چگونه بزرگ‌ترین تولیدکننده خاورمیانه از بحران به تعادل رسید؟

به گزارش خبرنگار ایلنا؛ فولاد مبارکه اصفهان، فراتر از یک بنگاه اقتصادی بزرگ، نقشی حیاتی در زنجیره تأمین صنایع استراتژیک کشور ایفاء می‌کند. تداوم تولید در صنایع کلیدی نظیر خودروسازی، لوازم خانگی و تولیدکنندگان ورق‌های گالوانیزه و رنگی، به‌طور مستقیم با پایداری تولید در این مجموعه گره خورده است.

به همین مناسبت و در آستانه ۱۰ تیرماه، روز ملی صنعت و معدن، بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در گفتگو با خبرگزاری «ایلنا» با تأکید بر جایگاه ویژه این مجموعه در منطقه خاورمیانه، اظهار کرد: فولاد مبارکه به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد در ایران و خاورمیانه، نقش محوری در زنجیره تولید کشور دارد. بسیاری از صنایع در بخش‌های بالادستی و پایین‌دستی به محصولات این مجموعه وابسته‌اند.

وی با اشاره به جایگاه ویژه گروه فولاد مبارکه اصفهان در صنعت کشور افزود: فولاد مبارکه به‌عنوان بزرگ‌ترین صنعت فولاد ایران و خاورمیانه، نقش بسیار مهمی در زنجیره تولید دارد و صنایع بسیاری در بالادست و پایین‌دست به این مجموعه وابسته‌اند.

سبحانی در ادامه افزود: برخی صنایع از محصولات فولاد مبارکه به‌عنوان ماده اولیه در تولیدات خود استفاده می‌کنند؛ مانند صنایع لوازم خانگی، خودرو و دیگر بخش‌ها. همچنین برخی واحدها با فرآوری این محصولات، ارزش افزوده ایجاد می‌کنند؛ مانند؛ تولید ورق‌های گالوانیزه، ورق‌های رنگی و سایر محصولات مشابه. به هر حال، صنایع زیادی در بالادست و پایین‌دست فولاد مبارکه به این شرکت وابسته هستند.

رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با اشاره به حمله صورت‌گرفته به این مجموعه گفت: واقعاً اتفاقی که افتاد، قلب صنعت کشور را هدف گرفت. با توجه به جایگاه فولاد مبارکه در کشور، از نظر تولید، صادرات و ارزآوری، این مجموعه از اهمیت بالایی برخوردار است و طبیعی بود که در چنین شرایطی مورد توجه قرار گیرد.

وی ادامه داد: خوشبختانه با وجود گستردگی و سنگینی حملات، نیروهای متخصص، با عشق، علاقه و انگیزه، در کمترین زمان ممکن بازسازی‌ها را آغاز کردند و واحدها را یکی‌یکی به مدار تولید بازگرداندند.

سبحانی تصریح کرد: این موضوع هم برای صنایعی که به فولاد مبارکه وابسته‌اند و هم برای کشور، خبر خوبی بود. زمانی که خبر حمله به این مجموعه منتشر شد، بسیاری از فعالان صنعتی و حتی افرادی که ارتباط مستقیمی با این صنعت نداشتند، ابراز ناراحتی و تأسف کردند.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: بازسازی این صنعت و بازگشت آن به مدار تولید، نه‌تنها در آرام‌کردن التهاب بازار مؤثر بود و مشکلات صنایع بالادستی و پایین‌دستی را کاهش داد، بلکه موجب خوشحالی عموم جامعه نیز شد.

رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران درباره چشم‌انداز آینده فولاد مبارکه گفت: پیش‌بینی وضعیت این مجموعه به وضعیت کلی اقتصاد کشور بستگی دارد، اما تا جایی که به فولاد مبارکه مربوط می‌شود، هر آنچه پیش از جنگ برای داخل تأمین می‌کرد، اکنون نیز در حال تأمین است و در این زمینه مشکلی وجود ندارد.

گفتنی است؛ وقوع برخی اختلال‌ها در روند عملیاتی مجتمع صنعتی فولاد مبارکه در مقطع اخیر، بلافاصله سیگنال‌های نگران‌کننده‌ای را به بازار مخابره کرد. هراس از کمبود عرضه، محرک اصلی فعال شدن سفته‌بازان و رشد حباب‌گونه قیمت‌ها در بازار ورق گرم شد. بازار که در انتظار تداوم روال عادی بود، ناگهان خود را در وضعیت عدم قطعیت دید؛ وضعیتی که اگر با تدبیر فوری مدیریت مجموعه مهار نمی‌شد، می‌توانست به یک بحران زنجیره‌ای در کل صنایع پایین‌دستی منجر شود.

با این حال، مدیریت شرکت با درک فوریت شرایط و با رویکردی مسئولانه، «تزریق هدفمند محصول» را به‌عنوان پادزهر نوسانات قیمتی در دستور کار قرار داد. بر اساس آمارهای عملیاتی، مدیریت شرکت در دو مرحله کلیدی، یعنی هفتم اردیبهشت و چهارم خرداد ۱۴۰۵، اقدام به عرضه گسترده محصولات در بورس کالا کرد. در این بازه، مجموعاً ۲۸۳ هزار تن محصول به سمت صنایع پایین‌دستی روانه شد که ۲۳۱ هزار تن آن تنها در اردیبهشت و دهه نخست خرداد تحویل گردید.

این اقدام نه یک تدبیر ساده، بلکه یک جراحی قیمتی بود؛ به‌ویژه در عرضه چهارم خرداد که شرکت با حفظ قیمت پایه در سطح عرضه نخست، عملاً کاهش ۴ هزار تومانی قیمت نسبت به انتظارات تورمی بازار را رقم زد. این ثبات قیمتی در شرایطی که بازار در التهاب به سر می‌برد، محاسبات سفته‌بازان را به‌طور کامل برهم ریخت و موجب شد تقاضای کاذب به‌سرعت عقب‌نشینی کند و بازار به سمت تعادل و اصلاح قیمت‌ها حرکت کند.

این توانایی در مدیریت بحران، ریشه در فرهنگ تعالی سازمانی دارد که بیش از دو دهه در فولاد مبارکه نهادینه شده است. کسب امتیاز ۷۳۰ در جایزه ملی تعالی سازمانی و تثبیت جایگاه به عنوان تنها عضو باشگاه ۷۰۰ امتیازی‌های کشور، نشان می‌دهد که برای فولاد مبارکه، «تاب‌آوری» نه یک شعار، بلکه یک نظام مدیریتی است. این شرکت که مسیر تعالی را از سال ۱۳۸۲ آغاز کرده، همواره در سطح برترین سازمان‌های کشور قرار داشته و امروز بر اساس مدل‌های جهانی همچون EFQM 2025 عمل می‌کند.

تداوم تولید در این ابعاد، بدون سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی عظیم ممکن نبود. فولاد مبارکه با تحلیل دقیق ریسک‌های مزمن (انرژی، آب و حمل‌ونقل)، تاب‌آوری را به محور اصلی مدیریت خود تبدیل کرده است. اجرای پروژه‌های استراتژیک از جمله نیروگاه سیکل ترکیبی ۹۱۴ مگاواتی برای تأمین برق پایدار، احداث نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی، مشارکت در ابرپروژه انتقال آب از دریا به فلات مرکزی، استفاده از پساب‌های شهری، سرمایه‌گذاری در میادین گازی و توسعه هوشمندانه ناوگان ریلی، تماماً با هدف کاهش آسیب‌پذیری‌های راهبردی انجام شده است.

این اقدامات، فولاد مبارکه را به سازمانی تبدیل کرده است که نه تنها در برابر تحریم‌ها و فشارهای سایبری واکسینه شده، بلکه توانایی انطباق سریع با شوک‌های غیرمترقبه را نیز دارد. در واقع، سرمایه‌گذاری‌های چندلایه فولاد مبارکه، ضامن تداوم تولید در شرایطی است که سایر بخش‌های صنعتی به‌دلیل ناترازی‌ها ناچار به توقف فعالیت هستند.

علاوه بر این، بازسازی سریع واحدهای آسیب‌دیده و بازگشت به مدار تولید که توسط متخصصان داخلی انجام شد، بار دیگر نشان داد که سرمایه انسانی فولاد مبارکه، بزرگ‌ترین دارایی این شرکت در مواجهه با بحران‌هاست. هماهنگی بی‌نظیر میان مدیریت ارشد و بدنه فنی شرکت، باعث شد تا کوچک‌ترین وقفه در تولید، کمترین اثر منفی ممکن را بر صنایع پایین‌دستی بگذارد.

در نهایت، فولاد مبارکه با عبور از این بحران، یک پیام روشن به بدنه صنعتی کشور ارسال کرد: ثبات در بازار، محصول ترکیبی از «زیرساخت‌های پایدار» و «مدیریت هوشمند عرضه» است. این شرکت اکنون نه تنها یک تولیدکننده بزرگ، بلکه الگویی برای گذار از بحران‌های فرساینده به سوی تعالی پایدار محسوب می‌شود. فولاد مبارکه در گذر از بحران اخیر نشان داد که اگر بنگاه‌های صنعتی به استانداردهای جهانی تعالی سازمانی مجهز باشند، حتی بحران‌های همزمان نیز نه تنها باعث شکست نمی‌شوند، بلکه به عرصه‌ای برای تثبیت قدرت و نقش‌آفرینی راهبردی آن‌ها تبدیل خواهند شد.

این تجربه موفق، بار دیگر ثابت کرد که اگر «قلب صنعت» کشور، یعنی فولاد مبارکه، با مدیریت هوشمند و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها ضربان منظمی داشته باشد، تمام شریان‌های صنعتی کشور از التهاب در امان خواهند بود و اقتصاد تولیدی کشور می‌تواند در برابر تلاطم‌ها همچنان مستحکم باقی بماند. استراتژی فولاد مبارکه، امروز به الگویی برای سایر صنایع بزرگ تبدیل شده است؛ الگویی که در آن «تاب‌آوری» با «تعالی» گره خورده تا امنیت صنعتی کشور تضمین شود.