آغاز مرمت بازار تاریخی و تعیین تکلیف دو محوطه باستانی مهم قم/ تپه سمح و محوطه باستانی قلی درویش تملک می شود

به گزارش خبرنگار ایلنا، بهزاد احمدی فارسانی با اشاره به اهمیت صیانت از میراث فرهنگی استان قم در گفت‌وگوی اختصاصی با  ایلنا گفت: در ماه‌های اخیر اعتبارات لازم برای مرمت تیمچه بزرگ قم و بازار تاریخی چهارسو تأمین شده و عملیات اجرایی مرمت بازار چهارسو نیز به‌زودی آغاز می‌شود. این بازار از مهم‌ترین بخش‌های بافت تاریخی قم به شمار می‌رود و در پی آسیب‌های ناشی از دوران جنگ، نیازمند مرمت اضطراری و ساماندهی کالبدی است.

وی افزود: همچنین اعتبار مرمت مجموعه تاریخی گنبد سبز نیز تخصیص یافته و این بنای شاخص تاریخی در آینده نزدیک وارد مرحله اجرایی مرمت خواهد شد.

احیای پایگاه ملی قلی‌درویش و تعیین تکلیف تپه باستانی سمح

مدیرکل میراث فرهنگی قم در ادامه به اهمیت محوطه باستانی قلی‌درویش اشاره کرد و گفت: کاوش‌های این محوطه پس از هشت سال وقفه، بار دیگر از سر گرفته شد و فصل جدید کاوش‌ها به سرپرستی دکتر سرلک به‌تازگی به پایان رسیده است.

به گزارش خبرنگار ایلنا، محوطه باستانی قلی‌درویش در جنوب استان قم و در حاشیه دشت‌های مرکزی ایران قرار دارد و بر اساس مطالعات باستان‌شناسی، یکی از محوطه‌های مهم پیش‌تاریخی در فلات مرکزی محسوب می‌شود. شواهد به‌دست‌آمده از کاوش‌های پیشین نشان می‌دهد این محوطه دارای دوره‌های استقراری طولانی بوده و داده‌های آن در شناخت شکل‌گیری جوامع اولیه کشاورزی و استقرارهای انسانی در مرکز ایران اهمیت ویژه‌ای دارد.

احمدی فارسانی با اشاره به تعیین تکلیف مالکیت این پایگاه گفت: این محوطه ۹ هکتاری در اختیار اوقاف قرار دارد، اما با مصوبه جدید، پس از انجام کارشناسی‌های لازم، قرار است به میراث فرهنگی واگذار شود و در مقابل، زمین معوض در اختیار اوقاف قرار گیرد. این اقدام زمینه تخصیص اعتبارات پایدار برای حفاظت، کاوش و پژوهش‌های مستمر در این پایگاه ملی را فراهم خواهد کرد.

وی همچنین درباره تپه سِمَح گفت: این محوطه باستانی حدود ۳۲ هکتار وسعت دارد که بخش قابل توجهی از آن در محدوده اراضی در اختیار مردم قرار گرفته است. برای صیانت از این اثر، موضوع تملک و آزادسازی عرصه در دستور کار قرار گرفته است.

تپه سِمَح از جمله محوطه‌های مهم باستانی در محدوده قم محسوب می‌شود که به دلیل گستردگی عرصه و قرارگیری در بافت‌های در حال توسعه شهری، همواره در معرض تهدیدهای ناشی از ساخت‌وساز و تغییر کاربری بوده است. به گفته مسئولان میراث فرهنگی، تثبیت مالکیت و تملک کامل این محوطه می‌تواند نقش مهمی در حفاظت بلندمدت و انجام مطالعات باستان‌شناسی ایفا کند.

مدیرکل میراث فرهنگی قم افزود: در کمیسیون امور بیت‌المال مصوب شده است برای بخش‌های در اختیار مردم، زمین جایگزین برای فعالیت‌های کشاورزی و گلخانه‌ای در نظر گرفته شود تا امکان تملک کامل این محوطه ارزشمند فراهم شود.

توسعه زیرساخت‌های فرهنگی و بهره‌برداری از بناهای تاریخی

احمدی فارسانی با اشاره به اقدامات زیرساختی در حوزه میراث فرهنگی و موزه داری در قم نیز اعلام کرد: با همکاری شهرداری قم، زمینی به مساحت ۶ هزار و ۵۰۰ متر مربع برای احداث ساختمان اداری و موزه اختصاص یافته است. همچنین سه طبقه از بیت حضرت امام(ره) برای ایجاد موزه مردم‌شناسی قم در اختیار این اداره‌کل قرار گرفته و مراحل تکمیل آن در حال انجام است.

وی افزود: خانه تاریخی ملاصدرا نیز در حال واگذاری به یک مؤسسه تخصصی گردشگری نجوم است تا به مرکزی برای توسعه گردشگری علمی و نجومی در استان تبدیل شود.

مدیرکل میراث فرهنگی قم با اشاره به برگزاری رویدادهای فرهنگی در بناهای تاریخی گفت: در ماه‌های اخیر برنامه‌های متعددی در خانه‌های تاریخی یزدان‌پناه و زند، کاروانسرای پاسنگان، آب‌انبار تاریخی و کاروانسرای شادقلی‌خان برگزار شده است. همچنین روز جهانی موزه‌ها در کاروانسرای پاسنگان و برنامه‌های روز دختر در برخی بناهای تاریخی استان اجرا شد.

وی افزود: هدف از این رویدادها، احیای کارکرد فرهنگی بناهای تاریخی و پیوند دادن جامعه محلی با میراث تاریخی استان است.

وضعیت قم در وضعیت جنگی و پساجنگ

احمدی فارسانی همچنین به اقدامات حوزه گردشگری اشاره کرد و گفت: در مقطعی از خروج اتباع خارجی از کشور، حدود ۱۷۰۰ دانشجوی هندی در هتل‌های استان قم اسکان یافتند و خدمات لازم به آنان ارائه شد.

وی ادامه داد: در بخش دیگری از اقدامات اجرایی، مدیریت ستاد اسکان جنگ نیز به اداره‌کل میراث فرهنگی واگذار شد و در این مدت ۸۶ خانوار شامل ۱۹۶ نفر از شهروندان جنگ‌زده در مراکز اسکان دولتی استان پذیرش شدند.

مدیرکل میراث فرهنگی قم در بخش پایانی سخنان خود گفت: همزمان با آغاز جنگ، نوروزگاه قم به «قرارگاه ایران من، جان من» تبدیل شد و به مدت ۸۰ روز در منطقه زنبیل‌آباد به فعالیت خود ادامه داد.

وی افزود: در این مجموعه، برنامه‌های متنوعی شامل نمایشگاه صنایع دستی، رویدادهای گردشگری اقوام و عشایر، پخت غذاهای سنتی، نمایشگاه تعدی به آثار تاریخی، سفره هفت‌سین بیعت، طومار بیعت و برنامه‌های آموزشی برای کودکان در حوزه میراث فرهنگی برگزار شد. همچنین برای حفاظت از بناهای تاریخی، نماد «سپر آبی» بر روی کاروانسراها و آثار تاریخی استان نصب شد.