دو کشور تلطیف شود و کینه‌های دیرین التیام یابد. آنها هزار اما و اگر می‌‌آورند از جمله مگر رئیس‌جمهور ایران همان احمدی‌نژاد نیست که در هفت سال گذشته، هست و نیست غرب را به چالش کشاند؟ چگونه است که ناگاه در سال پایانی دولت خویش، تغییر موضعی ۱۸۰ درجه‌ای داده (که حتی ممکن است از نگاه آنها، این تغییر موضع، تاکتیکی باشد) و بدون حمایت و پشتیبانی حاکمیتی نظام به برقراری رابطه و مذاکره با آمریکا ابراز تمایل می‌‌کند؟

۵ـ راهبرد کلان و ایده‌آل غرب و خصوصا رژیم اشغالگر قدس ناظر بر تغییر حکومت در ایران است و این استراتژی یک شبه تدوین نشده که یک شبه نیز از روی میز برداشته شود. همانطور که بسیاری از سیاست‌های کنونی آنها هم گویای عدم تغییر آن استراتژی است و حتی شواهد، بر ثابت قدم شدن و اطمینان حداکثری یافتن آنها، مبنی بر حذف نظام اسلامی حکایت دارد. لذا در همین راستا شب و روز و تمام وقت، رفتار و فعالیت‌های درون کشور توسط آنها رصد و متناسب با آن اتخاذ تصمیم می‌‌کنند.

۶ـ با لحاظ ملاحظات چند بند فوق بسیار محتمل است که چراغ سبز آمریکا به مذاکره با ایران، با هدف تشدید اختلاف بین رئیس‌جمهور با سایر نهادهای نظام متمرکز است و تداوم و تعمیق این اختلاف می‌‌تواند به زعم آنان بستر مناسب و فرصت طلایی را برای تحقق راهبرد کلان خود در حذف نظام اسلامی فراهم نماید.

به عبارت دیگر می‌‌توان چنین گزینه‌ای را محتمل دانست که این فرآیند دو دستاورد را برای اوباما رقم خواهد زد. الف: پیروزی در انتخابات پیش رو با برگ برنده‌ای به نام تفاهم و مهار جمهوری اسلامی و همچنین تحقق هدفی که سلف وی قادر به اجرای آن نشدند. ب: ایجاد این امیدواری در می‌ان محافل داخلی ایالات متحده و لابی قدرتمند صهیونیست‌ها که اعمال سیاست‌های نرم‌افزاری اوباما توانسته، آتش اختلاف را در می‌ان مسئولان ارشد نظام تدارک و به زعم آنان شمارش معکوس حذف حکومت اسلامی را کلید بزند.

۷ـ تجربه دیرین و خصوصا یکسال گذشته نشان داد که غرب به دوستان صدیق خود که سال‌های سال به آنها خدمت کرده‌اند و مجری سیاست‌های بی‌چون و چرای آنان بوده‌اند وفادار نبوده و به محض پایان تاریخ مصرف، به آنها وقعی نمی‌‌نهد و چونان دستمالی آلوده آنها را به کناری می‌‌افکند چه رسد به افرادی که سابقه انقلابی‌گری آنها پر رنگ و درخشان است و هیچگاه بنا ندارند دست از حمایت محرومین و مستضعفان بکشند. شاهد مثال آنکه «مبارک» رئیس‌جمهور پیشین مصر، در تماسی تلفنی با وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی گفته است: ۳۱ سال به غرب خدمت کردم، حال و روزم این است.
خاتمه کلام اینکه آقای احمدی‌نژاد مراقب باشید رو دست نخورید.

تهران امروز
«اوباما یا رامنی فرقی برای ایران ندارد» عنوان سرمقاله روزنامه تهران امروز به قلم محمد جمشیدی است كه در آن می‌‌خوانید:
روی كار آمدن اوباما یا رامنی در ایالات متحده چندان تفاوتی در سیاست‌های این كشور نسبت به ایران ایجاد نخواهد كرد. در برهه كنونی اعمال تحریم برای آمریکا اصالت دارد به همین دلیل تلاش می‌کند سیاست تعاملی شکست بخورد تا بدین شکل بتواند یک اجماع بین‌المللی علیه ایران ایجاد کند. در همین راستا یکی از مقامات آمریکایی می‌گوید درواقع با پیشروی بیش از حد در تعامل با ایران می‌توان نشان داد که ایران مشکل است نه آمریکا و بدین شکل کشورهایی مانند روسیه و چین را می‌توان در تحریم‌های اعمالی علیه ایران وادار به شرکت کرد.

اوباما یا رامنی هركدام در كاخ سفید اصول واحدی را در راهبردهای خود اتخاذ خواهند كرد. ایده فشار بر ایران در این راستا قرار دارد.

درواقع این ایده تنها برای اعمال تحریم بیشتر علیه ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین آمریکا در جهت ایجاد انزوای بین‌المللی ایران تلاش می‌کند تا دو کشور اصلی یعنی روسیه وچین که در کنار ایران هستند را مورد هدف قرار دهد و آنها را از ایران جدا کند. پیش از تحولات بیداری اسلامی، آمریکا روابط خود را با سوریه بسیار افزایش داد تا متحد بین‌المللی ایران را نسبت به تهران بدبین کند و سپس تلاش کرد ایران را به عنوان تهدیدی در منطقه نشان دهد.

خط سیر كنونی آمریكا در برابر ایران در جبهه بیداری اسلامی هم بر همین پایه قرار دارد و اوباما یا رامنی هر كدام كه انتخاب شوند این راهبرد را دنبال می‌‌كنند. در تحولات بیداری اسلامی، آمریکا تلاش می‌کند که جمهوری اسلامی ایران را به انفعال كشانده و او را درونگرا کند و بر همین اساس با به حداکثر رساندن تحریمهای اعمالی درصدد است که ایران نتواند از تحولات بهره‌برداری کند و تنها به جامعه خود توجه کند.

دست کم در آمریکا بخصوص در دوران اوباما درباره ایران موضعی ناشی از ضعف بوده است اگرچه در رسانه‌های غربی آمریکا گفتمان‌های قوی‌تری را استفاده می‌کند اما در واقعیت مواضعش برآمده از ضعف است که ناشی از بحرانهای مالی به وجود آمده در این کشور و تحولات بیداری اسلامی است.

البته ایران در مقابل اقدامات آمریکا تلاش می‌کند که نگاه خود را تنها به خاورمیانه معطوف نکرده و صرفا در چارچوب منافع سنتی خود گام برندارد و توجه خود را به سمت کشورهای آمریکایی لاتین سوق داده است و از سوی دیگر بر مسئله فلسطین به عنوان مسئله اول و آخر خاورمیانه تاکید داشته و بر سیاست فعلی خود در قبال اسرائیل اصرار می‌ورزد.

وطن امروز
«نشاط ما تخس‌تر از خود ماست!» عنوان یادداشت روز روزنامه وطن امروز به قلم حسین قدیانی است كه در آن می‌‌خوانید:
در این هزارمین شماره«وطن‌امروز» می‌خواهم با یک سلام آشنا نوشته‌ام را آغاز کنم؛ «السلام علیک یا اباعبدالله». ایام، ایام مسلمیه است؛ باب العاشورا. برای عاشق، کربلا از همین روزها آغاز می‌شود که قربان و غدیر را عید نمی‌دانیم اگر حسین‌(ع) نباشد. دیروز سفیر سیدالشهدا «مسلم» بود که در کوفه تاریخ به شهادت رسید، امروز اما سفیر دیگری دارد حسین(ع). خامنه‌ای نه فقط سفیر امام عاشورا، بلکه علمدار شهادت در واپسین پیچ روشنایی است.

ایران کوفه نیست، دارالعماره ندارد. هر وقت حسین‌بن‌علی‌(ع) با یزید بیعت کرد، حضرت سیدعلی هم با آمریکا و اسرائیل بیعت می‌کند. به ما فشار می‌آورند که دست از مقاومت برداریم، لیکن در مسیر مقاومت، ما تازه به انتقام فکر می‌کنیم. ما اگر می‌خواستیم از این راه برگردیم، اصولا بر مبنای نهضت حسینی، انقلاب نمی‌کردیم.

کسانی که از مقاومت خسته شده‌اند و به جای جنگ با دشمن، دشنه در سینه دوست فرو‌می‌کنند، راستش را بخواهی از این ملت، از این ولایت، بلکه می‌خواهم بگویم از راه حسین‌(ع) خسته شده‌اند. چه خوب عده‌ای به جای «من و ملت»، بگویند «من و منیت». چه زمان امام(ره) و چه این زمان، ما زیاد شده که رای دادیم و ولی‌فقیه تنفیذ کرده، و زیاد شده که رای‌مان را پس‌گرفته‌ایم و ولی‌فقیه، این بار سیلی‌مان را تنفیذ کرده. خیمه حق محل آمدها و شدهاست. انقلاب اسلامی خیمه حق است. آنچه و آنکه بخواهد به این خیمه آسیب بزند، نیمه‌تمام رهایش می‌کنیم.

ما قوای سه‌گانه را فدای انقلاب می‌خواهیم، نه برعکس. ما بیعت‌مان را با علی، فدای هیچ رایی نخواهیم کرد، حتی اگر رای خودمان باشد. چگونه دنیا باور کند ژست صلح‌دوستی، انسان‌خواهی و مذاکره عده‌ای را که در داخل دنبال جنگ با قوای دیگر می‌گردند؟! واقعیتی است؛ آن‌که سر آرمان‌هایش را بِبُرد، حتی نزد دشمن هم کوچک می‌شود. و اینگونه است که تمنای مذاکره بی‌جواب می‌ماند. ما را اما باکی نیست اگر بختک افتاده روی اخبار. عادت کرده‌ایم در کوچه پس‌کوچه‌های انقلاب به بادهای پاییزی.

اگر قرار بود نشاط‌مان را از دست دهیم، نخستین شب‌های جنگ که مادران‌مان بی‌شوی شدند و ما یتیم، شب‌های مناسب‌تری بود. اگر قرار بود ترس به دل راه دهیم، ایام «کربلای۴» دقیقا وقت یأس بود. احدی نمی‌تواند همسو با دشمن و همزبان با اهل فتنه، زندگی ما را، نشاط ما را، اقتصاد ما را و معیشت ما را به گروگان بگیرد. عده‌ای در داخل با گروگان گرفتن کسب و کار مردم، بنا دارند ضعف دشمن را در پروژه تحریم جبران کنند! روزهای سختی است اما نه سخت‌تر از آن روزها که مادر شهیدان اسماعیلی، هنوز شب 40 پسرش نشده، خبر شهادت آن یکی را آوردند. نشاط ما در کشاکش دهر، سنگ زیرین آسیاب شده است.

بیش از ۱۰ سال پیش، رفتم شهر‌کرد بنشینم پای سخن پدر ۵ شهید. جایی وسط حرف‌هایش گریه کرد اما گفت: لطفا اشک‌هایم را ننویس... بیا! این هم لبخند. دشمن از هیچ چیز اندازه خنده ما عصبانی نمی‌شود. این را عمدا نوشتم تا خجالت بکشد آن‌که دنبال جنگ قواست و ناراحت کردن پدران ۵ شهید. نشاط ما که دشمن در شب‌های موشک‌باران نتوانست بگیرد، مردی رعنا شده برای خویش. از بختک اخبار نمی‌هراسد. نشاط ما تخس‌تر از خود ماست. جنگ ما را بی‌نشاط نکرد؛ اینک که داریم زندگی می‌کنیم، بلدیم حل کنیم مساله‌ها را.

اما «وطن امروز». روزنامه‌ای که شمارگانش به عدد زیبا و رند ۱۰۰۰ رسیده، یعنی می‌توان اصولگرایانه، سیاست‌ورزی کرد و اصولگرایانه، روزنامه درآورد. از فوتبال و سینما و اجتماع، «تیتر یک» تراشید اما زرد نشد. به شهادت ۱۰۰۰ شماره روزنامه، احزاب، آدم‌ها، نامزدها، هیچ یک اصول «وطن‌امروز» نبوده‌اند. مدح ما و نقد ما جملگی بر مدار اصول چرخیده. در این دور سخت و پیچاپیچ، حتما اشتباه داشته‌ایم، اما هرگز با اصول خود معامله نكرده‌ایم، نشان به آن نشان كه راحت نقد می‌‌كنیم و راحت مدح، خیلی‌ها از من می‌‌پرسند واقعاً«وطن‌امروز» این نوشته‌های تو را كار می‌‌كند؟!

حمایت
«انتخاب مجریان فراجناحی برای انتخابات» عنوان یادداشت روز روزنامه حمایت به قلم روح الله بیگی است كه در آن می‌‌خوانید:
انتخابات مجلس شورای اسلامی و انتخابات ریاست‌جمهوری از مهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین انتخابات هر کشوری است به ویژه آنکه در انتخابات ریاست‌جمهوری مردم سرنوشت چهار سال کشور را به یک فرد واگذار می‌کنند.

از این جهت انتخاباتی که برگزار می‌شود باید از هر لحاظ سالم و آزاد باشد تا فردی که انتخاب می‌شود شایستگی عنوان نمایندگی از جانب ملت را داشته باشد. ملت ایران که طی سال‌های بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در برابر دشمنان ایستاده‌‌اند، هرگونه تهدید، تحریم و فشاری را که از سوی دشمنان بر کشور وارد شده است، تاب آورده‌اند و همه نارسایی‌ها، کمبودها و کاستی را تحمل کرده‌اند، حق دارند که خود سرنوشت‌شان را تعیین کنند و انتخاباتی که برگزار می‌شود به دور از سیاسی‌کاری، باندبازی و اعمال نفوذ دولت‌ها باشد.

هیچ مقامی نباید دخالتی در انتخابات داشته باشد و اعمال سلیقه شخصی کند، اما متاسفانه در برخی ادوار گذشته، گاهی اعمال سلیقه‌های شخصی مجریان در انتخابات دیده ‌شده است که به دلیل وجود این موضوع، برخی نمایندگان مجلس شورای اسلامی و نخبگان سیاسی کشور تصمیم گرفتند، طوری قانون را اصلاح کنند که امکان اعمال سلیقه شخصی و گروهی در آن به صفر برسد و بستر انتخابات کاملا سالم که توصیه رهبر معظم انقلاب هم به شمار می‌رود، فراهم شود.

پیشنهادی که دیروز در کمیسیون شوراها و امور داخلی مجلس به تصویب رسید مبنی بر اینکه مجری انتخابات از وزارت کشور به هیئت عالی انتخابات متشکل از اعضای سه قوه و جمعی از نخبگان کشور منتقل شود، یکی از اصلاحاتی است که در این جهت انجام شده است که اگر در نهایت در صحن علنی مجلس هم به تصویب برسد؛ می‌توان از آن به عنوان یکی از اقدامات مهم مجلس نهم در راستای بهینه‌سازی ساختار سیاسی کشور یاد کرد.

آفرینش
«رونق تولید در گروی نظام بانكداری» عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم حمیدرضا عسگری است كه در آن می‌‌خوانید:
دركشورهای پیشرفته رابطه‌ای تعریف شده می‌ان بانك‌ها و نظام تولید برقرار است كه نقش و وظایف هریك مشخص گردیده، به طوری كه نظام بانكداری این كشورها در راستای تحقق نیازها و تامین اعتبارات مورد نیاز بنگاه‌های تولیدی عمل می‌ كنند. اما در کشور ما به جای اینکه نظام بانکداری در اختیار تولید باشد، بخش تولید در اختیار نظام بانکداری است، و به جای اینكه شاهد رشد و توسعه كارخانجات تولید و صنعتی باشیم، شاهد افزایش روزانه تعداد بانك‌ها و شعب متعدد آنها در سطح خیابان هاهستیم.

اگر اهمیت تاسیس واحدهای تولیدی به‌اندازه عطش افتتاح بانك‌ها و افزایش شعب آنها بود، امروز باید شاهد تعداد انبوهی از كارخانجات پربازده در كشوربودیم، ‌اما افسوس كه بانك‌ها در این زمینه گوی سبقت را ربوده‌اند. اما علت این كه بیش از هرنام و عنوانی درسطح شهرها تابلوی بانك‌ها به چشم می‌ خورد چیست؟ برخی از این موارد عبارتند:

1- هرچند كه امروز نام بانك‌ها و موسسات بانكی با عنوان خصوصی شناخته می‌ شوند، اما هیچ كدام به معنای واقعی خصوصی نیستند و هركدام وابسته به نهاد و ارگانی دولتی و نیمه دولتی وابسته‌اند. لذا تمایل به كسب سود و منافع حداكثری از سرمایه‌ای كه برای تاسیس بانك صرف شده، انگیزه اصلی این بانك‌ها است. درحقیقت این بانك‌ها صرفاً برای كسب سود خود تاسیس می‌ شوند، نه برای تقویت بنیه مالی و تولیدی كشور.

2- سرمایه گذاری در اموری كه تنها منافع بانك را تامین می‌ كند از دلایل دیگر نقش كمرنگ بانك در گسترش و حمایت از تولید می‌ باشد. به عنوان مثال شركت در پروژه‌های ساخت وساز در كشورهای خارجی، خرید سهام كارخانجات صنعتی در دیگركشورها و حتی سپرده گذاری دربانك‌های خارجی از نمونه این اقدامات است.

3- از دلایل دیگر عطش برای تاسیس بانك‌ها و موسسات مالی اعتباری، ورود به عرصه‌هایی است كه امكان استفاده آنها از رانت‌های كلان دولتی را فراهم می‌ كند. به عنوان مثال در جریانات اخیر بازار ارز و طلا، شاهد بودیم كه چگونه برخی بانك‌ها اقدام به فروش دلارهای دولتی با نرخ آزاد كرده بودند و یا درقالب اشخاص حقوقی با خرید سكه دربازار طلا ورود كردند و به دنبال سودهای كذایی بودند.

4- نكته دیگر تعداد بی رویه و شعب متعدد این واحدهاست. درحال حاضر نزدیك به 50 بانك، موسسه مالی و اعتباری و صندوق‌های قرض الحسنه درسطح شهر وجود دارند كه هریك دارای شعب متعدد در سطح كشور هستند. آیا این تعداد موسسه و بانك همگی درراستای كمك به تولید فعالیت می‌ كنند؟ اگر اینطور است پس چرا نظام تولید كشورهمیشه بدهكار بانك‌ها می‌ باشد و رونقی همپای گسترش و توسعه این بانك‌ها نمی‌ یابد.

5- تخصصی نبودن بانك‌ها و عدم نظارت برنوع فعالیت آنها پیش از تاسیس، از دیگر دلایلی است كه نظام بانكداری كشور را دچار عارضه كرده است. دركشورهای پیشرفته‌ای همچون ژاپن و آلمان كه به لحاظ تولید و صنعت، كارنامه موفقی داشته‌اند، بانك‌ها همچنان حمایت كننده اصلی بنگاه‌ها و كارخانجات تولیدی هستند. به طوری كه علاوه بر بانك‌هایی كه برای نیازهای جامعه و رفاه حال شهروندان تاسیس می‌ شوند، تعدادی از بانك‌ها به منظور حمایت از صنعتی خاص وارد عرصه اقتصادی می‌ شوند. به طوری كه اصناف هم ردیف تحت پوشش بانكی خاص قرار می‌ گیرند. این بانك‌ها به طور كامل با كارخانجات درارتباط بوده و حتی برنحوه فعالیت آنها نظارت می‌ كنند. به طوری كه با ارائه تسهیلات به آنها كارخانجات را موظف می‌ كنند تا سطح كیفی و كمی تولیدات خود را افزایش دهند.

البته دراین روش ارتباط تولیدكنندگان با بانك‌های دیگر قطع نمی‌ شود و بانك‌ها مهرانحصار برخود نمی‌ زنند، اما همكاری بانك‌های دیگر با واحدهای صنعتی مستلزم تایید آنها از سوی بانكی است كه حمایت كننده اصلی آن شناخته می‌ شود. حال عملكرد بانك‌ها دركشورمان را با فعالیت بانك‌های خارجی مقایسه كنید، متوجه می‌ شویم كه هدف اكثر بانك‌های داخلی، جز كسب سودهای كلان و زودبازده چیزدیگری نیست. بانك‌های ما به بنگاه‌هایی تبدیل شده‌اند كه "پول فروشی" می‌ كنند. اكثرفعالیت آنها منحصرشده در اعطای مبالغ مختلف به متقاضیان و دریافت بهره ماهانه و سالانه از اصل پول تازمان سررسید.

این رویه بانكداری هیچگاه نمی‌ تواند حمایت كننده و توسعه دهنده بخش تولید باشد. كما اینكه امروز بسیاری از تولیدكنندگان و صنعت گران كشور به عنوان بدهكاران بزرگ بانك‌ها شناخته می‌ شوند و با توجه به ركود اقتصادی، مجبور به پرداخت سود تسهیلاتی هستند كه بانك‌ها به آنها پرداخت كرده‌اند. درحقیقت بانك‌ها طلبكاران بخش تولید هستند نه حمایت كننده آن.

جوان
«مالاركی آمریكایی و گفتمان عاشورایی» عنوان سرمقاله روزنامه جوان به قلم هادی محمدی است كه در آن می‌‌خوانید:
همیشه اینگونه بوده كه در خلال مبارزات انتخاباتی امریكا، طرفین رقیب برای به زیر كشیدن طرف مقابل و كسب آرای بیشتر، اعترافاتی بكنند كه در شرایط عادی به زبان نمی‌‌آورند.

طی دور قبلی معاونان دو رقیب انتخابات ریاست جمهوری امریكا كه رسانه‌های امریكایی تعمد آشكاری به بر‌جسته كردن تهدید ایرانی و برنامه هسته‌ای آن داشتند، مواضع جو بایدن و پال راین قابل تأمل است، به ویژه اینكه پس از مانور زیاد راین روی خطر بمب هسته‌ای ایران، جو بایدن با تعجب زیاد، به حرف‌های وی می‌‌خندد و توضیح می‌‌دهد كه غنی‌سازی ۲۰‌درصدی ایران نه تنها با اورانیوم ساخت بمب فاصله دارد و متفاوت است، بلكه حتی اگر این اورانیوم تهیه شود نیاز به وسیله‌ای است تا آن را حمل یا پرتاب كند و این تكنولوژی در اختیار ایران نیست. جالب اینكه می‌‌گوید دستگاه‌های اطلاعاتی امریكا و اسرائیل نیز بر دور بودن فاصله ایران تا بمب هسته‌ای اتفاق نظر دارند. وی صحبت‌های جنجالی در مورد بمب هسته‌ای ایران را حرف بی‌اساس و در یك كلمه ایرلندی مالاركی (حرف مفت) می‌‌نامد!

این اعتراف مهمی است كه یك معاون رئیس‌جمهور وقت امریكا بیان می‌‌كند و جالب این است كه هیچ مرجع داخلی رسانه‌ای و دیپلماتیك و سران كشور بدان واكنش نشان نمی‌‌دهند و این اعتراف را مورد توجه قرار نمی‌‌دهند. اگر تمامی ادعا‌های امریكایی، مالاركی است كه هست، مردم ما از خود می‌‌پرسند كه ما به چه دلیل از سوی امریكا، غرب و رژیم صهیونیستی مجازات می‌‌شویم و چرا حتی مواد اولیه شیر خشك توسط اروپایی‌ها یا مواد لازم در صنعت فولاد‌سازی توسط غرب مورد تحریم قرار می‌‌گیرد و به قول خودشان چرا این همه تحریم‌های نابود‌كننده علیه مردم ایران به اجرا درمی‌آید؟

اگرچه مردم ما به خوبی درك می‌‌كنند كه غرب به بهانه برنامه هسته‌ای و بسیاری بهانه‌های دیگر، با مردم ایران، اراده آنها، اعتقاداتشان، انقلاب آنها، مقدسات آنها و آنچه طی ۳۳ سال گذشته از خود در یك غرور ملی و مستقل نشان داده‌اند، دشمنی دارد. اگر آنها در پیش از سه دهه گذشته مردم ما را تحریم و مجازات می‌‌كنند، مسئله‌ این نیست كه برنامه هسته‌ای ایران مشكوك است، بلكه مجموعه اقدامات آنها یك هدف اصلی را دنبال می‌‌كند و آن این است كه گفتمان عاشورایی و انقلابی ایران باید از درون نابود شود.

نه اینكه آنها تمایل ندارند تا از بیرون دست به اقدامی ماجراجویانه بزنند، بلكه چون هزینه اقدام از بیرون را برای غرب غیر‌قابل تحمل می‌‌بینند، ایجاد سازو كارهای فشار، تحریم، فشار رسانه‌ای و جنگ روانی و اقدامات تروریستی، جاسوسی، سایبری و خاموش كردن صدای رسانه‌ای ایران در خارج، همه با این هدف است تا مردم ایران را وادار به تسلیم كنند. این موضوع مهمی است كه مردم ما بدانند و درك كنند كه هدف اصلی این همه دشمنی، خود آنها هستند و این مهم است كه بدانند دشمنی غرب با مردم ایران پایان‌پذیر نیست و وعده‌های توخالی آنها، فقط برای فریبكاری است.

در این فضای آشكار جنگ اقتصادی، امنیتی، رسانه‌ای، سایبری و دیپلماتیك كه فقط نیازمند شلیك گلوله‌های تفنگ است، اگر مردم احساس كنند كه سیستم اجرایی، قانونگذاری و قضایی كشور به جای تلاش برای حل مسائل جاری و راهبردی كشور، به دنبال مسائل دیگری هستند و كاری به دغدغه‌های ارزشی، انقلابی، معیشتی و راهبردی آنها ندارند، آن وقت منتظر فرمان رهبری خواهند بود تا حرف آخر را بزنند، چراكه مردم شریف ایران، بیش از بسیاری از مسئولان به انقلاب اسلامی، رهبری و نظام مقدس و مستقل خود پایبند هستند و برای آن تا به حال ایستادگی كرده‌اند.

مردم ایران با تحمل هرگونه ناملایمات، مسئولان را همسو با خود و ارزش‌های انقلاب اسلامی و در مسیر خدمت به مردم و رفع مشكلات و مدیریت برنامه‌های دشمن و استكبار جهانی می‌‌خواهند و به سادگی از افرادی كه قبلاً به آنها اعتماد كرده‌اند، عبور می‌‌كنند تا مبانی نظام اسلامی و مردمی حفظ و دشمن را در كینه‌ورزی نسبت به ایران اسلامی ناكام بگذارند. گفتمان عاشورایی به مردم ایران آموخته است كه با عده و عُده محدود ولی مصمم، می‌‌توان تاریخ را ساخت و با پر‌چم شهادت، افتخار و ماندگاری را تضمین كرد.

حال كه مالاركی امریكایی از زبان خودشان اعتراف شده، برای عبور از پیچ سر‌نوشت‌ساز تاریخی، باید همت‌ها را همسو كرده و از صحنه بازی محدود ملی و منطقه‌ای، وارد بازی بزرگ جهانی شویم. غرب با مالاركی، ملت‌ها را چپاول و سر‌كوب كرده و در نقطه عطف تاریخی خود بسر می‌‌برد و اگر ملت ما از این پیچ تاریخی با هوشیاری و آگاهی و تحمل سختی‌ها عبور كند، به شایستگی‌های بزرگ‌تری دست خواهد یافت.

ملت ما
«ماجرای غم‌انگیز یك فرع اصل شده!» عنوان سرمقاله روزنامه ملت ما به قلم محمد قادری است كه در آن می‌‌خوانید:
یكی از اتفاقات ناخوشایند این روزهای عرصه سیاسی كشور كه به عمد یا به سهو جای مسائل اصلی را گرفته و ظاهرا بنای تمام شدن هم ندارد، داستان غم‌انگیز و ادامه‌دار نامه‌نگاری‌ها و موضع‌گیری‌های سران قوا و برخی مسئولان علیه یكدیگر است كه بی‌اعتنا به توصیه‌های بزرگان و دلسوزان نظام همچنان با اعصاب ملت بازی می‌‌كند. داستان اخیر اما در واقع خیلی پیچیده نیست چرا كه به هر حال رئیس‌جمهور كشور براساس تشخیص خود و مشاورینش در اولویت‌بندی مسائل و مشكلات كشور به این نتیجه رسیده كه بازدید از زندان اوین در اولویت بالاتری نسبت به نابسامانی‌های اقتصادی قرار دارد و لذا عزم خود را برای بازدید از این ندامتگاه جزم كرده است.

تا این‌جای مسئله هیچ ایرادی وارد نیست اگرچه ممكن است با سلیقه و تشخیص ما یا دیگران در تضاد باشد، اما ایراد كار از آنجا شروع می‌‌شود كه به هر دلیلی سران قوا و مسئولان كشور نمی‌‌توانند مسائل كاری را بین خود حل كرده و آن را به جامعه منتقل می‌‌كنند. این در حالی است كه مسائلی به این كوچكی به‌ویژه در مورد اخیر اساسا با كمی گفت‌وگو و سعه‌صدر قابلیت حل دارد ولی رسانه‌ای شدن آن نه تنها به حل مسئله كمك نمی‌‌كند بلكه تبعات سوء زیادی را متوجه مردم و نظام می‌‌كند، تبعاتی مانند القای چنددستگی بین مسئولان نظام كه از یك‌سو مردم را نگران و از سوی دیگر دشمنان را امیدوار خواهد كرد.

از این‌كه بگذریم براساس گزاره «الناس علی دین ملوكهم» و از زاویه نگاه فرهنگی اجتماعی، طبیعی است كه اثر سوء این رفتارها در رفتار و تعاملات اجتماعی سطوح مختلف جامعه نیز به‌شدت اثرگذار خواهد بود و سلامت رفتاری آحاد جامعه را به مخاطره می‌‌اندازد. شاید خیلی نیازی به آوردن شاهد مثال نباشد، چه، ادبیات گفتاری بی‌ادبانه و هتاكانه چهره‌های ورزشی، هنری و... در یك سطح و رفتار و گفتار ناشی از عصبانیت و كم‌حوصلگی مردم عادی در برخوردهای روزانه با یكدیگر در سطحی دیگر گویای این اتفاق تلخ است.

به هر حال یادمان نرفته كه در سال‌های پر تنش اول انقلاب چگونه همین دعواها «اصل» شده بود و می‌‌رفت كه مسیر انقلاب را منحرف كند اما توصیه به‌جا و به‌موقع حضرت روح‌الله(ره) مبنی‌بر ترك مجادلات راه را نشان داد و سره را از ناسره جدا كرد، پس مسئولان باید متوجه این نكته باشند كه امروز هم شاخص «امت»، «امام» و گفتار و رفتار «ولی» زمان است

و لذا حتی اگر مسئولی نظر و رفتارش را كاملا منطبق بر قانون و صحیح می‌‌پندارد به حكم «ولی» نباید در موارد اختلافی جار و جنجال راه بیندازد بلكه باید به حل مسئله از طرق معقول بیندیشد تا هم كلیت نظام حفظ شود و دشمن به تكاپو نیفتد، هم مردم را نگران نكند، هم الگوی مناسبی باشد برای رفتار كل جامعه و دست آخر هم این‌كه در آوردگاه انتخاب «امت» به عنوان كسی كه به حكم «ولی» و در راستای منافع كشور از خود گذشته، جاودانه بماند، نه این‌كه خدای ناكرده به جمع «ریزش‌كننده‌ها» بپیوندد.

ابتكار
«چمدان‌های دلار؛ واقعیت یا سرآب؟» عنوانسرمقاله روزنامه ابتكار به قلم هادی وکیلی است كه در آن می‌‌خوانید:
هر روز که از اوضاع آشفته بازار ارز می‌‌گذرد پیرامون دلایل و ریشه‌های آن گمانه زنی می‌‌شود، در این می‌ان تحلیل مردم با تحلیل مسئولان قدری متفاوت است.

مسئولان هر روز دلیلی ذکر می‌‌کنند و متناسب با آن از کشفیات و دستگیری‌ها خبر می‌‌دهند، چند روزی مردم به انتظار تاثیر اقدامات می‌‌نشینند ولی اتفاقات بازار خلاف آن را به نمایش می‌‌گذارد. رئیس جمهور محترم در اولین واکنش خود خبر از اخلال 20نفر داد، مردم گفتند خب با دستگیری این تعداد مسئله حل و بازار آرام خواهد شد، ولی دیدیم که خلاف آن اتفاق افتاد.

به فاصله کمی خبر دستگیری 40 نفر در همین رابطه منتشر شد، باز هم بازار سرکشی کرد تا اینکه خبر دستگیری جمشید”بسم الله” از زبان معاون اول رئیس جمهور به عنوان عامل اصلی قیمت‌های صوری و غیرواقعی تیتر روزنامه‌ها و دستمایه تحلیل آنان قرار گرفت. باز هم بازار راه خود را رفت.

ولی نکته عجیب و باورنکردنی که از ابتدای بحران بازار در جریان بوده و پایه اصلی گمانه زنی مردم را تشکیل می‌‌دهد و موجب گسترش دامنه شایعات می‌‌شود و تاکنون هیچ کس از مسئولان مربوطه حاضر به پاسخگویی پیرامون می‌زان صحت و سقم آن نشده، عبارت است از اینکه عده‌ای ادعا می‌‌کنند که فروشنده پالت دلار (صدمیلیون دلار) به قیمتی به مراتب پائین تر از قیمت دولتی هستند و جالب تر اینکه مطابق گفته آنان این حجم دلار از بانک مرکزی ترخیص می‌‌شود، ادعایی که البته باورش سخت و گاهی هم محال می‌‌نماید. در اینجا چند نکته وجود دارد:

نکته اول اینکه فرض را بر خالی بندی و بلوف بودن و غیرممکن بودن آن بگذاریم. حال سوال این است که پس چرا با آنها برخورد نمی‌‌شود؟ و چرا کسی آن را تکذیب نمی‌‌کند؟ به خصوص اینکه در مواردی مدعیان خود را از منسوبین برخی مسئولان و یا مرتبط با برخی نهادهای حساس معرفی می‌‌کنند.

نکته دوم علی الفرض اینکه این ادعاها واقعیت داشته باشد، چنانچه نحوه پیشنهادها موید این فرض هست.

آن گاه سوال اینست که واقعا منشاء این دلارها کجاست؟ آیا آن طور که اینان ادعا می‌‌کنند بانک مرکزی چنین می‌‌کند؟ اگر جواب مثبت باشد به چه هدفی؟ و در این صورت پس کمبود دلار نمی‌‌تواند واقعیت داشته باشد؟ اگر هم جواب منفی باشد ولی اصل ادعاها درست باشد آن گاه باید پرسید که این همه دلار چه منشایی می‌‌تواند داشته باشد؟ به هر حال اگر این ادعاها دروغ هم باشد از آنجا که ممکن است موجب سوء استفاده و کلاهبرداری گردد، لازم است به منظور پیشگیری اطلاع رسانی و آگا هی بخشی صورت پذیرد.

مردم سالاری
«چرا جنجال جدید؟» عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری به قلم مهدی‌عباسی است كه در آن می‌‌خوانید:
حاشیه سازی‌های دولت احمدی‌نژاد گویا پایانی ندارد و هرچند وقت یکبار شاهد حاشیه‌ای جدید هستیم که فضای سیاسی و اقتصادی کشور را تحت‌الشعاع خود قرار می‌‌دهد. از نامه‌ها و سفرهای حاشیه ساز گرفته تا انتصابات و اظهار نظرهای جنجالی، اقداماتی هستند که نه تنها در رفع مشکلات عمومی مردم اثری نداشته، بلکه چه بسا بر بحران‌های عمومی جامعه که این روزها گریبان اقتصاد را گرفته، افزوده است.

انتشارنامه احمدی‌نژاد در پاسخ به مخالفت«خیلی محرمانه» رئیس قوه قضائیه با بازدید احمدی‌نژاد از زندان اوین، موج جدیدی از تقابل قوا و حاشیه‌ سازها را پدید آورده است. اصرار احمدی‌نژاد بر بازدید از زندان اوین، آن هم در سال پایانی دولت‌اش، پس از آن صورت می‌‌گیرد که علی‌اکبر جوانفکر، مشاور رسانه‌ای دولت و مدیر مسوول روزنامه ایران در حال سپری کردن حکم قضایی‌اش در زندان است.

براین اساس در خصوص حاشیه سازی‌های احمدی‌نژاد و همراهانش در دولت، چند نکته قابل طرح است.

اول آنکه، هنوز چند روز از سخنرانی مقام رهبری در سفر خراسان شمالی در خصوص توصیه به مسوولان برای حفظ آرامش نگذشته است که احمدی‌نژاد اقدام به انتشار عمومی نامه خود به رئیس قوه قضائیه می‌‌کند. نامه‌ای که در آن با لحنی تند پاسخ رئیس قوه قضائیه داده شده است. آیا انتشار عمومی این نامه در پاسخ به نامه‌ای که با مهر «خیلی محرمانه» برای رئیس جمهور از سوی رئیس قوه قضائیه ارسال شده بود، حکایت گرآن نیست که دولت خود به دنبال ایجاد حاشیه و تنش در روابط قواست؟

دوم آنکه، ای کاش محموداحمدی‌نژاد در این یک ماه اخیر که شرایط اقتصادی کشور از بحران نیز گذشته است و مردم در حال سپری کردن بدترین اوضاع اقتصادی هستند، به جای امورات حاشیه‌ساز، حداقل سری به بازار می‌‌زد تا از اوضاع و احوال تاثیرات تورمی نوسانات ارز آگاه‌تر شود؟

گرانی و تورم کالاهای مصرفی مردم، آن می‌زان حیرت انگیز شده که تحمل این فشار اقتصادی در حال تمام شدن است. آیا محمود احمدی‌نژاد از وظایف قانونی دولش در کنترل بازار و به سامان رساندن اقتصاد را نیز خبر دارد و همچنان شاهد سکوت و بی‌تفاوتی برخی دولتمردان از افزایش شدید قیمت‌ها هستیم؟

اگر اولویتی هم برای امور اجرایی کشور وجود دارد، سروسامان دادن به اوضاع اقتصادی است نه حاشیه‌سازی‌های جدید؟

سوم آنکه، اگر دولت تصور می‌‌کند با تولید جنجال و حاشیه می‌‌تواند اذهان عمومی را از ناتوانی دولتمردان در کنترل قیمت‌ها و مدیریت اقتصادی به سمت حاشیه‌های جدید ببرد، سخت در اشتباه است.

چرا که افزایش شدید قیمت‌ها، موضوعی است که هر روز مردم با آن روبرو می‌‌شوند و بازندگی روزمره‌‌شان گره خورده و تصور نمی‌‌شود با تاکتیک جهت دهی به اذهان عمومی برای فرار از پاسخگویی، بتوان امور را به پیش برد. چهارم آنکه، بخشی از این حاشیه سازی‌ها و فراموش کردن اولویت‌ها توسط دولت به عملکرد مجلس اصولگرایان نیز برمی‌گردد. اگر در بحث نظارت برامور، مجلسیان در سال‌های گذشته دقیق‌تر عمل می‌‌کردند و امروز نیز شاهد استیضاح‌هایی که به یکباره منتفی می‌‌شود نبودیم، شاید دولت در اجرای امور اصلی دقیق‌تر و کارشناسی شده‌تر، عمل می‌‌کرد.

به هرحال، اوضاع اقتصادی به دلایل مختلف در شرایط مطلوبی قرار ندارد و در ماه‌های باقیمانده تا انتخابات، حاشیه سازی‌های جدید نمی‌‌تواند پاسخگوی دغدغه‌های مردم باشد. ای کاش، سرکشی به بازار و نگاه کردن به قیمت کالاهای مختلف و مقایسه قیمتی آنها با یک ماه قبل نیز در دستور کار دولتی‌ها قرار بگیرد.

آرمان
«شورای عالی انتخابات ضرورت‏ها و الزامات» عنوان یادداشت روز روزنامه آرمان به قلم دکتر علی‌اکبر گرجی است كه در آن می‌‌خوانید:
1- تشکیل شورایی تحت عنوان شورای عالی نظارت بر انتخابات در کلیت خود امری پسندیده و معقول است که در بسیاری از کشورهای دموکراتیک جهان نیز رایج است. اما هدف اصلی این شورا و نهادهای دیگری از این دست در نهایت افزایش اعتماد عمومی به امر و فرآیند انتخابات است. از همین رو ایجاد شورای عالی انتخابات، آن طور که این روزها مطرح می‏شود اگر ناظر به عضویت اعضای دولتی و حکومتی باشد عملا خود نوعی شورای نگهبان دوم است و این مساله در ماهیت هیچ تغییر اساسی در پی ندارد.

سازوکارهای فعالیت، بافت عضوی و صلاحیت این نهاد باید به گونه‏ای تعریف شود که بتواند پرکننده یک خلأ جدی در این حوزه باشد. عموما پیشنهاد دهندگان این طرح دو دغدغه کلی را به عنوان دلیل و ضرورت تشکیل این شورا اعلام کرده‏اند: اول، مشکلات مربوط به حوزه اجرای انتخابات که در این خصوص گاهی نهادهای مجری به قواعد صحیح و منصفانه برگزاری انتخابات توجه لازم را ندارند و دوم، مسائل مربوط به امر نظارت. از همین رو هر گونه نهاد و یا شورایی که بخواهد در این زمینه تاسیس شود باید بتواند در عمل به تامین عدالت انتخاباتی و تضمین همه‌جانبه حق رای، چه برای انتخاب کنندگان و چه انتخاب شوندگان بیشتر کمک کند.

یک قسمت عمده تامین این مسائل منوط به دخالت دادن جامعه مدنی در برگزاری و بخصوص نظارت بر انتخابات است. متاسفانه در بافت عضوی مدنظر نمایندگان مجلس هیچ تغییری در این خصوص دیده نمی‏شود، به بیان دیگر در طرح پیشنهادی جایی برای قرار گرفتن نمایندگان جامعه مدنی در کنار نمایندگان دولت، شورای نگهبان و دیگر نهادهای حکومتی دیده نشده است.

به بیان دیگر اگر قرار باشد شورای جدیدالتاسیس باز هم در غیاب نمایندگان جامعه مدنی شکل بگیرد، این مساله کمک مدنظر طراحان را به بهبود این شرایط نخواهد کرد. چرا که در همین سازوکارهای موجود هم این نمایندگان نهادهای مختلف حکومتی هستند که تصمیمات مربوط به نظارت و اجرا را اتخاذ می‏کنند و تشکیل شورای عالی انتخابات تنها می‏تواند در ترکیب آنها تغییر ایجاد کند.

2- تشکیل نهادهای نظارتی جدیدالتاسیس هیچ مغایرتی نه با قانون اساسی دارد و نه با اصل تفکیک قوا. البته این به شرط آن است که سازوکارهای نظارتی و صلاحیت‏های این نهادهای تازه تاسیس که شورای عالی نظارت بر انتخابات نیز یکی از آنها می‏تواند باشد، مغایرتی با صلاحیت شورای نگهبان که در اصل99 قانون اساسی آمده است نداشته باشد. عدم این مغایرت بستگی به چینش، سازوکار و ارتباط آن شورا با شورای نگهبان دارد.

در حقیقت می‏توان سازوکارهای موازی را پیش‌بینی کرد که در تعامل سازنده با شورای نگهبان قرار گرفته و حتی از نظر ارشادی این شورا نیز بهره‌مند شود. قانون اساسی هیچ ممانعتی برای تشکیل نهادهای نظارتی جدید به عنوان بازوهای یاری‏گر و یا مشورتی شورای نگهبان ندارد.

بحث اصلاح قانون انتخابات در شرایط کنونی تنها دو راه‌حل در پیش روی خود دارد، یکی تشکیل این دست سازوکارهای جدید و البته منطبق با قانون اساسی است و دیگری بازنگری در قانون اساسی. مشخص است از این میان راه حل اول است که می‏تواند مورد توجه مسئولان امر قرار بگیرد.

چه آنکه حوزه‌هایی در زمینه انتخابات وجود دارد که از نظارت شورای نگهبان خارج است. برای نمونه در این خصوص می‏توان به مسائل مالی انتخابات اشاره کرد، مساله‏ای که تقریبا نظارت مشخصی بر آن وجود ندارد و از عرصه نظارت غایب است. مسلما امکان اینکه نهادهای جدیدی ایجاد شوند که بتوانند این دست خلأها را جبران کنند کاملا وجود دارد و این هیچ تغایری با قانون اساسی نخواهد داشت.

دنیای اقتصاد
«ارز و سرنوشت هدفمندی» عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم مرتضی کاظمی است كه در آن می‌‌خوانید:
قانون هدفمندسازی یارانه‌ها دارای دو بخش مهم است. یکی واقعی کردن قیمت انرژی از طریق حذف یارانه‌ها و دیگری پرداخت‌های حمایتی.

بر اساس این قانون، دولت مکلف است قیمت حامل‌های انرژی را به شرح ذیل اصلاح کند:
الف- قیمت فروش داخلی بنزین تا پایان برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه (سال 1394) کمتر از نود درصد قیمت تحویل روی کشتی (فوب) در خلیج فارس نباشد.

ب- می‌انگین قیمت فروش داخلی گاز طبیعی به گونه‌‌ای تعیین شود که به تدریج ‌تا پایان برنامه پنجم توسعه، معادل حداقل هفتادوپنج درصد متوسط قیمت گاز طبیعی صادراتی پس از کسر هزینه‌های انتقال، مالیات و عوارض شود.

ج- می‌انگین قیمت فروش داخلی برق به گونه‌ای تعیین شود که به تدریج ‌تا پایان برنامه پنج‌ساله پنجم توسعه، معادل قیمت تمام شده آن باشد.

بر اساس این قانون، قیمت حامل‌های انرژی براساس ‌قیمت ارز منظورشده در بودجه سالانه تعیین می‌‌شود. قیمت ارز در بودجه سال1392 چقدر خواهد بود؟ بعید به نظر می‌رسد قیمت ارز در بودجه سال آینده نرخ ارز مرجع (۱۲۲۶ تومانی) باشد. با فرض اینکه قیمت ارز در بودجه سال 1392 چیزی در حدود نرخ ارز مبادله‌ای در نظر گرفته شود برای پیگیری این قانون باید قیمت بنزین و برق به نرخی حدود سه چهار برابر نسبت به سال 1391 افزایش یابد. با این اوصاف، آیا سیاست‌گذاران به نتیجه خواهند رسید که به نظام یارانه‌ای قبل از طرح هدفمندسازی یارانه‌ها بازگشت کنند؟ چنین اقدامی یعنی «نقطه، سر خط» و هر چند که غیرممکن نیست، اما بعید به نظر می‌رسد. بعید است سیاست‌گذاران فراموش کنند که پیگیری اصلاحات اقتصادی و هدفمندسازی یارانه‌ها یك اضطرار بوده، نه یك انتخاب و بازگشت به شرایط قبلی یعنی مواجهه مجدد با بحث قاچاق سوخت و درگیر شدن با دیگر مسائل و مشکلاتی که سال‌ها گلوی اقتصاد دولتی ایران را فشرده است.

بر اساس ماده هفت قانون هدفمندسازی یارانه‌ها دولت مجاز است (بخوانید مجبور نیست) حداکثر تا پنجاه درصد خالص وجوه حاصل از اجرای این قانون را در قالب بندهای زیر هزینه نماید:

الف- یارانه در قالب پرداخت نقدی و غیر نقدی...
ب - اجرای نظام جامع تامین اجتماعی...

همچنین بر اساس ماده هشت قانون هدفمند سازی یارانه‌ها دولت مکلف است (بخوانید مجبور است) سی‌درصد خالص وجوه حاصل از اجرای این قانون را برای پرداخت کمک‌های بلاعوض، یا یارانه سود تسهیلات یا وجوه اداره شده برای اجرای موارد زیر هزینه کند:

الف- بهینه‌سازی مصرف انرژی در واحدهای تولیدی، خدماتی و مسکونی و تشویق به صرفه‌جویی و رعایت الگوی مصرف که توسط دستگاه اجرایی ذی‌ربط معرفی می‌شود.
ب- اصلاح ساختار فناوری واحدهای تولیدی در جهت افزایش بهره‌وری انرژی، آب و توسعه تولید برق از منابع تجدیدپذیر.
ج- جبران بخشی از زیان شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات آب و فاضلاب، برق، گاز طبیعی و فرآورده‌های نفتی و شهرداری‌ها و دهیاری‌ها ناشی از اجرای این قانون.
د- گسترش و بهبود حمل و نقل عمومی.
هـ - حمایت از تولیدکنندگان بخش کشاورزی و صنعتی.
و - حمایت از تولید نان صنعتی.
ز - حمایت از توسعه صادرات غیرنفتی.
ح- توسعه خدمات الکترونیکی تعاملی با هدف حذف یا کاهش رفت‌وآمدهای غیرضرور.

بر اساس ماده یازده این قانون دولت مجاز است تا بیست درصد خالص وجوه حاصل از اجرای این قانون را برای جبران آثار آن بر اعتبارات هزینه‌ای و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای هزینه کند. در واقع این بیست درصد سهم دولت از وجوه حاصل از طرح هدفمندسازی یارانه‌هاست.

چه خوب بود اگر در مورد میزان وجوه حاصل از این طرح و نحوه هزینه کردن آن گزارش جامعی توسط مجریان به افکار عمومی ارائه می‌شد. از شواهد موجود می‌توان برداشت کرد که در سال‌های 1389، 1390 و 1391 به‌رغم عدم وجود اجبار و تکلیف قانونی آنچه توان و انرژی مجریان را بیش از هر چیز درگیر کرد، تامین و پرداخت منظم یارانه نقدی به خانوارها بود. ظاهرا این پرداخت‌ها حداقل به میزان کنونی و تا پایان مهلت دولت (انتخابات ریاست‌جمهوری دوره دوازدهم) ادامه خواهد یافت. انتخابات ریاست‌جمهوری یک نقطه زمانی مطلوب برای ارزیابی طرح هدفمندسازی یارانه‌ها است و امید است در ماه‌های منتهی به این انتخابات فضایی ایجاد شود که بتوان توان لازم برای ایجاد تغییرات لازم در این طرح مهم را بدون حاشیه و با نیت اصلاح (نه تخریب) به نتیجه رساند. کاندیداهای ریاست‌جمهوری مجبور خواهند بود خود را برای پاسخگویی به چند سوال مهم در مورد این طرح آماده کنند:

- آیا طرح هدفمندسازی یارانه‌ها با موفقیت اجرا شد؟

- نقد‌های قابل طرح به اجرای طرح هدفمندسازی یارانه‌ها چیست؟

- آیا دولت بعدی با ادامه پرداخت یارانه‌های نقدی به شیوه قدیمی موافقت خواهد کرد؟

- دولت بعدی با این چالش قدیمی و ریشه‌دار اقتصاد ایران چگونه مواجه خواهد شد؟

 

ارسال نظر
پیشنهاد امروز