توسعه بدون امید و انسجام اجتماعی محقق نمیشود/ بومگردیها باید روایتگر هویت واقعی روستا باشند
معاون توسعه روستایی و محرومیتزدایی رئیسجمهوری با نقد نگاه صرفاً عمرانی به مفهوم توسعه، تأکید کرد: توسعه پیش از آنکه پروژهای فیزیکی باشد، مفهومی اجتماعی، فرهنگی و انسانی است و بومگردیها میتوانند با تقویت اقتصاد رابطه، مشارکت اجتماعی و روایت اصیل زندگی روستایی، به پیشران انسجام ملی و ماندگاری جمعیت در روستاها تبدیل شوند.
به گزارش ایلنا، عبدالکریم حسین زاده معاون توسعه روستایی و محرومیتزدایی رئیسجمهوری، امروز سهشنبه ۲۹ اردیبهشتماه ۱۴۰۵، در دومین گردهمایی بومگردیهای کشور که با حضور سیدرضا صالحیامیری وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، زهرا بهروزآذر معاون زنان و خانواده ریاستجمهوری، انوشیروان محسنیبندپی معاون گردشگری و جمعی از استانداران کشور در سالن آمفیتئاتر وزارت میراثفرهنگی برگزار شد، با تبیین ابعاد اجتماعی و فرهنگی توسعه، اظهار کرد: سالها در کشور با این تصور حرکت کردیم که توسعه صرفا از مسیر ساخت بزرگراه، پروژههای عمرانی و زیرساختهای فیزیکی محقق میشود، در حالیکه توسعه پیش از آنکه مفهومی عمرانی باشد، مسئلهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است و غفلت از این ابعاد، یکی از چالشهای اساسی مسیر توسعه در ایران بوده است.
او با تاکید بر ضرورت تقویت امید اجتماعی در مناطق روستایی افزود: آنچه امروز بیش از هر چیز برای پایداری روستاها اهمیت دارد، احساس امید و میل به ماندن در میان مردم است؛ زیرا صرف ایجاد سازههای عمرانی، بدون توجه به سرمایه اجتماعی و کیفیت زیست، نمیتواند مانع تضعیف حیات روستایی شود.
معاون توسعه روستایی و محرومیتزدایی رئیسجمهوری با اشاره به نقش بومگردیها در بازتعریف مناسبات اجتماعی و اقتصادی روستاها تصریح کرد: در حوزه بومگردی باید از نگاه صرف اقتصادی عبور کنیم و به سمت «اقتصاد رابطه» و «اقتصاد اقامت» حرکت کنیم؛ مدلی که در آن، پیوند انسانی، تجربه زیسته، تعامل فرهنگی و ارتباط میان میزبان و میهمان، بخشی از ارزشآفرینی اقتصادی محسوب میشود.
حسینزاده با تاکید بر پیوند مستقیم بومگردی با انسجام اجتماعی اظهار داشت: در شرایط کنونی جامعه، اگر نتوانیم مناسبات اجتماعی را بهدرستی مدیریت کنیم، جامعه در معرض فرسایش اجتماعی قرار خواهد گرفت. از این منظر، بومگردیها تنها یک فعالیت گردشگری نیستند، بلکه ظرفیتی برای تقویت همبستگی اجتماعی، بازسازی اعتماد عمومی و افزایش تعلق اجتماعی بهشمار میآیند.
او در ادامه با نقد برخی رویکردهای رایج در حوزه محرومیتزدایی خاطرنشان کرد: تعریف ما از محرومیتزدایی در سالهای گذشته نیازمند بازنگری جدی است؛ چراکه پول و پروژه بهتنهایی محرومیت را از بین نمیبرد، بلکه آنچه میتواند مسیر توسعه را پایدار کند، توانمندسازی واقعی جوامع محلی و تقویت مشارکت مردمی است.
معاون توسعه روستایی و محرومیتزدایی رئیسجمهوری خطاب به فعالان حوزه بومگردی گفت: شما باید ظرفیتهای واقعی استانها و روستاهای خود را شناسایی، مستندسازی و به دولت معرفی کنید و در اجرای پروژهها، مردم محلی را بهعنوان بازیگران اصلی مشارکت دهید؛ زیرا توسعه پایدار بدون حضور و همراهی جامعه محلی امکانپذیر نیست.
حسینزاده همچنین با تاکید بر ضرورت حفظ اصالت فرهنگی روستاها اظهار کرد: روستا باید خود را روایت کند و نباید اجازه دهیم هویت روستایی به یک نمایش صرف فولکلوریک تقلیل پیدا کند. روایت اصیل زندگی، فرهنگ، آیینها و سبک زیست روستایی، مهمترین سرمایهای است که میتواند در فرآیند توسعه گردشگری حفظ و تقویت شود.
او در پایان با دعوت به بازتعریف مفهوم گردشگری در ایران گفت: گردشگری را باید از یک صنعت صرف، به یک مسئله اجتماعی و فرهنگی ارتقا دهیم؛ چراکه امروز کشور بیش از هر زمان دیگری به انسجام ملی، تقویت پیوندهای اجتماعی و بازسازی سرمایه اجتماعی نیاز دارد و گردشگری میتواند در تحقق این هدف، نقشی راهبردی ایفا کند.
