اعلام جدیدترین آمار اعتیاد در کشور؛ هشدار درباره ورود سریع مواد مخدر جدید با ترکیبات ناشناخته

سلیمان عباسی، مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا در تحلیل وضعیت اعتیاد در کشور گفت: سه علت اصلی برای بروز و گسترش اعتیاد وجود دارد. نخست، عوامل اجتماعی و فردی مانند فقر فرهنگی، فقر اقتصادی، بیکاری، مشکلات خانوادگی و اختلالات روانی و روحی. دوم، سود سرشاری که قاچاقچیان مواد مخدر بدون توجه به عوارض و پیامدهای آن به دست می‌آورند؛ عوارضی که گاه برای خود آنان نیز مجازات‌هایی مانند حبس، اعدام یا سایر تنبیهات قانونی به همراه دارد. سوم، نقش بیگانگان در ورود این مواد به کشور است که با هدف تخریب نسل آینده، به‌ویژه جوانان، و قرار دادن آنان تحت نفوذ خود انجام می‌شود.

وی افزود: علاوه بر عوامل پیشین، موضوع دیگری نیز مطرح است. متأسفانه اعتیاد حتی در میان افراد تحصیل‌کرده، دارای پست و مقام یا جایگاه اجتماعی و کسانی که از وضعیت اقتصادی مناسبی برخوردارند نیز مشاهده می‌شود. این افراد گاه به‌صورت تفننی مصرف می‌کنند، اما اعتیاد در میان آنان نیز وجود دارد. با توجه به کمبود مواد سنتی و کشت‌شده، قاچاقچیان و تولیدکنندگان مواد مخدر به سمت تولید و توزیع مواد صنعتی روی آورده‌اند. این مواد صنعتی در جهان نام‌های بسیار گوناگونی دارند که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره خواهد شد.

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر توضیح داد: برای نمونه می‌توان به مت‌آمفتامین، آمفتامین، کاتینون‌ها و مشتقات آن‌ها اشاره کرد. همچنین نام‌هایی مانند فلاکا، زایلازین، میتازین، کانابیس، حشیش، گل، کتکت و کمیکال در بازار رواج دارند. برخی از این نام‌ها جنبه بین‌المللی دارند و برخی دیگر نام‌های محلی یا خیابانی هستند که با عناوینی مانند غبار میمون یا کروکودیل عرضه می‌شوند. بر اساس گزارش‌ها، تنها از خانواده کاتینون‌ها حدود ۱۷۸ نوع ترکیب مختلف در جهان شناسایی شده است که میزان شیوع و مصرف هر یک در کشورهای مختلف متفاوت است.

روزبه‌روز بر تنوع  مواد مخدر  افزوده می‌شود

به گفته وی، این مواد صنعتی جدید که روزبه‌روز بر تنوع و تولید آن‌ها افزوده می‌شود، بر اساس ذائقه و سلیقه مصرف‌کنندگان ساخته می‌شوند. در نتیجه، جوانان ممکن است به مواد گوناگونی با نام‌های محلی، منطقه‌ای یا شیمیایی دسترسی پیدا کنند. نام‌هایی مانند غبار میمون، کروکودیل، کیت، کمیکال، کانابیس، حشیش، گل، قرص کا، فلاکا، میتازین، زایلازین، مت‌آمفتامین (شیشه)، آمفتامین و انواع کاتینون‌ها تنها بخشی از صدها نامی هستند که در سراسر جهان برای این مواد به کار می‌رود.

عباسی با بیان اینکه قرص کا در حال حاضر یکی از خطرناک‌ترین انواع مواد شناخته‌شده در سطح جهان به شمار می‌رود، گفت: فراوان‌ترین این مواد، کاتینون‌ها هستند. این ترکیبات به دلیل شباهت اثراتشان با مواد سنتی قدیمی، تمایل مصرف‌کنندگان را به خود افزایش داده‌اند. با این حال، هنوز پروتکل درمانی مؤثری برای کاتینون‌ها در سطح جهان تدوین نشده است؛ زیرا سرعت تولید و عرضه مواد جدید با نام‌ها و ترکیبات متفاوت بسیار بالاست، به‌گونه‌ای که پیش از یافتن راهکار درمانی مناسب، مواد جدیدی وارد بازار می‌شوند. بنابراین مواد صنعتی در حال حاضر از خطرناک‌ترین انواع مواد مخدر به شمار می‌روند.

هنوز آمار دقیقی   از شیوع  مواد صنعتی  جدید در کشور نداریم

وی با اشاره به اینکه در ایران هنوز آمار دقیق و رسمی از شیوع این مواد صنعتی، از جمله کمیکال و سایر روان‌گردان‌ها در دسترس نیست، تصریح کرد: این مواد با نام‌های گوناگون و گاه عجیب در جوامع مختلف جهان رواج دارند و اشاره به حدود ۱۷۸ نوع از خانواده کاتینون‌ها نیز در همین راستاست. البته هنوز به‌طور قطعی اثبات نشده که همه این انواع در ایران وجود داشته باشند. با این حال، آموزش و آگاهی‌رسانی به جوانان ضروری است تا در برابر هرگونه عرضه مواد صنعتی، به‌ویژه در میان نسل جوان، هوشیار باشند و از مصرف آن‌ها خودداری کنند.

عباسی با بیان اینکه تعداد معتادان در کشور ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر است، ادامه داد: گاهی این مواد با ادعاهای فریبنده‌ای مانند اعتیادآور نیست، مشکل خاصی ایجاد نمی‌کند، آرامش‌بخش است، فشار روانی را کاهش می‌دهد، به کاهش وزن کمک می‌کند، حافظه را تقویت می‌کند یا انرژی‌زا است و برای شب‌های امتحان مناسب است به جوانان معرفی می‌شوند. مصرف‌کننده پس از مدتی دچار وابستگی می‌شود و این وابستگی می‌تواند به عوارض خطرناک و بحران‌های جدی منجر شود، به‌ویژه زمانی که این مواد با الکل، دخانیات یا سایر مواد ترکیب شوند.

وی با بیان اینکه در نسل کنونی، حشیش و گل پرمصرف‌ترین مواد مخدر در ایران به شمار می‌روند، گفت: یکی از دلایل اصلی این موضوع، نقش سیگار به عنوان دریچه ورود به اعتیاد است. بسیاری از افراد هنگام مصرف سیگار، به دنبال حس آرامش یا درمان نیستند، بلکه از ظاهر و ژست آن لذت می‌برند. سیگار برای برخی افراد نمادی از کلاس، جایگاه اجتماعی یا سبک زندگی خاص تلقی می‌شود، به‌ویژه زمانی که این رفتار در میان هنرمندان و افراد شناخته‌شده مشاهده می‌شود.

عادی‌سازی مصرف سیگار در جامعه

مدیرکل درمان ستاد مبارزه با مواد مخدر درباره عادی‌سازی مصرف سیگار در جامعه خاطرنشان کرد: برخی افراد تصور می‌کنند سیگار حس خاصی به فرد می‌دهد و جوانان با الگوبرداری از هنرمندان و بازیگران به تقلید از این رفتار روی می‌آورند. این در حالی است که سیگار به‌تدریج حساسیت خانواده‌ها را نسبت به مصرف آن کاهش می‌دهد و زمانی که به امری عادی تبدیل شود، راه برای ورود به اعتیاد هموارتر می‌شود.

وی ادامه داد: نکته دیگر آن است که با عادی شدن حس ژست و کلاس سیگار، حساسیت ذهنی نسبت به آن کاهش می‌یابد و در نتیجه، تنوع مصرف افزایش پیدا می‌کند. خطرناک‌ترین جنبه این موضوع آن است که در سیگارهای ظاهراً عادی، مواد روان‌گردان جاسازی می‌شود. در حالی که مصرف مواد سنتی مانند تریاک یا هروئین تزریقی نیازمند ابزار خاص است، سیگار به دلیل ظاهر عادی خود، مسیر آسان‌تر و پنهان‌تری برای انتقال مواد فراهم می‌کند.