از احیای یک تعاونی تا رؤیای نساجی؛ آیا پنبه زریندشت موتور توسعه جنوب فارس میشود؟
فتحی معتقد است که شفافسازی وضعیت مالی، گفتوگو با سهامداران و پیگیری مستمر مطالبات، زمینه خروج تدریجی این تعاونی از شرایط بحرانی را فراهم کرد و امروز نتیجه آن را میتوان در همراهی اعضا و آغاز طرحهای جدید مشاهده کرد.
به گزارش ایلنا، کلنگ ساختمان اداری تعاونی کشتکاران پنبه زریندشت، دیروز در حالی به زمین زده شد که بیش از آنکه یک پروژه عمرانی باشد، نمادی از احیای نهادی است که از دل بدهیها و رکود دوباره برخاسته است. حال این پرسش مطرح میشود که آیا این شهرستان میتواند از خامفروشی عبور کرده و به حلقههای سودآور زنجیره ارزش پنبه وارد شود یا همچنان تولیدکننده ماده اولیه برای صنایع و اقتصاد دیگر مناطق باقی خواهد ماند؟
*فراتر از یک پروژه عمرانی*
روز گذشته سی ام خرداد ماه، عملیات اجرایی ساختمان اداری شرکت تعاونی کشتکاران پنبه زرین دشت با زیربنای ۴۲۲ مترمربع آغاز شد؛ ساختمانی که قرار است به مرکز خدماترسانی و پیگیری امور جمعیت یکهزار و ۶۲۶ نفری سهامدارانی تبدیل شود که سالانه نزدیک به ۲۰ هزار تن وش پنبه تولید می کنند. با این حال اهمیت این پروژه بیش از ابعاد فیزیکی آن، به مسیری بازمیگردد که این تعاونی برای رسیدن به این نقطه پشت سر گذاشته است.
* از بدهیهای سنگین تا بازگشت اعتماد سهامداران*
حمزه فتحی، رئیس هیأتمدیره تعاونی کشتکاران پنبهکاران زریندشت، در این مراسم با اشاره به وضعیت گذشته این تعاونی گفت: «زمانی که مدیریت فعلی، مسئولیت را برعهده گرفت، مجموعه با بیش از ۱۳ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان بدهی و حجم قابل توجهی از مطالبات معوق روبهرو بود.»
وی افزود: مهمترین اقدام در آن مقطع نه اجرای پروژههای جدید، بلکه بازگرداندن اعتماد اعضا و طلبکاران بود؛ اعتمادی که در سالهای دشوار فعالیت تعاونی، آسیب دیده بود.
فتحی معتقد است که شفافسازی وضعیت مالی، گفتوگو با سهامداران و پیگیری مستمر مطالبات، زمینه خروج تدریجی این تعاونی از شرایط بحرانی را فراهم کرد و امروز نتیجه آن را میتوان در همراهی اعضا و آغاز طرحهای جدید مشاهده کرد.
*حرکت به سوی صنایع تبدیلی و تکمیل زنجیره تولید*
فتحی با اشاره به برنامههای توسعهای تعاونی کشتکاران پنبهکاران زریندشت گفت: «در کنار تولید پنبه، توسعه کشت کلزا و دریافت مجوز کارگزاری این محصول در قطب جنوب فارس را دنبال میکنیم تا دامنه فعالیتهای تعاونی از تولید صرف فراتر رفته و به سمت تکمیل زنجیره ارزش حرکت کند.»
وی افزود: «احداث کارخانه فرآوری و تولید روغن از دانه کلزا و تخم پنبه نیز از جمله طرحهای پیشبینیشده است که با اجرایی شدن آن، علاوه بر ایجاد فرصتهای شغلی برای جوانان شهرستان، امکان استفاده بهینهتر از ظرفیتهای موجود فراهم شده و زمان توقف و غیرفعال ماندن خطوط تولید کاهش مییابد.»
رئیس هیأتمدیره تعاونی کشتکاران پنبهکاران زریندشت همچنین از پیگیری مجوز تولید خوراک دام خبر داد و اظهار کرد: «این طرح نیز با هدف تکمیل چرخه تولید، افزایش بهرهوری اقتصادی و ایجاد اشتغال پایدار در منطقه در حال پیگیری است و میتواند نقش مؤثری در کاهش زمان خواب کارخانه و افزایش ارزش افزوده محصولات کشاورزی شهرستان داشته باشد.»
*تشکلها؛ حلقه گمشده توسعه کشاورزی*
در این مراسم، معاون توسعه تشکلهای سازمان تعاون روستایی فارس نیز بر نقش تشکلها در اتصال تولیدکننده به بازار تأکید کرد؛ موضوعی که در ادبیات توسعه روستایی یکی از مهمترین پیششرطهای موفقیت بخش کشاورزی محسوب میشود.
حمید احمدی با اشاره به سابقه فعالیت تعاونی پنبهکاران زریندشت که از سال ۱۳۸۹ آغاز شده، این مجموعه را نمونهای از ظرفیتهای بخش کشاورزی برای سازماندهی تولیدکنندگان دانست.
وی با تأکید بر نقش تشکلهای کشاورزی در توسعه اقتصادی گفت که تعاونیها میتوانند فراتر از تأمین نهاده یا خرید محصول عمل کرده و به بازیگران مؤثر زنجیره تولید و بازار تبدیل شوند.
معاون توسعه تشکلهای تعاونی روستایی استان فارس تصریح کرد: واقعیت آن است که بسیاری از مشکلات کشاورزی ایران نه در مزرعه، بلکه پس از برداشت محصول آغاز میشود؛ جایی که نبود ساختارهای منسجم، ضعف بازاریابی، پراکندگی تولیدکنندگان و محدودیت دسترسی به بازارهای هدف، بخش مهمی از سود تولید را از دسترس کشاورزان خارج میکند.
معاون توسعه تشکل های تعاونی روستایی استان فارس تاکید کرد: در چنین شرایطی، تشکلهای کشاورزی میتوانند حلقه اتصال تولیدکننده به بازار باشند؛ حلقهای که اگر تقویت شود، امکان افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و خلق ارزش افزوده را فراهم خواهد کرد.
*پنبه؛ مزیتی که هنوز به ثروت پایدار تبدیل نشده است*
وی در بخش دیگری از سخنان خود به ظرفیت زریندشت در تولید پنبه و دانههای روغنی اشاره کرد و بر ضرورت حرکت به سمت ایجاد ارزش افزوده تأکید و بیان داشت: با وجود سابقه طولانی تولید پنبه در زرین دشت، این منطقه، هنوز نتوانسته تمامی ظرفیت اقتصادی خود را آشکار کند. بخش قابل توجهی از ارزش محصول پنبه در مراحل بعد از تولید نهفته است ؛ مراحلی که نیازمند سرمایهگذاری در صنایع فرآوری و تبدیلی است.
به اعتقاد وی؛ تا زمانی که محصولات کشاورزی به شکل خام از منطقه خارج شوند، سهم اصلی سود و اشتغال نصیب بخشهای دیگر خواهد شد و مناطق تولیدکننده از منافع واقعی زنجیره تولید بیبهره میمانند.
*توسعهای که از زنجیره ارزش میگذرد*
در ادامه صفدر مَنشی، فرماندار زریندشت نیز با اشاره به ظرفیتهای کشاورزی شهرستان، بر لزوم استفاده بهتر از این مزیتها تأکید کرد.
وی گفت: «زریندشت با وجود خسارتهای ناشی از خشکسالی همچنان از ظرفیتهای قابل توجهی در بخش کشاورزی برخوردار است و تولید پنبه میتواند زمینه توسعه صنایع نساجی و صنایع تبدیلی را در منطقه فراهم کند.»
این گفته های رییس شورای کشاورزی شهرستان زرین دشت در واقع اشاره به یکی از مهمترین حلقههای مفقوده اقتصاد کشاورزی در بسیاری از مناطق کشور نظیر زرین دشت دارد؛ حلقهای که میان تولید محصول و خلق ثروت قرار گرفته است.
منشی معتقد است؛ تجربه مناطق موفق نشان میدهد ارزش اقتصادی پنبه تنها در مزرعه خلق نمیشود. از پنبهپاککنی و تولید الیاف گرفته تا صنایع نساجی، پوشاک و حتی صادرات محصولات نهایی، هر حلقه از این زنجیره میتواند اشتغال پایدار و درآمد بیشتری برای منطقه ایجاد کند.
*تشکلهای کشاورزی؛ ظرفیتی که کمتر دیده شده است*
با این حال، آنچه در این مراسم بیش از هر چیز به چشم میآمد، تلاش برای تغییر نگاه از «تولید صرف» به «تولید همراه با ارزش افزوده» بود؛ نگاهی که اگر به سرمایهگذاری در صنایع وابسته و تکمیل زنجیره تولید منجر شود، میتواند پنبه را بار دیگر به یکی از پیشرانهای توسعه اقتصادی زریندشت تبدیل کند.
شاید به همین دلیل باشد که کلنگ این ساختمان، بیش از آنکه آغاز ساخت یک بنا باشد، نشانه آغاز مسیری تازه است؛ مسیری که موفقیت آن نه با تعداد اتاقهای یک ساختمان، بلکه با میزان تأثیر آن بر زندگی کشاورزان، اشتغال جوانان و رونق اقتصاد محلی سنجیده خواهد شد.
البته مسیر پیشرو همچنان با چالشهایی چون خشکسالی، محدودیت منابع آب، نوسانات بازار و افزایش هزینههای تولید همراه خواهد بود؛ چالشهایی که تنها با ساخت یک ساختمان برطرف نمیشوند.
خبرنگار:آمنه سپهر
