دانشگاه تهران جایگاه نخست جهانی تولیدات علمی فناوری مواد پیشرفته

بر اساس داده‌های پایگاه وب‌آوساینس (Web of Science) در بازه زمانی ۲۰ ساله (۲۰۰۵-۲۰۲۴)، کشور چین با اختلاف چشمگیری در صدر تولیدات علمی حوزه مواد پیشرفته قرار دارد. با این حال، جمهوری اسلامی ایران عملکرد قابل‌توجهی در این حوزه داشته و در فناوری‌های راهبردی مانند نانولوله‌های کربنی با ۱۳۶۸۶ مدرک، اکسید گرافن با ۱۲۳۸۷ مدرک و چارچوب‌های ایمیدازولات زئولیتی با ۲۰۹۱ مدرک، رتبه پنجم جهان را از آن خود کرده است.

همچنین ایران در فناوری «چارچوب‌های آلی فلزی» و «هیدروکسیدهای دوتایی لایه‌ای» رتبه ششم جهانی و بازهم رتبه نخست را در بین کشورهای اسلامی دارد.

کمترین تولیدات علمی کشور در این بازه زمانی مربوط به فناوری «مکسین» با ۳۹۹ مدرک است که با این وجود جایگاه هفتم جهانی و نخست جهان اسلام را برای ایران به ارمغان آورده است.

دانشگاه تهران، پیشتاز بلامنازع در پژوهش‌های مواد پیشرفته

در میان دانشگاه‌های کشور، دانشگاه تهران بیشترین سهم را در تولید علم حوزه مواد پیشرفته دارد. این دانشگاه در فناوری‌های نانولوله‌های کربنی (با ۱۲۱۵ مدرک)، اکسید گرافن (۱۰۶۰ مدرک) و چارچوب‌های ایمیدازولات زئولیتی (۶۷ مدرک) در رتبه اول قرار گرفته است.

پس از دانشگاه تهران، دانشگاه‌های صنعتی امیرکبیر، دانشگاه تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه تربیت مدرس به‌ترتیب بیشترین تولیدات علمی را در زیرشاخه‌های مختلف این فناوری داشته‌اند.

ایران در رتبه‌بندی‌های معتبر بین‌المللی Edu Rank

بررسی جایگاه ایران در نظام‌های رتبه‌بندی معتبر بین‌المللی نیز نشان‌دهنده جایگاه علمی برجسته کشور است:

• نظام رتبه‌بندی (Edu Rank ۲۰۲۵): دانشگاه تهران با رتبه ۸۰ در آسیا و ۲۱۰ در جهان، برترین دانشگاه ایران و جهان اسلام در حوزه مواد شناخته شده است. پس از آن دانشگاه‌های مالزی و ملک سعود عربستان قرار دارند.
• نظام رتبه‌بندی U.S.News) ۲۰۲۳-۲۰۲۲): در این رتبه‌بندی، دانشگاه تهران با رتبه ۵۸ در آسیا و ۲۷۵ در جهان در جمع برترین‌ها حضور دارد. دانشگاه‌های صنعتی شریف، علوم پزشکی تهران و تبریز نیز دیگر دانشگاه‌های ایرانی حاضر در این فهرست هستند.
•  نظام رتبه‌بندی سایمگوSCImago) ۲۰۲۴): در سطح منطقه خاورمیانه، جمهوری اسلامی ایران با تولید ۸۶۵۴ مدرک علمی در حوزه مواد، پس از عربستان سعودی (۱۲۲۰۷ مدرک) در رتبه دوم و پیش از ترکیه (۷۲۶۳ مدرک) قرار گرفته است.