هنرمند باید دنبال عناصری باشد که به هنر معنا می‌دهد

به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی سی‌وهشتمین جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان، شنبه شب، یازدهم مهر ماه، سالن اجتماعات هتل عالی‌قاپو میزبان یکی از جلسات المپیاد فیلمسازان نوجوان با حضور علیرضا خمسه، بازیگر باسابقه سینما، تئاتر و تلویزیون بود.

خمسه در این جلسه با مثال‌های فراوان از کارنامه کاری خودش، نکات جالب توجهی را به نوجوانان علاقه‌مند به فیلمسازی عنوان کرد.

وی در صحبت‌هایش در راستای اهمیت انجام کار تیمی در تولید یک اثر هنری با ذکر خاطره‌ای درباره یکی از آثار قدیمی خود اظهار کرد: خدا علی نصیریان را حفظ کند، من در کاری با ایشان هم‌بازی بودم اما کارگردان ما در آن پروژه نگاه فردمحوری داشت و فقط خودش را می‌دید، تا جایی که آقای نصیریان اواخر پروژه گفت، این کار دیگر شد نمایش یک نفره! نه یک کار تیمی.

وی اضافه کرد: حواس تان باشد اینگونه کار نکنید و به گروه‌تان اعتماد کنید. به تقسیم کار قائل باشید و از ظرفیت‌های یکدیگر استفاده کنید.

وی سپس با اشاره به شکل گیری یکی از فیلم های خود گفت: سال‌ها پیش من طرحی داشتم که به همراه فریدون حسن‌پور فیلمنامه آن را در قالب یک کار سینمایی نوشتیم، زنده یاد یدالله صمدی خواست پروژه را به او بدهیم تا کارگردانی کند، در حالی که ما خودمان می‌خواستیم، آن را بسازیم. بعد از مدتی صمدی فیلم را به داود میرباقری برای دیالوگ نویسی داد و آماده تولید شد، و از من هم پرسید، می‌خواهی نقش اصلی را بازی کنی؟ ولی من گفتم نه، باید از من بزرگتر باشد و بهتر است مهدی هاشمی آن را بازی کند. در اصل پروژه‌ای که می‌شد علیرضا خمسه نویسنده، کارگردان و بازیگر نقش اصلی آن باشد، تبدیل شد به فیلم «معجزه خنده» که کار موفقی هم بود.

این بازیگر مطرح اضافه کرد: من نمی‌خواستم نمایش یک نفره داشته باشم و کار به این صورت تولید شد. اساس کار سینما، کار گروهی است. این کار در جایی مثل هالیوود مرسوم است. فرد یا افرادی هستند که مثلا به فیلم‌نامه‌های کمدی، شوخی اضافه می‌کنند و در چرخه این صنعت حضور مهمی دارند.

نمایش تک نفره نسازید

بازیگر پیشکسوت سینما و تلویزیون توضیح داد: کار کردن با موبایل و ساخت فیلم تک نفره کار راحتی است، اما اساس کار سینما با کار تک نفره فرق دارد، حتی در فیلمی که بهرام بیضایی و عباس کیارستمی هم به‌عنوان کارگردان حضور دارند، از افراد متخصصی برای پیشبرد کارشان کمک می‌گرفتند.

خمسه با ذکر خاطره‌ای از روزهای جوانی و کم تجربگی خود ادامه داد: من زمانی که دانشجوی سینمای جهان بودم، یک فیلمساز خارجی را خیلی دوست داشتم و آثارش را دنبال می‌کردم. فیلمنامه اول من که یک کار کوتاه بود، تحت تأثیر سینما و زاویه نگاه همان شخص بود، پر از فلسفه‌ها و گره‌های ذهنی، در حالی که اشتباه می‌کردم و باید به مراتب ساده‌تر می‌نوشتم. در آن زمان به نظر من قصه‌های آقای کیارستمی جذاب نبود، طعم گیلاس را نمی‌فهمیدم. من آن موقع درک نمیکردم باید از چه زاویه‌ای مثلا به انسان‌ها نگاه کنم. در حالی که امروز می‌دانم باید به هر موضوعی واقعی نگاه کرد و دنبال مسائل فلسفی نبود. قصه‌ها باید ساده‌تر، سرراست‌تر و جذاب‌تر باشد.

این بازیگر پیشکسوت اضافه کرد: یکی از اساسی‌ترین مفاهیم سینمایی در همه جای دنیا مفهوم زیبایی است. شما باید بنده زیبایی باشید، حتی اگر می‌خواهید از زشتی‌ها و پلشتی‌ها و فساد بگویید باید از زیبایی بهره ببرید. عنصر زیبایی در سینما تصویر است. حتما از عنصر زیبایی در ارکان و بخش‌های مختلف فیلم استفاده کنید. زیبایی هم از منظر خودتان تعریف کنید. هنرمند باید دنبال عناصری باشد که به هنر معنا می‌دهد و عنصر اصلی آن زیبایی است. باید یاد بگیرید در هر اتفاقی که پیرامون تان می‌افتد، حتی در نگاه کردن به شخصی که کنارتان نشسته، دنبال مفهوم زیبایی باشید. هیچکدام از شما ملزم نیستید با آثارتان بیانیه سیاسی، اجتماعی و فلسفی بدهید. می‌توانید همه حرف‌هایتان را با تصویر منتقل کنید و یادتان باشد از ساده‌گویی شروع کنید و قصه را به گونه‌ای تعریف کنید که برای مخاطب‌تان جذاب باشد.

خمسه در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به اهمیت انتخاب ژانر در ابتدای راه فیلمسازی عنوان کرد: سعی کنید هرچه زودتر مسیرتان را مشخص کنید. مثلا من خودم گونه کمدی را ترجیح می‌دهم، این ژانر متشکل از زیرشاخه‌های زیادی است. کمدی سیاسی، موقعیت، دونفره، وغیره. کمدی برعکس تراژدی متعلق به جامعه است و همواره خواستگاه مردمی دارد و من این ویژگی را دوست دارم. خیلی خوب است که شما در هر ژانری کار می‌کنید، انواع آن را بدانید. مسیر درست شما همکاری است و باید از یکدیگر و افراد متخصص راهنمایی بگیرید.این الفبای کار ماست و شما باید این مسئله را حتما در نظر داشته باشید.

بابا پنجعلی از دل جامعه شکل گرفت

علیرضا خمسه در بخشی از صحبت‌هایش برای درک بهتر موضوع مثال‌هایی از کارنامه هنری خودش مطرح کرد و توضیح داد: کارتان برای باورپذیر شدن باید جامعیت داشته باشد. مثلا در سریال پایتخت من وقتی نقش باباپنجعلی را بازی می‌کردم آیا باور کرده بودید که یک پیرمرد علیل مازندرانی است؟ اگر این را پذیرفتید به این دلیل است که من روی آن کاراکتر تحقیق کردم. چون مثلا پیرمرد مازنی با پیرمرد بلوچ فرق دارد.

وی افزود: هیچوقت فکر نکنید که باید راستگو باشید. بخش مهمی از کار ما مبتنی بر تخیل ماست، این تخیل از واقعیت فاصله دارد. مهمترین موهبتی که خدا به ما داده خیال پردازی و قدرت تخیل ماست که به نظر من از گوش و چشم و همه اعضا و اجزای ما مهم‌تر است. ما با خیال‌پردازی از ظلم عبور می‌کنیم. خوراک سینما از این تخیل است. تمام آنچه که در فیلم‌ها می‌بینید از خیال‌پردازی ما بهره می‌برد و این چیزی است که خداوند به ما عطا کرده و باید از آن استفاده کنید. تا جایی که می‌توانید پرنده خیال‌تان را پرواز دهید. قصه بخوانید، شعر بخوانید. خیلی بد است که یک فیلمساز شعر بلد نباشد چون شعر چیزی است که می‌تواند پرنده خیال را پرواز دهد.

خمسه یاداور شد: پرواز خیال به شما کمک می‌کند احساس را به آثارتان اضافه کنید، احساس عنصر مهمی در فیلم‌های موفق است. شما امروز نمی‌توانید از یک فیلم در هالیوود ایراد فنی بگیرید، ولی بسیاری از آثارشان فاقد احساس و اندیشه هستند به همین دلیل است که کارهای کسی مثل کیارستمی در جهان دیده می‌شود و فیلم‌ساز بزرگی مثل کوراساوا، اعلام می‌کند که عاشق آثار کیارستمی ماست.

وی در پایان صحبت‌هایش عنوان کرد: یادتان باشد هیچوقت اولین کارتان بهترین کار نیست و اگر ضعفی داشتید حتما در کارهای بعدی از بین می‌رود. فیلمنامه‌تان را چند بار بخوانید و تا جایی که می‌توانید آن را اصلاح کنید. شاید روز اول دیالوگی نظرتان را جلب کند و بنویسید، اما روز بعد چیز بهتری به ذهنتان برسد. همواره به بهتر شدن کارتان فکر کنید و دنبال پیشرفت باشید.