پروندههای پیچیده روی میز «قاضی بیگی»
فصل سوم مجموعه تلویزیونی «آقای قاضی» با عنوان تازه «قاضی بیگی» بهعنوان جدیدترین تولید مرکز سیمرغ صداوسیما، این روزها از شبکه دو سیما روی آنتن رفته است؛ مجموعهای که در ادامه دو فصل پیشین، همچنان تلاش میکند «قاضی بیگی» با پدیدآورندگی سجاد مهرگان و تهیهکنندگی میثم مهدوی ساخته شده و با بهرهگیری از کارگردانان جوان، رویکردی متفاوت نسبت به دو فصل گذشته در پیش گرفته است.
به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه اطلاعرسانی سیما، مرکز سیمرغ مسیر متفاوت آموزش حقوق شهروندی را ازطریق قصهگویی در تلویزیون دنبال میکند.
در این فصل، مهدی بهرامبیگی نقش قاضی را بر عهده دارد و در ۲۶ قسمت، هر هفته پنجشنبه و جمعه، مخاطبان را با پروندههایی روبهرو میکند که از دل مسائل روز جامعه انتخاب شدهاند. مجموعه «آقای قاضی» از زمان آغاز پخش در سال ۱۴۰۱ توانست بهواسطه روایت متفاوت پروندههای حقوقی، جایگاه ویژهای میان مخاطبان تلویزیون پیدا کند. فصل دوم با عنوان «شعبه ۱۲۱» نیز همین مسیر را ادامه داد و حالا فصل سوم با عنوان «قاضی بیگی» در تلاش است ضمن حفظ هویت آشنای مجموعه، افقهای تازهای را در روایت داستانهای قضایی تجربه کند.
طراحی پروندههایی نزدیک به زندگی مردم
میثم مهدوی، تهیهکننده فصل سوم «آقای قاضی» که با عنوان «قاضی بیگی» روی آنتن رفته است، درباره تفاوت این فصل با دو فصل گذشته گفت: ساختار کلی مجموعه همان هویت آشنای «آقای قاضی» را حفظ کرده است، زیرا مخاطبان با این قالب ارتباط برقرار کردهاند، اما تلاش کردیم پروندهها نسبت به گذشته پیچیدهتر و چندلایهتر باشند. در این فصل، مخاطب تنها منتظر شنیدن رأی دادگاه نیست، بلکه از ابتدا تا پایان داستان با چرایی رفتار شخصیتها، انگیزههای آنان و اتفاقاتی که آنها را به دادگاه رسانده، همراه میشود.
وی درباره علت تولید فصل سوم افزود: مهمترین دلیل، استقبال مخاطبان از دو فصل گذشته بود. برای ما جالب بود که مردم تنها بیننده سریال نبودند، بلکه پس از پایان هر قسمت درباره پروندهها بحث میکردند، نظر میدادند و حتی گفتوگوهای حقوقی میان خانوادهها و در فضای مجازی شکل میگرفت. این بازخورد نشان داد موضوع عدالت و حقوق شهروندی همچنان ظرفیت فراوانی برای روایت دارد.
مهدوی درباره نحوه انتخاب پروندههای فصل جدید توضیح داد: از ابتدا تصمیم گرفتیم سراغ پروندههایی برویم که امکان دارد هر شهروندی در زندگی روزمره با آنها مواجه شود. علاوه بر مطالعه پروندههای واقعی، جلسات متعددی با مشاوران حقوقی، روانشناسان و گروه پژوهش برگزار کردیم تا دغدغههای امروز جامعه را شناسایی کنیم و ببینیم کدام موضوعات ظرفیت تبدیل شدن به یک داستان جذاب تلویزیونی را دارند.
وی تأکید کرد: هر پرونده واقعی الزاماً ظرفیت دراماتیک ندارد. بنابراین باید بدون آسیب زدن به حقیقت، آن را به یک روایت نمایشی تبدیل میکردیم. طبیعی است که برای حفظ حریم خصوصی افراد، هویت شخصیتها، برخی جزئیات و حتی بخشی از وقایع تغییر میکند، اما تلاش ما این بوده که حقیقت و پیام اصلی هر پرونده حفظ شود
حضور روانشناس در کنار نویسندگان
تهیهکننده «قاضی بیگی» نقش مشاوران حقوقی را یکی از ارکان اصلی تولید مجموعه دانست و اظهار کرد: تقریباً همه پروندهها از مرحله شکلگیری ایده تا نسخه نهایی فیلمنامه توسط کارشناسان حقوقی بررسی میشدند. برای ما اهمیت داشت روند دادرسی، اصطلاحات حقوقی و شیوه رسیدگی به پروندهها کاملاً دقیق و مطابق واقع باشد تا مخاطب اطلاعات نادرستی دریافت نکند. به همین دلیل کارشناسان حقوقی از نخستین مراحل نگارش تا پایان تولید در کنار گروه حضور داشتند.
وی درباره حضور روانشناس در کنار گروه نویسندگان نیز عنوان کرد: پروندههای قضایی صرفاً مجموعهای از مواد قانونی نیستند. پشت هر پرونده انسانهایی با احساسات، تصمیمها، خطاها و پیچیدگیهای شخصیتی قرار دارند. از همین رو حضور مشاور روانشناسی برای ما اهمیت زیادی داشت تا شخصیتها باورپذیرتر باشند و رفتار آنها تنها بر اساس قانون، بلکه بر مبنای منطق روانشناختی نیز شکل بگیرد.
مهدوی درباره نسبت میان آموزش حقوقی و قصهگویی در این مجموعه گفت: اگر قرار باشد یکی از این دو را انتخاب کنم، بدون تردید قصه را انتخاب میکنم؛ زیرا اگر داستان جذاب نباشد، آموزش نیز اتفاق نخواهد افتاد. تلاش کردهایم مخاطب ابتدا با روایت همراه شود و سپس بدون آنکه احساس کند در کلاس درس حضور دارد، نکات حقوقی را نیز بیاموزد.
وی درباره شخصیت قاضی در فصل سوم نیز توضیح داد: هر قاضی نگاه و شیوه خاص خود را دارد. در این فصل نیز تلاش کردیم شخصیت جدید قاضی بهتدریج و در جریان رسیدگی به پروندهها برای مخاطب آشکار شود و تفاوت او با فصلهای گذشته از دل رفتارها و تصمیمهایش شکل بگیرد، نه از طریق توضیح مستقیم.
حساسیتهای انتخاب بازیگر نقش آقای قاضی
تهیهکننده «قاضی بیگی» درباره انتخاب مهدی بهرامبیگی برای ایفای نقش قاضی گفت: انتخاب بازیگر جدید تصمیم حساسی بود، زیرا مخاطبان دو فصل با یک چهره ارتباط برقرار کرده بودند. بااینحال، قصد نداشتیم بازیگری شبیه بازیگر قبلی انتخاب کنیم یا همان شیوه بازی را تکرار کنیم. هدف ما این بود که شخصیت تازهای شکل بگیرد و بازیگر بتواند هویت خودش را به این نقش اضافه کند.
وی با اشاره به اهمیت باورپذیری فضای دادگاه افزود: از طراحی صحنه و دکور گرفته تا شیوه برگزاری جلسات دادگاه، نوع برخورد شخصیتها، دیالوگها و حتی کوچکترین جزئیات، همه با مشورت متخصصان انجام شد تا مخاطب احساس کند با یک فضای واقعی روبهرو است، نه صرفاً یک دادگاه نمایشی.
مهدوی درباره تأثیر بازخورد مخاطبان دو فصل گذشته بر روند تولید فصل سوم نیز گفت: نظرات مردم و کارشناسان را به دقت دنبال کردیم. بسیاری از این بازخوردها در انتخاب موضوعات، ریتم روایت، پرداخت شخصیتها و حتی شیوه روایت پروندهها تأثیرگذار بود. معتقدم هر مجموعهای که ادامه پیدا میکند، باید به صدای مخاطبان خود نیز گوش دهد.
وی ادامه داد: جامعه دائماً در حال تغییر است و به همان نسبت، آسیبهای اجتماعی و اختلافات حقوقی نیز تغییر میکنند. به همین دلیل تلاش کردیم سراغ موضوعاتی برویم که امروز بیشتر در زندگی مردم دیده میشوند و در آثار نمایشی کمتر به آنها پرداخته شده است.
ایجاد تعادل میان دقت حقوقی و جذابیت نمایشی
تهیهکننده مجموعه، ایجاد تعادل میان دقت حقوقی و جذابیت نمایشی را دشوارترین بخش تولید دانست و اظهار کرد: اگر بیشازاندازه وارد جزئیات حقوقی شویم، ریتم داستان از دست میرود و اگر تنها به جذابیت نمایشی فکر کنیم، از واقعیت فاصله میگیریم. پیدا کردن نقطه تعادل میان این دو، مهمترین چالش ما در تولید فصل سوم بود.
وی افزود: از ابتدا تصمیم گرفتیم هیچیک از این دو وجه قربانی دیگری نشود. هر جا برای جذابتر شدن روایت نیاز به تغییر وجود داشت، آن را با مشاوران حقوقی هماهنگ میکردیم تا منطق قضایی داستان حفظ شود. همین تعامل سبب شد روایتها هم دیدنی باشند و هم برای مخاطب باورپذیر و قابلاعتماد.
مهدوی در بخش دیگری از سخنان خود به تأثیر شخصی ساخت این مجموعه اشاره و عنوان کرد: وقتی مدت طولانی با پروندههای مختلف سروکار دارید، متوجه میشوید بسیاری از اختلافها پیش از آنکه حقوقی باشند، ریشه در سوءتفاهم، عجله در قضاوت یا ناآگاهی دارند. این تجربه باعث شد نگاه من به مفهوم عدالت نیز تغییر کند و باور داشته باشم عدالت تنها در رأی دادگاه خلاصه نمیشود، بلکه از رفتارها و انتخابهای روزمره انسانها آغاز میشود.
علاقهمندیم این مسیر را ادامه دهیم
وی در پایان درباره آینده این مجموعه یادآور شد: اگر استقبال مخاطبان ادامه پیدا کند و همچنان موضوعات تازه و مهمیبرای روایت وجود داشته باشد، علاقهمندیم این مسیر را ادامه دهیم. مسائل حقوقی و اجتماعی ظرفیت بسیار گستردهای برای تولید فصلهای بعدی دارند، اما شرط اصلی این است که هر فصل حرف تازهای برای گفتن داشته باشد و بتواند همچنان اعتماد و همراهی مخاطبان را حفظ کند.
