تشکیل دبیرخانه تاریخ شفاهی میراث‌فرهنگی در استان سمنان
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان از تشکیل دبیرخانه تاریخ شفاهی در این استان خبر داد و گفت: این دبیرخانه با هدف شناسایی پیشکسوتان، ثبت و مستندسازی تجربه‌های ارزشمند فعالان سه حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و انتقال دانش و مهارت نسل‌های گذشته به آیندگان تشکیل شده است.
به گزارش ایلنا به نقل از وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی، جلال تاجیک روز سه‌شنبه ۵ آبان ماه ۱۴۰۵ با اشاره به اهمیت اجرای طرح تاریخ شفاهی در سه حوزه میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی اظهار کرد: بخش مهمی از هویت تاریخی و فرهنگی هر منطقه، علاوه بر آثار و اسناد مکتوب، در خاطرات، روایت‌ها، مهارت‌ها و تجربه‌های افرادی نهفته است که در طول سالیان در حفظ، معرفی و توسعه ظرفیت‌های آن منطقه نقش‌آفرینی کرده‌اند.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان افزود: تشکیل دبیرخانه تاریخ شفاهی در استان سمنان، گامی در مسیر سامان‌دهی این ظرفیت ارزشمند است و زمینه شناسایی افراد اثرگذار، گردآوری روایت‌های مستند و ثبت تجربه‌های پیشکسوتان و فعالان حوزه‌های مرتبط با مأموریت‌های این اداره‌کل را فراهم می‌کند.
او تصریح کرد: بسیاری از تجربه‌های ارزشمند در حوزه حفاظت و مرمت آثار تاریخی، شناسایی محوطه‌ها و بناهای تاریخی، معرفی جاذبه‌های گردشگری و حفظ هنرهای سنتی، در حافظه و دانش عملی پیشکسوتان و کارشناسان قرار دارد و ثبت اصولی این تجربه‌ها می‌تواند از فراموشی بخش‌هایی از تاریخ معاصر استان جلوگیری کند و منابعی ارزشمند برای پژوهشگران، کارشناسان و نسل‌های آینده فراهم آورد.
تاجیک با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی استان سمنان بیان کرد: تنوع فرهنگی، آثار تاریخی، بافت‌های ارزشمند شهری و روستایی، آیین‌های بومی، هنرهای سنتی و جاذبه‌های طبیعی و گردشگری، زمینه مناسبی برای توسعه برنامه‌های تاریخ شفاهی در استان فراهم کرده است و ثبت روایت‌های مرتبط با این ظرفیت‌ها می‌تواند به شناخت دقیق‌تر تحولات اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی استان و معرفی ابعاد کمتر شناخته‌شده هویت سمنان کمک کند.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان خاطرنشان کرد: در حوزه میراث فرهنگی، ثبت تجربه استادکاران مرمت، کارشناسان حفاظت، پژوهشگران و افرادی که در شناسایی و مستندسازی آثار تاریخی نقش داشته‌اند، اهمیت ویژه‌ای دارد.
او تشریح کرد: در بخش گردشگری، روایت راهنمایان محلی، فعالان تأسیسات گردشگری و افرادی که در معرفی جاذبه‌های کمتر شناخته‌شده استان فعالیت کرده‌اند، می‌تواند تصویری روشن‌تر از روند شکل‌گیری و توسعه گردشگری سمنان ارائه دهد.
تاجیک با تأکید بر جایگاه صنایع‌دستی در برنامه تاریخ شفاهی تصریح کرد: بخش مهمی از دانش هنرهای سنتی در شیوه‌های تولید، فنون استادکاری، اصطلاحات بومی و مهارت‌هایی نهفته است که نسل‌های مختلف هنرمندان در طول سالیان آموخته‌اند. مستندسازی این دانش می‌تواند به حفظ اصالت هنرهای بومی و انتقال مهارت‌ها و تجربه‌های حرفه‌ای به نسل جوان کمک کند.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان با اشاره به ضرورت رعایت اصول علمی در اجرای این برنامه اظهار کرد: گردآوری روایت‌ها باید با برنامه‌ریزی مشخص، شناسایی افراد دارای تجربه و انجام مصاحبه‌های هدفمند صورت گیرد و بررسی و اعتبارسنجی اطلاعات، ثبت دقیق روایت‌ها و نگهداری مناسب اسناد و محتوای گردآوری‌شده، از الزامات دستیابی به مجموعه‌ای معتبر و قابل استفاده برای پژوهش‌های تاریخی و فرهنگی است.
او افزود: بهره‌گیری از ظرفیت کارشناسان متخصص، مراکز علمی و پژوهشی و مشارکت جوامع محلی می‌تواند به غنای محتوایی این طرح کمک کند و در این مسیر، توجه به روایت پیشکسوتان، هنرمندان، استادکاران، پژوهشگران، راهنمایان گردشگری و کارشناسان باسابقه، در کنار ثبت تجربه‌های مدیریتی و اجرایی، ضروری است تا تصویری جامع‌تر از تحولات سه حوزه میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان شکل بگیرد.
تاجیک با بیان اینکه تاریخ شفاهی تنها به ثبت خاطرات گذشته محدود نمی‌شود، گفت: این روایت‌ها می‌توانند در ارزیابی تجربه‌های اجرایی، شناسایی شیوه‌های موفق، بررسی چالش‌های گذشته و انتقال دانش میان نسل‌های مختلف کارشناسان نیز مورد استفاده قرار گیرند و از این منظر، تاریخ شفاهی علاوه بر ارزش تاریخی و فرهنگی، ابزاری برای تقویت یادگیری سازمانی و بهبود برنامه‌ریزی در آینده است.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان سمنان گفت: شایان ذکر است که استان سمنان همواره در مسیر صیانت از هویت فرهنگی و مستندسازی میراث غیرمادی، پیشگام و پیشرو بوده است و پیش از آنکه ساختار رسمی دبیرخانه شکل بگیرد، چهره‌های برجسته و صاحب‌نظر استان، از جمله جناب آقای اسماعیل هاشمی و دکتر عزیزالدین و دیگر متخصصان فرهیخته، با تکیه بر دانش و تعهد خود، گام‌های بلندی در جهت شناسایی و حفظ روایت‌های تاریخی برداشته‌اند.
او افزود: این پیشگامی که ریشه در تعصب مذهبی و ملی به میراث فرهنگی دارد، همواره با همکاری تنگاتنگ سایر نهادهای فرهنگی، دستگاه‌های هنری و بخش‌های اجرایی استان همراه بوده تا بدین ترتیب، بستری مستحکم برای انتقال دانش و تجربه به نسل‌های آتی فراهم شود.
تاجیک در پایان تأکید کرد: صیانت از میراث هر سرزمین، تنها به حفاظت از بناها، آثار و اشیای تاریخی محدود نمی‌شود، بلکه دانش، خاطرات و تجربه‌های افرادی که در حفظ و انتقال این میراث نقش داشته‌اند نیز بخشی از سرمایه فرهنگی جامعه به شمار می‌رود و تشکیل دبیرخانه تاریخ شفاهی در استان سمنان، زمینه‌ای برای ثبت و نگهداری این سرمایه ارزشمند فراهم می‌کند تا روایت‌های برخاسته از تجربه زیسته مردم و متخصصان، به‌عنوان بخشی از حافظه تاریخی استان، برای نسل‌های آینده باقی بماند.
