بقایی در نشست خبری:
مشاوران روبیو یک جلد دیوان حافظ را تقدیم او کنند تا با لطافت تمدن و فرهنگ ایرانی آشنا شود!
سخنگوی وزارت امور خارجه در کنایهای خطاب به وزیر خارجه آمریکا گفت: تمدن ایرانی همواره با پیوند دادن و ساختن، هم استقرار پیدا کرده و هم تداوم یافته است. از مشاوران آقای روبیو خواهش میکنم یک جلد دیوان حافظ را به ایشان تقدیم کنند تا با لطافت تمدن و فرهنگ ایرانی آشنا شوند. امیدواریم پس از آن، دیگر شاهد تکرار سخنانی نباشیم که ایشان در آنجا بر زبان آوردند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری صبح امروز خود گفت: جا دارد از شهید نصرت افتخاری، معاون فرهنگی و اجتماعی نیروی انتظامی استان سیستان و بلوچستان، یاد کنم. ایشان یکی از نیروهای بومی منطقه بود که در حملهای تروریستی به شهادت رسید. وی دارای مدرک دکتری IT و از افتخارات زنان ایران بود.
شهدا بخشی از فرهنگ و تمدن همه ایرانیان هستند
وی ادامه داد: هر لحظه که ما در امنیت حضور داریم و از امنیت استفاده میکنیم، افرادی هستند که با جان خود از امنیت و اقتدار ایران دفاع میکنند.
بقایی افزود: شهدا بخشی از فرهنگ و تمدن همه ایرانیان هستند؛ کسانی که دوستدار فرهنگ، ادب و نجابت ایرانیاند. اگر دیوان حافظ را باز کنید، با مفاهیمی روبهرو میشوید که یادآور این فرهنگ و هویت مشترک است.
وی با اشاره به روز حافظ، با تفألی به این شاعر، این شعر از حافظ را خواند :
هر آن که جانب اهل خدا نگه دارد خداش در همه حال از بلا نگه دارد
حدیث دوست نگویم مگر به حضرت دوست که آشنا سخن آشنا نگه دارد
دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای فرشتهات به دو دست دعا نگه دارد
گرت هواست که معشوق نگسلد پیمان نگاه دار سر رشته تا نگه دارد
صبا بر آن سر زلف ار دل مرا بینی ز روی لطف بگویش که جا نگه دارد
چو گفتمش که دلم را نگاه دار، چه گفت؟ ز دست بنده چه خیزد؟ خدا نگه دارد
سر و زر و دل و جانم فدای آن یاری که حق صحبت مهر و وفا نگه دارد
غبار راه رهگذارت کجاست تا حافظ به یادگار نسیم صبا نگه دارد
کنایه بقایی به روبیو؛ دیوان حافظ را به وزیر خارجه آمریکا هدیه دهید
بقایی درباره اظهارات روبیو در یونان گفت: این سخنرانی و انتخاب این چیدمان از سوی وزیر امور خارجه آمریکا را باید بخشی از جنگ شناختی آمریکا علیه ایران و بهنوعی علیه جهان در نظر گرفت. ارائه تفسیری کاملاً کجومعوج و وارونه از حوادث تاریخی برای توجیه جنگطلبی آمریکا، هم خطرناک است و هم جفا به فرهنگ و تمدن یونان.
وی گفت: البته وزیر امور خارجه آمریکا ناخواسته به واقعیتهایی اعتراف کرد؛ از جمله اینکه ایران نه بهعنوان یک تکه خاک و نه صرفاً بهعنوان یک جغرافیا، بلکه بهعنوان یک منش، یک مفهوم و یک ایده، هزاران سال تداوم داشته است. تداوم یک تمدن و فرهنگ حتماً نمیتواند صرفاً بر اثر فتوحات جغرافیایی و نظامی حاصل شود. راز ماندگاری و تداوم ایران چیزی نیست جز تعاملپذیری و متعامل بودن آن.
بقایی ادامه داد: شما اگر به پاسارگاد هم نگاه کنید، نشانههای فرهنگها و تمدنهایی را میبینید که در آن روزگار بهعنوان رقبای ایران شناخته میشدند. ایرانیان همیشه اهل رقابت بودهاند، اما این رقابت همراه با تعامل بوده است. ما هیچوقت اقتدار و حیات خودمان را در نفی دیگران جستوجو نکردهایم؛ ما حتی با رقبای خودمان هم در تعامل بودهایم.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: غرب امروز از لحاظ معنایی و اندیشهای وجود نمیداشت، اگر اندیشمندان ایرانی و مسلمان در دوران تاریک قرون وسطی، مترجم و مفسر اندیشههای یونانی نبودند. اساساً آمریکای امروز چه ارتباطی با یونان دارد؟ یونانی که فقط جنگ و جنگاوری نبود؛ یونانی که همزمان از فلسفه و فرهنگ برخوردار بود.
بقایی افزود: تمدن ایرانی نیز همواره با پیوند دادن و ساختن، هم استقرار پیدا کرده و هم تداوم یافته است. همین حافظ ما یکی از افتخارات تمدنی ایران است. از همینجا از مشاوران آقای روبیو خواهش میکنم یک جلد دیوان حافظ را که قاعدتاً ترجمه اسپانیولی آن، از جمله به زبان رایج در کوبا، وجود دارد، به ایشان تقدیم کنند تا با لطافت تمدن و فرهنگ ایرانی آشنا شوند. امیدواریم پس از آن، دیگر شاهد تکرار سخنانی نباشیم که ایشان در آنجا بر زبان آوردند.
وی ادامه داد: نکته دیگری را خدمتتان عرض کنم؛ در دورهای که جهان با ستیزهجویی آمریکا مواجه است، صحبت کردن از دوگانههای ایدئولوژیک و تمدنی خطای محض است. اینکه بخواهید اندیشههای مبتنی بر برخورد تمدنها را به شیوهای دیگر مطرح کنید، چه معنایی دارد؟ اگر آن زمان صحبت از برخورد تمدن اسلام و غرب بود، امروز جایگزین کردن آن با برخورد تمدن ایرانی و غرب، حتماً هیچ نیت خیری در پی ندارد، جز مشروعیتسازی برای جنگ و تجاوز. نکته پایانی اینکه آمریکا نمیتواند خودش را نماینده تمدن غرب و یونان معرفی کند.
ادعاهای آمریکا درباره تنگه هرمز با واقعیتهای روی زمین تطابق ندارد
بقایی درباره اظهارات ترامپ درباره باز بودن تنگه هرمز گفت: امروز روز حافظ است. البته این شعر از حافظ نیست، اما میگوید: «آن یکی پرسید اشتر را که هی/ از کجا میآیی ای فرخندهپی؟/ گفت از حمام گرم کوی تو/ گفت خود پیداست از زانوی تو»
وی گفت: ادعاهای آمریکاییها با آنچه روی زمین مشاهده میکنیم، هیچ تطابقی ندارد. میتوانند همچنان ادعا کنند که تنگه هرمز دیگر اثری ندارد و ایران اهرم خود را از دست داده است! و ما کار خودمان را بهخوبی انجام میدهیم؛ اما فکر میکنم بازارها هم قرار نیست چندان به چنین ادعاهایی وقعی بگذارند. بازار قاعده و قانون خودش را دارد. اتفاقاتی هم که در سطح بینالمللی در حال رخ دادن است و تلاشهایی که کشورها برای تأمین سوخت خود انجام میدهند، بهخودیخود بسیار گویاست.
بقایی تصریح کرد: اما این نکته را روشن کنم: اتفاقاتی که در تنگه هرمز رخ داده، برای اهرمسازی نبوده است. آنچه از ۹ اسفند در تنگه هرمز شاهدش بودیم، نتیجه مستقیم عملکرد آمریکا و رژیم صهیونیستی در حمله به ایران بود. آنها از این آبراه، که ایران طولانیترین ساحل را در مجاورت آن دارد، برای حمله به ایران سوءاستفاده کردند و ما نیز در این شرایط، بر اساس مفاد و موازین حقوق بینالملل، مجموعهای از تدابیر را اتخاذ کردیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: مادامی که آمریکا بر تداوم ناامنسازی این آبراه و منطقه از طریق محاصره دریایی و جنگ اقتصادی اصرار داشته باشد ــ اقداماتی که به آنها افتخار میکنند و همگی مصداق تجاوز نظامی علیه یک کشور هستند ــ امنیت به این آبراه بازنخواهد گشت.
بقایی افزود: ما بههیچوجه از این وضعیت خوشحال نیستیم؛ چراکه امنیت تنگه هرمز بیش از همه برای خود ما ضروری است. اما چه کنیم که آمریکا با این اقدام تجاوزکارانه خود، هم برای منطقه دردسر ایجاد کرده، هم برای خودش و هم برای دنیا. این واقعیت را باید پیوسته در برابر چشمان جهانیان زنده نگه داشت تا بدانند عامل و بانی واقعی وضعیت موجود کدام طرف است.
طرح هفتروزه ایران شامل رفع محاصره دریایی، توقف جنگ و آزادسازی داراییهاست
حقوق ایران در هر مذاکرهای مطرح خواهد شد
سخنگوی وزارت امور خارجه، در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، مبنی بر اینکه ایران در حال بررسی دیدگاههای آمریکا درباره طرح هفتروزه ایران است و ظرف چند روز آینده پاسخ خواهد داد، و همچنین اظهارات محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، مبنی بر اینکه آمریکا برخی از شروط ایران را پذیرفته، اما پاسخ آن را کافی نمیدانند، درباره اینکه آیا پاسخ به میانجیها داده شده و جزئیات پاسخ آمریکا حول چه محوری بوده است، گفت: آنچه در حاشیه اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح شد و از آن بهعنوان «طرح هفتروزه ایران» یاد شد، در واقع مطالبه حقوق مشروع ایران بود.
وی افزود: این طرح شامل هفت مورد بود که از جمله آنها میتوان به رفع محاصره دریایی، توقف جنگ در همه جبههها و آزادسازی داراییهای ایران اشاره کرد. بهطور خلاصه، همه مواردی که در قالب یادداشت تفاهم درباره آنها به تفاهم رسیده بودیم، بهعنوان حقوق ایران در هر مذاکرهای مطرح خواهد شد.
بقایی تأکید کرد: شرایط تغییر نکرده است که بخواهیم درباره حقوق خودمان انعطافی به خرج دهیم. علاوه بر این، آمریکا در این مدت تحریمهای جدیدی وضع کرده است که قاعدتاً همه این تحریمها نیز باید رفع شوند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: طرف آمریکایی پیشتر خواستههای خود را مطرح کرده و مدعی است که نگرانی اصلیاش همچنان موضوع هستهای ایران است. از تناقض بزرگی که در این زمینه وجود دارد، بگذریم؛ چراکه آمریکاییها چندین بار اعلام کردهاند که کل برنامه هستهای ایران را از بین بردهاند، اما همچنان موضوع خطر سلاح هستهای ایران را مطرح میکنند.
وی با اشاره به مواضع جمهوری اسلامی ایران در روند مذاکرات اظهار کرد: اینکه گفته شده مواضع ما کافی نبوده یا آنها را اعلام نکردهایم، برداشت درستی نیست. ما مواضع خود را اعلام کردهایم و تأکید داشتهایم که در شرایط کنونی باید اولویتها را مدنظر قرار دهیم و به اقدامات مداخلهجویانه و تجاوزکارانه آمریکا پایان داده شود.
بقایی تصریح کرد: این موضع جدیدی نیست و پیشتر نیز آن را بیان کردهایم. طرف آمریکایی هم از طریق میانجیها در جریان مواضع ما قرار گرفته است.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: نکاتی را که طرف آمریکایی مطرح کرده است، در حال بررسی هستیم و بهمحض پایان بررسیها، دیدگاههای خود را به میانجیها منعکس خواهیم کرد.
برای کمک به گفتوگوی عربستان و یمن اعلام آمادگی کردهایم
وی درباره تمایل ایران به میانجیگری بین عربستان و یمن گفت: طبیعی است که رسانهها تحلیلها و ادعاهای خودشان را داشته باشند، اما در رابطه با گفتوگوهایی که دیشب انجام شد، باید بگویم که رایزنیهای ایران با کشورهای منطقه روندی مستمر است. ما بهشدت نگران اتفاقاتی هستیم که در شبهجزیره عربستان در حال وقوع است. بارها آمادگی خود را برای استفاده از مساعی جمیلهمان با هدف کمک به گفتوگو میان طرفین اعلام کردهایم. معتقدیم تداوم و تشدید تنشها صرفاً زمینه بهرهبرداری رژیم صهیونیستی از شرایط منطقه را فراهم میکند. از این منظر، بههیچوجه مطلوب نمیدانیم که میان دو کشور اسلامی، آتش جنگ و تنش همچنان ادامه داشته باشد.
بقایی ادامه داد: منطقه ما بهاندازه کافی به دلیل اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی با تنش مواجه است. در عین حال، موضع خود را همواره بهصراحت بیان کردهایم؛ از جمله اینکه مردم یمن حق دارند به دور از فشار، تحریم و محاصره، زندگی شرافتمندانهای داشته باشند. آنچه طی ۱۰ تا ۱۲ سال گذشته شاهد آن بودهایم، نه از منظر اسلامی قابل توجیه است و نه با موازین حقوق بینالمللی سازگاری دارد. در گفتوگوی دیشب نیز آمادگی خود را برای کمک به حلوفصل این موضوع از طریق گفتوگو اعلام کردیم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی یادآور شد: موضوع یمن باید مدتها پیش، از طریق همان توافقی که میان یمنیها و عربستان حاصل شده بود، حلوفصل میشد. همانطور که میدانید، نقشه راهی میان یمن و عربستان مورد تفاهم قرار گرفته بود و ما نیز تأکید کرده بودیم که از هر آنچه طرفین بر سر آن به توافق برسند، حمایت میکنیم.
وی گفت: با این حال، این اتفاق نیفتاد. اگر به خاطر داشته باشید، بیستودوم تیرماه امسال حملهای به فرودگاه صنعا صورت گرفت و ما همان زمان نیز نگرانی شدید خود را ابراز کردیم و هشدار دادیم که این اتفاق ممکن است موجب تشدید اوضاع شود. اکنون متأسفانه شاهد وقوع همین وضعیت هستیم. درخواست ما این است که این وضعیت واقعاً از طریق گفتوگو و تعامل حلوفصل شود. همانطور که عرض کردم، تداوم چنین وضعیتی قطعاً به خیر و صلاح امت اسلامی و منطقه ما نیست.
جزئیات رایزنی پزشکیان و پوتین درباره ایران؛ طرح هفتروزه تشریح شد
بقایی درباره گفتوگوی پوتین و ترامپ درباره ایران گفت: رایزنیهای ما با روسیه در موضوعات مختلف، از جمله موضوع هستهای، امر جدیدی نیست. روسیه در جریان تفاهم هستهای سال ۲۰۱۵ نقش مثبت و مؤثری ایفا کرد و همچنان علاقهمندی خود را برای حلوفصل این موضوع حفظ کرده است.
وی ادامه داد: رابطه مبتنی بر اعتماد متقابل نیز یکی از سرمایههای موجود میان دو کشور است و قطعاً هر دو طرف بر حفظ این ارتباط خوب تأکید دارند. در گفتوگویی که میان رؤسای جمهور ایران و روسیه در حاشیه اجلاس سران در آوازه ترکمنستان برگزار شد، رئیسجمهور کشورمان مواضع جمهوری اسلامی ایران را تشریح کردند. ایشان بار دیگر طرح هفتروزه ایران و همچنین ملاحظات و نکات مطرح درباره کلیت موضوع را توضیح دادند.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: با توجه به اینکه رئیسجمهور روسیه ظاهراً قرار بود با همتای آمریکایی خود گفتوگوی تلفنی داشته باشد، این گفتوگو پیش از آن انجام شد؛ اما در واقع، هدف از آن بیان مواضع جمهوری اسلامی ایران بود. ما همواره از مساعی جمیله کشورهای دوست برای کمک به حلوفصل مسائل استقبال کردهایم، اما همانطور که میدانید، در حال حاضر پاکستان و قطر از نظر فنی و در معنای دقیق کلمه، نقش میانجی را میان ایران و آمریکا ایفا میکنند.
واگذاری خاک ایران به افغانستان صحت ندارد/ موضوع مطرحشده یک سوءتفاهم بود
وی درباره واگذاری زمین به افغانستان که از سوی یکی از نمایندگان مطرح شده بود، گفت: فکر میکنم خودشان توضیحات لازم را ارائه کردند. این موضوع در واقع یک سوءتفاهم محرز بود که از اظهارات یکی از نمایندگان محترم مجلس برداشت شد.
وی ادامه داد: کاملاً روشن است که اساساً واگذاری خاک و زمین به هیچ عنوان امکانپذیر نیست. آنچه مطرح بوده، رویهای است که در کشورهای مختلف جهان وجود دارد و ما نیز از این امکان استفاده کردهایم و در آینده هم استفاده خواهیم کرد. بر این اساس، به کشورهایی که محصور در خشکی هستند و به آبهای آزاد دسترسی ندارند، امکاناتی در قالب اجاره ارائه میشود تا هم به ارتقای تجارت میان دو کشور کمک شود و هم در چارچوب حسن همسایگی، امکان دسترسی این کشورها به بنادر و آبهای آزاد برای انجام مراودات تجاری فراهم شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: این اقدام اتفاقاً یکی از ابتکارهای مثبت در این زمینه است. در رابطه با افغانستان نیز این موضوع بهصورت رسمی مطرح نشده، بلکه در حاشیه یکی از نشستهای رسمی که یکی از وزرا در افغانستان حضور داشت، این بحث مطرح شد و ما نیز اعلام کردیم که آن را بررسی خواهیم کرد. با این حال، تأکید میکنم که بحثها و جدلهای مطرحشده درباره واگذاری خاک، هیچکدام مبنایی ندارد.
هفته فرهنگی ایران در روسیه در چه شهرهایی برگزار شد؟
وی درباره هفته فرهنگی ایران در روسیه گفت: همکاریهای فرهنگی میان ایران و روسیه، از یک سو نشانه عمق و گستره روابط خوب میان دو کشور است و از سوی دیگر، میتواند زمینهساز تقویت مناسبات در همه حوزهها، از جمله حوزههای سیاسی، اقتصادی و تجاری باشد.
بقایی ادامه داد: هفته فرهنگی ایران در روسیه یکی از باشکوهترین رویدادهای فرهنگی ما در سالهای اخیر بود که در چهار شهر این کشور برگزار شد. اگر به خاطر داشته باشید، مدتی قبل نیز هفته فرهنگی روسیه را در ایران داشتیم. جا دارد از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و همچنین همکاران خودم تشکر کنم که با برنامهریزی بسیار خوب توانستند بخشی از ظرفیتها و داشتههای فرهنگی ایران را به مخاطبان روس معرفی کنند. از میزبانان روس نیز صمیمانه تشکر میکنم که از هر جهت، زمینه برگزاری این رویدادهای فرهنگی را در شهرهای مسکو، سنپترزبورگ، کازان و آستراخان فراهم کردند.
روبیو نمیتواند تجاوز به ایران را با نام تمدن توجیه کند
سخنگوی وزارت خارجه بار دیگر درباره اظهارات روبیو گفت: آمریکا نمیتواند خود را نماینده تمدن غرب و تمدن یونانی معرفی کند. من پاسخ خود را با طرح این پرسشها خاتمه میدهم: آیا دو جنگ جهانی که میان اروپاییان رخ داد و جهان را در کام خود فرو برد، ناشی از دعوا و تقابل میان تمدن شرق و غرب بود؟ آیا استعمار نتیجه تعارض و تقابل میان شرق و غرب بود؟ جنایاتی که طی همین سه سال با آن مواجه بودهایم، آیا نتیجه تقابل ایران و آمریکا بود؟ و اساساً جنگی که خود آمریکا برای دستیابی به استقلال انجام داد، علیه تمدن ایرانی و فارسی بود یا علیه انگلستان؟
بقایی تاکید کرد: به هر حال، آمریکاییها و کسانی که سخنرانی وزیر خارجه این کشور را نوشتهاند، قطعاً از این تناقضها آگاه بودهاند، اما عامدانه آنها را نادیده گرفتهاند تا صرفاً برای تجاوز و خشونت توجیهی بتراشند.
وی ادامه داد: قطعاً کشورهای اروپایی، بهویژه آنهایی که خود را میراثدار تمدن غرب و تمدن یونانی میدانند، در این زمینه وظیفه دارند مواضع خود را روشن کنند. اینکه آمریکا همزمان با ارائه پوشش و قالبی تمدنی برای تجاوز نظامی خود علیه ایران، یورشی بیسابقه به همان چارچوب هنجاری و نهادی وارد میکند که پس از جنگ جهانی دوم ایجاد شده است، چه معنایی دارد؟ اینها پرسشهایی هستند که همگان، بهویژه طرفهای غربی، باید درباره آنها تأمل کنند و پاسخگو باشند.
اگر مسئله تنگه هرمز حل شده بود، آمریکا نیازی به کمک روسیه نداشت
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که موضع جمهوری اسلامی ایران درباره اعلام آمادگی پوتین برای تأمین نفت و فرآوردههای نفتی مورد نیاز بازارهای جهانی، بهویژه بازار آمریکا، چیست؟ گفت: هر کشوری میتواند در راستای مصالح و منافع خود تصمیمگیری کند. طبیعی است که ما نیز بهعنوان جمهوری اسلامی ایران، بر اساس اولویتها و منافع خودمان درباره موضوعات مختلف تصمیم میگیریم.
وی ادامه داد: از این جهت، موضوع اعلام آمادگی آقای پوتین برای تأمین نفت و فرآوردههای نفتی مورد نیاز بازارهای جهانی، بهویژه بازار آمریکا، موضوعی است که میان روسیه و آمریکا مطرح شده است. اما فارغ از مباحث مربوط به روابط دو کشور، نکتهای که برای من جالب توجه است، در ارتباط با پرسش یکی دیگر از دوستان درباره تنگه هرمز قرار میگیرد. همین موضوع معنادار است؛ اگر مشکلی وجود نداشت و مسئله حل شده بود، چرا طرف آمریکایی باید برای حل بخشی از مشکلات خود دست نیاز به سوی روسیه دراز کند؟
اگر مردم ایران هدف تحریمها نیستند، پس هدف این تحریمها چیست؟
بقایی درباره اظهارات مقامات آمریکا مبنی بر اینکه تحریمها علیه مردم ایران نیست، گفت: اگر مردم ایران هدف تحریمها نیستند، پس هدف این تحریمها چیست؟ طرفهای آمریکایی حتی خاک، کوهها، منابع طبیعی و محیط زیست ایران را نیز اهداف مشروع خود میدانند. به نظر من، این یک تناقض و نفاق آشکار است که از یک سو ادعا کنند شدیدترین تحریمها را علیه ایران وضع کردهاند، اما از سوی دیگر بگویند مردم ایران هدف این تحریمها نیستند.
وی ادامه داد: محروم کردن ایرانیان از دارو و آموزش، حتی محروم کردن آنها از امکان شرکت در آزمونهای آیلتس و تافل، متوجه چه کسانی است؟ محروم کردن ایرانیان از دسترسی به امکانات هوانوردی کشوری، اقدامی که با دستور موقت دیوان بینالمللی دادگستری در سال ۲۰۱۸ نیز مغایرت دارد، علیه چه کسانی انجام میشود؟ اگر این اقدامات علیه مردم ایران نیست، پس علیه چه کسانی است؟
بقایی تصریح کرد: اینها توجیهاتی است که طرفهای آمریکایی، با علم به نادرست بودن آنها، همچنان تکرار میکنند؛ در حالی که مردم ایران آثار این تحریمها را با تمام وجود احساس میکنند. بهویژه آنکه این تحریمها در چارچوب سیاستهایی مطرح شدهاند که وزیر امور خارجه آمریکا نیز از آنها حمایت میکند؛ وزیری که اظهاراتش در یونان نشان میدهد ایران را نهفقط در شکل امروزی، بلکه در هویت تمدنی و چند هزار سالهاش، بهعنوان طرفی در تقابل با خود معرفی میکند. بر این اساس، روشن است که مردم ایران آثار و پیامدهای اقدامات خصمانه طرف آمریکایی را مستقیماً متحمل میشوند.
وی در واکنش به انتشار فیلمی از حضور وی در تئاتر آرش و حواشی رخ داده در آن نمایش گفت: قطعاً حاضرجوابی من در برابر دشمن است نه در برابر هممیهنانمان.
اسامی سفرای جدید ایران در سنگال، اوگاندا، یونان، ایتالیا و امارات اعلام شد
بقایی درباره انتصابات در وزارت امور خارجه گفت: این موضوعی نیست که نیازمند گمانهزنی باشد. ما هر زمان سفرای جدیدی انتخاب کردهایم، بهصورت شفاف این موضوع را اعلام کردهایم.
وی ادامه داد: آخرین وضعیت را خدمت شما عرض میکنم: آقای حمید مرادخانی بهعنوان سفیر جدید ایران در سنگال انتخاب شدهاند. آقای رضا نوریان هم برای کامپالا در اوگاندا انتخاب شدند که هر دو بزرگوار هم از مجموعه سخنگویی هستند. آقای محمود حیدری، مدیرکل شرق اروپا، برای یونان انتخاب شدهاند و آقای علیاکبر رضایی، مدیرکل امور راهبردی، بهعنوان سفیر جدید ایران در رم ایتالیا منصوب شدهاند. همچنین آقای حمیدرضا دهقانی بهعنوان سفیر جدید جمهوری اسلامی ایران در امارات متحده عربی انتخاب شدهاند.
برخورد ترامپ با زلنسکی؛ دوست آمریکا بودن مرگبار است
سخنگوی وزارت خارجه درباره برخورد ترامپ با زلنسکی گفت: اجازه بدهید با نقلقولی از یکی از متفکران آمریکایی، هنری کیسینجر، پاسخ بدهم. فکر میکنم او در اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی عبارتی دارد با این مضمون که: «دشمن آمریکا بودن میتواند خطرناک باشد، اما دوست آمریکا بودن مرگبار است.» خودتان میتوانید ببینید که دوستی و دشمنی آمریکا با دوستانش چگونه است.
وی ادامه داد: نمیدانم این تعبیر را بگویم یا نه؛ مرحوم جعفر شهری هم عبارتی دارد که بچههای نازیآباد با آن آشنا هستند. ایشان تعبیری دارد که میگوید: «بعضیها مثل سگ نازیآباد هستند.» حالا خودتان ببینید معنای این عبارت چیست.
صاحب فتوای منع تسلیحات هستهای را ترور کردند و حالا نگران بحث هستهای در ایران هستند
بقایی در واکنش به نگرانی مقامات آمریکایی درباره مباحث مطرحشده در خصوص خروج از انپیتی گفت: چرا نگران هستند؟ این نگرانی معنایی ندارد؛ این نگرانی را خودشان ایجاد کردهاند. خودکرده را تدبیر نیست.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: وقتی شما در کمتر از ۹ ماه به تأسیسات هستهای صلحآمیز کشوری حمله میکنید که از سال ۱۹۷۰ عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) بوده است، آژانس بینالمللی انرژی اتمی واکنش درخوری نشان نمیدهد و شورای امنیت هم هیچ اقدامی نمیکند؛ برعکس، کشورهای اروپایی و اعضای اروپایی شورای حکام بهنوعی این اقدامات را تأیید میکنند، طبیعتاً این پرسش منطقی در ایران، در میان نخبگان، مردم و نمایندگان مجلس مطرح میشود که فایده عضویت در چنین پیمانی چیست؟
وی ادامه داد: کسانی باید به این پرسش پاسخ بدهند که خودشان باعثوبانی سست شدن پایههای رژیم منع اشاعه شدهاند؛ نهفقط در ایران، بلکه در کل منطقه و در سطح جهان. امروز این بحث مطرح است که آیا رژیم منع اشاعه واقعاً میتواند تضمینکننده جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای باشد؟
بقایی تصریح کرد: رژیم منع اشاعه سه هدف اصلی داشته است: خلع سلاح هستهای، جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای و تضمین بهرهمندی کشورها از انرژی هستهای برای مصارف صلحآمیز. در هر سه حوزه با مشکل مواجه شدهایم؛ آن هم نه بهدلیل اقدامات ما، بلکه بهواسطه عملکرد کسانی که متولی این نظام بودهاند.
وی گفت: اظهارات مقامات فرانسوی را در نظر بگیرید؛ با افتخار از آزمایش سلاحهای هستهای جدید صحبت میکنند و میگویند اگر میخواهید آزادیتان را حفظ کنید، باید ترسناک باشید. شما نمیتوانید از یک طرف چنین پیامی به دنیا بدهید و از طرف دیگر، از این نگران باشید که در ایران درباره فایده و ضرورت تداوم عضویت در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای بحث و گفتوگو شود. طبیعتاً در جامعهای چندصدایی مانند ایران، که مردم هوشمندی دارد و تحولات دو سال اخیر را بهویژه با دقت رصد کردهاند، درباره چنین موضوعاتی بحث میشود. این مسائل باید به طرفهای مقابل یادآوری شود.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: بدتر از همه، جنایتی است که صورت گرفته است. رهبری که صاحب فتوا در منع تسلیحات هستهای بود و این فتوا صرفاً نظر یک مقام سیاسی نبود، بلکه فتوای یک مقام عالیرتبه مذهبی بود، هدف ترور قرار گرفت. شما صاحب این فتوا را ترور کردهاید و بعد میگویید نگران هستیم که چرا در ایران درباره موضوع تسلیحات هستهای صحبت میشود؟ این نگرانی بیمورد است؛ چراکه خودشان مسبب شکلگیری چنین وضعیتی بودهاند.
دیگران با برگزاری نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس در عمان موافقت نکردند
وی درباره تقویت همکاری بین کشورهای منطقه گفت: ما همواره از تقویت تعامل و همکاری میان کشورهای منطقه حمایت کردهایم. اگر خاطرتان باشد، مدتها پیش پیشنهاد برگزاری نشست مشترک کشورهای حاشیه خلیج فارس با حضور ایران و عراق را مطرح کردیم. فکر میکنم یک مورد از این نشستها نیز یکی دو سال قبل برگزار شد.
بقایی ادامه داد: اخیراً هم بار دیگر پیشنهاد کردیم نشست مشابهی برگزار شود و حتی قرار و مدارها نیز گذاشته شده بود که این نشست در صلاله عمان برگزار شود؛ اما به هر حال، دیگران موافقت نکردند. آنچه میخواهم عرض کنم این است که ما قطعاً از تقویت روابط میان کشورهای منطقه حمایت میکنیم. تقویت روابط و اعتماد میان کشورهای منطقه، زمینهساز و لازمه ایجاد منطقهای امن، بدون مداخله مخرب بازیگران خارجی است.
نگرانی ایران درباره نقض حقوق بشر در فرانسه به طرف فرانسوی ابلاغ شد
وی درباره واکنش وزارت امور خارجه به اعتراضات در فرانسه گفت: ما خیلی سریع این کار را انجام دادیم؛ هم مواضع خودمان را اعلام کردیم و هم از طریق سفارت فرانسه در تهران، در قالب جلسه احضاری که از سوی بخش حقوق بشر ما انجام شد، مراتب نگرانی جمهوری اسلامی ایران نسبت به نقض فاحش و گسترده حقوق بشر توسط دولت فرانسه به طرف فرانسوی ابلاغ شد.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: دولت فرانسه باید موضوع بازداشت پنج تا شش هزار نفر، استفاده از خشونت نامتناسب علیه شهروندان خود، حضور نیروی پلیس مسلح در کلاسهای درس و سایر مواردی را که اشاره کردید، بهصورت جدی پیگیری کند. نهادهای حقوق بشری نیز در این زمینه بهسرعت مواضع خود را اعلام کردند.
دبیرکل سازمان ملل حملات به ایران را محکوم نکرد، اما حمله به فرودگاه عربستان را محکوم کرد
وی درباره دوگانگی رفتار غرب در قبال حمله به فرودگاه عربستان گفت: در رابطه با این دوگانگی رفتاری، ما پیشتر نیز واکنش دستگاه دیپلماسی را اعلام کردهایم. متأسفانه شاهد هستیم که دبیرکل سازمان ملل متحد، در حالی که در سالگرد هفتم اکتبر از محکوم کردن ویرانسازی و نسلکشی در غزه خودداری کرده و حملات به زیرساختها و غیرنظامیان ایرانی در جریان جنگ رمضان را محکوم نکرده است، اخیراً حمله به فرودگاه عربستان سعودی را محکوم کرده و حمله به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را نقض حقوق بینالملل دانسته است.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ادامه داد: همین دوگانگی را در رفتار کشورهای اروپایی نیز شاهد هستیم. در حالی که دونالد ترامپ مکرراً از نابودی زیرساختهای ایران سخن میگوید، برخی کشورهای اروپایی در قبال این اظهارات سکوت اختیار میکنند؛ اما هنگامی که فرودگاه ریاض هدف قرار میگیرد، به این موضوع واکنش نشان میدهند.
بقایی تصریح کرد: واکنش من به این وضعیت، ابراز تأسف است. این نخستین بار نیست که شاهد چنین رویکردهای دوگانهای در قبال موضوعات بینالمللی، بهویژه مسائل مرتبط با نقض حقوق بشردوستانه و حقوق بشر هستیم.
وی گفت: اگر مقامهای بینالمللی، بهویژه دبیرکل سازمان ملل متحد و مقامهای ارشد سایر نهادهای بینالمللی، در قبال قانونشکنی و نقض حقوق بینالملل بهصورت یکسویه و گزینشی عمل کنند، در واقع قانونشکنی را تشویق میکنند؛ همانگونه که طی سه سال گذشته، در برابر وضعیتی که در غزه شاهد آن بودهایم و نسلکشی آشکار، با واکنشهای دوگانهای مواجه بودهایم.
ما شکست را شکست خواهیم داد/ ایرانیان در زمان ناخوشی متحدتر و منسجمتر میشوند
بقایی درباره اینکه اخیراً وزیر خزانهداری آمریکا ادعا کرده است که پس از محاصره هوایی ایران، به دنبال رایزنی با دو کشور همسایه جمهوری اسلامی ایران برای اعمال محاصره زمینی در مرزهای ایران است، گفت: اینکه آنها در شرارت و تلاش برای آسیب رساندن به مردم ایران جدیت دارند، موضوع جدیدی نیست. ۴۷ سال است که خودشان این را اعلام کردهاند؛ ۵۱ سال هم هست، چهار سال هم اضافه کردند! آقای رومی هم اعلام کرد که دعوا ۲۵۰۰، ۲۶۰۰ ساله است. بنابراین، از دشمن چه توقعی دارید؟ ما از خودمان انتظار داریم.
وی ادامه داد: یادم آمد یکی از دیالوگهای نمایش «آرش» که میگوید: «ما شکست را شکست خواهیم داد.» در جایی هم پیران به افراسیاب توصیه میکند که ایرانیان را در زمان ناخوشی نمیتوان مغلوب کرد؛ زیرا ایرانیان متحدتر و منسجمتر خواهند شد. این روح ایرانی است.
بقایی افزود: بگذریم از اینکه آنها در پیشبرد اهداف شرورانهشان موفق نبودهاند. یکی از دلایل روشن این مسئله آن است که کشورها بهخوبی دریافتهاند اقدامات و درخواستهای آمریکا هم غیرقانونی است و هم با مبانی بنیادین روابط میان کشورها مغایرت دارد. آنها میدانند که آمریکا در روابط خود با کشورها به هیچ قاعده و قانونی پایبند نیست. همین برخوردی که اخیراً با اوکراین شد، شاهد مثال ماست.
توافق قاهره فعلاً بخشی از تاریخ است/ طرفهای مقابل فرصت جلوگیری از اسنپبک را از بین بردند
وی درباره اظهارات مدیرکل آژانس درباره توافق قاهره گفت: توافق قاهره فعلاً بخشی از تاریخ است. طرفهای مقابل قدر آن فرصت را ندانستند. اگر خاطرتان باشد، این توافق با هدف جلوگیری از فعال شدن سازوکار اسنپبک انجام شد. پیش از آن نیز تفاهمی میان سه کشور اروپایی شکل گرفته بود تا از وقوع این اتفاق جلوگیری شود؛ اما خودشان این فرصت را از بین بردند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: در مورد جزئیات مذاکرات، ببینید، ما در مرحلهای نیستیم که بخواهیم درباره آن بحثها صحبت کنیم. من قبلاً توضیحات لازم را درباره طرح ۷روزه خدمتتان ارائه کردهام.
ایران سزاوار شماتت نیست؛ طرفی که میز مذاکره را منهدم کرد باید پاسخگو باشد
بقایی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه با توجه به اظهارات مقامهای آمریکایی، به نظر میرسد دوباره به نقطه اول اختلافات مذاکراتی برگشتهایم؛ چراکه آنها بار دیگر از مسائل هستهای ایران صحبت میکنند و با توجه به اینکه آیا درخواستهای جدید هستهای مطرح شده است و آیا ایران دیگر حاضر به پذیرش مذاکرات هستهای نیست و میخواهد پیش از آن درباره تنگه هرمز به تفاهم برسد، گفت: مگر میشود تجارب دو سال گذشته را نادیده گرفت و بعد گفت که به نقطه اول برگشتهایم؟ هر روزی که میگذرد، حتماً از تجربه آن استفاده میکنیم؛ هم از حیث تقویت توانمندیهای خودمان و هم از جهت درسآموزی از بدعهدیهای طرف مقابل.
وی افزود: ما آنقدر اعتمادبهنفس داریم که هیچوقت از میز مذاکره و دیپلماسی فرار نکنیم. برای ما دیپلماسی به همان اندازه اهمیت دارد که عرصه میدان و جنگ. حتماً هر جا که لازم باشد و زمینه فراهم باشد، از ابزار دیپلماسی برای تأمین منافعمان استفاده میکنیم.
بقایی ادامه داد: اما فراموش نکنیم و بار دیگر تأکید میکنم که ایران بههیچوجه سزاوار شماتت نیست. ایران با حسن نیت در همه فرایندهای دیپلماتیک شرکت کرد. طرفی که منحصراً باید بهخاطر این وضعیت سرزنش شود و پاسخگو باشد، طرفی است که در میانه مذاکرات، میز مذاکره را منهدم کرد و کماکان بر همان زیادهخواهیهای قبلی خود اصرار دارد.
بقایی گفت: چطور میتوان ادعای مذاکره و دیپلماسی داشت، درحالیکه جنگ اقتصادی را تشدید کردهاند، عملاً شرایط جنگی را حفظ کردهاند و در عین حال مدعی هستند که به دنبال مذاکرهاند؟ بنابراین، این ادعاها را باید با توجه به شرایط عملی و وضعیتی که در آن قرار داریم، تحلیل کنیم.
حمایت ۸۰ ساله انگلیس از اسرائیل، این رژیم را در ارتکاب جنایات جریتر کرده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره تنشهای اخیر در روابط انگلیس و رژیم اسرائیل گفت: خوب است که گاهی طرفی اینقدر جسارت داشته باشد که یک بچه لوس را گوشمالی بدهد؛ اما واقعیت این است که حمایتهای انگلیس از رژیم صهیونیستی طی ۸۰ سال گذشته، یکی از عوامل جریشدن این رژیم در ارتکاب انواع و اقسام جنایات بوده است.
وی گفت: در پاسخ به مطالبه عمومی نیز میبینیم که در بسیاری از کشورهای اروپایی، تلاش برای توقف جنایات اسرائیل به یک خواست عمومی تبدیل شده است. امیدواریم طرفهای اروپایی به خواست عمومی مردم کشورهای خود در این زمینه توجه بیشتری داشته باشند.
ناامنی در تنگه هرمز و تبعات اقتصادی آن ناشی از اقدامات آمریکا و اسرائیل است
بقایی در پاسخ به این سؤال که برخی مقامها و رسانههای غربی در اظهارات و گزارشهای خود، ایران را عامل تنش در اقتصاد جهانی و بحران در بازار کالاها معرفی میکنند و در طراحی این هجمه رسانهای، عملاً طرف مقابل تلاش میکند جنگ علیه ایران و مقاومت کشورمان را نادیده بگیرد، گفت: بله؛ ما متوجه هستیم که یک کارزار رسانهای ادامه دارد که در آن تلاش میکنند جای علت و معلول را عوض کنند. اما موضوع کاملاً روشن است؛ پیش از نهم اسفند، تنگه هرمز باز بود. تمام آنچه امروز در منطقه، از نظر ناامنی در کشتیرانی در تنگه هرمز و تبعات اقتصادی آن برای منطقه و جهان شاهد هستیم، ناشی از اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی است.
وی ادامه داد: اگر دولتهایی که نسبت به این وضعیت ابراز نگرانی میکنند، واقعاً در نگرانی خود جدی هستند، باید طرفی را که مسبب این وضعیت است، مخاطب قرار دهند و از هر فرصتی برای متوقف کردن اقدامات تجاوزکارانه آمریکا که همچنان ادامه دارد، استفاده کنند.
پیشنهاد برگزاری نشست «کشورهای مستقل مشترکالمنافع بهعلاوه یک» با حضور ایران مطرح شد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره حضور رئیسجمهور در نشست ترکمنستان گفت: برای نخستین بار بود که رئیسجمهور اسلامی ایران بهعنوان مهمان ویژه در اجلاس کشورهای مستقل مشترکالمنافع شرکت میکردند. از این فرصت استفاده شد تا طرح پیشنهادی ما برای برگزاری نشستهایی در قالب «کشورهای مستقل مشترکالمنافع بهعلاوه یک»، با حضور ایران، مطرح شود. این پیشنهاد در راستای تلاش جمهوری اسلامی ایران برای تقویت روابط با این کشورهاست. ما با تکتک این کشورها در زمینههای مختلف روابط خوبی داریم و معتقدیم ایجاد چنین سازوکار و چارچوبی میتواند به تقویت روابط و گسترش همکاریها کمک کند.
وی ادامه داد: اصل دعوت از ایران در چنین سطحی و پذیرش این دعوت از سوی ما نیز معنادار است و نشاندهنده درک مشترک رهبران ایران و کشورهای مستقل مشترکالمنافع از ضرورت تقویت روابط و توسعه همکاریهاست.
ناامنسازی مرزهای ایران بخشی از طرح آمریکا و اسرائیل است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش که «برخی منابع از حمایت اطلاعاتی، مالی و لجستیکی امارات از گروههای تروریستی در شرق ایران، به نیابت از رژیم صهیونیستی، خبر دادهاند. واکنش شما به این گزارشها چیست؟ آیا ایران قصد دارد در برابر زنجیره اقدامات خصمانه آشکار و پنهان ابوظبی علیه کشورمان، واکنشهای عملی و بازدارنده نشان دهد؟» گفت: اینکه ناامنسازی مرزهای کشورمان بخشی از طرح شرورانه رژیم صهیونیستی و آمریکاست، موضوعی پنهان نیست. آنها بارها به این اقدامات اعتراف کردهاند و حتی به آن افتخار کردهاند.
وی ادامه داد: ما با کشورهای منطقه در حال رایزنی مستمر هستیم. فکر میکنم همه کشورهای منطقه بهخوبی میدانند که هرگونه ناامنی در یک نقطه از منطقه، به سایر نقاط نیز سرایت میکند.
بقایی گفت: بنابراین، در حال حاضر کشور خاصی را مدنظر ندارم، اما بهصورت کلی عرض میکنم که با کشورهای همسایه، چه همسایگان زمینی و چه همسایگان دریایی، در تعامل هستیم تا برای جلوگیری از سوءاستفاده تروریستها از وضعیتی که آمریکا و رژیم صهیونیستی بر منطقه تحمیل کردهاند، تلاش کنیم.
تهدید دیوان بینالمللی کیفری از سوی آمریکا، ترویج قدرت بیمسئولیت است
سخنگوی وزارت خارجه درباره اظهارات اخیر دبیر شورای عالی امنیت ملی مبنی بر اینکه سنتکام با همراهی امارات در منطقه تنگه هرمز در حال قاچاق سوخت است و اینکه آیا ایران این موضوع را با عمان و امارات مطرح کرده و آیا در این خصوص رایزنی دیپلماتیکی میان ایران و این دو کشور صورت گرفته است، گفت: آمریکا از تنگه هرمز سوءاستفاده کرده است؛ هم برای طراحی و تدارک اقدامات نظامی علیه ایران و هم در ارتباط با آنچه عبور و مرور غیرقانونی یا قاچاق سوخت عنوان میشود.
وی ادامه داد: تردیدی نیست که یکی از دلایل بروز مشکل در یادداشت تفاهم ۲۸ خرداد، همین نقض عهد آمریکا بود. آنها از همان روزهای نخست، استفاده از مسیرهای ناامن را آغاز کردند و وضعیت فعلی که با آن مواجه هستیم، نتیجه پیمانشکنی آمریکاست. اما فکر میکنم نیازی به توضیح بیشتر نیست؛ آنچه روشن است، این است که تنگه هرمز تحت رصد نیروهای مسلح مقتدر ایران قرار دارد و هر زمان که لازم باشد، اقدامات مقتضی برای صیانت از منافع و امنیت ملی ایران انجام خواهد شد.
بقایی درباره اینکه تنها ساعاتی پس از اعطای جایزه نوبل به خانم پیلای، دولت آمریکا کارزار جدیدی را علیه دیوان بینالمللی کیفری آغاز کرد و با استفاده از تعابیری که آقای روبیو به کار برده، این دیوان را به نابودی تهدید کرد و اینکه ایران این وضعیت را چگونه تفسیر میکند و با توجه به اینکه جمهوری اسلامی ایران عضو دیوان بینالمللی کیفری نیست، اقدام آمریکا را چگونه باید ارزیابی کرد، گفت: ببینید، بله؛ جمهوری اسلامی ایران عضو دیوان بینالمللی کیفری نیست. ما اساسنامه این دیوان را امضا کردهایم و بهعنوان کشور امضاکننده، در حدود تعهداتی که داریم، به آن پایبند هستیم.
وی ادامه داد: کشورهای عضو دیوان هم باید واقعاً پاسخ دهند که آیا با طرفی همراهی میکنند که دو روز قبل در یونان، خود را نماینده تمدن غرب معرفی میکند، اما ساعاتی بعد، همان نهاد بینالمللی را که از دستاوردهای تمدن غرب محسوب میشود، تهدید میکند؟
بقایی گفت: اگر نهادهای بینالمللی و هنجارهایی را که از حقوق بینالملل صیانت میکنند و برای پیگرد جنایات بینالمللی، از جمله نسلکشی، تلاش میکنند، از بین ببرید، در عمل چیزی جز قدرت عریان و قدرت بیمسئولیت باقی نخواهد ماند.
بقایی افزود: اساساً مفهوم محوری آنچه وزیر خارجه آمریکا در یونان تبلیغ کرد، قدرت بیمسئولیت است؛ قدرتی که هیچ قید و بندی نداشته باشد و بتواند بدون نگرانی از پیگرد بینالمللی و بدون نگرانی از مطالبه جهانی برای اجرای عدالت، مرتکب جنایت شود و به اقدامات خود ادامه دهد.