مدیرکل دفتر توسعه آموزش های فرهنگی و هنری:
نظام آموزشهای فرهنگی و هنری مهرماه ۱۴۰۵ اجرا میشود/ اعلام برنامههای «هفته آموزش هنر»
مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به اجرا شدن نظام آموزشهای فرهنگی و هنری از مهر ماه امسال در مراکز آموزش هنر و هنرستانها گفت: «هفته آموزش هنر» با هدف عمومیسازی آموزشهای هنری ۳۱ مرداد تا ۶ شهریورماه برگزار خواهد شد.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمدحسین اسماعیلی مدیرکل این دفتر روز سهشنبه (۲۷ مردادماه) در نشست خبری تشریح مجموعه فعالیتهای دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و برگزاری نخستین «هفته آموزش هنر» با اشاره به اهمیت آموزش در فرهنگ و هنر اظهار کرد: در طول تاریخ فرهنگی و هنری کشور، آموزش هنر جایگاه و پایگاه ویژهای داشته و اساتید و معلمان هنر نقش بسیار مهمی در توسعه هنر و گسترش فرهنگ در ایران ایفا کردهاند.
وی با اشاره به تاریخ درخشان مراکز آموزش هنر در کشور گفت: هنرستانهای هنری و هنرستانهای موسیقی در ایران سابقهای بیش از یکصدساله دارند. این موضوع نشان میدهد که مراکز آموزش هنر تا چه اندازه توانستهاند در توسعه فرهنگ و هنر این سرزمین اثرگذار باشند.
اسماعیلی افزود: با توجه به اهمیت و جایگاه آموزشهای هنری، در دولت چهاردهم و در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با حمایت مجموعه وزارتخانه، وزیر فرهنگ و معاون امور هنری، طرح تحول آموزشهای هنری را در دستور کار خود قرار دادهایم. در این راستا، برنامهریزیها و اقدامات مؤثری انجام شده و اتفاقات خوبی نیز رقم خورده است که همچنان ادامه دارد که بازبینی محتوای آموزشی از جمله آنهاست، با توجه به بررسیهای انجام شده، بسیاری از منابع و سرفصلهای آموزشی در مراکز آموزش هنر وجود نداشتند یا بسیار قدیمی بودند و در مجموع نیازمند بازنگری جدی و نگاهی تحولگرایانه بودند.
مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: همچنین قوانین بالادستی موجود در این حوزه؛ قانون نظام جامع آموزشهای فنی، حرفهای و مهارتی و نیز قانون برنامه هفتم توسعه، مجموعه نهادهای فرهنگی و آموزشی را موظف کردهاند که نسبت به تدوین و بهروزرسانی آموزشهای هنری و مهارتی اقدام کنند. در این راستا طی دو سال گذشته، ۳۵۰ نفر-ساعت جلسه با حدود ۱۳۰ نفر از متخصصان در قالب کارگروههای مختلف در رشتههای فرهنگی و هنری برگزار شد و تمامی رشتههای فرهنگی و هنری که در مراکز آموزش هنر تدریس میشوند، بر اساس قوانین بالادستی و چارچوب صلاحیت حرفهای ملی مورد بازنگری و بازطراحی قرار گرفتند.
وی افزود: این بازنگری در رشتههایی همچون موسیقی، گرافیک، نقاشی، چاپ، پویانمایی، سینما، نمایش و عکاسی انجام شده و این مسیر همچنان ادامه دارد. تاکنون، ۲۰ رشته فرهنگی و هنری را تدوین کردهایم و برای آنها استانداردهای شایستگی، ارزشیابی و آموزشی نوشته شده است. این استانداردها در مراکز آموزش هنر؛ هنرستانهای هنرهای زیبا، هنرستانهای هنری وزارت آموزش و پرورش و آموزشگاههای آزاد هنری اجرا خواهد شد و میتواند تحول بزرگی را در حوزه آموزشهای هنری ایجاد کند.
اسماعیلی تاکید کرد: آموزش مبتنی بر مشاغل و توسعه حرفهای است یعنی ارتباطی معنادار میان دنیای آموزش و دنیای مشاغل و کسبوکارهای هنری برقرار میشود و این امر میتواند به رونق اقتصاد فرهنگ و هنر نیز منجر شود؛ ارتقای مهارتهایی که متناسب با مشاغل فرهنگی و هنری هستند، یکی از دستاوردهای مهم این طرح است.
تدوین نظام آموزشهای فرهنگی و هنری
مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به تدوین نظام آموزشهای فرهنگی و هنری به عنوان یک تحول بزرگ در حوزه ساختارها و محتوای آموزشهای هنری گفت: این نظام آموزشی از مهر ماه امسال در مراکز آموزش هنر و هنرستانها اجرایی خواهد شد و همه نهادها، مراکز و هنرستانهایی که در کشور فعالیت دارند، بر مبنای همین استانداردها فعالیت خواهند کرد.
وی افزود: تدوین و تألیف کتابهای آموزشی نیز در حال انجام است و کارگروههای تخصصی آن تشکیل شدهاند. کتابهای حوزه آموزشهای فرهنگی و هنری با همکاری و هماهنگی وزارت آموزش و پرورش توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تدوین خواهند شد. در این راستا، جلسات، هماهنگیها و تفاهمهایی را با سایر نهادهای آموزشی از جمله دانشگاههای علمی کاربردی، ملی مهارت، وزارت آموزش و پرورش و سازمان فنی و حرفهای انجام دادهایم و جلساتی را برگزار کردیم که میتواند همافزایی بسیار ارزشمندی را در حوزه آموزشهای هنری ایجاد کند.
اسماعیلی با اشاره به تشکیل مرکز ملی سنجش صلاحیت حرفهای فرهنگ و هنر اظهار کرد: تمامی آموزشهایی که در حوزه فرهنگ و هنر انجام میشود، در این مرکز مورد سنجش و ارزشیابی قرار میگیرد. افرادی که در این مرکز آزمونهای مربوطه را بگذرانند، گواهینامه صلاحیت حرفهای معتبر دریافت خواهند کرد. مراحل اداری و قانونی این تشکیل مرکز سنجش صلاحیت حرفهای در حال طی شدن است.
مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تعیین و تصویب چارت سازمانی هنرستانهای هنرهای زیبا در سازمان اداری و استخدامی کشور را از دیگر اقدامات این نهاد عنوان کرد و گفت: این هنرستانها دارای ساختار اداری مدون و مشخصی شدند و به زودی نیز ابلاغ خواهد شد. راهاندازی سامانههای متعدد برای الکترونیکی و دیجیتالیسازی امور حوزه آموزشهای فرهنگی و هنری نیز در دستور کار قرار گرفت که راهاندازی سامانههای هنرستانهای هنرهای زیبا، نظارت و ارزیابی آموزشگاههای آزاد هنری و سامانه و اپلیکیشن آزمون هنر و سنجش هنر از جمله آنهاست.
وی افزود: ثبت برند و نشان هنرستانهای هنرهای زیبا و آموزشگاههای آزاد هنری در مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد کشور انجام شد و این نشانها به ثبت رسیدند. همچنین طراحی سردر واحد و یکپارچه برای مراکز آموزش هنر، اعم از هنرستانها و آموزشگاههای آزاد هنری و نیز صدور گواهینامههای معتبر مهارتی برای مراکز آموزش هنر و رتبهبندی و درجهبندی آنها، رتبهبندی و ساماندهی صدور کارت صلاحیت تدریس برای مدرسان و مربیان آموزشگاههای آزاد هنری از دیگر اقداماتی بود که در این حوزه صورت گرفت.
اسماعیلی با اشاره به برگزاری رویدادهای مرتبط با آموزش هنر طی دو سال گذشته اظهار کرد: برگزاری جایزه ملی «سرو ایرانی» ویژه تجلیل از معلمان و مدرسان هنر از جمله این رویدادهاست که معلمان و مدرسان بر اساس شاخصهای مشخص، مورد ارزیابی قرار میگیرند و در آن از معلمان برتر هنر کشور تجلیل میشود، همچنین «گنجینه آموزش هنر» به عنوان طرحی برای مستندسازی سبکهای آموزشی بزرگان و پیشکسوتان هنر پیگیری شد که تاکنون، سبکهای آموزشی ۱۶ تن از اساتید در این گنجینه مستندسازی شده و در اختیار عموم قرار خواهد گرفت.
مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: اصلاح مصوبه ۴۷۷ شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره آموزشگاههای آزاد هنری نیز در دستور کار قرار گرفت، حدود ۲۵ سال از تصویب آن میگذرد، پیشنهاد اصلاحیه این مصوبه را ارائه کردهایم و در شورای هنر مورد بررسی قرار خواهد گرفت که میتواند در بهروزرسانی مراکز آموزشی بسیار مؤثر باشد.
وی افزود: چاپ و انتشار فصلنامه تخصصی آموزش هنر نیز از دیگر اقدامات انجامشده در این دوره بوده است. تاکنون هفت شماره از این فصلنامه چاپ و منتشر شده و در اختیار مراکز آموزشی، اساتید و پیشکسوتان قرار گرفته است.
اسماعیلی اظهار کرد: برگزاری «المپیاد ملی هنر» به عنوان یکی از رویدادهای مهم در عرصه آموزشهای هنری، در دستور کار دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ قرار دارد. این رویداد از دو سال گذشته تعریف شده که ویژه هنرجویان مراکز آموزش هنر است. تا پیش از این، رویدادی که به صورت خاص معطوف به آموزش و مراکز آموزش هنر باشد، در کشور نداشتیم البته المپیادهای مختلفی در کشور در رشتههای علمی و در حوزههای گوناگون برگزار میشود اما در حوزه هنر، به صورت مشخص، چنین اولویتی برای هنرجویان رشتههای هنری وجود نداشت.
مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، هدف از برگزاری «المپیاد هنر» را هدایت استعدادهای هنری، به ویژه در میان جوانان و نوجوانان، تشویق به آموزش کار تیمی و گروهی در میان هنرمندان و ارتقای مهارتهای فردی، گروهی و اجتماعی هنرجویان مراکز آموزش هنر عنوان کرد و گفت: امسال دومین دوره «المپیاد هنر» در حال برگزاری است. فراخوان آن آبان ماه سال ۱۴۰۳ منتشر شد و علیرغم شرایط جنگی و وضعیت خاص کشور و با وجود مشکلاتی که در مسیر برگزاری این رویداد وجود داشت، استقبال بسیار خوبی صورت گرفت.
وی افزود: در مجموع، ۵ هزار و ۵۸۴ نفر در قالب یکهزار و ۳۹۶ تیم در این رویداد شرکت کردند و آثار خود را ارسال کردند. از این تعداد، ۸۳۶ تیم مربوط به آموزشگاههای هنری و ۵۶۰ تیم نیز از هنرستانهای هنری کشور در این رویداد شرکت کردند. برای نخستین بار، هنرجویان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و هنرستانهای آموزش و پرورش در کنار یکدیگر در این رویداد حضور پیدا کردند. پس از داوری اولیه، ۱۸۰ تیم و ۹۲۶ نفر به مرحله داوری نهایی راه پیدا کردند. با توجه به اینکه المپیاد به صورت لیگ برگزار میشود، رقابت ابتدا در مراکز آموزش هنر و هنرستانها انجام میشود، سپس تیمهای برگزیده استانی با یکدیگر رقابت میکنند و در نهایت تیمهای منتخب استانی به مرحله ملی راه پیدا میکنند. در این دوره نیز ۱۸۰ تیم به مرحله ملی رسیدند و داوری آنها انجام شده است.
اسماعیلی اظهار کرد: اکنون تیمهای قهرمان دومین «المپیاد هنر» المپیاد مشخص شدهاند و در مراسم اختتامیهای که دوم شهریورماه در فرهنگسرای نیاوران برگزار خواهد شد، تیمهای قهرمان در رشتههای مختلف و در مراکز آموزشی گوناگون معرفی خواهند شد. همچنین نمایشگاهی از آثار برگزیده آنان نیز در این فرهنگسرا در معرض دید قرار خواهد گرفت.
مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به برگزاری پویش «هنر برای ایران» طی جنگ تحمیلی سوم گفت: در این پویش، یکهزار و ۱۶۸ با ۴هزار و ۶۷۲ اثر شرکت کردند. این آثار در رشتههای نقاشی، گرافیک، تصویرسازی، عکس، کاریکاتور، خوشنویسی، موسیقی و دلنوشتههایی در قالب داستان کوتاه، شعر، نمایشنامه و نثر ادبی بود. این موضوع به خوبی نشان میدهد که هنرجویان و مراکز آموزش هنر تا چه اندازه در شرایط سخت نیز فعال، موثر و همراه با کشور بودهاند. آثار منتخب این پویش نیز به مدت یک هفته در فرهنگسرای نیاوران به نمایش گذاشته خواهد شد.
تحصیل بیش از ۹ هزار هنرجو در هنرستانهای هنرهای زیبا
اسماعیلی با اشاره به گسترش مراکز آموزش هنر اظهار کرد: در حال حاضر بیش از ۹ هزار هنرجو در رشتههای مختلف هنری در ۷۰ هنرستان هنرهای زیبا در کشور تحصیل میکنند، در مهرماه امسال، حداقل پنج هنرستان جدید افتتاح خواهد شد و تعداد هنرستانهای هنرهای زیبا در سال تحصیلی جدید به ۷۵ واحد افزایش خواهد یافت. اولویت برای راهاندازی هنرستانها، مراکز استانهاست و براین اساس باید یک هنرستان پسرانه و یک هنرستان دخترانه در هر مرکز استان ایجاد شود و سپس شهرستانهایی که ظرفیت و قابلیت لازم را دارند نیز در دستور کار قرار گیرند.
وی گفت: یکی از مراکزی که امسال برای ما اهمیت ویژهای دارد، شهرستان میناب است که مهرماه امسال، یک هنرستان هنرهای زیبا در شهرستان میناب افتتاح خواهد شد و امیدواریم بتوانیم بخشی هر چند کوچک از اندوه بزرگ وارد شده به مردم این منطقه را در بعد آموزشی، جبران کنیم. شهرستانهای دیگری همچون دامغان، سیرجان، گچساران و لارستان از ظرفیت لازم برای راهاندازی هنرستان برخوردارند و ما به سمت گسترش هنرستانها در شهرستانهای کمبرخوردارتر حرکت کردهایم.
مدیرکل دفتر توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: در حال حاضر ۶۶۴۰ آموزشگاه آزاد هنری در سراسر کشور فعال هستند و این مجموعه، شبکه گستردهای از مراکز آموزش هنر را تشکیل میدهد. از این تعداد، ۳هزار و ۱۵۸ آموزشگاه در رشتههای تجسمی، ۲هزار و ۶۲۰ آموزشگاه در رشتههای موسیقی، ۳۹۸ آموزشگاه خوشنویسی، ۳۶۱ آموزشگاه هنرهای نمایشی و ۳۰ آموزشگاه در حوزه هنرهای سنتی فعالیت میکنند. همچنین اساتیدی که در این آموزشگاهها فعالیت دارند باید کارت گواهی آموزشی و مربیگری دریافت کنند و تاکنون، ۹هزار و ۴۳۰ مدرس آموزشگاههای آزاد هنری، گواهی آموزشی و مربیگری را دریافت کردهاند.
اهداف برگزاری «هفته آموزش هنر»
اسماعیلی با اشاره به برگزاری «هفته آموزش هنر» و اهمیت این رویداد اظهار کرد: سال گذشته تصمیم گرفتیم که «هفته آموزش هنر» را به عنوان یک ایده ملی طراحی و اجرا کنیم، متاسفانه به دلیل شرایط کشور و برخی مسائل و مشکلات پیش آمده، اجرای آن به تاخیر افتاد. هدف ما این بود که این هفته در اردیبهشت ماه برگزار شود اما در نهایت تصمیم گرفتیم آن را در شهریورماه برگزار کنیم.
وی، جلب توجه عمومی به اهمیت و جایگاه آموزشهای هنری در جامعه و در میان متولیان فرهنگی و آموزشی کشور، جریانسازی و توسعه آموزشهای فرهنگی و هنری، توجه به جایگاه ارزشمند مراکز آموزش هنر، عمومیسازی آموزشهای هنری، توسعه عدالت فرهنگی و عدالت آموزشی را از اهداف برگزاری نخستین دوره هفته آموزش هنر عنوان کرد و گفت: برنامهها و رویدادهای آموزشی و هنری ویژه در طول این هفته از ۳۱ مرداد تا ۶ شهریورماه پیشبینی شده است.
اعلام برنامههای «هفته آموزش هنر»
اردشیر میرمُنگره دبیر «هفته آموزش هنر» نیز در ادامه این نشست با اعلام برنامههای این هفته اظهار کرد: «هفته آموزش هنر» به عنوان نقطه عطف و یک فرصت ویژه برای توجه بیشتر به فعالیتهای حوزه آموزش نامگذاری شده است. در طول سال، فعالیتهای متعارف و مستمر در این حوزه برگزار میشود اما در کنار آن، وجود یک هفته مشخص به عنوان نقطه تمرکز و تجمیع برنامهها میتواند بسیار اثرگذار باشد.
وی گفت: امسال، به عنوان نخستین سال برگزاری این رویداد و با توجه به شرایط ویژه کشور، برنامهها فقط در بخش ستادی و در سطح وزارتخانه برگزار خواهد شد. اگر شرایط فراهم باشد، سالهای آینده این هفته به گونهای برنامهریزی خواهد شد که ادارات کل استانها نیز رویدادهایی را در سطح استان برگزار کنند و هنرستانهای هنرهای زیبا نیز در همان مقیاس خود، برنامههایی همچون کارگاههای آموزشی، نمایشگاه، رویدادهای رقابتی، فعالیتهای پژوهشی و تجلیل از اساتید را اجرا کنند. امیدواریم در سالهای آینده این برنامه به صورت گسترده و در سطح ملی در همه مراکز آموزش هنر برگزار شود.
میرمُنگره افزود: امسال هفته آموزش هنر از ۳۱ مرداد تا ۶ شهریورماه برگزار خواهد شد و مجموعهای از برنامهها برای آن در نظر گرفته شده است. بخشی از این برنامهها شامل نمایش آثار برگزیده «المپیاد ملی هنر» و پویش ملی «هنر برای ایران» است که در نگارخانههای شماره یک و ۲ فرهنگسرای نیاوران به نمایش در خواهد آمد. مراسم اختتامیه این دو رویداد نیز در همین مجموعه برگزار میشود.
دبیر «هفته آموزش هنر» بیان کرد: مجموعهای از نشستهای تخصصی آموزش هنر در دفتر آموزشهای هنری طراحی شده که با عنوان «نشست الف تا» (الفبای تحول آموزش و پرورش) برگزار میشود. قرار است هر یک از این نشستها در یکی از حوزههای تجسمی، موسیقی یا هنرهای نمایشی برگزار شود و در برخی موارد نیز به صورت بینرشتهای و مشترک برگزار خواهد شد.
وی گفت: نخستین نشست از این مجموعه، زمستان سال گذشته در حوزه هنرهای تجسمی برگزار شد و نشست دوم نیز همزمان با هفته آموزش هنر، به صورت مشترک میان کارشناسان و اساتید موسیقی، نمایش و هنرهای تجسمی برگزار خواهد شد. عنوان این نشست نیز با توجه به ارتباط آن با المپیاد تیمی، «همآفرینی در هنر و تأثیر کار گروهی در آموزش و آفرینش هنری» در نظر گرفته شده است.
میرمُنگره افزود: این نشستها با حضور اساتید برگزار میشود و خروجی آنها نیز به صورت مکتوب در نشریه آموزش هنر دفتر آموزشهای هنری وزارت فرهنگ و در وبسایت دفتر، در دسترس هنرجویان، هنرآموزان و علاقهمندان قرار خواهد گرفت.
دبیر «هفته آموزش هنر»، نشست تخصصی مدیران هنرستانهای هنرهای زیبا را از دیگر برنامههای این هفته عنوان کرد و گفت: این نشست با حضور مدیران ۷۰ هنرستان برگزار میشود و در آن، نظام جامع استاندارد رشتههای فنی و حرفهای و هنرستانها که امسال با تغییرات و تدوین جدید همراه بوده و ابلاغ نیز شده است، در قالب یک کارگاه آموزشی مرور خواهد شد تا مدیران هنرستانها بتوانند آن را در سال تحصیلی جدید به درستی اجرایی کنند.
وی با اشاره به برگزاری نشست ویژه رشته پویانمایی اظهار کرد: در حال حاضر از میان ۷۰ هنرستان فعال در سراسر کشور، ۱۷ هنرستان دارای رشته پویانمایی هستند. مقرر شده است مدیران این هنرستانها یک روز با کارشناسان و متخصصان بنیاد ملی پویانمایی نشست داشته باشند تا نیازها و چشماندازهای رشته پویانمایی در هنرستانها مورد بررسی تحلیل قرار گیرد.
میرمُنگره، امضای تفاهمنامه همکاری معاونت با دانشگاه علمیکاربردی در حوزه فعالیتهای آموزش هنر، امضای تفاهمنامه همکاری میان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت آموزش و پرورش با حضور وزرای دو نهاد و رونمایی از نظام آموزشهای فرهنگی و هنری جدید شامل مجموعه استانداردهای شایستگی و آموزشی رشتهها، دیدار با اساتید پیشکسوت و اثرگذار در حوزه آموزش، بازدید از چند مرکز آموزش هنر از جمله آموزشگاههای آزاد هنری که سابقه و تأثیرگذاری روشن و قابل توجهی در فضای آموزش هنر داشتهاند، را از دیگر برنامههای هفته آموزش هنر برشمرد.
همچنین در این نشست پوستر نخستین «هفته آموزش هنر» رونمایی شد.
