چهار میدان بدون مدال و پرسش‌هایی که بی‌پاسخ مانده‌اند
چه بر سر ققنوس تکواندو آمده است
ناهید کیانی در بازگشت به پاریس، حتی سایه‌ای از ستاره‌ای نبود که دو سال قبل با جنگندگی و نمایش‌های درخشان خود به نقره المپیک رسید. چهارمین ناکامی متوالی در رسیدن به مدال، حالا پرسش‌های جدی درباره شرایط فنی این قهرمان، فشار مسابقات، نحوه آماده‌سازی و عملکرد کادرفنی تیم ملی ایجاد کرده است. پرسش‌هایی که پاسخ آنها را باید پیش از هر چیز از مسئولان فدراسیون تکواندو خواست؛ نه ورزشکاری که یکی از ارزشمندترین مدال‌های تاریخ ورزش زنان ایران را به دست آورده است.
به گزارش ایلنا، ناهید کیانی بار دیگر دست خالی از شیاپ‌چانگ خارج شد. قهرمان جهان و نایب‌قهرمان المپیک پاریس که زمانی جنگندگی و بازگشت‌های تماشایی‌اش به مسابقات دشوار، او را به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های تکواندوی جهان تبدیل کرده بود، حالا برای چهارمین تورنمنت متوالی از رسیدن به سکو بازمانده است. اتفاقی که اگرچه به معنای پایان دوران قهرمانی او نیست، اما دیگر نمی‌توان آن را صرفاً یک شکست اتفاقی دانست.
کیانی در مرحله سوم گرندپری ۲۰۲۶ پاریس، ابتدا در وزن منهای ۵۷ کیلوگرم با نتیجه دو بر صفر مقابل کیم گاهیون از کره جنوبی به پیروزی رسید و سپس مانیسا رولینگ از فرانسه را دو بر یک شکست داد. دو پیروزی که این امید را ایجاد کرد شاید ستاره تکواندوی ایران پس از ناکامی‌های اخیر، بار دیگر به مسیر مدال‌آوری بازگردد.
اما این امید در مرحله یک‌چهارم نهایی از بین رفت. کیانی مقابل ماریا کلارا پاچکو از برزیل قرار گرفت و با نتایج هفت بر صفر و یازده بر دو، در دو راند متوالی شکست خورد؛ نتیجه‌ای که بیش از حذف از مسابقات، اختلاف عملکرد دو مبارز در آن لحظه را به نمایش گذاشت.
البته پاچکو حریفی معمولی نبود. تکواندوکار برزیلی که عنوان قهرمانی جهان در سال ۲۰۲۵ را در اختیار دارد، در پاریس نیز بدون واگذاری حتی یک راند قهرمان شد و سومین طلای متوالی خود در رقابت‌های گرندپری امسال را به دست آورد. شکست مقابل چنین حریفی به خودی خود نشانه بحران نیست؛ آنچه نگرانی ایجاد می‌کند، نحوه شکست کیانی و تکرار نتایج مشابه در مسابقات اخیر است.
از طلای آسیا تا چهار ناکامی متوالی؛ چه چیزی تغییر کرده است؟
برای بررسی دقیق شرایط کیانی باید به چند ماه قبل بازگشت. برخلاف این تصور که افت او بلافاصله پس از المپیک پاریس آغاز شده و بدون وقفه ادامه داشته، این تکواندوکار در سال ۲۰۲۶ نیز موفقیت‌های مهمی کسب کرده است.
کیانی در خردادماه با شکست مدینه میرابزالووا از ازبکستان، قهرمان آسیا شد. او همچنین در رقابت‌های آزاد چونچئون کره جنوبی به مدال نقره رسید و در جام ریاست فدراسیون جهانی در بخش آسیا نیز برنز گرفت.
بنابراین مسئله، از دست رفتن کامل توانایی‌های قهرمانی کیانی نیست؛ موضوع اصلی، افت محسوس نتایج او در چهار میدان اخیر است.
این روند از مسابقات آزاد جهانی زنان در چین آغاز شد؛ جایی که کیانی مقابل مکیلا گرینوود از آمریکا در دو راند شکست خورد و خیلی زود حذف شد. در گرندپری موجو کره جنوبی نیز پس از پیروزی مقابل نیکول لیسوفسکا از لهستان، در مرحله یک‌هشتم نهایی برابر امینه دهاوی از مراکش شکست خورد.
سومین ناکامی در بازی‌های آسیایی ناگویا رقم خورد؛ مسابقاتی که انتظار می‌رفت کیانی یکی از بخت‌های جدی کسب مدال برای کاروان ایران باشد، اما پس از شکست نماینده قزاقستان، مقابل لین وی‌چون از چین‌تایپه دو بر یک شکست خورد و از صعود به نیمه‌نهایی بازماند.
نکته قابل تأمل اینکه همین حریف چین‌تایپه‌ای چند ماه قبل در نیمه‌نهایی مسابقات قهرمانی آسیا با نتیجه دو بر صفر مغلوب کیانی شده بود. تغییر نتیجه این دو رویارویی در فاصله‌ای نسبتاً کوتاه، ضرورت بررسی وضعیت فنی و آمادگی نماینده ایران را بیشتر می‌کند.
حذف از گرندپری پاریس نیز چهارمین مسابقه پیاپی بدون مدال را برای کیانی رقم زد؛ آماری که برای ورزشکاری با سابقه قهرمانی جهان، نقره المپیک و چندین مدال معتبر بین‌المللی، نمی‌تواند از نگاه کارشناسان و مسئولان فدراسیون دور بماند.
ستاره‌ای که فرصت نفس کشیدن ندارد؟
یکی از مهم‌ترین فرضیه‌ها درباره نتایج اخیر کیانی، تراکم مسابقات و سفرهای متوالی است.
این تکواندوکار طی هفته‌های گذشته از مسابقات چین راهی کره جنوبی شد، سپس در بازی‌های آسیایی ژاپن حضور پیدا کرد و فاصله کوتاهی بعد از پایان آن رقابت‌ها، برای شرکت در گرندپری به فرانسه رفت.
برنامه‌ای که در آن فاصله میان رقابت‌های مهم بسیار محدود بوده و فرصت لازم برای بازسازی جسمانی و آماده‌سازی اختصاصی باید با دقت مدیریت می‌شده است.
البته حضور مستمر در مسابقات بین‌المللی یکی از الزامات تکواندوی حرفه‌ای است. ورزشکاران برای حفظ جایگاه خود در رنکینگ جهانی و مسیر کسب سهمیه المپیک، به امتیازات این رقابت‌ها نیاز دارند. با این حال، ضرورت کسب امتیاز نباید
باعث شود تعادل میان تمرین، مسابقه و ریکاوری نادیده گرفته شود.
اینجاست که باید از کادرفنی پرسید آیا برنامه مسابقات کیانی بر اساس ارزیابی فردی از شرایط بدنی و آمادگی او تنظیم شده است؟ آیا پس از ناکامی در چین و کره جنوبی، بازنگری مشخصی در روند آماده‌سازی انجام شد؟ فاصله کوتاه میان ناگویا و پاریس تا چه اندازه برای بازگشت به شرایط مطلوب کافی بود؟
بدون دسترسی به گزارش‌های پزشکی، داده‌های تمرینی و ارزیابی‌های تخصصی نمی‌توان خستگی را علت قطعی افت کیانی دانست، اما تراکم مسابقات موضوعی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.
موضوع حتی فراتر از نتیجه گرفتن یا نگرفتن است. در صورت ناکافی بودن زمان بازیابی، تداوم فشار تمرینی و مسابقه‌ای می‌تواند احتمال آسیب‌دیدگی را افزایش دهد؛ خطری که مدیریت آن برای ورزشکاری با جایگاه کیانی باید از اولویت‌های فدراسیون باشد.
حفظ چنین سرمایه‌ای تنها با اعزام به مسابقات بیشتر اتفاق نمی‌افتد. گاهی تصمیم درست، کاهش فشار، اصلاح برنامه تمرینی و فراهم کردن فرصتی برای بازسازی است.
بازیکن بزرگ، مربی بزرگ می‌خواهد
در کنار مسائل مربوط به آمادگی بدنی، موضوع هدایت فنی و ارتباط میان ورزشکار و مربی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد.
کیانی در دوران همکاری با مینو مداح به موفقیت‌های تاریخی رسید و مدال نقره المپیک پاریس، نقطه اوج این همکاری بود. پس از تغییرات کادرفنی تیم ملی زنان و حضور مهروز ساعی در رأس این تیم، بحث درباره تأثیر این جابه‌جایی بر عملکرد ستاره‌های تکواندوی ایران بارها مطرح شده است.
البته نمی‌توان تمام نتایج اخیر کیانی را به تغییر سرمربی نسبت داد. او در دوره جدید نیز موفق به کسب طلای قهرمانی آسیا شده و همین مسئله نشان می‌دهد بررسی عملکرد کادرفنی باید بر اساس مجموعه نتایج و شواهد فنی صورت بگیرد.
با این حال، موفقیت مقطعی نمی‌تواند پرسش‌های مربوط به چهار تورنمنت اخیر را بی‌اعتبار کند.
نکته مهم این است که هدایت ورزشکاری در سطح ناهید کیانی، تنها به طراحی تمرین و ارائه دستورهای تاکتیکی محدود نمی‌شود. یک قهرمان بین‌المللی به مربی‌ای نیاز دارد که علاوه بر شناخت نقاط قوت و ضعف فنی او، بتواند شرایط مسابقه را مدیریت کند، در لحظات دشوار تصمیم درست بگیرد و زمینه بازگشت ورزشکار به بهترین سطح عملکردش را فراهم سازد.
آیا ارتباط فنی میان کیانی و مهروز ساعی در شرایط مطلوبی قرار دارد؟ آیا کادر فعلی توانسته راهکار مشخصی برای برطرف کردن مشکلاتی که در مسابقات اخیر تکرار شده، ارائه کند؟ آیا برای این ورزشکار برنامه‌ای اختصاصی در نظر گرفته شده یا او نیز مانند سایر ملی‌پوشان در یک چرخه عمومی تمرین و اعزام قرار دارد؟
پاسخ این پرسش‌ها را نمی‌توان صرفاً از نتایج مسابقات استخراج کرد، اما همین نتایج ضرورت بررسی آنها را نشان می‌دهد.
در ورزش قهرمانی، مسئولیت شکست فقط متوجه ورزشکاری نیست که روی شیاپ‌چانگ مبارزه می‌کند. مربی، کادر آماده‌سازی و مدیرانی که درباره برنامه مسابقات تصمیم می‌گیرند نیز در قبال نتیجه مسئول هستند.
وقتی یک ورزشکار صاحب مدال المپیک در چهار مسابقه متوالی از رسیدن به سکو بازمی‌ماند، انتظار طبیعی این است که کادرفنی توضیح بدهد چه مشکلاتی شناسایی شده و برای برطرف کردن آنها چه اقداماتی در دستور کار قرار گرفته است.
سکوت به جای پاسخ؛ چرا کسی حاضر به اظهارنظر نیست؟
برای بررسی دلایل افت اخیر کیانی، موضوع از مهرو کمرانی، عضو کمیته فنی فدراسیون تکواندو، پیگیری شد، اما او حاضر به پاسخگویی درباره شرایط این ورزشکار نشد.
در گفت‌وگو با شماری دیگر از کارشناسان این رشته نیز اگرچه نگرانی‌هایی درباره وضعیت کنونی مطرح شد، اما آنها تمایلی نداشتند با ذکر نام درباره این موضوع اظهارنظر کنند.
این مسئله به خودی خود پرسشی دیگر ایجاد می‌کند؛ چرا بررسی وضعیت یکی از مهم‌ترین چهره‌های ورزش ایران نباید به گفت‌وگویی شفاف و کارشناسی منجر شود؟
انتقاد از عملکرد یک ورزشکار یا کادرفنی، الزاماً به معنای زیر سؤال بردن تمام دستاوردهای آنها نیست. اتفاقاً اهمیت کارنامه کیانی اقتضا می‌کند که درباره افت اخیر او با حساسیت بیشتری صحبت شود.
تکواندوی ایران نمی‌تواند از یک سو مدال‌های ورزشکاران خود را به‌عنوان دستاوردهای مهم مدیریتی معرفی کند و از سوی دیگر، هنگام تکرار ناکامی‌ها به توضیحات کلی یا سکوت بسنده کند.
مسئولان فدراسیون باید روشن کنند ارزیابی کمیته فنی از چهار میدان اخیر کیانی چیست و آیا برنامه‌ای برای بازنگری در شرایط آماده‌سازی او وجود دارد یا خیر.
دو طلای پاریس؛ شاهدی بر اهمیت برنامه‌ریزی دقیق
گرندپری پاریس برای تمام نمایندگان تکواندوی ایران با ناکامی همراه نبود. ابوالفضل زندی و آرین سلیمی در روز نخست مسابقات موفق به کسب دو مدال طلا شدند تا بار دیگر ظرفیت فنی تکواندوی ایران در سطح بین‌المللی به نمایش گذاشته شود.
در نقطه مقابل، مهران برخورداری، نایب‌قهرمان المپیک پاریس، نیز نتوانست به مدال برسد. او در وزن منهای ۸۰ کیلوگرم ابتدا توماس سیتک از جمهوری چک را شکست داد، اما در مرحله بعد مقابل جسوربک جایسانوف از ازبکستان مغلوب شد و از دور رقابت‌ها کنار رفت.
این نتایج متفاوت نشان می‌دهد که برای ارزیابی عملکرد تکواندو باید شرایط هر ورزشکار به‌صورت جداگانه بررسی شود. موفقیت دو ملی‌پوش نمی‌تواند پاسخگوی پرسش‌های مربوط به افت دیگر چهره‌های شاخص باشد؛ همان‌طور که ناکامی کیانی و برخورداری نیز نباید ارزش دو مدال طلای ایران را زیر سؤال ببرد.
ناهید را قبل از دیر شدن دریابید
ناهید کیانی هنوز در ۲۷ سالگی یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های تکواندوی ایران است. ورزشکاری که قهرمانی جهان را تجربه کرده، نقره المپیک را به دست آورده و همین چند ماه پیش نیز روی سکوی نخست آسیا ایستاده است.
بنابراین مسئله امروز، پایان دوران قهرمانی او نیست؛ مسئله این است که چرا ورزشکاری با چنین ظرفیت و کارنامه‌ای، در چهار میدان متوالی از رسیدن به مدال بازمانده و چه برنامه‌ای برای جلوگیری از ادامه این روند وجود دارد.
کیانی بیش از هر چیز به یک ارزیابی دقیق و صادقانه نیاز دارد؛ ارزیابی‌ای که در آن شرایط بدنی، کیفیت تمرینات، نحوه کوچینگ، فشار مسابقات و نیازهای فردی او بدون پیش‌داوری بررسی شود.
فدراسیون تکواندو نیز باید بپذیرد که حفظ ستاره‌ها فقط به اعزام آنها به تورنمنت‌های مختلف و انتظار برای کسب مدال محدود نمی‌شود. مدیریت درست یک قهرمان، گاهی به اندازه ساختن آن قهرمان اهمیت دارد.
ناهید کیانی یک بار در مهم‌ترین میدان ورزشی جهان نشان داده که توانایی عبور از دشوارترین شرایط را دارد. او برای رسیدن به نقره المپیک، مسیر آسانی را طی نکرد و بازگشت به روزهای اوج نیز از توانایی‌هایش خارج نیست.
اما این بازگشت نباید تنها به اراده و جنگندگی خود او وابسته باشد.
چهار تورنمنت بدون مدال، برای ورزشکاری با کارنامه کیانی زنگ خطر است؛ زنگ خطری که اگر به‌موقع شنیده نشود، ممکن است هزینه‌ای به‌مراتب سنگین‌تر از چند مدال از دست‌رفته داشته باشد.
ققنوس تکواندوی ایران هنوز توان پرواز دارد؛ پرسش این است که مسئولان برای بازگشت او به اوج، چه برنامه‌ای دارند؟
