زیکو و کابوس ۱۹۸۶؛ پنالتیای که هرگز خواب اسطوره برزیل را نگرفت
زیکو، اسطوره فوتبال برزیل، سالها پس از یکی از تلخترین شبهای تاریخ سلسائو، همچنان با آرامش از پنالتی از دسترفتهاش برابر فرانسه در جام جهانی ۱۹۸۶ صحبت میکند؛ صحنهای که برای بسیاری از هواداران برزیل به یک حسرت تاریخی تبدیل شد، اما خودش میگوید هیچگاه به کابوس زندگیاش تبدیل نشد.
به گزارش ایلنا، دیدار برزیل و فرانسه در مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۱۹۸۶ مکزیک، هنوز هم یکی از کلاسیکترین مسابقات تاریخ فوتبال به حساب میآید؛ مسابقهای پر از ستاره، تکنیک، هیجان، فرصتهای از دسترفته و در نهایت ضربات پنالتی. برزیل با نسلی جذاب و تماشایی وارد آن بازی شد و فرانسه نیز با رهبری میشل پلاتینی، یکی از بهترین تیمهای اروپا را در اختیار داشت.
برزیل در آن مسابقه با گل زودهنگام کارِکا پیش افتاد، اما فرانسه با گل میشل پلاتینی بازی را به تساوی کشاند. مسابقه در ادامه با حملات دو تیم و فرصتهای متعدد دنبال شد، اما یکی از مهمترین لحظات بازی در نیمه دوم رقم خورد؛ زمانی که زیکو، ستاره بزرگ فوتبال برزیل، کمی پس از ورود به زمین صاحب یک ضربه پنالتی شد.
زیکو که در آن زمان ۳۳ ساله بود و به دلیل شرایط بدنیاش بازی را از روی نیمکت آغاز کرده بود، در دقیقه ۷۲ وارد زمین شد. چند دقیقه بعد، برزیل فرصت طلایی بازگشت به برتری را به دست آورد؛ اما ضربه پنالتی زیکو توسط ژوئل باتس، دروازهبان فرانسه، مهار شد. این صحنه بعدها به یکی از ماندگارترین لحظات تلخ فوتبال برزیل تبدیل شد.
با این حال، خود زیکو نگاه متفاوتی به آن اتفاق دارد. او در مصاحبهای که سال ۲۰۱۴ با یک رسانه فرانسوی انجام داد، درباره آن پنالتی گفت: «این پنالتی از دست رفته هیچگاه مانع خواب من نشد.»
اسطوره برزیلی تأکید کرد که هیچوقت آن ضربه را به عنوان باری سنگین روی دوش خود حمل نکرده است. از نگاه او، فوتبال مجموعهای از اتفاقات غیرقابل پیشبینی است و نمیتوان سرنوشت یک تیم را فقط به یک ضربه گره زد.
زیکو در توضیح این نگاه گفت که حذف برزیل تنها به دلیل پنالتی او نبود. مسابقه برابر فرانسه آنقدر لحظات مختلف، فرصتهای متعدد و تصمیمهای سرنوشتساز داشت که خلاصه کردن آن در یک ضربه، تحلیلی سادهانگارانه است. به اعتقاد او، فوتبال در بالاترین سطح همیشه با چنین لحظاتی همراه است و بازیکنان حرفهای باید توان عبور از آنها را داشته باشند.
او در این باره گفت: «این پنالتی هیچوقت برای من یک بار سنگین نبود. فوتبال پر از اتفاقات غیرقابل پیشبینی است و یک پنالتی نمیتواند دلیل اصلی حذف یک تیم باشد.»
برزیل در نهایت پس از تساوی در وقتهای قانونی و اضافه، در ضربات پنالتی برابر فرانسه شکست خورد و از جام جهانی کنار رفت. برای هواداران برزیل، حذف تیمی با آن میزان استعداد و کیفیت، یکی از بزرگترین حسرتهای تاریخ سلسائو بود؛ اما زیکو معتقد است که جام جهانی همیشه رقابتی بیرحم بوده و کوچکترین جزئیات میتواند سرنوشت تیمها را تغییر دهد.
زیکو در بخش دیگری از صحبتهایش، درباره جایگاه فلامنگو و تیم ملی برزیل در دوران حرفهای خود توضیح داد. او گفت که فلامنگو برایش اهمیت ویژهای داشت، اما درخشش در این باشگاه همان چیزی بود که مسیر حضورش در تیم ملی را فراهم کرد. زیکو سالها نماد فلامنگو بود و با عملکردش در این باشگاه، به یکی از محبوبترین چهرههای تاریخ فوتبال برزیل تبدیل شد.
او همچنین به فشار روانی بازیهای بزرگ اشاره کرد و گفت بازیکنان حرفهای باید برای چنین موقعیتهایی آماده باشند. از نگاه زیکو، فشار همیشه وجود دارد، اما بازیکنی که در سطح اول فوتبال بازی میکند، ناگزیر است با آن کنار بیاید و حتی پس از یک اشتباه، دوباره به مسابقه برگردد.
زیکو در پایان تأکید کرد که هیچگاه آن پنالتی را به عنوان یک شکست بزرگ شخصی ندیده است. او پس از مهار ضربهاش، مسابقه را ادامه داد و تلاش کرد به تیمش کمک کند؛ هرچند سرنوشت آن شب در نهایت به سود فرانسه رقم خورد.
