از ۲-۴-۴ تا تعصب قدیمی
گزارش سایت ایتالیایی از تیم ملی ایران: قلعهنویی زیر ذرهبین لوتوماتیکا
وبسایت ایتالیایی LOTTOMATICA SPORT در گزارشی مفصل از تیم ملی فوتبال ایران، شاگردان امیر قلعهنویی را تیمی با ساختار تاکتیکی مشخص، انسجام دفاعی و قدرت رقابت بالا توصیف کرده که با اتکا به مهدی طارمی و تجربه نسل فعلی، رویای تاریخی صعود از مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۶ را دنبال میکند.
به گزارش ایلنا به نقل از LOTTOMATICA SPORT، تیم ملی فوتبال ایران بدون آنکه خود را در قامت مدعی اصلی معرفی کند، پا به جام جهانی ۲۰۲۶ میگذارد اما در عین حال این باور را دارد که میتواند برنامه هر حریفی را برهم بزند.
ایران چهارمین حضور متوالی خود در جام جهانی را تجربه خواهد کرد؛ آماری که بیش از هر شعار و ادعایی، از تداوم حضور فوتبال ایران در سطح بینالمللی حکایت دارد. تیمی که طی سالهای اخیر بر پایه اتحاد تاکتیکی، استحکام دفاعی و توانایی مقابله فیزیکی با رقبای قدرتمند ساخته شده است. در سبک بازی ایران خبری از نمایشهای چشمنواز نیست و شاید اساساً چنین ادعایی هم وجود نداشته باشد، اما در عوض ساختاری دقیق، ذهنیتی جنگنده و مهاجمی در سطح مهدی طارمی دیده میشود که میتواند رنج مسابقه را به امتیاز تبدیل کند. شاید تصور ایران بهعنوان قهرمان احتمالی دشوار باشد، اما مواجهه با این تیم به همان اندازه دشوارتر است.
صعودی کمدردسر با چند لغزش
مسیر رسیدن ایران به جام جهانی خالی از چالش نبود، اما در نهایت تیم ملی دو مسابقه مانده به پایان رقابتها صعود خود را قطعی کرد. ایران در مجموع ۱۶ مسابقه طی دو مرحله گروهی برگزار کرد؛ عملکردی که همیشه قانعکننده نبود و گاه با مشکلات فنی همراه شد، اما در نهایت بدون نگرانی جدی به هدف رسید.
تنها شکست ایران در این مسیر مقابل قطر رقم خورد؛ دیداری که در زمان برگزاری دیگر تأثیری بر صعود نداشت و سهمیه جام جهانی پیشتر قطعی شده بود.
این موضوع جایگاه ایران را در فوتبال آسیا تأیید میکند؛ یکی از سه یا چهار تیم باثبات قاره که با اطمینان از ساختار تثبیتشده خود وارد مرحله انتخابی میشود. با این حال این صعود همچنان پرسشهایی را بیپاسخ گذاشته است؛ بهویژه درباره کیفیت بازی و توانایی برداشتن گام نهایی برای عبور از مرحله گروهی جام جهانی؛ محدودیتی تاریخی که همچنان بزرگترین سایه بر فوتبال ایران محسوب میشود.
دوران پسا کیروش و امیر قلعهنویی
سرمربی تیم ملی چهره اصلی دوران گذار است. برای نخستین بار از سال ۲۰۰۶، ایران بدون کارلوس کیروش وارد جام جهانی میشود. سرمربی پرتغالی که نماد یک دهه فوتبال ملی ایران بود، پس از جام جهانی قطر جای خود را به امیر قلعهنویی داد؛ مربی ایرانیای که دومین دوره حضورش روی نیمکت تیم ملی را تجربه میکند.
این تصمیم، پس از سالها اتکا به مربیان خارجی، با هدف استفاده از دانش فنی داخلی اتخاذ شد. روی کاغذ، کارنامه قلعهنویی قابل قبول است. صعود تقریباً بدون تنش حاصل شد، درصد پیروزی تیم از ۷۰ درصد فراتر میرود و ساختار تیم همچنان قابل شناسایی است؛ اما پشت این آمار، نارضایتیهایی نیز وجود دارد.
بخش عمده انتقادات متوجه وفاداری بیش از حد او به نسل قدیمی است. قلعهنویی همچنان به بازیکنانی در دهه چهارم زندگی خود اعتماد میکند؛ از جمله علیرضا جهانبخش که وضعیت بدون تیم بودنش در آستانه مسابقات پرسشبرانگیز شده و سامان قدوس، هافبک سابق برنتفورد. این رویکرد از یک سو تجربه را تضمین میکند و از سوی دیگر ممکن است راه را بر استعدادهای جوان ببندد؛ انتقادی که بهطور فزاینده از سوی رسانههای تخصصی مطرح میشود.
۲-۴-۴؛ دفاع، فشردگی و ضدحمله
از نظر تاکتیکی، ایران همچنان به هویتی مشخص وفادار است؛ بدون زرق و برق و بدون ریسکهای بزرگ. دو خط چهار نفره و دو مهاجم در خط جلو.
آرایش ۲-۴-۴ با حالوهوای فوتبال اروپای دهه ۹۰، اما تطبیقیافته با فوتبال مدرن؛ سیستمی مبتنی بر فشردگی خطوط، کاهش فضا و انتقال سریع توپ به دو مهاجم. فلسفهای که میراث دوران کیروش است و به نظر نمیرسد قلعهنویی تمایل یا اعتماد کافی برای تغییر بنیادین آن داشته باشد.
خط دفاعی تیم باتجربه، منظم و از نظر فیزیکی قدرتمند توصیف میشود. در میانه میدان، بازیکنان کناری همزمان وظایف دفاعی و هجومی دارند و همه چیز به عملکرد دو مهاجم وابسته است.
مهدی طارمی، کاپیتان و نماد تیم ملی، مهمترین مهره هجومی ایران محسوب میشود؛ بازیکنی که پس از تجربه حضور در اینتر اکنون در المپیاکوس یونان بازی میکند. کنار او نیز معمولاً سردار آزمون قرار میگیرد.
در میان بازیکنان جوان، نگاهها به محمد حسیننژاد و مهاجم جوان کسری طاهری دوخته شده است؛ دو نامی که بخشی از نسل تازه فوتبال ایران محسوب میشوند.
در مورد جهانبخش نیز این گزارش تأکید دارد که اگرچه از نظر فنی شایسته حضور در ترکیب اصلی است، اما بازی در جام جهانی پس از بیش از یک سال دوری از فوتبال باشگاهی، تصمیمی پرریسک خواهد بود.
رؤیای تاریخی و فشارهای بیرون از زمین
ایران با هدفی روشن وارد جام جهانی میشود؛ دستیابی به دستاوردی که در این رقابتها هرگز محقق نشده است: عبور از مرحله گروهی.
در جام جهانی ۲۰۱۸ روسیه، ایران با پیروزی برابر مراکش و تساوی مقابل پرتغال تا آستانه صعود پیش رفت، اما شکست برابر اسپانیا این رؤیا را از بین برد. در قطر نیز شرایط متفاوت بود؛ شکستهای سنگین مقابل انگلیس و آمریکا و تنها یک پیروزی برابر ولز دهنفره.
اما به باور این رسانه ایتالیایی، چالش اصلی ایران خارج از زمین قرار دارد. بیش از هر تیم دیگری در جام جهانی، ایران باید با فشارهایی روبهرو شود که فراتر از فوتبال است: عدم تمرکز به دلیل مسائل بیرونی!
پرسش اصلی این است که این عوامل تا چه اندازه میتواند تمرکز تیمی را که برای رسیدن به هدف تاریخی خود نیازمند دقت و تمرکز کامل است، تحت تأثیر قرار دهد.
