در نشست خبری مطرح شد؛
فیلم شهر مخصوص فیلم‌اولی‌ها می‌شود
نشست رسانه‌ای رویدادهای «جان شهر» و «شهر تا شهر» صبح شنبه ۲۳ آبان با حضور مریم پیرکاری، مدیرعامل مؤسسه تصویر شهر و علیرضا دهقان، مدیر اجرایی کارگاه‌ها و مسترکلاس‌های این رویداد، در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، مریم پیرکاری در تشریح روند شکل‌گیری طرح «جان شهر» اظهار کرد: زمانی که به تدوین این طرح رسیدیم، به این نتیجه رسیدیم که ای‌کاش از سال نخست چنین سندی در اختیار داشتیم. در واقع، در سال‌های ابتدایی، بخش‌های مختلف شهرداری در حال شناخت مجموعه تصویر شهر و ما نیز در حال شناخت ظرفیت‌ها، نیازها و فعالیت‌های بخش‌های مختلف مدیریت شهری بودیم. چهار سال زمان نیاز بود تا این شناخت به سندی تبدیل شود که در سال‌های آینده کامل‌تر و عمیق‌تر شود.
وی با اشاره به محورهای موضوعی این طرح افزود: در این مسیر به مجموعه‌ای از موضوعات رسیدیم که هرکدام زیرمجموعه‌هایی دارند؛ از جمله «شهر محترم»، «شهر خوش‌پوش»، «شهر خوش‌بو»، «شهر سازگار»، «شهر جوان»، «شهر سلامت» و «شهر داور». این موضوعات قرار است در اختیار علاقه‌مندان به فیلمسازی درباره مسائل شهری قرار بگیرند تا امکان پرداخت سینمایی به آنها فراهم شود.
مدیرعامل مؤسسه تصویر شهر با اشاره به دوسالانه بودن جشنواره فیلم شهر، از برگزاری رویدادی میان‌دوره‌ای با عنوان «شهر تا شهر» خبر داد و گفت: در فاصله میان دو دوره جشنواره تصمیم گرفتیم رویدادی برگزار کنیم که مبنای آن سند «جان شهر» باشد. در همین راستا، کمپ استعدادیابی و برنامه‌های آموزشی و تخصصی طراحی شده است.
پیرکاری با تأکید بر اینکه صرف سفارش دادن به فیلمسازان نمی‌توان به تولید آثار مطلوب رسید، تصریح کرد: ما باید برای فیلمساز و فیلمنامه‌نویس دغدغه ایجاد کنیم. شرکت‌کنندگان در جریان این اردو با مسائل و واقعیت‌های شهری مواجه می‌شوند و پس از بازدیدهای میدانی و گفت‌وگو با مدیران شهری، با همراهی استادان و متخصصان به ایده و طرح فیلمنامه می‌رسند.
وی هدف‌گذاری مؤسسه تصویر شهر را فراهم کردن زمینه تولید هفت تا ۹ فیلم عنوان کرد و افزود: تلاش می‌کنیم از ظرفیت این طرح استفاده کنیم تا آثاری آماده تولید داشته باشیم و جشنواره فیلم شهر از یک رویداد کم‌کاربرد به جشنواره‌ای کارآمد و پویا تبدیل شود. همچنین می‌خواهیم فیلم‌اولی‌ها برای حضور در این جشنواره انگیزه و امید داشته باشند.
در ادامه نشست، علیرضا دهقان، مدیر اجرایی کمپ استعدادیابی «جان شهر»، درباره جزئیات این برنامه توضیح داد: این کمپ با حضور جوانان ۱۸ تا ۳۵ سال و طی چهار روز برگزار می‌شود. پیش‌بینی ما حضور حدود ۵۰ نفر در این برنامه است و تلاش کرده‌ایم شرایطی فراهم کنیم تا شرکت‌کنندگان از فضاهایی در شهر تهران بازدید کنند که شاید دسترسی به آنها برای همه افراد به‌سادگی امکان‌پذیر نباشد.
وی افزود: تلاش ما این است که شرکت‌کنندگان با شناخت شهر و ظرفیت‌های آن، شهر را به‌عنوان یک شخصیت ببینند تا این شخصیت در جهان سینمایی و نگاه فیلمسازانه آنها شکل بگیرد. در کنار بازدیدهای شهری، از استادان حوزه‌های معماری، سینما و شهرسازی نیز برای برگزاری نشست‌ها و برنامه‌های تخصصی استفاده خواهیم کرد.
دهقان با اشاره به روند انتخاب طرح‌ها گفت: آثار و ایده‌های برگزیده در پایان این فرایند معرفی می‌شوند و مسیر عقد قرارداد با مؤسسه تصویر شهر برای تبدیل طرح‌ها به فیلمنامه و ورود به مرحله تولید فراهم خواهد شد.
یکی از بخش‌های مهم این نشست، پاسخ پیرکاری به پرسشی درباره امکان تولید آثار انتقادی و مستقل با حمایت مالی شهرداری تهران بود؛ موضوعی که با توجه به ماهیت نهادی مؤسسه تصویر شهر و ارتباط آن با مدیریت شهری، اهمیت ویژه‌ای دارد.
مدیرعامل مؤسسه تصویر شهر در پاسخ به این پرسش، به فیلم سینمایی «اردوبهشت» اشاره کرد و گفت: ما با ساخت این فیلم نشان دادیم که حتی اگر در یک سوی ماجرا کارگری ساده و در سوی دیگر سازمانی قدرتمند مانند شهرداری تهران قرار داشته باشد، پیگیری حق و رسیدن به نتیجه دشوار است؛ اما اگر فرد عزم و اراده کافی داشته باشد و حق با او باشد، در نهایت قانون از او حمایت خواهد کرد.
وی با تأکید بر استقبال این مجموعه از تولید آثار انتقادی افزود: من همواره معتقدم میان نقد و نقد مغرضانه تفاوت وجود دارد. اگر نقد با هدف حل مسئله، رفع یک مشکل و باز کردن گره‌ای از کار باشد، ما نیز پذیرای آن هستیم. برای ما مهم است بدانیم فیلمساز با چه هدفی و درباره چه موضوعی قصد دارد اثر انتقادی تولید کند.
پیرکاری تصریح کرد: اگر هدف صرفاً سیاه‌نمایی و حضور در جشنواره‌های خارجی و دریافت جایزه باشد، طبیعتاً از چنین رویکردی حمایت نمی‌کنیم؛ اما اگر فیلمساز بخواهد مسئله‌ای را مطرح کند تا شهرداری تهران نسبت به آن آگاه شود و برای رفع آن اقدام کند، نه‌تنها از او حمایت می‌کنیم، بلکه برای تولید چنین اثری بودجه نیز اختصاص می‌دهیم.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که مؤسسه تصویر شهر از یک‌سو بر ضرورت ایجاد دغدغه و پرهیز از سفارش مستقیم تأکید دارد و از سوی دیگر، حمایت از آثار انتقادی را به هدف و رویکرد فیلمساز در طرح مسائل شهری پیوند می‌زند.
پیرکاری در بخش دیگری از نشست، درباره میزان حمایت مالی از آثار منتخب توضیح داد: در نظر داریم سطحی میان بودجه تولید فیلم کوتاه و آثار حرفه‌ای سینمایی ایجاد کنیم؛ به این معنا که نه با بودجه محدود فیلم‌های کوتاه و نه با هزینه‌های بالای تولید آثار سینمایی مواجه باشیم.
وی با اعلام اینکه در شرایط فعلی می‌توان برای هر اثر بودجه‌ای حدود ۲۵ تا ۳۵ میلیارد تومان در نظر گرفت، تأکید کرد: قصد داریم حمایت کامل از تولید داشته باشیم، اما این حمایت باید به‌گونه‌ای باشد که فیلم با همان بودجه به سرانجام برسد و قرار نباشد فیلمساز برای تکمیل اثر خود از چند مجموعه دیگر نیز منابع مالی دریافت کند.
مدیرعامل مؤسسه تصویر شهر همچنین معرفی نیروهای مستعد به سینمای حرفه‌ای را از اهداف این طرح دانست و گفت: بازیگران، طراحان صحنه و لباس و دیگر عوامل پشت صحنه می‌توانند از میان استعدادهای فیلم کوتاه یا افرادی انتخاب شوند که سال‌ها در سینما دستیاری کرده‌اند، اما هنوز فرصت ساخت مستقل و ورود جدی‌تر به عرصه حرفه‌ای را پیدا نکرده‌اند.
موضوع پوشش و حجاب نیز از دیگر محورهایی بود که در این نشست مورد پرسش قرار گرفت. پیرکاری با اشاره به تعریف عنوان «شهر خوش‌پوش» در منظومه موضوعی «جان شهر» گفت: حجاب دو منظر فردی و اجتماعی دارد و من در اینجا کاری به منظر قانونی آن ندارم. ما خودمان را در زمینه فرهنگ‌سازی در این حوزه موظف می‌دانیم؛ زیرا شهر نباید شکلی آزاردهنده داشته باشد.
وی افزود: اگر به دغدغه مشترکی با یک فیلمساز در زمینه پوشش ایرانی ـ اسلامی برسیم، حتماً فیلم می‌سازیم، اما علاقه‌ای به سفارش فیلم نداریم.
یکی دیگر از موضوعات مطرح‌شده در این نشست، نسبت تولیدات فیلم‌اولی مؤسسه تصویر شهر با جشنواره فیلم فجر بود. پیرکاری با اشاره به اینکه حضور نیافتن احتمالی این آثار در جشنواره فجر به معنای از دست رفتن فرصت تولید نیست، تأکید کرد که هدف اصلی مجموعه، حمایت از فیلم‌اولی‌ها و فراهم کردن امکان ورود آنها به عرصه حرفه‌ای سینماست.
وی همچنین از تولید سه فیلم در قالب طرح «تهران، سینما» خبر داد و توضیح داد که این طرح در کنار «جان شهر، در میان جان ما» قرار دارد؛ به این معنا که «تهران، سینما» سند تولیدی و «جان شهر» سند موضوعی مؤسسه تصویر شهر است.
پیرکاری در بخش دیگری از سخنانش به ضرورت ورود کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد به این جریان اشاره کرد و گفت در طرح‌های دریافت‌شده تاکنون موضوعی درباره مسجد وجود نداشته و باید زمینه حضور این مجموعه‌ها برای شکل‌گیری ایده‌های سینمایی با موضوع مسجد فراهم شود.
در مجموع، آنچه از اظهارات مدیرعامل مؤسسه تصویر شهر در این نشست برمی‌آید، تلاش برای عبور از برگزاری صرف جشنواره و حرکت به سمت شکل‌دهی یک چرخه تولیدی است؛ چرخه‌ای که قرار است از مواجهه فیلمساز جوان با مسائل واقعی شهر آغاز شود، با آموزش و پرورش ایده ادامه پیدا کند و در نهایت به قرارداد و تولید فیلم برسد.
با این حال، معیار اصلی ارزیابی «جان شهر» نه تعداد شرکت‌کنندگان در بوت‌کمپ و نه شمار طرح‌های دریافت‌شده، بلکه میزان تحقق وعده‌های تولید، کیفیت آثار نهایی و مهم‌تر از همه، امکان پرداخت صادقانه و بی‌واسطه فیلمسازان به مسائل و کاستی‌های زندگی شهری خواهد بود. حمایت مالی از فیلمی که قرار است شهر و مدیریت آن را به تصویر بکشد، زمانی معنای واقعی پیدا می‌کند که استقلال نگاه سینماگر نیز در کنار استقلال مالی تولید به رسمیت شناخته شود.
