در گفتوگو با ایلنا مطرح شد:
پدیده النینو و تاثیر آن بر پربارشی پاییز و زمستان در ایران
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور گفت: عبور سامانههای جوی در پاییز بر فراز ایران تسهیل شده و بارشهای پاییزی، به احتمال زیاد و تنها بر اساس النینو، شرایط مطلوبی را رقم خواهد زد که معمولاً پاییز تا اوایل زمستان را تحت تأثیر مثبت قرار میدهد.
«احد وظیفه» رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایلنا در خصوص شکلگیری پدیده النینو در سال جاری گفت: پدیده النینو مرتبط با تغییرات گردش جریان، فشار و دما در اقیانوس آرام است؛ اقیانوسی که مجاور ایران نیست. پدیدهای مشابه آن در نزدیکی ما یعنی در اقیانوس هند، رخ میدهد، اما نه در کل اقیانوس، بلکه در پهنه استوایی آن در بخشی اطراف خط استوا.
وی افزود: اقیانوس آرام، بزرگترین اقیانوس جهان با عرض بیش از ده هزار کیلومتر است. بنابراین، گردش جریانی هم در سطوح بالایی و هم در سطوح زیرین وجود دارد که دچار نوسان و تغییرات میشود. این جریانها در سطوح پایین (سطح آب) و بالا (تراز ده تا دوازده کیلومتری بالای سطح) تغییراتی را تجربه میکنند که باعث نوسان در سرعت حرکت آب و بادها میگردد. به طور معمول، بادهای تجاری یا شرقی در اطراف خط استوا، سرعتشان کم و زیاد میشود.
وظیفه در ادامه خاطرنشان کرد: در سالهایی که پدیده النینو رخ داده و پهنه میانی اقیانوس آرام گرمتر از حد معمول یا در فاز النینو بوده است – به ویژه در پاییزهای ایران – بارشها نسبتاً خوب بودهاند، هرچند نه در همه سالها، بلکه در اکثر موارد. این امر به ویژه در جنوب غرب ایران، مانند استانهای خوزستان، کرمانشاه، ایلام (غرب و جنوب غرب تا جنوب بوشهر) و استانهای واقع بر دامنه زاگرس مانند چهارمحال و بختیاری مشاهده شده و بارش آنها نسبت به میانگین بلندمدت بهتر بوده است.
به گفته وی بر اساس مدلهای مختلف، شرایط سال گذشته در اقیانوس آرام، لانینا ضعیف تا خنثی بود، اما اکنون به سرعت در حال تغییر است. پهنه میانی اقیانوس آرام گرمتر از حد معمول شده و این گرمایش رو به افزایش است و به گونهای خواهد شد که عبور سامانههای جوی در پاییز بر فراز ایران تسهیل شده و بارشهای پاییزی، به احتمال زیاد و تنها بر اساس النینو، شرایط مطلوبی را رقم خواهد زد که معمولاً پاییز تا اوایل زمستان را تحت تأثیر مثبت قرار میدهد.
رئیس مرکز اقلیم و خشکسالی سازمان هواشناسی با اشاره به آخرین وضعیت میزان بارندگیها و جبران کمآبی، گفت: بارندگیهای دو ماه اخیر نیز به نظر مطلوب بوده و در تهران، کرج، شهرستانها و اغلب مناطق کشور خوب ثبت شده است. حتی در انتهای اسفند و فروردین، بارشها در برخی نواحی جبرانکننده بودهاند. با این حال، تابستان خشکسالی را جبران نمیکند.
به گفته او هرچند شرایط کلی بهار و پاییز در بسیاری مناطق بهتر از سالهای گذشته است، به ویژه در استانهایی مانند ایلام، کرمانشاه و حوضه دریاچه ارومیه، و جنوب کشور (هرمزگان، کرمان، بوشهر). در مناطقی مانند تهران، بارندگی همچنان پایینتر از نرمال است و به شرایط معمول نرسیده است. در حال حاضر، برای مثال، بارندگی تهران ۳۶ درصد پایینتر از نرمال است. بنابراین در استانهای تهران، قزوین، مرکزی، قم و سمنان، بارشها همچنان کمتر از حد نرمال بوده و خشکسالی تداوم دارد.
وظیفه درباره وضعیت دریاچه ارومیه نیز گفت: از جنبه دیگر، حتی در مناطقی که بارش بیش از نرمال است – مانند حوضه دریاچه ارومیه با ۳۰ درصد افزایش – دریاچه هنوز کاملاً احیا نشده است. دلیل آن، اثرات خشکسالیهای پیشین (کاهش شدید حجم آب سدها)، مصرف بارشها برای جبران کمبودها و اضافهبرداشتها به ویژه در کشاورزی است که سهم طبیعت را کاهش میدهد.
وی در پایان اضافه کرد: وضعیت دریاچه ارومیه بر اثر بارشها بهبود یافته، اما به شرایط عادی نرسیده و سه عامل اصلی (اثرات گذشته، مصرف و برداشت) مؤثرند. بارندگی امسال در حوضه دریاچه ارومیه تقریباً دو برابر پارسال و ۳۰ درصد بالاتر از میانگین بلندمدت است. در نتیجه، جریان رودخانهها با شدت بیشتری برقرار بوده و آب بیشتری به دریاچه منتقل میشود که این امر شرایط را تا حدی بهبود بخشیده است. با این حال، پهنه دریاچه همچنان با کمبودهای قابل ملاحظهای روبرو است. جبران کامل نشده و کاستیهای زیادی باقی مانده، هرچند نسبت به سال گذشته، وضعیت به مراتب بهتر است.
