آغازی بر یک سال معنوی؛
رویدادهای اول محرم
اول محرم روزی است که هم شادی آغاز سال نو را دارد و هم غم یادآوری شهادت امام حسین (ع) را. این تضاد ظاهری، درسی بزرگ برای مسلمانان است: زندگی دنیا همیشه با شادی و غم همراه است، اما آنچه مهم است، چگونه زندگی کردن در این مسیر است.
به گزارش ایلنا، اول محرم، نخستین روز از نخستین ماه تقویم قمری است. این روز همزمان با آغاز سال نو اسلامی و شروع ماه حرام خداست. در این روز، مسلمانان جهان با خداوند عهد میبندند که سالی سرشار از بندگی و اطاعت داشته باشند.
«مفاتیح الجنان، بخش اعمال ماه محرم، صفحه ۴۵»
چرا اول محرم مهم است؟
این روز از چند جهت اهمیت دارد:
آغاز سال قمری: اولین روز از سال نو اسلامی است.
ماه حرام: محرم یکی از چهار ماه حرام است که خداوند در قرآن به آن اشاره کرده است.
ماه خدا: پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «أفضل الصیام بعد شهر رمضان شهر الله المحرم» (بهترین روزهها بعد از ماه رمضان، روزه در ماه خدا محرم است).
روز عهد و پیمان: روزی برای تجدید عهد با خدا و اهلبیت (ع).
«بحارالانوار، جلد ۲، بخش ۱، صفحه ۱۱۲»
وقایع تاریخی اول محرم:
آغاز سال قمری؛ اولین روز از سال نو اسلامی و مصادف با ورود امام حسین (ع) به کربلا است. بر اساس برخی روایات، امام در دوم محرم وارد کربلا شدند، اما مقدمات آن از اول محرم آغاز شد.
توبه آدم (ع): برخی روایات میگویند توبه حضرت آدم در این روز پذیرفته شد.
نجات حضرت یونس: برخی منابع میگویند حضرت یونس از شکم ماهی در این روز نجات یافت.
«لهوف، سید بن طاووس، بخش ۱، صفحه ۱۵۶»
«تاریخ تحلیلی اسلام، جلد ۱، بخش ۱، صفحه ۸۹»
۶ق. غزوه ذات الرقاع با هدف خنثیسازی توطئه جنگ از سوی دو تیره بنیمحارب و بنیثعلبه، از قبیله غَطَفان
۷بعثت. آغاز محاصره اقتصادی پیامبر (ص) و بنیهاشم در شعب ابیطالب
۹ق. اولین اعزام عاملان زکات به مناطق مختلف برای جمعآوری زکات توسط پیامبر (ص)
۲۰ق. فتح مصر به دست عمرو بن عاص در زمان خلیفه دوم
۳۷ق. متارکه جنگ در صفین بین امام علی (ع) و معاویه با هدف دستیابی به صلح و شروع مجدد آن در ماه صفر
۸۱ق. درگذشت محمد حنفیه فرزند امام علی (ع)
۱۶۱ق. وفات سفیان ثوری صوفی، فقیه، محدث و از شاگردان امام صادق (ع) در بصره
۲۲۰ق. احضار امام جواد (ع) به بغداد توسط معتصم عباسی
۹۱۸ق. ولادت حسین بن عبدالصمد حارثی فقیه، متکلم، رجالی و پدر شیخ بهائی. روستای جُبَع، نزدیک شهر صیدون
۱۰۱۱ق. درگذشت حسن عاملی فرزند شهید ثانی و نویسنده معالم الدین و ملاذ المجتهدین
۱۲۹۷ق. درگذشت میرزا جعفر قزوینی فقیه، شاعر و ادیب شیعه، مدفون در نجف (۲۴ آذر ۱۲۵۸ش)
۱۳۶۳ق. درگذشت مرتضی طالقانی فقیه و حکیم شیعه واستاد محمدتقی جعفری (۶ دی ۱۳۲۲ش)
۱۳۶۶ق. تولد سید عارف حسین حسینی از روحانیان شیعه و رهبر نهضت جعفریه پاکستان (۴ آذر ۱۳۲۵ش)
درگذشت سید ابوالحسن رفیعی قزوینی فقیه، فیلسوف و استاد دروس عالی حوزه علمیه قم ساکن در تهران(۲۴ دی ۱۳۵۳ش۱۳۹۵ق)
۱۴۰۵ق. درگذشت سید عبدالله موسوی شیرازی از مراجع تقلید شیعه ساکن در مشهد و از روحانیان فعال قبل از انقلاب اسلامی ایران در مخالفت با سیاستهای پهلوی اول و دوم (۵ مهر ۱۳۶۳ش).
اعمال و آداب اول محرم
روزه: روزه گرفتن در این روز مستحب است و ثواب زیادی دارد.
نماز: خواندن نمازهای مستحبی و زیارت عاشورا.
دعا: خواندن دعای تحویل سال و مناجات با خدا.
صدقه: انفاق و کمک به نیازمندان برای شروع سالی پربرکت.
زیارت: زیارت امام حسین (ع) یا خواندن زیارت عاشورا از راه دور.
تجدید عهد: عهد بستن با خدا برای انجام کارهای نیک در سال جدید.
«مصباح المتهجد، جلد ۱، بخش ۱، صفحه ۶۷»
پیام اول محرم برای مسلمانان
هر سال نو، فرصتی برای شروع دوباره و جبران گذشته است. و در این میان باید توجه داشت که زمان سرمایه ارزشمندی است که باید از آن بهره برد و نیز زمانی برای برنامهریزی جهت سالی بهتر از نظر معنوی. این روز یادآوری عاشوراست زیر اول محرم شروع دههای است که به عاشورا ختم میشود. این روز؛ روزی برای توبه از گناهان گذشته اس.
«نهضت حسین (ع)، جلد ۴، بخش ۱، صفحه ۱۷۸»
اول محرم در قرآن و روایات
خداوند در قرآن درباره ماههای حرام میفرماید:
«إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِندَ اللَّهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِی کِتَابِ اللَّهِ یَوْمَ خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ مِنْهَا أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ» (توبه: ۳۶)
(تعداد ماهها نزد خدا دوازده ماه است… چهار ماه از آنها حرام است.)
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «من صام یوماً من شهر الله المحرمکان له بکل یوم ثلاثون یوماً» (کسی که یک روز از ماه خدا محرم را روزه بگیرد، برای هر روز سی روز ثواب دارد).
«تفسیر المیزان (ترجمه)، جلد ۵، بخش ۱، صفحه ۲۰۳»
