امسال سهم تولد فرزند سوم به بالا به ۲۸.۸ درصد رسیده است/ کاهش بیش از ۵۰ درصدی سقط جنین

به گزارش خبرنگار ایلنا، امیرحسین بانکی‌پور در نشست خبری سالروز ابلاغ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، با اشاره به گذشت پنج سال از ابلاغ این قانون، آن را حاصل یک حرکت جمعی و نخبگانی دانست و گفت: بیش از ۹ هزار ساعت در کمیته‌ها و جلسات کمیسیون مشترک برای تدوین این قانون صرف شد و فعالان مردمی نیز در شکل‌گیری آن نقش مؤثری داشتند.

وی با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب درباره اهمیت قانون جوانی جمعیت اظهار کرد: این قانون از نظر ایشان حقیقتاً قانونی حیاتی بود و تعابیری همچون قانون راهبردی، کاربردی و اساسی درباره آن به کار برده شد. پس از نهایی شدن قانون نیز متن آن برای ایشان ارسال شد و در پاسخ، از فعالان و نمایندگان مجلس که برای تدوین آن تلاش کرده بودند، قدردانی کردند.

بانکی‌پور با بیان اینکه ارزیابی میزان اثربخشی قانون جوانی جمعیت پس از پنج سال اهمیت دارد، افزود: در این مدت شرایط ویژه‌ای بر کشور حاکم بود و شاید هیچ‌یک از دوره‌های پس از انقلاب با این پنج سال قابل مقایسه نباشد. در این سال‌ها حوادث متعددی رخ داد و کشور سخت‌ترین شرایط اقتصادی و بالاترین میزان تورم را تجربه کرد. شرایط اجتماعی و امنیتی نیز با دشواری‌هایی همراه بود.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی تغییر منحنی‌های جمعیتی بسیار دشوار است، اما با وجود فشارهای شدیدی که بر مردم وارد بود، رفتار اجتماعی جامعه در حوزه ازدواج و فرزندآوری به‌طور معناداری تغییر کرده است.

رئیس کمیسیون مشترک بررسی قانون جوانی جمعیت با اشاره به نتایج مطالعات و پیمایش‌های انجام‌شده درباره اثربخشی این قانون گفت: نخستین نتیجه مهم این مطالعات، کاهش حدود ۵۰ درصدی سقط جنین است. براساس مطالعات انجام‌شده، میزان سقط جنین بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته و نسبت آن نیز نزدیک به ۵۰ درصد کمتر شده است.

وی افزود: وزارت بهداشت نیز با استفاده از روش مطالعاتی پیشین و با بررسی دقیق‌تر و گسترده‌تر، پس از اجرای قانون به این نتیجه رسید که سقط جنین بیش از ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده است. همچنین در پاسخ به این نقد که کاهش سقط جنین ممکن است ناشی از کاهش تعداد بارداری‌ها باشد، نسبت سقط جنین به بارداری‌ها نیز مورد بررسی قرار گرفت که براساس آن، این نسبت حدود ۴۹ درصد کاهش داشته است.

بانکی‌پور دومین نتیجه اجرای قانون جوانی جمعیت را تغییر الگوی فرزندآوری عنوان کرد و گفت: ۹ ماده از قانون جوانی جمعیت به موضوع فرزند سوم و بالاتر اختصاص داشت. سیاست‌های تنظیم خانواده طی سال‌های گذشته بر الگوی تک‌فرزندی یا دوفرزندی تأکید داشت، اما برای بهبود وضعیت جمعیت باید به سمت الگوی فرزند سوم و بالاتر حرکت می‌کردیم.

وی ادامه داد: پیش از اجرای قانون، تولد فرزند سوم به بالا ۱۷.۵ درصد از کل تولدها را تشکیل می‌داد؛ به این معنا که از هر شش نوزاد متولدشده، پنج نفر فرزند اول و دوم و تنها یک نفر فرزند سوم یا بالاتر بود.

رئیس کمیسیون مشترک بررسی قانون جوانی جمعیت با اشاره به آمارهای جدید سازمان ثبت احوال اظهار کرد: امسال سهم تولد فرزند سوم به بالا به ۲۸.۸ درصد رسیده است. بنابراین با وجود کاهش تعداد کل تولدها، سهم تولد فرزندان سوم، چهارم و پنجم طی چهار تا پنج سال گذشته به‌طور معناداری افزایش یافته است.

وی با اشاره به انتقادهایی که درباره اختصاص مشوق‌های قانون به فرزند سوم و بالاتر مطرح می‌شد، گفت: تغییر الگوی فرزندآوری اکنون کاملاً قابل مشاهده است و هدف قانون نیز همین بود که رفتار اجتماعی جامعه از الگوی فرزند اول و دوم به سمت فرزند سوم تغییر پیدا کند.

بانکی‌پور سومین دستاورد قانون جوانی جمعیت را جلوگیری از شتاب کاهش تولدها دانست و گفت: پیش از اجرای قانون، سالانه حدود ۱۷۰ هزار تولد از تعداد تولدهای کشور کاسته می‌شد، اما این شیب در سال گذشته و سال اخیر به نصف کاهش پیدا کرد و به حدود ۸۵ هزار تولد رسید.

وی با اشاره به کاهش جمعیت زنان در سنین اصلی فرزندآوری توضیح داد: از سال ۱۳۹۴ به بعد جمعیت مادران ۲۰ تا ۴۰ ساله کشور روند کاهشی پیدا کرد. اگرچه جمعیت زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله که در محاسبات جمعیتی مورد توجه قرار می‌گیرد، همواره افزایش داشته است، اما گروه سنی اصلی در تولدها، زنان ۲۰ تا ۴۰ ساله هستند.

وی افزود: از سال ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۴ تعداد زنان این گروه سنی رو به افزایش بود و با وجود اجرای سیاست‌های تنظیم خانواده، تولدها نیز افزایش پیدا می‌کرد؛ دلیل آن افزایش تعداد مادران بود.

بانکی‌پور با اشاره به جهش جمعیتی سال‌های نخست پس از انقلاب اظهار کرد: تعداد تولدها در پنج سال پیش از انقلاب حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر بود، اما پس از انقلاب به یک‌باره به دو میلیون و ۴۰۰ هزار نفر رسید و تا سال ۱۳۵۹ نیز بالاتر از دو میلیون نفر باقی ماند.

همین انبوه جمعیت متولدشده در سال‌های نخست انقلاب، در سال‌های بعد وارد سن فرزندآوری شدند و با وجود اجرای سیاست‌های تنظیم خانواده، تعداد مادران بالا بود و تولدها افزایش پیدا می‌کرد.

وی ادامه داد: از سال ۱۳۹۴ به بعد، مادرانی وارد سن فرزندآوری شدند که در دوره اجرای سیاست‌های تنظیم خانواده به دنیا آمده بودند و تعداد تولدها در آن دوره به‌شدت کاهش یافته بود؛ بنابراین تعداد مادران نیز با کاهش مواجه شد.

رئیس کمیسیون مشترک بررسی قانون جوانی جمعیت با اشاره به کاهش جمعیت زنان در سنین اصلی فرزندآوری گفت: از سال گذشته تاکنون ۳۵۰ هزار نفر از جمعیت زنان ۲۰ تا ۴۰ ساله کشور کاسته شده و از ابتدای اجرای قانون نیز کاهش این جمعیت به بیش از دو میلیون و ۲۰۰ هزار نفر رسیده است.

وی تأکید کرد: با وجود کاهش شدیدی که در ذخیره مادری کشور اتفاق می‌افتد، قانون جوانی جمعیت توانست جلوی سقوط آزاد تولدها را بگیرد و شیب کاهش را به نصف برساند.

بانکی‌پور خاطرنشان کرد: در سال ۱۴۰۲ که قانون به‌خوبی اجرا می‌شد، توانستیم شیب کاهش تولدها را حتی به یک‌دهم برسانیم؛ به‌طوری‌که در آن سال کاهش تولدها به ۱۷ هزار مورد رسید و نرخ باروری نیز کاهش پیدا نکرد و حتی در ۱۵ استان افزایش داشت. اما درسال های بعدی کاهشی شد.