صدای اعتراض از جهان موسیقی؛
موزیسینهایی که به اسرائیل و آمریکا میتازند: جنگ را متوقف کنید!
کارشناسان حوزه فرهنگ معتقدند ورود موزیسینها به چنین بحرانهایی، تنها یک واکنش احساسی نیست، بلکه بازتاب نقش تاریخی موسیقی در اعتراض به جنگ و خشونت است؛ نقشی که از دوران جنگ ویتنام تا بحرانهای خاورمیانه، بارها خود را نشان داده است. این گزارش به موزیسینهایی میپردازد که سیاستهای آمریکایی صهیونی را به باد انتقاد گرفتهاند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، با تداوم حملات نظامی ارتش تروریست آمریکا و رژیم سفاک و غیرقانونی صهیونیست به خاک ایران و افزایش شهدای غیرنظامی، واکنشها تنها به عرصه سیاست و دیپلماسی محدود نمانده و جامعه هنری جهان نیز به این بحران ورود کرده است.
در روزهایی که تصاویر و اخبار مربوط به شهادت مردم عادی و تخریب زیرساختها منتشر میشود، شماری از موزیسینها و چهرههای موسیقی در نقاط مختلف جهان با انتشار بیانیه، پیامهای شبکههای اجتماعی و اجرای آثار ضدجنگ، این حملات را مورد انتقاد قرار دادهاند.
در میان این واکنشها، برخی هنرمندان مستقل و جریانهای موسیقی آلترناتیو و اعتراضی، حمله به ایران را «نقض آشکار حاکمیت ملی» و «تهدیدی علیه امنیت و صلح جهانی» توصیف کردهاند.
تعداد معدودی از موزیسینهای ایرانی خارج از کشور نیز با انتشار ویدئوها و اجراهای زنده، نسبت به پیامدهای این تجاوز ظالمانه هشدار داده و خواستار توقف فوری حملات به ایران شدهاند.
بخشی از این واکنشها در قالب کنسرتهای همبستگی، اجرای قطعات صلحطلبانه و بازنشر آثار نمادین ضدجنگ بروز یافته است؛ آثاری که با تکیه بر زبان جهانی موسیقی، بیش از هر بیانیه سیاسی توانستهاند جنایتهای رخ داده ازسوی تروریستهای آمریکاییـ صهیونیستی را به مخاطبان منتقل کنند.
نکته قابل توجه، حضور هنرمندان موسیقی از ژانرهای مختلف در این موج اعتراضی است؛ از خوانندگان پاپ و راک گرفته تا آهنگسازان موسیقی کلاسیک و الکترونیک که در پیامهای خود، نسبت به تداوم جنگ و فرسایشی شدن آن هشدار دادهاند. بسیاری از آنان، کشتار مردم، کودکان و زنان، آسیب زدن به دانشگاهها و مراکز آموزشی و فرهنگی را از جنبههای جنایت جنگی برشمردند؛ موضوعی که پس از انتشار گزارشهای مربوط به تجاوز به یک مدرسه دخترانه، شدت بیشتری گرفت.
کارشناسان حوزه فرهنگ معتقدند ورود موزیسینها به چنین بحرانهایی، تنها یک واکنش احساسی نیست، بلکه بازتاب نقش تاریخی موسیقی در اعتراض به جنگ و خشونت است؛ نقشی که از دوران جنگ ویتنام تا بحرانهای خاورمیانه، بارها خود را نشان داده است. موسیقی در این بزنگاهها، نه فقط هنر، بلکه رسانهای برای ثبت حافظه جمعی و مقاومت مدنی محسوب میشود.
در میان چهرههای موسیقی، نامهایی چون بروس اسپرینگستین، بیلی آیلیش و بد بانی در کنار دیگر هنرمندان معترض دیده میشود؛ هنرمندانی که نسبت به گسترش جنگ و تبعات انسانی آن هشدار دادهاند.
بروس اسپرینگستین/ Bruce Springsteen
بروس اسپرینگستین خوانندهای است که بارها مواضع ضدجنگ و انتقادش از سیاستهای مداخلهجویانه آمریکا را در رسانههای جریان اصلی ثابت کرده است. او اخیرا نیز در پوششهای مرتبط، انتقاد خود را نسبت به حمله آمریکا و اسرائیل را اعلام نموده است.
مهمترین نقلقول مستقیم او در کنسرت افتتاحیه تور ۲۰۲۶ ، با اشاره مستقیم به جنگ ایران، این است که گفته: «ما جان زنان و مردان را در یک جنگ غیرقانونی و خلاف قانون اساسی، به خطر انداختهایم!»
اسپرینگستین در همان اجرا، فضای سیاسی آمریکا را هم به شدت نقد کرده و گفته است: «ما آمریکاییها در روزگار بسیار تاریکی زندگی میکنیم.»
راجر واترز/ Roger Waters
راجر واترز از قدیمیترین صداهای موسیقی ضدجنگ در جهان است و در رابطه با موضوعات خاورمیانه نیز بارها موضع گرفته است. او یکی از مخالفان سرسخت اسرائیل و حمله آنها به فلسطین و غزه است و طی این سالها، نظرات خود را بارها به صورت عمومی در کنسرتهایش اعلام کرده است.
مواضع عمومی راجر واترز علیه جنگ و مداخله خارجی کاملاً مستند است. او جملهای بسیار صریح در نقد خشونت و سرکوب گفته است: «یک سوی ماجرا ستمدیده است و سوی دیگر ستمگر.»
او اخیرا در ویدئویی گفته است: «من از حمله نظامی به ایران حمایت نمیکنم.»
تام یورک/ Thom Yorke
تام یورک در بیانیههای ثبتشده، صریحاً از نتانیاهو و ترامپ اعلام برائت کرده و بر «انسانیت محوری» و عبور هنر از مرزهای جنگ تأکید کرده است. او در بخشی از بیانیه اعتراضی خود نسبت به جنگ نوشته است: «ما به همان اندازه که از ترامپ حمایت نمیکنیم، حامی نتانیاهو هم نیستیم!»
این نقل قول یکی از مهمترین جملات او در پاسخ به فشارها درباره اجرای موسیقی در اسرائیل است.
او همچنین، در موضعی تازهتر نیز تأکید کرده که «افراطگرایان باید متوقف شوند.»
وی درباره برگزاری کنسرت در اسرائیل نیز گفته: «اصلاً نه؛ حتی نمیخواهم پنجهزار مایل به حکومت نتانیاهو نزدیک باشم.»
یورک در آخرین اظهاراتش گفته: «مانند همه، اخبار، ایران را با دقت دنبال میکنم و از اتفاقات رخ داده بسیار متاسفم.»
برایان اِنو/ Brian Eno
برایان اِنو از چهرههای شناختهشده موسیقی اعتراضی است که در سالهای اخیر بارها بیانیههای ضدجنگ امضا کرده و علیه حملات نظامی در خاورمیانه موضع گرفته است. او یکی از مخالفان سیاستهای ترامپ و حملات گسترده به ایران است.
از برایان اِنو جملههای ضدجنگ و انسانگرایانه فراوانی ثبت شده که بر امید به جهانی انسانیتر تاکید دارند. او بارها از آتشبس، پایان محاصره غزه، و مخالفت با جنایات جنگی حمایت کرده و حتی در سال ۲۰۲۵، شرکتهای فناوری همکار با ارتش اسرائیل را متهم به همدستی در جنایت جنگی کرد.
این استمرار موضع باعث میشود نقل قول اخیرش درباره ایران بخشی از یک سنت فکری ریشهدار ضدجنگ به نظر برسد، نه یک واکنش مقطعی.
این آهنگساز بریتانیایی، در واکنش به حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران گفت: «این جنگها هیچ ربطی به دفاع از دموکراسی ندارند.»
او تأکید کرد که این درگیریها برای آمریکا بیش از هرچیزی برای دست یافتن به نفت است.
گروه Massive Attack
این گروه که عنوانش به حمله گسترده معنا میشود، تقریباً در تمام بحرانهای جنگی اخیر موضعگیری ضدجنگ داشته و در فضای رسانهای مربوط به حملات خاورمیانه از نامهای ثابت است. اعضای این گروه موسیقایی به تازگی حملات گسترده آمریکا و اسرائیل به ایران را محکوم کردهاند.
این گروه، به صورت مکرر و موثق درباره اعتراض به خشونت، جنگ، اشغال و نسلکشی در منطقه مواضع عمومی داشته است.
اعضای این گروه پیشتر درباره حملات اسرائیل به غزه نیز بیانیهای منتشر کرده بودند. آنها در اعلامیهای که در حسابهای رسمی خود منتشر کردند، نوشتهاند: «صحنهها در غزه فراتر از توصیف هستند… ما به عنوان هنرمندانی که انتخاب کردهایم از جایگاه عمومیمان استفاده کنیم، علیه نسلکشی که در آنجا رخ میدهد موضع میگیریم…»
در همان بیانیه مشترک با برایان اِنو و دیگر هنرمندان آمده است: «ما نمیتوانیم کنار بایستیم و اجازه دهیم دیگر هنرمندان به خاطر حرف زدن تهدید به سکوت یا فسخ قراردادهایشان شوند…»
این جمله نشان میدهد که آنان نه تنها علیه جنگ موضع دارند، بلکه از هنرمندان حمایت میکنند تا بدون ترس از سانسور یا فشار بتوانند دیدگاههایشان را مطرح کنند.
آنی دیفرانکو/ Ani DiFranco
آنی دیفرانکو؛ از خوانندگان شاخص موسیقی اعتراضی آمریکاست و مواضع ضد مداخله نظامیاش سابقه طولانی دارد. او مخالف ترامپ و اسرائیل و جنگطلبیهای آنهاست. دیفرانکو جنگ نابرابر علیه کشورمان را محکوم کرده است.
او درباره مسئولیت اجتماعی و جهان، گفته: «جهان به ما بدهکار نیست؛ این ما هستیم که به جهان بدهکاریم.»
سرژ تانکیان/ Serj Tankian
سرژ تانکیان، خواننده ارمنی تبار، در نقد جنگ، مداخله نظامی و بیعدالتی جهانی سابقهای طولانی دارد. این روحیه باعث شده مواضعش در این فضا، با حملات آمریکایی صهیونی بار دیگر مورد توجه قرار گیرد.او در یکی از گفتگوهایی که با رسانهها داشته، بیان کرده: «ما در جهانی عادلانه زندگی نمیکنیم.»
این موزیسین جنگ را عامل بیعدالتیهای بشری دانسته است؛ جملهای که در فضای حملات اخیر به ایران، بار دیگر در میان کاربران و فعالان ضدجنگ بازنشر شده است.
برایان می/ Brian May
برایان می سابقه اظهارنظر درباره موضوعات اجتماعی، نگرانی از وضعیت جهانی و ایمنی مردم دارد. او در مصاحبه جدید خود، درباره فضای جنگی فعلی گفته: «در حال حاضر آمریکا جای خطرناکی است.»
برایان می در موجهای مختلف حمایت از صلح و مخالفت با جنگ حضور داشته و تلاش دارد با زبان موسیقی صدای صلح جهانی را به گوش مردم برساند.
پیتر گابریل/ Peter Gabriel
پیتر گابریل سابقهای روشن در فعالیتهای حقوق بشری و مخالفت با خشونتهای نظامی دارد. او البته در منابع رسمی درباره حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به ایران اظهارنظر مستقیم صریحی منتشر نکرده، اما او در سالهای اخیر و گذشته بیانیهها و جملاتی مرتبط با صلح، حقوق بشر و مخالفت با خشونت جهانی داشتهاست.
گابریل در سالهای گذشته منتقد جنگهای مداخلهجویانه و بیعدالتی بوده است؛ یکی از مواضعش در مصاحبههای قدیمیتر چنین است: «در اولویت قرار دادن منافع نفتی بر جان انسانها شوکه کننده است. جنگ همیشه وحشتناک است، اما جنگ ناموجه را باید وقیحانهتر دانست.»
او همچنین بارها درباره نقش موسیقی در جهان صحبتهایی کرده و بیان کرده: «موسیقی زبان جهانی است؛ مردم را با هم آشتی میدهد و نشان دهنده این است که نژادپرستی تا چه حد احمقانه است.»
بیورک/ Björk
موضعگیریهای او بیشتر در قالب حمایت از صلح و مخالفت با جنگهای منطقهای مطرح شده است. او پیشتر، درباره وقایع مرتبط با خاورمیانه به ویژه حمایت از فلسطین و مخالفت با سیاستهای اسرائیل پیرامون جنگ غزه، بیانیه و واکنشهایی داشته و به حملات اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران انتقادهایی داشته.
بیورک در یک گفتگوی تفصیلی گفته بود: «وقتی اخبار را میبینم و میبینم مردم گرسنهاند، گریه میکنم؛ واقعاً آشفته میشوم. تلاش میکنی فکر کنی چطور میتوانی از این تار عنکبوت مشکلات و بوروکراسی بیرون بیایی! واقعاً چهطور میشود تغییری ایجاد کرد.»
در سالهای اخیر بژورک به جز انتقاد از حمله اسرائیل غاصب به غزه در سال ۲۰۲۳، در سپتامبر ۲۰۲۵ در چارچوب کمپین «No Music For Genocide» موسیقی خود را از پلتفرمهای موسیقی در اسرائیل حذف کرد تا اعتراضش را نسبت به وضعیت حقوق بشر و جنگ نشان دهد.
او همچنین از یک دوست موسیقیدان ایسلندی که در یک عملیات دریایی توسط نیروهای اسرائیل بازداشت شد، حمایت کرد و خواستار آزادی او شد. او در دسامبر ۲۰۲۵، خواستار خروج ایسلند از مسابقات یوروویژن شد تا همبستگیاش با کمپینهای ضدجنگ را نشان دهد.
در نهایت، آنچه بیش از هر تحلیل سیاسی و نظامی برجسته میشود، هزینه انسانی جنگ است؛ جایی که مردم عادی، کودکان، خانوادهها و زیرساختهای فرهنگی و اجتماعی نخستین قربانیان تجاوز و زیادهخواهیهای متجاوزان میشوند. در چنین بزنگاهی، فعالیت مدنی موزیسینها و هنرمندان بینالمللی اهمیتی دوچندان پیدا میکند؛ چراکه آنان با بهرهگیری از زبان فراگیر هنر و موسیقی، میتوانند فراتر از مرزهای جغرافیایی و سیاسی، پیام صلح، همدلی و دفاع از کرامت انسانی را به افکار عمومی جهان منتقل کنند. صدای این هنرمندان، نه فقط بازتاب یک اعتراض فرهنگی، بلکه نشانهای از بیداری وجدان جهانی در برابر ویرانی و خونریزی است؛ پیامی که میتواند جامعه جهانی را بیش از پیش متوجه ضرورت پایان بخشیدن به تجاوزکاری کند.
