فوتبال ایران کمبود قانون ندارد؛ مشکل، اجرای سلیقهای مقررات است
اظهارات تازه مهدی تاج درباره محدودیت اعضای نیمکت، جریمه کارتهای زرد و قرمز و برخورد با رفتارهای خارج از عرف، بار دیگر بحث انضباط در فوتبال ایران را مطرح کرده است. با این حال، مسئله اصلی فوتبال ایران کمبود بخشنامه نیست؛ مشکل، اجرا نشدن قوانین موجود و نبود بازدارندگی در برخورد با متخلفان است.
به گزارش ایلنا، رئیس فدراسیون فوتبال اعلام کرده است که از نیمفصل دوم، فقط سرمربی اجازه دارد از روی نیمکت بلند شود و سایر اعضای کادر فنی در صورت اعتراض یا رفتار مشابه، با کارت زرد داور مواجه خواهند شد.
همچنین قرار است میان جریمه کارت قرمز مستقیم و اخراج با دریافت دو کارت زرد تفاوت مالی وجود داشته باشد و برای اخراج مستقیم، جریمه سنگینتری در نظر گرفته شود.
این البته نخستینبار نیست که مسئولان فدراسیون از برخورد جدی با حاشیههای فوتبال صحبت میکنند. در سالهای گذشته نیز بارها وعده برخورد با مربیان، بازیکنان، مدیران و حتی تماشاگران مطرح شده، اما فاصله میان مواضع قاطعانه مسئولان و اتفاقات داخل زمین و اطراف آن همچنان زیاد است. به همین دلیل، شنیدن وعدههای تازه بهتنهایی نمیتواند امید چندانی به تغییر شرایط ایجاد کند.
وقتی مربی در جریان مسابقه به داور اعتراض میکند، اعضای نیمکت وارد زمین میشوند، بازیکنان به تصمیم داور هجوم میبرند و رفتارهای خارج از عرف به اتفاقی تکراری تبدیل میشود، انتظار میرود برخورد انضباطی بدون توجه به نام و جایگاه افراد و صرفاً براساس مقررات صورت بگیرد. نمیتوان هر بار از برخورد قاطع سخن گفت، اما در عمل به تذکرهای معمولی و محرومیتهایی بسنده کرد که نه بازدارنده هستند و نه مانع تکرار تخلف میشوند.
تغییر سیاست کمیته انضباطی در تعیین جریمهها نیز پرسشهایی به همراه دارد. در فوتبال ایران این تصور به وجود آمده که بخش مهمی از فعالیت این کمیته به صدور احکام مالی و جریمه باشگاهها و افراد محدود شده است. جریمههایی که پرداخت میشوند، اما لزوماً تغییری در رفتار متخلفان ایجاد نمیکنند.
اگر قرار است کارت قرمز مستقیم هزینه بیشتری داشته باشد و اخراج با دو کارت زرد جریمه کمتری به همراه بیاورد، باید مشخص شود این سیاست چگونه به کاهش تخلفات کمک خواهد کرد. انضباط را نمیتوان صرفاً با افزایش یا کاهش ارقام جریمهها برقرار کرد.
اگر هر هفته تخلفی اتفاق بیفتد، حکمی صادر شود، باشگاهی جریمه مالی بپردازد و هفته بعد همان رفتار در ورزشگاهی دیگر تکرار شود، چه تفاوتی میان این چرخه و یک سازوکار درآمدزایی وجود دارد؟
وظیفه کمیته انضباطی صرفاً ثبت تخلف و صدور جریمه نیست. این کمیته باید با آرای عادلانه و بازدارنده، مانع تکرار رفتارهای خلاف مقررات شود.
فدراسیون فوتبال پیش از اعلام مقررات تازه و وعده برخوردهای جدی از نیمفصل دوم، باید درباره نحوه اجرای قوانین موجود کارنامه قابل دفاعی ارائه کند. فوتبال ایران به بخشنامههای بیشتر نیاز ندارد؛ آنچه کمبودش احساس میشود، ضمانت اجرایی، عدالت در صدور احکام و برخورد بدون تبعیض است.
در غیر این صورت، با نخستین جنجال بزرگ روی نیمکت یا اعتراض دستهجمعی بازیکنان به داور، دوباره همان وعدههای آشنا تکرار خواهد شد؛ وعدههایی که روی کاغذ قاطع به نظر میرسند، اما در زمین مسابقه چندان جدی گرفته نمیشوند.