ساداتیان در گفتوگو با ایلنا:
چین هرجا برایش ضرر نداشته باشد، از ایران حمایت میکند/ برخی کشورهای عربی برای جنگ و فشار اقتصادی ترامپ را تحریک میکنند
یک دیپلمات پیشین با اشاره به مواضع چین در قبال تحریمهای ایران گفت: چین هرجا که حمایت از ایران برایش هزینه و ضرر قابلتوجهی نداشته باشد، از تهران حمایت میکند؛ از سوی دیگر برخی کشورهای عربی نیز در حال اعمال فشار و تحریک ترامپ برای تشدید فشارهای اقتصادی و حرکت به سمت جنگ هستند.
سید جلال ساداتیان، دیپلمات پیشین، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، درباره سفر رئیسجمهور و وزیر امور خارجه به نیویورک و رایزنیهای انجامشده برای پایان جنگ، اظهار کرد: اگر از سخنرانی رئیسجمهور در سازمان ملل شروع کنیم، ایشان جنبههای متفاوت آنچه که بین ما و آمریکا و اسرائیل در حال گذر است را به خوبی بیان کرد؛ هم با شجاعت، هم مقتدرانه و هم مستدل.
پزشکیان قدرت مردم و توان نظامی ایران را به رخ دنیا کشید
وی افزود: مثلاً آنجا مطرح کرد که اگر امنیت برای ما نباشد، برای دیگران هم نخواهد بود. همچنین مطرح کرد که آنها آمدند رهبر ما را ترور کردند و بچههای میناب را کشتند و بعد ما را تحریم کردند؛ یا اینکه آنها سیاست مذاکره و گفتوگو را مطرح میکنند، به ما حمله میکنند و ما را تروریست میخوانند، در حالی که ما قربانی تروریسم هستیم.
ساداتیان ادامه داد: جنبههای مختلفی در سخنرانی ایشان مطرح شد فقط در یک کلام میتوان گفت که ایشان خیلی خوب و مستدل و محکم مطالب را مطرح کردند که ما از خودمان دفاع میکنیم و بابت دفاع از خودمان با کسی هماهنگ نمیشویم و از کسی دستور نمیگیریم.
این دیپلمات پیشین گفت: رئیسجمهور بر قدرت ایران تکیه کرد و گفت اگر در دنیای امروز خودمان را قوی کنیم، امکانات موشکی برای این کار داریم. در عین حال مطرح کرد که ما هیچگاه در ۲۰۰ سال گذشته به کسی حمله نکردهایم و دنبال جنگ نبودهایم. الان هم دنبال جنگ نیستیم، اما اهل گفتوگو و دیپلماسی هستیم.
وی تصریح کرد: اینجا ایشان به نوعی سبک وفاق داخلی را که بارها در داخل مطرح کرده بود و عدهای به آن گوش نمیکردند را تکرار کرد و از آنجا هم این پیام را داد. به نظر آمد که خیلی از طیفهای داخلی که به ایشان بد و بیراه میگفتند، باور نداشتند یا شروع به انتقاد از ایشان کرده بودند، برگشتند.
ساداتیان افزود: در کلیپهایی که منتشر کردهاند، خیلی از آنها دارند عذرخواهی میکنند و بیان میکنند که از مواضع قبلی خود برگشتهاند.
ساداتیان ادامه داد: رئیسجمهور بر قدرت داخلی تکیه کرد و مطرح کرد که مردم ما بیش از ۲۰۰ شب هر شب در میادین حضور دارند و از کشورشان حمایت میکنند. ایشان در حقیقت قدرت مردم و قدرت نظامی ما را به رخ دنیا کشید و گفت ما قوی هستیم. حالا اگر مذاکره و دیپلماسی هم قرار است صورت بگیرد، از این زاویه باید به آن نگاه کرد.
برخی کشورهای عربی برای جنگ و فشار اقتصادی ترامپ را تحریک میکنند
وی افزود: در این زمینه، قطر و عمان کماکان دنبال این هستند که در منطقه مشکل ایجاد نشود؛ چراکه بیشترین ضرر و فشار را آنها تحمل میکنند اگر جنگ و درگیری صورت بگیرد. تا الان هم شاهد بودیم که صادرات قطر چقدر دچار مشکل شده است. در عین حال، حسننیت آنها را هم ارج مینهیم، اگر حسننیتی در کارشان باشد. به هر حال، قطر و عمان جزو کشورهای عرب منطقه هستند که به دنبال گفتوگو و حلوفصل مسئلهاند.
این دیپلمات پیشین ادامه داد: از آن طرف، امارات و عربستان مقداری به خاطر شرایطی که در آن قرار گرفتهاند، حسب چیزی که خودشان اذعان میکنند، روزبهروز دارند موضع میگیرند. هم فشارهایی به بانکها و پروازها وارد شده و هم مواضعی که اتخاذ کردهاند، به وضوح قابل مشاهده است. آنها همراستا و همداستان با اسرائیل به دنبال این هستند که فکر میکنند از طریق جنگ و فشارهای اقتصادی میتوانند جلوی پیشرفت ایران و برتری ایران در منطقه را بگیرند.
ساداتیان تصریح کرد: تا الان تصور یا تحلیلها به این سمت و سو بود که این اسرائیل است که آمریکا را تهدید میکند، اما در این مقطع زمانی اسرائیل هم خودش انتخابات پیش رو دارد و مقداری خودش را جمع کرده و ملاحظه میکند. هرچند به لبنان و سوریه حمله میکند، اما مقداری نسبت به ایران خودش را جمع کرده است؛ ضمن اینکه در حال تدارک است و فشار میآورد که امکانات و تجهیزاتی از آمریکا بگیرد و کمبودهای خود را جبران کند.
وی گفت: از طرف دیگر، اسرائیل در تلاش است که لابیهای خودش را در اقلیم، آذربایجان و جاهای مختلف فعال کند و از این طرف هم با خود امارات و عربستان و اینها لابیهای پشت پرده دارند.
این دیپلمات پیشین اظهار کرد: به هر حال، آن چیزی که ما از شروع جنگ ۱۲ روزه و بعد از آن جنگ ۴۰ روزه شاهد بودیم، این بود که خود اسرائیل بود که ترامپ را تحریک میکرد و او را وادار کرد وارد این فضا و این جنگ شود. اما حالا به نظر میآید که برخی از کشورهای عربی که اسم برده شد هم چهره نشان میدهند و ترامپ را تحریک میکنند.
آمریکا با فشار اقتصادی و تحریم هوایی و دریایی به دنبال امتیازگیری از ایران است
ساداتیان افزود: هرچند رئیسجمهور مطرح کرد که ما مشکلی با همسایگان نداریم و آنها را قوی میخواهیم؛ یعنی آنها از ما نترسند و ما مشکلی با آنها نداریم. نباید ایرانهراسی را در آنها تقویت کنند. ایشان در پیام خود این مسئله را مطرح کرد.
وی ادامه داد: حالا در این کشمکش طرفین و فشارهایی که وارد میکنند، به نظر میآید که آمریکاییها صرفاً از طریق نظامی قصدی ندارند، منتظرند این فشارهای اقتصادی، فشار هوایی، یعنی تحریم هوایی و تحریم دریایی را انجام دهند و اگر توانستند، حتی فشارهای زمینیشان را هم تقویت کنند تا ایران را وادار کنند امتیازاتی را که آنها میخواهند، بدهد.
ساداتیان افزود: با این حال باز هم رئیسجمهور در همین پیامش مطرح کرد که ما دنبال اتم نیستیم، دنبال سلاح اتمی نیستیم، اما از حق خودمان نسبت به استفاده صلحآمیز کوتاه نمیآییم. اینجا هم ایشان مواضع آتی کشور را اعلام کرد که ما راجع به اصل غنیسازی و داشتن تجهیزاتی که منجر به امکانات اتمی برای کشاورزی، درمان و بهداشت و نیروگاهها میشود، باید بتوانیم استفاده کنیم.
این دیپلمات پیشین گفت: موضوع عمدتاً از ناحیه ایران این است که نگرانی غرب را کاهش دهد چراکه گرانی در قیمت انرژی و حتی مواد غذایی متقابلاً به سایر اقلام زندگی و معیشتی مردم هم تأثیر گذاشته است. از همین رو غرب فشارش را بیشتر میکند و حتی بریتانیا چه در قالب ناتو و غیرناتو، یعنی هم اتحادیه اروپا و هم بریتانیا بهصورت جداگانه، هیچکدام در مرحله حمله به ایران با غرب همراهی نکرده بودند، اما حالا زمزمههایی مبنی بر اینکه در پاکسازی و گشایش تنگه هرمز مشارکت خواهند داشت، مطرح میکنند.
ایران کاملاً دستش روی ماشه است و آمادگی صددرصدی برای مقاومت دارد
نه محاصره دریایی و نه محاصره هوایی نمیتواند مقاومت ایران را بشکند
وی اظهار کرد: بنابراین در یک طرف این وزنه ما هستیم و نطق رئیسجمهور و بیان مواضع محکممان و قدرت آتش ما، به علاوه قدرت مردم و مقاومت مردم همگی مهم است. یک طرف ماجرا هم مواردی است مبنی بر اینکه اگر طرفهای عربی که به ظاهر در قبال تجاوزات اسرائیل و آمریکا سکوت کرده بودند، حالا مقداری به آن سمت چرخیدهاند، بعضیهایشان دارند این کار را انجام میدهند و فشارهایی را هم لابی اسرائیل در داخل آمریکا وارد میکند اما از آن طرف، شخص ترامپ هم ملاحظات انتخاباتی خودش را دارد، فشار رسانهها و انتقاداتی که در داخل از او صورت میگیرد و واکنشهای جهانی نسبت به او و جناح جمهوریخواه وجود دارد.
وی افزود: در زمان نطق ترامپ یک عدهای آنجا نشسته بودند، اما بعد خیلیها گفتند که آثار منفی داشته است. آقای پزشکیان به خوبی توانست نشان دهد چیزی که او دارد تهدید میکند، غیرقانونی و قلدرانه است، در حالی که ایران کاملاً در چارچوب معیارهای بینالمللی دارد بحث دفاع را مطرح میکند. این انتقاداتی هم که در آنجا وجود دارد، پیش روی ترامپ است؛ یعنی هم دموکراتها از او انتقاد میکنند و هم رسانههای قوی هم محدودیتهای جهانی به او فشار میآورد.
ساداتیان درباره وزنکشی میان دو طرف این کشمکش اظهار کرد: لابی پاکستان هم شروع شده و حتی وزیر کشورشان پیش از سفر آقای رئیسجمهور به تهران آمد و تلاشهایی در این زمینه صورت میگیرد. اینکه اینها به کدام سمت و سو حرکت کنند و کدام یک وزن بیشتری پیدا کند را خیلی قاطعانه نمیتوان پیشبینی کرد؛ فقط میتوانیم بگوییم اظهار امیدواری میشود که گفتوگوها به نتیجه برسد.
وی افزود: ایران هم کاملاً دستش روی ماشه است؛ یعنی آمادگی صددرصدی خودش را برای مقاومت حفظ کرده و حرفش این است که معتقدیم نه آن محاصره دریایی و نه این محاصره هوایی نخواهد توانست مقاومت ایران را بشکند. ایران به هر حال راههای شکستن محاصره را دارد، هرچند اذعان میکنیم که فشار وارد میشود، اما این فشارها باعث شکست ایران نخواهد شد.
سمت ترامپ و آمریکا محدودیتهای بیشتری دارد
نمیتوان با قاطعیت درباره جنگ یا مذاکره اظهارنظر کرد
این دیپلمات پیشین ادامه داد: حالا بین اینها عرض کردم اقتضایی است که کدام یک دست بالاتری را به خودشان بگیرند. من فکر میکنم سمت ترامپ و آمریکا محدودیتهای بیشتری دارد. کما اینکه آماری اخیرا منتشر شد که در ناو آبراهم لینکن هشت خدمه اقدام به خودکشی کردند. معنی این حرف چیست؟ معنایش این است که اینها برای ساعتهای طولانی و روزهای طولانی در دریا هستند و امکان تدارکاتشان از بنادر این منطقه که قبلاً پایگاه بوده، الان فراهم نیست.
ساداتیان تصریح کرد: آنها مجبورند همینطور روی آب باشند یا اگر تدارکاتی انجام دهند، حدود سه، چهار هزار کیلومتر عقب بروند؛ مثلاً به پایگاه دیه گو گارسیا بروند و آنجا خودشان را تدارک کنند. از زن و بچههایشان و از زندگیشان دور هستند و فشارهای روحی و روانی، همه دارد تأثیرات منفی خودش را میگذارد.
وی گفت: اما تأکید میکنم تمام این نکات منفی که ذکر کردیم، اعم از فشارهای اقتصادی، انتقادات فعالان سیاسیشان، فعالان رسانهایشان و دنیا و کسانی که انتقاد میکنند، اینها یک طرف؛ ملاحظات انتخاباتی هم یک طرف. همه اینها سر جای خودشان است، ولی در عین حال روحیه و کیش شخصیتی ترامپ و تحریکاتی که علیه او صورت میگیرد و شکستهای مداومی که به او وارد میشود و او را عصبانی میکند، اینها را هم باید لحاظ کرد و در نظر گرفت. به این دلیل نمیتوانم خیلی قاطع به شما بگویم حتماً جنگ میشود. برخی تحلیلگران میگویند حتماً جنگ میشود و از آن طرف هم نمیتوانم بگویم واقعاً مذاکره قطعی است، ولی تلاش در دو جبهه وجود دارد.
مقاومت ایران وجهه و اعتبار چین را در دنیا افزایش داده است
چین تابع منافع خودش است و نمیخواهد بازار کشورهای عربی را از دست بدهد
ساداتیان درباره موضع چین در قبال تحولات منطقه اظهار کرد: حتماً چین تابع منافع خودش است. منافعش هم در این است که بازار کالاهایش در بین کشورهای عربی از بین نرود و تنگه باید باز شود و این را به صراحت اعلام میکند. اما در عین حال، در سطح و پرستیژ بینالمللی، جنگ آمریکا علیه ایران و مقاومتی که ایران در اینجا از خودش نشان داده، اینها به نفع چین شده و چین را بالا آورده است.
این دیپلمات پیشین ادامه داد: دور مذاکراتی که موسوم به اسلامآباد برگزار شد، شاهدی بر این بود که پاکستان به چین رفت و موافقت چین با این گفتوگوها را گرفت، بعد آمد از ایران دعوت کرد و آمریکاییها رفتند آنجا نشستند و به گفتوگو پرداختند. این نشان میدهد که چین نقش پشتپرده خودش را دارد.
ساداتیان تصریح کرد: اخیرا هم موضوعی مطرح شده بود که یکسری قطعات و چند پرواز از چین به ایران آمده و قطعاتی مثلا برای پهپادها و موارد دیگر آوردهاند. چینیها گفته بودند که ما این کار را نکردهایم و آن را قویا تکذیب کرده بودند.
وی گفت: در اظهارات اخیر بین چین و ترامپ هم رئیسجمهور چین مطرح میکند که ما به جای رقابت باید رفاقت کنیم. معنای این حرف این است که منافع اقتصادی چین در ارتباط با آمریکا بهمراتب بالاتر از چیزی است که با ایران دارد.
ساداتیان ادامه داد: با این حال عرض کردم که از یک طرف مقاومتی که ایران انجام میدهد، وجهه چین را افزایش میدهد. اعتبار چین در دنیا افزایش پیدا کرده و مقداری آمریکا را تضعیف کرده است و اینها مورد ملاحظه چین است.
وی تأکید کرد: چین تماما از ایران دفاع نمیکند و تابع منافع خودش است و در این راستا به ایران کمک میکند. در بعضی جاها حمایتهایی میکند؛ از جمله همین قطعنامه اخیر که آژانس به شورای امنیت فرستاده بود، در آنجا به همراه روسیه آن را وتو کردند و اجازه ندادند ر دستور کار باشد؛ این نوع کمکهایی که انجام میدهند و ایستادگیهایی که در بعضی موارد دارند، قابل توجه است.
چین هرجا برایش ضرر زیادی نداشته باشد، از ایران حمایت میکند
این دیپلمات پیشین افزود: همچنین مطرح کردند که تحریمهای آمریکا علیه ایران غیرقانونی است. حتی در خصوص تحریمهای هوایی هم گفته که اینها غیرقانونی است و من آنها را رعایت نمیکنم. این کمکهای چین، کمکهای قیمتی و قابل توجهی است.
ساداتیان گفت: البته مثلاً پرواز ما به تاجیکستان قرار بود از فراز آذربایجان یا ترکمنستان صورت بگیرد و این دو کشور اجازه ندادند و پرواز به تاجیکستان هم انجام نشده است، حالا ما که میخواهیم به چین برویم و برگردیم، قاعدتاً باید از فراز افغانستان و پاکستان حرکت کنیم. باید دید آیا آنها هم این همراهی را میکنند که وقتی وارد چین میشویم، پروازهای ما صورت بگیرد؟
وی ادامه داد: باید دید آیا چین میتواند هواپیماهای ما را تجهیز کند، قطعات آن را بدهد یا سوخت آن را تأمین کند؟ ممکن است سوخت بدهد، ولی آیا به قطعات و تعمیرات را هم میتواند کمک کند؟ من فنی نیستم و اینها را با قاطعیت نمیتوانم بگویم، اما قاعدتاً خود اینها هم ممکن است با مشکلاتی مواجه باشند.
این تحلیلگر مسائل سیاستخارجی تصریح کرد: یکسری نکات و ارتباطات وجود دارد که باید ببینیم چین تا کجای کار مقاومت میکند و تا کجای کار ایستادگی میکند، ولی آنجاهایی که برایش خیلی ضرر نداشته باشد، حمایت و ایستادگی میکند و اعلام کرده که این تحریمها را هم قبول ندارد. از این جهت، این مواضع چین قابل توجه است.
