گزیده سرمقاله روزنامههای صبح امروز
روزنامههای صبح امروز سرمقالههای خود را به مهمترین مسائل داخلی و بین المللی اختصاص دادند.
كیهان
«چرا تحمل نمیشویم؟سرباز ناتو روایت میكند» عنوان یادداشت روز روزنامه كیهان به قلم محمد ایمانی است كه در آن میخوانید:
غرب جدید دههها تلاش كرد با شعار «مدارا و تساهل و تحمل» تشخص پیدا كند. اگر دل خیلیها را در كشورهای مختلف برد، پیشه كردن همین پرستیژ بود. بلوك غرب اگر از عهده مواجهه ایدئولوژیك با بلوك شرق كمونیستی برآمدند، از جمله به اعتبار شعار «تولرانس» بود. آنها با فروپاشی شوروی و اقمار آن در آخرین دهه قرن بیستم، «پایان تاریخ» را اعلام كردند تا پرچم پیروزی خود را بر قله ایدئولوژیها بكوبند.
با این حال میتوان پرسید كه قدرتهای غربی نظیر آمریكا و انگلیس چرا ملت ایران و ثبات و پیشرفت آن را تحمل نمیكنند؟ آیا ایراد از ملت- دولت ایران است یا علت تناقض را باید در جانب جبهه غربی جست وجو كرد؟ این پرسش از آن جهت مهم است كه روشن میكند ملت ایران باید چه پاسخی به فشارهای غرب بدهد؛ دعاوی آنان را بپذیرد و كوتاه بیاید یا آن ادعاها را باور نكند و تن به فشارها ندهد؟ پرسش دیگر این است كه ما در مقابل فشارهای غرب چند گزینه پیش رو داریم؟
ملت ایران تحمل نمیشود، چون با شخصیت و دارای جاذبه و دافعههای نیرومند است. ملت ایران جرم بزرگی مرتكب شده و آن اینكه ژست چند صد ساله و ریاكارانه غرب در زمینه «تحمل دیگران» را با طمأنینه و استدلال و اتقان تمام به چالش كشیده است. تحمل نمیشود چون با نشاط و سرپاست؛ سرپاست و نشان داده كه بدون منت داری زورگویان عالم میتوان امنیت و ثبات داشت و قلههای پیشرفت را یكی پس از دیگری فتح كرد.
ملت ایران خار چشم است چون سرپا بودن و پیش رفتن او، دیگر ملتهای تحقیرشده و ستم كشیده و ضعیف الاراده را به صرافت انداخته كه آنها هم میتوانند و بنابراین به جنبش و حركت درآمدهاند. تحمل نمیشود چون نه فقط نقاط ضعف و پاشنه آشیل قدرتمندان جهان را هدف گرفته بلكه نقطه قوت و پرستیژ امپراتوری غرب را با موفقیت- فقط با همین سرپا ماندن و حركت توام با طمأنینه و وقار و ثبات- به چالش گرفته است.
ملت ایران مورد ترور اقتصادی، سیاسی، نظامی و تبلیغاتی قدرتها در طول سه دهه اخیر قرار گرفته و تحمل نمیشود درست به همان دلیل كه سازمانهای تروریستی نظیر منافقین و القاعده از سوی غرب تحمل و تیمار و تجهیز میشوند. ایران تحمل نمیشود دقیقا به همان علت كه دیكتاتورهای مرتجع، تحمل و پشتیبانی میشوند.
آیا مشكل غرب بر سر فناوری هستهای و حقوق بشر و تروریسم است، كه اگر چنین بود تروریستها و ناقضان حقوق بشر و دارندگان تسلیحات اتمی و شیمیایی و كشتار جمعی را زیر پر و بال نمیگرفت و خود تبدیل به قطب این حلقههای مافیایی نمیشد؟ اینكه ملت ایران از سوی آمریكا و انگلیس و قبیل آنها تحمل نمیشود اتفاقا نه نشانه قدرت غرب بلكه نمودار ضعف و درماندگی و قافیه باختگی آن جبهه است و در همین اتفاق بشارتی به بزرگی جنگ احزاب نهفته است، آنجا كه مومنان گفتند «این همان وعده خداوند و فرستاده اوست و خدا و رسول او راست گفتهاند».
ما تحمل نمیشویم نه فقط به خاطر فناوری هستهای و حمایت از ملتهای مظلوم و مقاوم. تحمل نمیشویم چون قدرتها نتوانستهاند ما را ببلعند و مسخ و هضم كنند.
این فقط ادعای ما نیست، اذعان شبه روشنفكرانی هم هست كه از سوی ناتوی فرهنگی سربازگیری شدند و تئوری پردازی و نسخه پیچیهای آنان مورد حمایت محافلی نظیر شورای روابط خارجی آمریكا قرار گرفت. كسانی قبیل تئوری پرداز قبض و بسط تئوریك شریعت كه دو دهه را صرف سكولاریزه و فردی كردن دین- در جهت پوك كردن پایههای حكومت دینی- نمودند و سرانجام الهی بودن قرآن و عصمت پیامبر(ص) را نیز با لطایف الحیل انكار كردند، مدت هاست گواهی توأم با نگرانی میدهند كه لیبرال- دموكراسی غرب به ضعف افتاده و به همین دلیل تحمل خود را از دست داده است.
تئوریسین قبض و بسط تئوریك شریعت در حلقه كیان، چهارم اسفند سال 88 در دانشگاه دلفت هلند گفت «براساس تز سكولارها، جهان به سمت جدایی حكومت از دین و خصوصی شدن دین پیش میرود، در حالی كه این تئوری واژگونه شده است به این دلیل كه وجود دین را در عمق زندگی ایرانیان و بازگشت دین را در مغرب زمین میتوانیم ببینیم. آنچه گمان میرفت رو به احتضار میرود یا مرده است یا در راه مردن است، خوب یا بد، ظاهرا تجدید حیات كرده، برخاسته و برگشته و دیگران را به نگرانی افكنده است.
سكولاریسم كه قرار بود نسبت به ادیان بی طرف باشد اكنون تبدیل به یك سكولاریسم ستیزه گر شده یعنی با پارهای از ادیان رسما درمی آویزد و میستیزد و وجود اجتماعی آنان را تحمل نمیكند. از این قرار چیزی اتفاق افتاده كه در پیش بینی آنها نبوده است. تصور سكولارها این بود كه جهان به طرفی میرود كه دین در آن ضعیف و ضعیف تر خواهد شد، این جزو یكی از فرضیههای قطعی آنها بود. لذا غم دین را نباید خورد.....».
او همچنین یازدهم مرداد 86 در دانشگاه پاریس و در جمع شماری از فعالان ضد انقلاب تصریح كرد «رفته رفته سكولاریسم وارد دوره سكولاریسم و میلیتانت میشود، سكولاریسمی كه مدارا و ظرفیت و هاضمه قوی پیشین خود را از دست داده است. امروز پیش بینی ضعیف شدن تدریجی ادیان باطل از آب درآمده و شما در این 20، 30 سال از جامعه شناسان بزرگ میشنوید كه ادیان در حال قوت گرفتن هستند. چرایی اش بماند... سكولاریسم و لیبرالیسم هاضمه اش برای بلعیدن ادیان ضعیف، قوی بود اما دین قوی و فربه را نمیتواند ببلعد و از گلویش پایین نمیرود و لذا ستیزه گر میشود. اینكه چرا دین دوباره جان گرفته، جامعه شناسان آمریكایی میگویند برای اینكه بحران هویت و بحران معنویت پدید آمده است.
آمریكا حمله كرد به افغانستان و عراق؛ هر دو كشور در قانون اساسی تازه خود نوشتند ما باید قوانین مان را از شرع بگیریم، چیزی كه در مخیله آمریكاییها نمیگنجید. یعنی سكولاریسم صدامی تبدیل شده به آنتی سكولاریسم موجود در عراق... در كشورهای اروپایی، حكومتها در مواجهه با اقلیتهای دینی نیرومند كم كم دارند مدارای خود را از دست میدهند و سكولاریسم مداراگرشان بدل به سكولاریسم ستیزه گر میشود.
خراسان
«بحران خودخواسته خودروسازی» عنوان یادداشت روز روزنامه خراسان به قلم مهدی حسن زاده است كه در آن میخوانید:
روند کاهشی تولید خودرو در شهریور با سرعت بیشتری به حرکت ادامه داد تا بحران اشتغال در صنعت اشتغالزای خودروسازی تشدید شود و بخش دیگر از حدود یک میلیون نیروی کار در صنعت خودروسازی و صنایع وابسته از جمله قطعه سازی به جمع بیکاران کشور اضافه شوند. کاهش ۴۲درصدی تولید خودرو در حالی صورت گرفته است که این صنعت همواره از حمایت دولتهای مختلف به ویژه طی ۲دهه اخیر و پس از دوران جنگ تحمیلی برخوردار بوده است و حال اقتصاد کشور هم باید تبعات افزایش بیکاری از ناحیه خودروسازان را پذیرا باشد و هم افزایش قیمت محصولات را. در این مجال قصدم به چالش کشیدن اصل افزایش قیمت محصولات خودرویی در شرایط فعلی نیست، چرا که در شرایطی که شاهد افزایش هزینه تمام شده محصولات و به ویژه رشد شدید قیمت ارز هستیم نمیتوان توقع تثبیت قیمت هیچ محصولی را داشت اما همه بحث بر سر چرایی همراهی توامان افزایش قیمت، کاهش تولید و افت کیفیت در عرصه خودروسازی است آن هم در شرایطی که توقع این است صنعتی که از بیشترین حمایتها برخوردار بوده است با کمترین آسیبها مواجه شود اما طنز تلخ روزگار این است که خودروسازان همواره تحت حمایت، بیشترین آسیبها را با وجود بیشترین حمایتها متحمل شدهاند. در چنین شرایطی افت تولید خودروسازان را از چند منظر میتوان بررسی کرد:
۱ -صنعت خودروسازی ما همچنان در بخش قابل توجهی از تولیدات خود «مونتاژکاری» را به «کار ملی» ترجیح میدهد. با وجود تولید ۳خودروی ملی تحت عنوان سمند، تیبا و رانا حتی اجزای اصلی این ۳خودرو به ویژه موتور آن ملی نیست و اگر چه برنامهها و طراحیهایی برای استقرار موتور ملی بر روی این خودروها صورت گرفته است اما خودروهای ملی مذکور تا «ملی شدن واقعی» فاصله قابل توجهی دارند.
۲ -نگاهی به خصوصی سازی ۲خودروساز عمده کشور نشان میدهد آن چه تحت عنوان آسیبها و اشکالات اجرای اصل ۴۴ و خصوصی سازی کشور مطرح شده است در واگذاری سهم دولت در این ۲شرکت نمود کاملی دارد. خرید بخش عمدهای از سهام این ۲شرکت به شبه دولتی ها، خرید بخشی دیگر از سهام توسط شرکتهای وابسته به خودروسازان و واگذارنشدن مدیریت دولتی اصلی ترین آسیبهای واگذاری سهام این ۲ شرکت بوده است. طنز تلخی است که با وجود واگذاری حدود ۸۲درصد سهام ایران خودرو به بخش غیردولتی برخی نمایندگان غیردولتی صاحبان سهام در مجمع عمومی این شرکت حق رای خود را به نماینده سازمان دولتی ایدرو که مالک ۱۸درصد سهام ایران خودروست واگذار کردند. لذا با تداوم مدیریت دولت بر شرکتهای خودروساز میتوان به جرات گفت که تفکر خلاق بخش خصوصی وارد صنعت خودروسازی نشده است.
۳ -اما گمشده اصلی صنعت خودروسازی به زعم اکثر کارشناسان خلاء رقابت است. بازار خودروی ایران بین ۲غول ایران خودرو و سایپا تقسیم شده است و سهم سایر شرکتهای کوچک خودروساز (که البته عموماً مونتاژکار هستند) و خارجیها کمتر از 10درصد است. در چنین شرایطی و با سیطره مدیریت دولتی بر این ۲خودروساز رقابت بین آنها را میتوان به رقابتی تشبیه کرد که بین ۲ورزشکار در جریان است ومربی هر دوی آنها یکی است! در این میان نقش شورای رقابت میتوانست در موضوع واگذاری سهام خودروسازان و فراتر از آن در شکل دادن به فضای رقابتی در عرصه خودروسازی موثر باشد. در شرایط فعلی پیشنهاد میشود شرکت پارس خودرو به عنوان یک شرکت بزرگ خودروساز از زیرمجموعه سایپا خارج و مالکیتی مستقل یابد تا بتواند ضلع سوم بازار خودروی کشور را شکل دهد. همچنین برخی واحدهای استانی بزرگ ایران خودرو نظیر ایران خودروی خراسان نیز میتوانند به تدریج هویتی مستقل از شرکت اصلی ایران خودرو بیابند.
۴ -در عرصه رقابت نکته مهم دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد تنظیم رابطه قطعه سازان با خودروسازان است. به جز بخشی از قطعه سازان که به لحاظ مالکیت و مدیریت وابسته به خودروسازان هستند بخش دیگر از قطعه سازان بدون وابستگی تشکیلاتی به خودروسازان فعالیت میکنند. در شرایطی که بحران صنعت خودروسازی بیش از خودروسازان بزرگ قطعه سازان کوچک را تحت فشار قرار داده است. لزوم حمایت مستقیم دولت از قطعه سازان ضروری است این حمایت هم در عرصه سرمایه در گردش و هم به ویژه در عرصه تشکیل کنسرسیومهای قدرتمندی از مجموعههای قطعه سازی با نشانهای تجاری مشخص میتواند زمینه شکوفاسازی صنعت قطعه سازی و حتی صادرات قطعات خود به خارج از کشور را فراهم کند.
۵ -در شرایط بحران مالی خودروسازان مقاومت در برابر فروش اموال مازاد و سرمایه گذاریهای هنگفت خودروسازان در فعالیتهای غیرمرتبط با خودروسازی از جمله بانکداری هیچ گونه توجیهی ندارد. خودروسازان باید با این موضع صریح مواجه شوند که قرار نیست در شرایط تحریمها و کاهش درآمدهای دولت و نیاز فزاینده سایر بخشهای اقتصاد به نقدینگی، مشکل سرمایه در گردش آنها حل شود اما آنان حاضر نباشند از سرمایه گذاریهای گسترده شان در عرصههای غیرمرتبط با صنعت خودروسازی دل بکنند.
۶ -در شرایط فعلی مجلس نیز باید با مطالبه از دولت درباره چگونگی اجرای قانون ارتقای کیفی تولیدات خودرو نقش خود را در بهبود صنعت خودروسازی ایفا کند. در حال حاضر مردم هم پذیرای قیمت هر روز گران شده خودروهای داخلی هستند و هم با بحران بیکاری ناشی از ضعف عملکرد آنها مواجه شدهاند. در این شرایط مطالبه از خودروسازان برای افزایش کیفیت و ملزم شدن به افزایش تولید در قبال افزایش قیمت محصولات و به ویژه الزام خودروسازان به استفاده از قطعات تولید داخل به جای نمونههای مشابه و بعضاً بی کیفیت خارجی از جمله چنین باید در دستور کار نهادهای نظارتی از جمله مجلس قرار گیرد. باید به خاطر آورد موضع گیری رهبر انقلاب در سال ۸۹ در قبال کاهش تعرفه واردات خودرو در کنار بالا بردن کیفیت با هدف حمایت از تولید داخل صورت گرفت و تاکید ایشان در این موضوع بر تقویت تولید داخل بود. لذا هر گونه حمایت تعرفهای باید به استفاده از قطعات تولید داخل، افزایش تولید محصولات، رشد کیفیت و خدمات پس از فروش مناسب باشد.
جمهوری اسلامی
«تحلیل سیاسی هفته» عنوان سرمقاله روزنامه جمهوری اسلامی است كه در آن میخوانید:
این هفته در حالی به پایان میرسد كه سفر رهبر معظم انقلاب به خراسان شمالی آغاز شده است. از آنجا كه سفرهای رهبری به استانهای مختلف كشور همواره منشأ آثار مثبت برای حل مشكلات مردم است، این انتظار وجود دارد كه آشنائی رهبر انقلاب با مشكلات مردم خراسان شمالی در حل این مشكلات اثر داشته باشد. علاوه بر این، در شرایط حساس كنونی، حضور رهبری در جمع مردم این استان فرصتی است تا ایشان یكبار دیگر مواضع نظام جمهوری اسلامی را درباره مسائل مهم داخلی، منطقهای و جهانی بیان كنند و با تشریح این مواضع به بسیاری از سئوالها جواب بدهند و بسیاری از ابهامها را برطرف نمایند.
درباره این سفر نكته مهمی كه لازم است مورد توجه قرار گیرد، همان تذكری است كه رهبر معظم انقلاب در روز آخر سفرشان به كرمانشاه بیان فرمودند. آنجا كه گفتند:"من یك گلایه كوچكی هم دارم، چند روز است منتظر فرصتی بودم كه این گلایه را هم عرض بكنم. آن گلایه این است كه من وقتی توی خیابانهای كرمانشاه رفتم، دیدم به شكل غیر متعارفی عكسهای بزرگی از چهره این حقیر در مسیر نصب شده - به افراط، به اسراف - حتی به نظرم در راه پاوه كه میرفتیم، من دیدم در بعضی جاها توی جاده هم عكس نصب كردهاند، چرا؟ این همه عكس! این كار چند تا اشكال دارد:یكی اینكه اینها هزینه براست، خرج دارد - من اطلاع دارم، میدانم - و كاری است كاملا غیرلازم. با هزینه سنگین، خب، این توجیهی ندارد. ثانیاً این نحوه كاركردن و عكس زدن و تبلیغهای اینجوری مناسب وضع ما و شأن نظام جمهوری اسلامی و شأن طلبگی ما نیست، اینجور كارها مال دیگران است.
كار ما بایستی با بساطت و سادگی پیش برود. اینجور كارهای رنگ و لعابدار، متناسب باوضع ما نیست، و البته از لحاظ فنی هم كسی نگاه كند، اینها ضد تبلیغ هم هست. حالا اگر كسی هم میخواهد واقعاً یك محبتی بكند، اینها كارهایی است كه خیلی تاثیر ندارد، تاثیرات عكس هم دارد. به هر حال من گلایهمند شدم، منتها ندانستم كه به كی باید این گله را بگویم، كدامیك از دستگاههای مختلف در این زمینه دستاندركار بودند و آنها این فكر را، این عمل را، این اقدام را كردند،... به هر حال اینجوركارها خوب نیست. این را همه دوستان، مسئولان و همكاران بدانند، این سبك كاركردن و تبلیغات این شكلی، باب انقلاب و نظام اسلامی نیست... "
این تذكر مهم رهبر انقلاب از آنجا اهمیت مضاعف مییابد كه این روزها با توجه به افزایش مشكلات اقتصادی و معیشتی مردم، اثر سوء این قبیل هزینه كردنها بازتاب گستردهتری نسبت به قبل خواهد داشت.
در هفته جاری، همچنین شاهد آزادی امدادگران هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران كه در تاریخ 9مرداد ماه در كشور لیبی به گروگان گرفته شده بودند، بودیم. این آزادی نتیجه تماسها و مذاكرات فشرده رسمی و غیررسمی با مراجع لیبیایی و نیز مقامات محلی شهر بنغازی بود و در نهایت منجر به بازگشت 7 امدادگر ربوده شده ایرانی در لیبی پس از 65 روز اسارت به كشور عزیزمان گردید. این موفقیت، امیدها را برای آزادسازی گروگانهای ایرانی دربند مخالفان دولت سوریه نیز افزایش داده است. بعد از آزاد شدن گروگانهای ایرانی در لیبی، تلاش مسئولان كشورمان برای آزادسازی گروگانهائی كه در سوریه در اسارت قرار دارند نیز افزایش یافته هرچند تهدیدهای گروگانگیران نیز افزایش یافته است.
هفته جاری یك بار دیگر شاهد استیضاح نافرجام یكی از وزرای دولت دهم بودیم. هر چند این استیضاح نیز مانند استیضاحهای قبلی حرف و حدیثهای فراوانی در پی داشت، اما اتفاق تامل برانگیزی كه این بار در مجلس روی داد، خارج شدن استیضاح از دستور جلسه مجلس، آن هم در زمان انجام استیضاح به دلیل پس گرفته شدن یك امضا از سوی جمع نمایندگان استیضاح كننده به بهانه اولویت بخشیدن به مسایل اقتصادی بود! این عمل البته باواكنشهای اعتراضآمیز نمایندگان، اصحاب رسانه وبسیاری از سیاسیون كشور مواجه گردید و عده زیادی نحوه عمل مجلس در این استیضاح را موجب پائین آمدن شأن مجلس دانستند.
رویداد مهم دیگر هفته جاری، مطرح شدن طرح توقف اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانهها بود. روز یكشنبه این هفته، یك فوریت این طرح تصویب شد ولی دولت اعلام كرد با این مصوبه مخالف است و هدفمندی در نقطهای بیبازگشت قرار دارد. روز چهارشنبه قرار بود نمایندگان مجلس این طرح را مورد بررسی قرار دهند ولی در مجلس اعلام شد قرار است طرح یك فوریتی توقف اجرای مرحله دوم هدفمندی یارانهها پس از بررسی در كمیسیون مربوطه به صحن علنی مجلس آورده شود.
در موضوعات خارجی هفته، تلاشهای جبهه ضد سوریه به سردمداری دولت آنكارا برای تحمیل جنگ به سوریه در صدر خبرهای هفته قرار داشت.
این هفته دولت تركیه با دستاویزقراردادن حادثه مشكوك سقوط چند خمپاره به خاك خود، حملات تبلیغی خود علیه دمشق با هدف زمینهسازی برای جنگ را در حد وسیعی آغاز كرد. در این میان، رجب طیب اردوغان، نخستوزیر تركیه كه چرخش سیاستهای وی در یكسال اخیر و همسوشدن این سیاستها با مواضع آمریكا و اسرائیل و ارتجاع عرب مایه شگفتی ناظران و تاسف مسلمانان شده است در شیپور جنگ با سوریه دمید.
اردوغان در این راستا حتی به طور شتابزده تایید نمایندگان هم حزبیاش در مجلس تركیه را برای جنگ علیه سوریه گرفت. حادثه سقوط خمپاره در خاك تركیه كه میتوانست و میتواند در فضای تدبیر، آرامش و مذاكره با دولت سوریه مورد بررسی قرار گیرد بهانهای شده است تا اردوغان بر طبل جنگ بكوبد.
در حالیكه اردوغان سهشنبه گذشته خواستار آن شد كه ملت تركیه برای جنگ آماده باشند، همزمان، دبیركل ناتو تاكید كرد كه از تركیه در جنگ احتمالی با سوریه حمایت میكند. مجموعه این تحولات، تردیدی نمیگذارد كه توطئه جنگ علیه سوریه، طرحی است كه توسط غرب به سركردگی آمریكا تهیه گردیده و تركیه مامور اجرای آن شده است.
جمعه گذشته در اردن، دهها هزار نفر به دعوت احزاب اسلامی به خیابان آمدند و طی تظاهراتی گسترده، سقوط رژیم پادشاهی این كشور را خواستار شدند. این نخستین بار در اعتراضات دو ساله اردن است كه تظاهركنندگان علنا خواستار سقوط رژیم شاه عبدالله میشوند. تا پیش از این، خواستههای تظاهركنندگان در چارچوب اجرای اصلاحات بوده است.
گروههای مخالف تهدید كردهاند كه تظاهرات روزانه و بیوقفهای از ماه آینده به راه خواهند انداخت. واقعیت این است كه رژیم اردن از دو سال قبل و از زمان آغاز قیامهای مردمی در كشورهای عربی تلاش كرد خود را از این توفان دور نگاهدارد.
ملت ما
«پشت پرده تهدید ناتو» عنوان سرمقاله امروز روزنامه ملت ما به قلم حسن هانیزاده است که در آن میخوانید:
پساز ادامه درگیریهای مرزی میان تركیه و سوریه، ناتو تهدید كرده است در صورت گسترده شدن این درگیریها به سوریه حمله میكند. تهدیدات اخیر ناتو و همچنین تركیه برآیند برخی موفقیتهای میدانی ارتش دولت سوریه است. ارتش سوریه توانسته است برخی شهرهای سوریه مانند حلب، دیرالزور، حمص و درعا را از وجود گروههای مسلح پاكسازی كند. شكست تلاشهای گروههای تروریستی سلفی و وهابی در اشغال شهرهای سوریه و همچنین عدم استقبال مردم از گروههای مسلح ضددولتی موجب شده است این گروهها تلاش كنند بحران داخلی سوریه را به خارج از مرزهای كشور منتقل كنند.
لذا به نظر میرسد حادثهای كه در یكی از روستاهای تركیه رخ داد و منجر به كشته شدن 5 تن از شهروندان ترك و زخمی شدن 9 تن دیگر شد بسیار شكبرانگیز است. به نظر میرسد این حملات با هدف بهرهبرداری از شرایط موجود و كاهش فشار دولت سوریه علیه گروههای تروریستی صورت گرفته است. در حقیقت با این هدف تلاش میشود حداقل 5 لشكر ارتش دولت سوریه را در مرزهای مشترك تركیه و سوریه مشغول كنند، زیرا با این ترفند در حقیقت ارتش سوریه در دو جبهه داخلی و خارجی مشغول میشود. بنابراین تهدید اخیر اردوغان، نخستوزیر تركیه درباره حمله به سوریه بیشتر جنبه اعمال فشار روانی بر دولت و نظام سوریه دارد.
زیرا شرایط داخلی به تركیه این اجازه را نخواهد داد كه وارد درگیری فراگیر مرزی و نظامی با سوریه شود و علت این امر این است كه در داخل تركیه 12میلیون علوی زندگی میكنند و این تعداد از نظام علوی بشار اسد حمایت میكنند، همچنین 20میلیون كرد تركیه نیز به نوعی با حاكمیت تركیه مخالفند.با این تفاسیر تركیه با مخالفت احزاب چپ و ملیگرا درباره سیاستهای خارجی اردوغان روبهرو است و این به تركیه اجازه ورود به جنگ فراگیر علیه سوریه را نخواهد داد. تهدید ناتو نیز صرفا در جهت روحیه دادن به تركیه است. دو ماده 4 و 5 آییننامه ناتو صراحت دارد كه اگر كشوری از كشورهای عضو ناتو مورد حمله كشوری دیگر قرار گیرد به مفهوم تهاجم به همه اعضای ناتو تلقی میشود.
با این وجود ناتو به خوبی میداند كه اگر وارد درگیری با سوریه شود، این درگیری منحصر به مرزهای سوریه نخواهد بود و قطعا به سایر كشورها نیز منتقل میشود. همچنین موضع چین، روسیه، لبنان و ایران نیز تحت تاثیر حمله ناتو قرار میگیرد و كنترل بحران و پیامدهای تهاجم ناتو به سوریه برای امریكا و غرب دشوار خواهد بود. هرچند ممكن است حمله ناتو به دولت اسد آسیب وارد كند، اما راهكاری برای حل بحران سوریه تلقی نمیشود. بهترین راهكار برای حل بحرا
رسالت
«3 نكته» عنوان سرمقاله روزنامه رسالت به قلم محمد كاظم انبارلویی است كه در آن میخوانید:
1- رئیس جمهور محترم در نشست دور ششم مجلس دانشآموزی سهشنبه گذشته خبر از قطع 100 درصدی بودجه برخی دستگاهها و كاهش 25 درصدی بودجه برخی دیگر از دستگاهها داد.
اینكه ایشان در یك نشست دانشآموزی چنین خبری را میدهد محل تامل است. بیان برخی اخبار مبنی بر تایید تدریجی موثر بودن تحریمها در این نشست و نیز مصاحبه سه شنبه گذشته نشانه نوعی فقد هوشمندی سیاسی در مورد مقامی است كه به اعتبار رجل سیاسی بودن به این منصب رسیده است و نمیدانیم رئیس جمهور چرا به آن تفوه میكند. مطابق اصل 52 قانون اساسی؛«هرگونه تغییر در ارقام بودجه نیز تابع مراتب مقرر در قانون است» لذا دولت اگر میخواهد تغییری در ارقام و اعداد بودجه بدهد باید اصلاحیه یا متمم به مجلس بیاورد تا این اقدام قانونی باشد.
به نظر میرسد رئیس جمهور در چنین اقدامی مسیر قانونی را طی نكرده است و اصل 52 قانون اساسی و احكام آمره قانون برنامه و بودجه و قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت را نادیده گرفته است.
این مهم میتواند از سوی هیئت نظارت بر اجرای قانون اساسی همچنین متولی بودجه وتفریغ بودجه كل كشور مورد دقت قرار گیرد تا التزام عملی رئیس جمهور به اجرای قانون اساسی و سایر قوانین و مقررات لازم الاتباع محك بخورد.
2- نوع واكنش رئیس جمهور محترم در مورد اجرای حكم محكومیت جناب آقای جوانفكر و همچنین تقابل با وزیر محترم ارشاد و اعضای هیئت نظارت و روند رسیدگی به برخورد هیئت نظارت و دستگاه قضائی به چاپ كاریكاتور موهن در روزنامه شرق نیز محل تامل است.
ممكن است هر شهروند ایرانی نسبت به حكم یك قاضی معترض باشد و آن را عادلانه نداند. اما قرار نیست این اعتراض مبنا قرار گیرد چون به عدد معترضین ممكن است حكم قضائی وجود داشته باشد. احترام به استقلال قاضی و حفظ حریم قوا در همه دموكراسیهای جهان یك امر پذیرفته شده است. در شرع مقدس اسلام نیز شان قاضی و حكم آن معلوم است.
اعتراض رئیس جمهور به اجرای یك حكم قضائی نوعی تقابل با اركان و اعضای یك قوه خارج از حیطه اقتدار قوه مجریه است و قانون ستیزی است. این اقدام مغایر سوگندی است كه ایشان برای پاسداری از قانون اساسی و پرهیز از خودكامگی خوردهاند.
مسیر قانونی اعتراض به یك حكم قضائی در قوانین كشور مشخص است. اگر رئیس جمهور نخواهد این مسیر را طی كند این رفتار غیر مدنی او زیرذرهبین دقت ملت ایران قرار میگیرد و آن را نمادی دیگر از قانون گریزی و قانون ستیزی برمیشمارد.
3- غرب، بویژه آمریكا در ضدیت با ملت ایران هر روز تدبیری تازه در تكمیل تهدیدات و تمدید تحریمها میاندیشد و اتاق جنگ اقتصادی خود علیه ملت ایران را فعال نگه داشته است. رئیس جمهور برحسب سوگندی كه یاد كرده است در صف اول این مقابله باید قرار گیرد ودر پاسداری از نظام و اعتلای كشور، حراست از مرزها و استقلال سیاسی و اقتصادی كشور از هیچ اقدامی دریغ نورزد(اصل 121 قانون اساسی). به نظر میرسد دستور كاری كه روی میز رئیس جمهور است و ملت ما این دستور كار را در نطقها و سخنرانیها و نشستهای احمدی نژاد از طریق رسانه ملی همه روزه دنبال میكند، خیلی تناسب با مقابله با آن تهدیدها و این تحریمها ندارد.
- مردم انتظار دارند رئیس جمهور از ظرفیت عظیم و پایان ناپذیر اقتدار ملی در مقابله با تهدیدها استفاده كند.
- مردم انتظار دارند رئیس جمهور در تعامل با قوا تصویری از اتحاد و یكانگی را در داخل و خارج واتاب دهد و امید دشمن را به یاس تبدیل كند.
- مردم انتظار دارند با راهبردهای اقتصاد مقاومتی، رئیس جمهور تحریمها را دور بزند و ثابت كند تهدیدها و تحریمها كوچكتر از آن است كه در اراده ملت در رسیدن به اهداف الهی خود خلل وارد كند و بزرگنمایی تهدیدها و تحریمها را به سخره بگیرد.
- مردم انتظار دارند دولت با تصمیمات شفاف و با همكاری مجلس مطالبات معیشتی مردم را مدیریت كند واز ظرفیتهای عظیم هفدهمین اقتصاد جهان در دور زدن تحریمها سود جوید.
- شرایط منطقه، شرایط حساس و خطیری است. غرب با دسیسه چینی برای انحراف در مسیر بیداری اسلامی در منطقه میخواهد آتش جنگ را بین دولتهای اسلامی تركیه و سوریه و برخی كشورهای دیگر برافروزد. آنها میخواهند با تندبادهای سیاسی این آتش را به ایران بكشانند در چنین شرایطی اتحاد ملی و انسجام اسلامی ملت ایران فوق العاده مهم است. لذا ماموریت رئیس جمهور دراین باره كلیدی و محوری است.
آیا رفتار و گفتار رئیس جمهور با چنین ماموریتی همخوانی دارد؟
آفرینش
«خطر افسردگی در ایران» عنوان سرمقاله روزنامه آفرینش به قلم علی رمضانی است كه در آن میخوانید:
روز 10 اكتبر هر سال میلادی از طرف فدراسیون جهانی بهداشت روان (WFMH) به عنوان "روز جهانی بهداشت روان " نامگذاری شده است. در این حال سازمان جهانی بهداشت در بیانیه جدید خود اعلام کرد موضوع امسال جهانی سلامت روان با عنوان "افسردگی: یک بحرانی جهانی" انتخاب شده است. در این حال این توجه جهانی به سلامت روان و افسردگی فرصتی برای افزایش اطلاع رسانی درباره مشکلات و موضوعات مربوط به بهداشت روانی مردم كشور ما نیز هست.
در حقیقت افسردگی نوعی اختلال روانی است که متاسفانه امروز در کشورهای مختلف شاهد آن هستیم و بسیاری هم آن را بیماری قرن مینامند.
بنا به آمارها در حال حاضر بیش از 350 میلیون نفر از مردم جهان در تمام جوامع و گروههای سنی مختلف از افسردگی رنج میبرند و امروزه شیوع این بیماری، بار سنگینی بر دوش اقتصاد كشورها و بهداشت روانی هر جامعهای میگذارد.
در کشور ما هم این بیماری رشد قابل توجهی را در پی داشته و بنا به آمارهای مختلف به طور متوسط 21 درصد مردم کشور دچار اختلالات روانی هستند که این میزان در زنان 26 درصد و در مردان 16 درصد است. همچنین سن متوسط افسردگی در سنین جوانی را 25 الی 40 شایع ترین سن افسردگی در ایران است.
در همین راستا نیز قابل توجه است كه مطالعهای در سال 1388 نشان میدهد كه 34 درصد مردم تهران ابتلا به اختلالات روان به خصوص افسردگی هستند. در سطح ملی نیز 10 تا 15 درصد مردم کشور به بیماری افسردگی مبتلا هستند که زنان دو برابر مردان به افسردگی مبتلا میشوند.
آنچه مشخص است میتوان عوامل و متغیرهای زیاد و گستردهای را در افسردگی یک فرد و جامعهای دخیل دانست.
عوامل و اسبابی که هر یک به نوبه خود میتواند زمینه و بستری مهم را برای ایجاد افسردگی یک فرد و جامعه فراهم نماید. چنانچه عواملی همچون شکست و اتفاقات ناگوار در زندگی افراد،، اوضاع اقتصادی، سیاسی و... میتواند در ابتلای افراد به این بیماری موثر باشد. در این بین نیز باید به یاد داشت كه كارشناسان زنگ خطر افسردگی در ایران را به صدا درآوردهاند و بسیاری نیز به این نكته توجه كردهاند كه از بحث افسردگی و زمینههای پیش آورنده آن در جامعه به طور عجیبی غفلت شده است.
در این راستا باید گفت که اگر به گستره پیامدهای منفی و فراوان افسردگی فردی و افزایش بروز آن در جامعه و در حوزههای گوناگون، اقتصاد، فرهنگ، اجتماع، سیاست و.. نگاهی داشته باشیم درمی یابیم که چنانچه برنامه ریزی مناسبی برای كاهش افسردگی در جامعه و از بین بردن زمینهها و بسترهای افزایش ان انجام ندهیم چه بسا جایگاه نه چندان نامطلوب فعلی در جهان نیز بدتر خواهد شد. جالب توجه است كه افسردگی با كنشهایی همانند خودكشی رابطه مستقیم دارد و اكنون نیز در میان كشورهای اسلامی پس از «سودان» و «تونس» مقام سوم خودكشی را داریم.
بنابراین بی گمان اگر در جستجوی جامعه با بهداشت روانی كامل هستیم هنوز كه كاملا دیر نشده است و باید دست به كار شد و در جستجوی علل افسردگی و خطر افزایش گسترده آن در كشور رفت.
حمایت
«رویکرد نظامی به آمریکای لاتین» عنوان یادداشت روز روزنامه حمایت است كه در آن میخوانید:
آمریکا در روزهای اخیر تحرکات جدیدی در عرصه آمریکای لاتین داشته است. در این چارچوب در سفر پانهتا وزیر دفاع به منطقه، وی از امضاء قراردادهای نظامی با پرو و اروگوئه خبر داد. این در شرایطی است که پیش از این آمریکا با کلمیا نیز توافقاتی داشته است. بررسی کارنامه آمریکا نشان میدهد که این کشور در حال توسعه مناسبات نظامی با آمریکای لاتین است و سعی دارد تا حضور نظامی در این منطقه را اجرایی سازد.
هر چند که سلطه بر آمریکای لاتین از ارکان سیاستهای آمریکا است و نظامیگری آن نیز امری در این چارچوب بوده اما تحرکات اخیر آمریکا در منطقه بیانگر ابعاد دیگری از تحولات است. در باب رویکرد گسترده آمریکا به آمریکای لاتین در حوزه نظامی چند نکته قابل توجه است.
نخست آنکه آمریکا در حوزه اقتصادی و سیاسی نتوانسته جایگاهی در آمریکای لاتین کسب کند به گونهای که جبهه ضد امپریالیسم به رهبری کوبا و ونزوئلا، هر روز در ابعاد گستردهتری توسعه مییابد. پیروزی دوباره افرادی مانند چاوز در انتخابات ریاست جمهوری، عملا شرایط آمریکا را با چالشهای بیشتری مواجه کرده است. دوم آنکه آمریکا در حوزه خاورمیانه نیز چندان وضعیت مطلوبی ندارد و احتمال خروج آن دور از ذهن نمیباشد.
به ویژه اینکه نگرش ضد آمریکایی منطقه را فرا گرفته و ملتها درصدد دوری کامل از آمریکا میباشند. سوم آنکه استراتژی کلان آمریکا توسعه حضور نظامی در جهان است که نمود آن را در تحرکات آمریکا در شرق آسیا، آسیای مرکزی و قفقاز و آفریقا میتوان مشاهده کرد.
با توجه به این شرایط اهداف آمریکا از رویکرد نظامی به آمریکای لاتین میتواند ابعاد مختلفی را دربرگیرد. اولا آمریکا به دنبال احیای نفوذ در آمریکای لاتین و تفرقهافکنی میان کشورهای منطقه است. واشنگتن تلاش دارد تا از کشورهایی مانند پرو، اروگوئه و کلمبیا برای تفرقه در منطقه بهرهبرداری کند. واشنگتن برای اعمال فشار به جبهه ضد امپریالیسم سیاستهای نظامی را نیز در پیش گرفته است.
ثانیا آمریکا با ورود دوباره به آمریکای لاتین تلاش دارد تا موقعیت متزلزل خود در خاورمیانه و سایر نقاط جهان جبران کند. شرایط آمریکای لاتین از نظر منابع انرژی مانند خاورمیانه است لذا اولویت آمریکا را احیای جایگاه در این منطقه تشکیل میدهد.
ثالثا آمریکا سعی دارد تا آمریکای لاتین را بخشی از سیاست نظامیگری خود در جهان قرار دهد تا زنجیره تحرکات نظامی آن در آسیا، آفریقا، آمریکای لاتین و … تکمیلتر گردد. با تمام این تفاسیر آمریکا برای رسیدن به اهداف خود در منطقه با چالشی بزرگ مواجه است و آن نگرش منفی کشورهای منطقه است که عملا در برابر سیاستهای آمریکا قرار گرفته و خواستار پایان حضور واشنگتن در منطقه هستند.
تهران امروز
«باوری كه میتواند پیروزی بیافریند» عنوان یادداشت روز روزنامه تهران امروز به قلم سیدجواد سیدپور است كه در آن میخوانید:
برخی هنوز باورشان نمیشود آنچه رهبری پیش از این فرموده بودند مصداق كامل و عینی دارد كه «ما در شرایط بدر و خیبریم نه شعب ابیطالب». آنها اصرار دارند كه گفته ناصواب خویش را با عملكرد نادرست خود به جامعه بقبولانند و چنان نیز كردند، آنچنانكه در هفته گذشته روبهروی خیل مردمی كه تماشاگر یك كنفرانس بودند راست نشستند و از موثر بودن تحریمها سخن گفتند و چنان وانمود كردند كه تو گویی هیچ تقصیری یا قصوری بر كهترین مقامی از مسئولان اجرایی وارد نیست و همه چیز آنچنان است كه دشمن روا داشته یا رقبا وارد ساختهاند.
و در اوج تب تند بازار آنچنان «سركنگبین» در كامش ریختند كه «صفرا فزود» و چنان رفت بر خیابانها كه معاندان را خوش آمد و مخالفان را شكرین كام كرد.
اما واقعیت آن است كه آنچه نمود عینی در عرصه اقتصاد یافت و باعث فزونی قیمتها، كاهش ارزش پول ملی و از هم پاشیدگی نظم و نظام قیمتی بازار شد ریشه در بیتدبیری مدیریتی دارد چرا كه ایران اسلامی دیر زمانی است كه طعم تحریم را چشیده و از آن عبور كرده است. عبور نه به معنای موفقیت صددرصدی بلكه به معنای كم اثر كردن دشمنیها و خصومتهای اقتصادی و پایدار سازی زیربناهای اجرایی و اقتصادی كشور.
این كاری است كه صورت گرفته و انكار آن انكار آفتاب است. تحریم حتما چالشهایی در پی دارد ولی آنگونه نیست كه نتوان و نشود آنرا علاج كرد. آنچه همه كارشناسان درباره موثر بودنش اتفاق نظر دارند و سهم بسزایی برایش قائلند «سوء مدیریت» یا بیتدبیری در مدیریت است. به طوری كه معتقدند ریشه نابسامانی و افسارگسیختگی قیمتها بیتدبیری مدیران اجرایی است. دولت كه فقط دولت روزهای خوش نیست.
اگر قرار بود تنها با درآمدهای سرشار و با ارزهای نفتی كشور را مدیریت كرد دیگر چه نیازی بود كه هم رهبر معظم انقلاب، هم نمایندگان مجلس شورای اسلامی و هم همه نخبگان اقتصادی و مدیریتی كشور بر كاهش وابستگی اقتصاد ایران به نفت تاكید موكد كنند و به انحای مختلف به مدیران اجرایی یادآوری كنند كه تن به قوانین برنامههای توسعه بدهند و بر اساس نص صریح قانون عمل كنند.
بیتوجهی به آن قوانین و دادن گزارشهای اشتباه اكنون مشكلات را عیان ساخته است چه اگر كشور از وابستگی به نفت نجات مییافت و بر اساس قانون برنامه عمل میشد اكنون شاهد رخدادهایی اینچنین در عرصه اقتصادی و زندگی روزمره مردم نبودیم. آنچه رخ داده اما هنوز قابل علاج است، هنوز میشود ثبات و آرامش حقیقی را به بازار آورد و هنوز میتوان نظام و انتظام قیمتی را اعمال كرد.
اما اولین شرط این مهم باور مسئولین به این كار است. مدیران باید باور كنند و بپذیرند كه میتوان و میشود از این وضعیت عبور كرد.
با افراد ناباور و ناامید و ضعیف حتما نمیشود و نمیتوان از این گردنه عبور كرد. اینجا نیاز به خلاقیت، توانمندی، انگیزه بالا، هوش و ذكاوت اجرایی و كارآمدی مدیریتی دارد. چرا كه آنچه رخ داده و میدهد یك جنگ واقعی است. جنگی با تمام احكام و لوازمش، جنگ با یك ملت. اما همچنانكه رهبر فرزانه انقلاب روز گذشته و در جمع مردم پرشور خراسان شمالی تاكید كردند: «دشمنان در این جنگ هم به توفیق الهی مغلوب ملت ایران خواهند شد.»
آرمان
«آیتالله هاشمی و مصائب پیش رو» عنوان یادداشت روز روزنامه آرمان به قلم صادق جوادی حصار است كه در آن میخوانید:
در معادلات سیاسی دو عامل کلی نقش و میزان تاثیرگذاری یک نیرو را مشخص میکنند. 1- عوامل تواناییها و داشتههای آن نیرو 2- تقاضا و تمایل فضای سیاسی برای فعالیت او. در توضیح تمایل فضای سیاسی دو گروه نقش آفرین در فضای سیاسی است، تمایل عرصه عمومی و تمایل نیروهای بالادست.
ارزیابی وضعیت آیتاللههاشمی در سالهای اخیر به روشنی بیانگر تاثیر تمایلات جناح اصولگرا نسبت به وی است. چه آنکه در تحلیل تواناییها و همچنین نقش سازنده آیتاللههاشمی و در کنار آن تمایل فضای عمومی برای فعال شدن مجدد وی به این نتیجه میرسیم که وی از منظر این دو عامل کمبودی برای فعال شدن در عرصه سیاسی ندارد.
تواناییهای آیتاللههاشمی در اداره امور کشور، بخصوص در شرایط بحرانی امری اثبات شده است و از دیگر سو انطباق دغدغههای مطرح شده توسط ایشان در طول چند سال اخیر با مطالبات عرصه عمومی میتواند پیشاپیش حکایت از شکلگیری تمایلی در فضای عمومی به نفع ایشان شده است.
در دو سال اخیر و بعد از آشکار شدن شکافهای درونی اصولگرایان و اذعان صریح آنها به مشکلات، بارها از لزوم بازخوانی گذشته و نقش اصولگرایان در آن صحبت شده است، اما این صحبتها تاکنون تاثیر چشمگیری بر رفتار این جناح سیاسی نداشتهاند.
در این وضعیت این سوال به وجود میآید که تکلیف نیروهای میانهرویی که خواهان بهتر شدن شرایط هستند، چیست؟ نیروهایی چون آیتالله هاشمی در شرایط که برخی اصولگرایان همچنان بر همان طبل سابق میکوبند، چه باید بکنند؟ انشقاق و اختلاف اصولگرایان از یک طرف و نداشتن توان مدیریتی لازم در برخی زمینههااز سوی دیگر این احتمال را افزایش داده که اصولگرایان دیر یا زود به دلیل رایطدرونگروهی مجبور به واگذاری قسمت عمده فضا به رقبای خود شوند. درست اینجاست که کارآیی یک آلترناتیو قوی، قابل قبول و مهمتر از همه معتقد به تغییرات آرام و عقلانی مشخص میشود.
قطعا آیتاللههاشمی قسمت مهمی از وزن این نیروی آلترناتیو خواهد بود. نبود چهرهها و عناصری چون او در شرایط خاص، امتیاز مثبتی است برای گروههای تندرو که با تکیه بر روشهای پوپولیستی سعی در جلب مخاطب خود دارند. از همین رو است که برای روشن ماندن افق تغییرات مثبت، حفظ و حراست از عناصر معتدلی چون آیت الله هاشمییکی از الزامات اصلی محسوب میشود.
براساس آنچه گفته شد، نمیتوان و نباید چندان برای هاشمی بازی و نقش کوتاه مدتی قائل بود و پیشینه وی را مصروف معادلات زود گذر و خرد کرد. او وزنهای است که مانند تمام تاریخ خود کارآیی بینظیری در شرایط بحران دارد. بنابراین ناظران فضای سیاسی باید منتظر باشند که وی در دهه چهارم عمر خود، نقطه عطف دیگری را در تاریخ فعالیت سیاسیاش تجربه کند.
مردم سالاری
«ما و خودروساز داخلی» عنوان سرمقاله روزنامه مردم سالاری به قلم ولی درویشی است كه در آن میخوانید:
قیمت خودروهای محصول ایران خودرو 10 درصد و سایپا، پارس خودرو و مدیران خودرو 18 تا 20 درصد افزایش یافت اما این همه ماجرا نیست، به دلیل اینکه اولا: خبرگزاریها از درخواست خودروسازان برای افزایش 50 تا 65 درصدی قیمت خودرو خبر دادهاند که کمیته قیمتگذاری، فعلا افزایش فوق را تصویب نموده است. ثانیا: برخی مقامات مطلع اعلام کردهاند که این افزایش قیمت مربوط به «فاز اول» بوده و قرار است در «فاز دوم» که به زودی عملیاتی خواهد شد، قیمت خودرو به طور میانگین 15 تا 20 درصد دیگر، افزایش یابد.
خودروسازان علت درخواست افزایش قیمت خودروهایشان را، افزایش قیمت ارز، فولاد، آلومینیوم، مس، روی و... دانستهاند. رییس سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران نیز این افزایش قیمتها را با «افزایش هزینه سربار خودروسازان در نتیجه کاهش تولید خودرو» توجیه نمودهاند. اما هیچ معلوم نیست که این برهان آوردن و توجیه کردنها چه لزومی دارد.
خصوصا برای اقناع ما، مردم «نجیب» که همواره و عملا ثابت کرده ایم از کشتههای خود پشته میسازیم تا صنعت خودروی کشور، زمینگیر نشود و خودروسازان عزیزمان همچنان بر طارم اعلا بنشینند! و نیز بارها و بارها عملا اعلام کرده ایم که هر چه آنها قیمت خودروهای خود را افزونتر کنند، ما بیشتر خواهیم خرید! (حتی اگر پول نداشته باشیم از خودشان وام خواهیم گرفت، بی آنکه نرخ سودش برایمان کمترین اهمیتی داشته باشد!) و همگان شاهدند که ما به هیچ وجه نسبت به ایمن نبودن و حتی آتش گرفتن خودروهایشان معترض نبوده و نیستیم و اعلام میکنیم اگر ندرتاً از کسی نجوای اعتراضی شنیده شد، قطعا آن شخص، به علت شدت مصیبت، مشاعر خود را از دست داده است و دیگر او از ما نیست!
ما خودرو را از نمایندگی با جرثقیل، مستقیما به تعمیرگاه میبریم تا اعتماد به نفس این تولیدگران ملی را خدشه دار نکرده باشیم! ما قرارداد خرید خودرو را ماهها قبل مینویسیم و پولش را همان زمان میپردازیم اما آنرا تا پس ازابلاغ افزایش قیمتها و پرداخت مابه التفاوت جدید، تحویل نمیگیریم، تا بر انگیزه خودروسازان افزوده باشیم! بعضیها میگویند که مدتهاست که تعداد تلفات جادهای ما از تعداد شهدا و جانبازان 8 سال جنگ تحمیلی مان پیشی گرفته است، اما ما میگوییم که این تلفات به هیچ وجه ربطی به امنیت خودروهای وطنی ندارد، مبادا خودروساز عزیز مجبور به هزینه بیشتر شود! ما از اینکه آنقدر وزن خودروهای بلاد خارجه را با تعرفه بالای واردات خودرو، سنگین میکنند که جز خودروهای سبک میهنی هیچ خودروی غریبهای چالههای خیابانهای شهرمان را نوازش نمیکند، در پوست خود نمیگنجیم، تا خودرو ساز احساس ناامنی ناشی از رقابت نکند! ما خیلی کارهای دیگری هم میکنیم که ممکن است خود خودروسازان هم از ما توقع نداشته باشند! و از خودرسازان هم عاجزانه میخواهیم که در عزم ما برای اجرای بدون تنازل تصمیمات شان تردید نداشته باشند!
به همین دلیل اعلام میکنیم کسانی که سؤالات زیر یا مشابه آنها را مطرح میکنند، از ما، مشتاقان و در صف وصال خودروی داخلی ماندگان! و برائت خود را از آنان اعلام میکنیم!
1-اگر صنعت خودروسازی ما در برخی موارد تا 98 درصد بومی شده است، پس چه توجیهی دارد که بهای «همان موارد» به علت افزایش قیمت ارز تا به این حد افزایش یابد؟
2-آیا در ماههای اخیر به قدرت خرید آن قشر از مردمی که بازار هدف این خودروها هستند، بهاندازه این افزایش قیمت خودروهای داخلی! افزوده شده است؟
3-آیا در صورت کاهش تعرفههای بالای واردات خودرو، خودروسازان داخلی به همین سادگی میتوانند دم از افزایش 50 تا 65 درصدی قیمت خودروهای داخلی بزنند؟
4-آیا قطعه سازانی که همواره اعلام میکنند تولید قطعات خودرو را ملی کرده و به خودکفایی رسانیدهاند، این حق را دارند که با توجیه افزایش قیمت ارز، افزایش بیش از 50 درصدی قیمتها را خواستار شوند؟
5-آیا شایسته است که مسئولین محترم، از درخواست افزایش قیمت خودرو، به عنوان اولین و شاید هم تنها قدم خودروسازان، برای جبران افزایش هزینههای سربار، دفاع کرده و یا آنرا توجیه نمایند؟
6-آیا مسئولین محترم این حق را دارند که لزوم نصب امکاناتی مانند ایربک بر روی خودروها را که در راستای تأمین امنیت جانی خریدار و از ابتدایی ترین حقوق اوست، دلیلی موجه برای افزایش قیمت خودرو به شمار آورند؟ (عدم نصب تجهیزات تأمین کننده امنیت جانی سرنشینان خودروها، یکی از اشتباهات غیرقابل جبران خودروسازان در همه سالهای «توانستن و نکردن» شان بوده و استمرار آن، خیانت به جان و مال و آینده قشر عظیمی از هموطنانمان خواهد بود.)
گسترش صنعت
«حمایت از تولید داخل مولفه اقتصاد مقاومتی» عنوان سرمقاله روزنامه گسترش صنعت به قلم محمود دودانگه است كه در آن میخوانید:
از آنجا که ایران در شرایط خاص و حساسی از بابت تحریمهای اقتصادی غرب قرار گرفته بهطور حتم با بهرهگیری از ظرفیتها، توانمندیها و منابع خدادادی که در کشور وجود دارد، میتوان از این مرحله گذر کرد و اقتصاد کشور را به نقطه مطلوب رساند.
اما به طور حتم رسیدن به این هدف نیازمند سیاستی درست و اجرای طرحی جامع است که بدون شک طرح اقتصاد مقاومتی که چندی پیش توسط رهبر معظم انقلاب بیان شد، طرحی همهجانبه، کافی و مفید برای عرصه اقتصادی است که میتوان به اهدافی که مدنظر است دست یافت. اقتصاد مقاومتی دارای ابعاد و مولفههای بسیاری است. از آنجا که در شرایط تحریم فعالیت در عرصه کنونی اقتصادی کشور تا حدودی خاص شده است، بنابراین تقویت بخشهای صنعتی و تولیدی و بهره گیری از ظرفیتهای اقتصادی و همچنین شناسایی نقاط ضعف و آسیبپذیر و تبدیل آن به فرصت پایدار، از مولفههای مهم اقتصاد مقاومتی محسوب میشود. بنابراین هرچه بتوانیم خوداتکایی را در شرایط تحریم در کشور تقویت کنیم، به همان اندازه میتوانیم ادعا کنیم که مولفههای اقتصاد مقاومتی را اجرایی کردهایم.
به عبارت دیگر، دستیابی به افقهای اقتصاد مقاومتی، نیازمند کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، تقویت تولید داخلی و شکستن انحصارها و تحریمهاست که به طور حتم با استفاده از تولید و صنعت داخلی و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود، یکی از راهکارهای رسیدن به اهداف اقتصاد مقاومتی است. به این ترتیب، اگر بتوانیم از تواناییها و ظرفیتهای اقتصادی زیادی که در کشور وجود دارد استفاده و این ظرفیتها را از حالت بالقوه به بالفعل تبدیل کنیم، به نظر میرسد میتوانیم به یک اقتصاد برتر در سطح جهانی تبدیل شویم که این موفقیت بسیار بزرگی است. در حال حاضر نقاط ضعف و آسیبپذیری درکشور وجود دارد که باید با تمهیدات ویژه آنها را به فرصت پایدار تبدیل کرد که بخش تولید و صنعت کشور با توجه به مشکلاتی که دارد، یکی از این ضعف هاست.
با وجود ظرفیتهای زیادی که در بخشهای تولیدی و صنعتی در کشور وجود دارد اما به دلایل مختلف هنوز استفاده موثری از این ظرفیتها نشده است. از آنجا که تقویت تولید و صنعت درکشور باعث بازدهی و توسعه اقتصادی کشور میشود، به نظر میرسد باید راهی برای رفع مشکلات این بخشها کرد که بتوانیم به خوداتکایی در شرایط تحریم برسیم و اهداف اقتصاد مقاومتی را محقق کنیم.
دنیای اقتصاد
«کودکان امروز، اقتصادسازان آینده» عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم یاسر میرزایی است كه در آن میخوانید:
در انتهای هفته کودک قرار داریم. این مناسبت بهانه خوبی است تا نگاهی متفاوت به کودکان داشته باشیم.
بیایید این بار از دریچه کودکان به وضعیت کلانتر اقتصاد کشور نگاهی بیندازیم. همانطور که در نگاه سنتی، خانوادههای ایرانی به کودکانشان به چشم تکیهگاه آینده و دستگیر دوران پیریشان مینگریستند، میتوان در نگاهی فراتر، به کودکان جامعه به عنوان سازندگان آینده اقتصاد کشور نگریست؛ بنابراین وضعیت کنونی کودکان تا حد زیادی میتواند تخمینی واقعی از چشمانداز آتی به ما بدهد. نمودارهای جمعیتی نشان از کاهش تعداد کودکان دهه ۸۰ نسبت به کودکان دهه 60 و 70 میدهد. این واقعیت، امیدها و نگرانیهایی را در پی دارد.
از یکسو زیرساختهای آموزشی، تفریحی و فرهنگی که در دوره پر از کودک دیروز ایجاد شده است، فضای مناسب و گستردهای را برای کودکان کمجمعیتتر امروز ایجاد کرده است. کودکان امروز به لطف جمعیت کمترشان و به لطف تمام کوششهای پایهای که در سالهای پیش صورت گرفته است، با امکانات عمومی بیشتری برای رشد مواجهند. خانوادهها نیز به خاطر کم شدن تعداد فرزندانشان فرصت، فراغت و حوصله بیشتری برای تربیت کودکان خواهند داشت.
میتوان با اغماض گفت که سرانه وقتی که والدین برای تربیت کودکان امروز میگذارند به طور بالقوه بیشتر است. این فراغت، البته اثراتی جدی بر رشد خود والدین نیز خواهد گذاشت. والدین امروز برخلاف والدین دیروز زمان بیشتری را میتوانند صرف خودشان کنند و رشد شخصیتی و اجتماعی خود را حتی پس از داشتن کودکان پی بگیرند؛ چیزی که برای خانوادههای پرفرزند دیروز ممکن نبود. رفاه کودکان امروز نیز قطعا رشد کرده است.
یک محاسبه ساده به ما میگوید وقتی سرانه درآمد خانواده را تقسیم بر تعداد کمتری مصرفکننده میکنیم، به عدد بهتری میرسیم. هر چند که محاسبه دقیق درآمد خانوادهها در سالهای جدید نسبت به سالهای پیش نیازمند تحقیقهای جدیتر است، اما شهود عمومی ما موافق بهتر شدن وضعیت معیشتی در یک روند درازمدت است. اینها امیدهایی است که در کنار شادی و نشاط کودکانمان وجود دارد، اما در کنار این شادیها باید تلخی برخی واقعیتها را نیز از وجدان خویش پنهان نکرد.
جمعیت کمتر کودکان امروز، یعنی نیروی کار کمتر برای سالهای آتی؛ سالهایی که از قضا کودکان دیروز پیر میشوند و یک جمعیت بزرگ نیازمند به انواع مراقبتها را تشکیل میدهند. سوال مهم این خواهد بود که آیا کودکان امروز را برای پذیرش مسوولیت اجتماعی آینده آموزش میدهیم؟ وضعیت بهتر امکانات عمومی امروز، توقع کودکان را نیز بالا برده است و این خود ضرورت رشد وضعیت اقتصادی خانوادهها را به همان تناسب نیز نشان میدهد؛ تعارض ناشی از ایجاد توقع و عدم ارضای نیازهای متناسب با آن میتواند ضربههای سنگین شخصیتی وارد کند. از طرفی رشد حرفهای کودکان امروز و تولید نیروی کار متبحر برای آینده نیازمند امکانات متناسب با آن نیز هست. هرچند امکانات عمومی ساخته شده برای کودکان دیروز به جهت کمّی زیاد است، اما آیا کیفیت لازم برای تربیت متناسب با تغییرات روز جامعه و جهان را دارند؟
کودکان امروز هرچند به خاطر سرمایهگذاریهای دیروز شادمانند، اما باید خود را برای آیندهای که با دشواریهای کمّی مواجه نیست، آماده کنند. والدین آنها نیز باید همین سرمایهگذاریها را برای نسل بعدی آنها به یادگار گذارند. هفته کودک میتواند بهانهای باشد تا چشمانداز جوانی و میانسالی کودکانمان را با خود مرور کنیم و به این بیندیشیم که چگونه کودکان امروز میتوانند اقتصادسازان آینده ما باشند.