متکی:
مذاکرهکنندگان باید با نهایت دقت و بدون شتابزدگی عمل کنند
یک نماینده مجلس شوریای اسلامی با اشاره به مذاکرات ایران و آمریکا، تأکید کرد که واشنگتن پس از ناکامی در دستیابی به اهداف خود از طریق فشار و اقدامات نظامی، مسیر دیپلماسی را در پیش گرفته است.
به گزارش ایلنا، منوچهر متکی در برنامه گفتگوی ویژه خبری، تفاهم نامه ایران و آمریکا را بررسی کرد و به پرسش ها در این باره پاسخ داد.
متن کامل این برنامه به شرح زیر است:
مقدمه مجری: همانطور که مستحضرید مذاکرات در سوئیس از امروز آغاز شده و البته ساعاتی پیش به دلیل لفاظیها و تهدیدهای رئیس جمهور آمریکا و به نشانه اعتراض هیئت ایرانی میز مذاکرات را ترک کرد و این مذاکرات متوقف شد، ما منتظر هستیم که ببینیم در ادامه چه برنامهای خواهد بود و مذاکرات به چه سمت و سویی پیش خواهد رفت. با وقوع این اتفاق رئیس گروه مذاکره کننده آقای قالیباف توئیتی را منتشر کرد که در آن اشاره میکند با خودشان فکر نمیکنند که اگر تهدیدهایشان نتیجهای داشت به استیصال امروز نمیرسیدند، ما تهدیدهای آمریکاییها را به جایی حساب نمیکنیم بهتر است مراقب اظهارنظرهای خود باشند نیروهای مسلح ما آمادهاند تا به نحوی دیگر پاسخ شان را بدهند هر چه حرف بزنند این ماییم که عمل میکنیم و البته اخبار مختلفی هم راجع به ادامه مذاکرات دارد منتشر میشود از جمله المیادین ساعتی پیش یا دقایقی پیش بهتر بگویم اعلام کرد که ایران دو پیش شرط را برای ادامه روند مذاکرات مطرح کرده یکی عذرخواهی از سمت رئیس جمهور آمریکا بابت تهدیدها و لفاظیها و دوم عقب نشینی رژیم صهیونیستی از مناطق اشغالی از جنوب لبنان. حالا منتظر هستیم تا ببینیم چه اتفاقی میافتد و البته صحبت از این است که میانجیها از جمله پاکستان و قطریها به دنبال این هستند که یک متنی را رئیس جمهور آمریکا منتشر کند که به کاهش تنش کمک کند.
متکی: عرض سلام خدمت شما و همه مردم عزیزمان دارم و با توجه به روزهای حساس، هفتههای حساس، ماههای حساسی را که داشتیم فکر میکنم که مرور وضعیت مان این که کجا هستیم؟ بسیار مهم است و بایدها و نبایدهایی در هر یک از این شرایطی که ما در آن هستیم وجود دارد که بخاطر منافع و مصالح بزرگتر ما باید آنها را در اولویت قرار بدهیم. آنچه که امروز ترسیم آن برای همه جهانیان روشن و مشخص است، این است که امریکاییها در پی شکست نظامی، راهکار مذاکره دیپلماسی و سیاسی را انتخاب کردند. منتها گفت که نیش عقرب نه از ره کین است، که البته امریکاییها از سر کین نیش میزنند ولی اقتضایشان هم شده، آنها در تعامل با دنیا هنوز در دیپلماسی قرن گذشته سیر میکنند. اینها بر روی ناوهایشان دیپلماسی یاد گرفتند. ناوهای جنگی شان و بر کابین خلبانهای ب ۵۲ خودشان با دنیا هنوز حرف میزنند و نمیدانند که از آن مراحل عبور کردند کشورها و ملتها، امریکاییها در یک وضع سختی گیر کردند از یک طرف یک توافقی را آماده کردند دو طرف که بندهای این توافق را میبینیم غیر از اولی و آخری که بحث اعلام خاتمه درگیری و خصومت هست، با ویژگیهایی که در آن ذکر شده و آخری که بحث تصویب این توافقنامه و عملی شدن آن در شورای امنیت هست، بندهای مختلف آن هر کدام وزن خودش را دارد ممکن است بعضیها ایراد بگیرند که مثلا فرض کنید که در موضوع غرامت بهتر بود اینطور نوشته نمیشد، جور دیگری نوشته میشد. یا در موضوع خالی کردن پایگاههای امریکا و رفتن امریکا از اطراف ایران ادبیات دیگری به کار میرفت، شاید هم بعضی از این انتقادها درست باشد، اما آنچه که مهم است محورهای اساسی مورد نظر نظام که در تبلور کلام مقام معظم رهبری است و نوعا مسئولین به دنبال آن هستند اینها به شکلهایی ذکر شده، ما از این که به همه این محورها توجه شده و عمده این محورها در جهت منافع ایران است، یعنی در بحث غرامت، در بحث تخلیه پایگاه های شان، در بحث بازگرداندن داراییهای ما، در بحث تحریمها، در بحث فروش نفت مان و موارد دیگری که هست اینها وقتی میخواهید هموزن برای امریکا پیدا بکنید، میشود باز شدن تنگه هرمز؛ که این تنگه باز بود امریکاییها موجب شدند که بسته شد، بنابراین وزن بندها روشن است اینها را من حتما تقید دارم مردم عزیز ما، جوانهای ما، اساتید دانشجویان و نخبگان ما به آن توجه کنند، آنچه که همه نگران هستند و من هم یکی از آن نگرانها هستم این است شاید یک شبی هم ما این جا با هم پیرامون آن گفتوگو کردیم، این است که طرف امریکایی آیا پایبندی عملی به این مواردی که امضا کرده است خواهد داشت یا نه؟ این حساسترین بخش بحث است و آیا عدم پایبندی بر اساس یک طراحی از پیش حساب شده است؟ که آن شب من و شما شاید حدود ۲۰ روز ۲۵ روز پیش در این جا بحث میکردیم من عرض کردم اگر امریکاییها فردا بیایند و بعد از امضاء و بگویند خب ۶۰ روز مذاکره کنیم، ۶۰ روز را بکنند ۱۲۰ روز، چون طرفین اگر توافق داشته باشند میتواند اضافه شود برسانند به انتخابات امریکا، خرشان از پل بگذرد و بعد بیایند بگویند که خب ما نتوانستیم توافق کنیم بنابراین ما اعلام خاتمه جنگ میکنیم فقط و بعد هم تمام در آن صورت چه باید کرد؟ و دستگاه دیپلماسی این مهمترین سوالی است که در برابر آن وجود دارد ما هم نگرانیم مردم شبها در خیابان نگران هستند ما هر کجا میرویم با همین حساسیت میپرسند روزی ۲۰۰-۳۰۰-۴۰۰ تا برای ما پیامک میآید، غالب اینها این دغدغه و نگرانی هست، من فکر میکنم که ما آن شب من عرض کردم دو چشم داریم دو چشم هم باید قرض کنیم با دقت حرکت را باید انجام بدهیم. دیپلماسی دو تا آفت جدی دارد. یکی ذوق زدگی است، یکی شتابزدگی است، این را باید مراقب باشیم، ما مشهود بود رفتارمان در برجام که میخواهیم تمام بکنیم، سریع میخواهیم تمام کنیم، بعد هم آمدیم به مردم گفتیم آب مان برجام است نان مان برجام است، گوشت مان برجام است، فلان و. همه چیز را گره زدیم به طرف کاملا گرا دادیم، امریکاییها باید بدانند حتی همین ادبیات سخیفی که امروز ترامپ به کار برد، این مقابله به مثل دارد.
این را باید برایش طراحی ما داشته باشیم، یک پاسخ توئیت به اعتقاد من کفایت نمیکند، که حالا در آخر این صحبتها من نکاتی را در این زمینه عرض میکنم، بنابراین الان گفتوگو شروع شده، به نوعی، حالا گرچه میگویند این بر اساس بند ۱۳ است، این جوری است فلان است بهمان است، اما خیلی با دقت باید حرکت بکنیم، امریکاییها در وضعیتی که هستند هیچ وضعیت خوبی نیست، تا گام عملی برنداشتند، ما هیچ حرکتی انجام نمیدهیم، امروز پاکستان، قطر، ایران، امریکاییها آمدند ژنو، قطریها برای چه آمدند؟ برای بخش مالی قصه، به نوعی نقل شده که ما نیمی از مبلغ را که بناست قبل از آن انجام بشود به ما گفته شده که ما میدهیم بعدا که آمد آن وقت شما بپردازید و فلان و اینها، خیلی خب قطریها کارشان را بکنند، اگر با امریکاییها مذاکره کردند کار به اصطلاح سرمایه ایرانی را که در آنجا هست و پول خودمان است این را اقدام بکنند، روی بحث فروش نفت بایستی ما براحتی مثل همین چند روزی که اقدام کردند باید بفروشیم؛ بنابراین بند یک ضمانتش را در درون خودش دارد. وقتی بند یک را صهیونیستها فکر کردند میتوانند با آن بازی کنند شاید حرکتی که دیروز شد میتوانست ۴ روز جلوتر بشود. سیاسیون ما این جا نباید فشار بیاورند، بگویند حالا یک کم صبر کنید، نه خیر میدان باید کار خودش را بکند. سیاسیون هم کار خودشان را بکنند، سیاسیون خیلی باید مواظب باشند.
ما هم به مذاکره کنندگان مان، همانند میدان مان و به مردم عزیزمان در خیابانها اینها سرمایههای ما هستند ما هم اعتماد داریم، اما شاقول داریم برای حرکت، ملاک و معیار داریم، متر داریم برای حرکت، اصل این متر مقام معظم رهبری است.
متکی: در این پیام کوتاه اخیر مقام معظم رهبری مدتها بعد باید تامل کنند که حضرت آقا در این پیام چی گفته است. در این پیام وحدت است در این پیام مبانی چهارچوب و آن متر برخورد با موضوع هست این پیام بخش حساسش مخاطب خارجی است بدون اینکه نام بیاورد و نظر من به رغم کوتاهی اش یکی از پیامهای جامع مقام معظم رهبری است که امشب حالا خیلی نمیخواهم به آن بپردازم، اما این یکی از گفتارها، پیامهای بسیار اصلی مقام معظم رهبری است ما از این دوگانگی در داخل برداشت نکنیم ایشان در جایگاهی هستند تذکرات و نکات شان را می گویند در عین حال اشراف شان را دارند همه مسائل را میبینند همه رصد ها را میکنند و با هیچکس هم تعارف ندارند، چون این نظام و انقلاب است بنابراین من گمان میکنم که مذاکرهکنندگان ما و سیاسیون ما از آن پیام از کف خیابان از شیطنتهای دشمن چیزی را که باید در جمعبندی بگیرند این است که بسیار با مراقبت حرکت بکنند من برخی از اظهارات سخنگوی یا کس دیگری حالا من فرد خاصی مد نظرم نیست اصلاً نمیپسندم، معتقدم ما پنج روز پیش سه ساعت سه سال و اندی کمیسیون اقتصادی با آقای دکتر عراقچی و معاونین ایشان جلسه داشتیم در وزارت خارجه یکی از نکاتی که مطرح شد در آن جا همین که ما براساس نقشه راه باید حرکت بکنیم اگر فرض کنیم ترامپ برای هر حرکتی که انجام میدهد چه در قسمت همراهی چه در قسمت تهدید یک طراحی پشت سرش باشد یعنی یک طراحی این را دارد پیش می رود مولفههای آنها روشن است قیمت نفت انتخابات شان، ساکت کردن مخالفین شان است یعنی با بحرانهایی ترامپ مواجهه است که باید برای آن ها گاهی حرف بزند من به عنوان مثال خدمت شما و بینندگان عزیز عرض میکنم جریان صهیونیزم جهانی بسیار فراتر از نتانیاهو اینها به دنبال برخورد خاصی از ترامپ با ایران هستند و به دنبال این هستند که فشارهایشان را میآورند بخشی از حرفهایی که زده میشود میتواند مخاطبش آن ها باشد، اما چون بیربط حرف میزند، چون سخیف حرف میزند به همان وزن ما باید جواب بدهیم بنده به عنوان یک نفر ایرانی یک کسی که به هرحال در مسائل سیاسی این کشور سیاست خارجی این کشور مسائل کشورداری ما اینها چهل و شش هفت سال حضور دارد از بیست و پنج سالگی که من نماینده دوره اول مجلس بودم تا کنون فراز و نشیبها را دیدیم شما میدانید چگونه صدام موقعی که بعد از مصالحه با ایران تصمیم گرفت به کویت حمله کند پیام فرستاد به ما و تلاش کرد برای اینکه ما را در واقع جذب این حرکت بکند کسانی در داخل این نگاه را همراهی کردند، اما متر انقلاب ولایت تصمیم درست را گرفتند و معلوم شد که ما در واقع حرکت درست کردیم امروز مطالبه ما از این کشورهای حوزه خلیجفارس همان قصه است موقعی که کویت اشغال شد هیچکس از این کشورها جرئت نکردند صدام را محکوم کنند بهخاطر برخوردی که صدام با آن ها داشت من آن موقع معاون بینالملل ارشد وزارت خارجه بودم ما هجده ساعت بعد از حمله صدام بیانیه مان صادر شد و محکوم کردیم و حافظه منطقه این را به خاطر دارد اینکه ما الان مطالبه میکنیم اینکه مقام معظم رهبری میفرمایند ما با همسایگان میخواهیم رابطه خوبی داشته باشیم پانزده تا همسایه داریم فلان، فلان، فلان، اما با توجه به این موضوعات شما تکلیف تان با امریکا را مشخص کنید و این مطالبه کاملاً منطقی است.
برگردیم سر اول صحبت یک توافقنامه داریم یک یادداشت تفاهم داریم حال من با کلمات نمیخواهم بازی بکنم به جهت این اینکه نگویند این خلاف قانون اساسی تصویب مجلس باشد فلان همان یادداشت تفاهمی که دارند میگویند این می تواند جای اشکال داشته باشد موقعی که قطعنامه پانصد و نود و هشت را تصویب میکردند یکی از بندهایش این بود اولین قدم آتشبس است در حالیکه عراق توی خاک ما بوده خوب مذاکره کنندههای ما منجمله برادر بسیار عزیزم آقای دکتر محمدجواد لاریجانی خوب پیگیری این قصه بود که این کلمه را یعنی اولین قدم و تنها قدم آتش بس است اولین و تنها قدم خوب ایشان در یک تدبیر بسیار خوبی آمد این را انجام داد یعنی یک قدم آتشبس یعنی یک قدم دیگر میتواند بحث عقبنشینی باشد که عراق میبایست عقبنشینی کند که آخرش مربوطه ما با شکست اینها را عقب نشاندیم بنابراین در تعابیر ممکن اشکالات داشته باشند من مطمئنم اگر برخی از افراد بودند شاید متن یک مقدار چیزتر نوشته میشد، اما روح مطالب در آن هست به عبارات ممکن ما اشکال داشته باشیم بنابراین من فکر میکنم که ما شرایط خودمان را در نظر داشته باشیم ما جایی که مقام معظم رهبری به حکم به اظهار نظر صریح، روشن و مشخص بیان کردند اول بر مسئولین بعد بر مردم که پاس بدارند آن چه را که نگاه مقام معظم رهبری است و الان هم خوب آقایان رفتند در اونجا ما اگر نقشه راه مان دقیق باشد ما هیچوقت غافلگیر نمیشویم.
شاید من یکبار در اینجا خدمت جنابعالی یا یکی از مصاحبه کنندههای دیگر این نکته را عرض کردم که ما وقتی مقام معظم رهبری امام شهیدمان در قصه آن تبادل سوخت دو تا جمله آقای محمدی گلپایگانی به ما منعکس کردند، چون من نامه نوشتم ایشان پاسخ دادند من مخالفتی ندارم به امریکا نمیتوان اعتماد کرد این کلمه به امریکا نمیتوان اعتماد کرد و موجب شد که ما در دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی بسیار دقیق رویش کار بکنیم و جوری آن متن تبادل سوخت را سه وزیر خارجه ایران و ترکیه و برزیل امضا کردند دقیق بکنیم که موی لای درزش نرود الان هم در اجرا باید دقت بکنیم، امریکا که گفت من ده سنت هم نمیدهم تو غلط نمیکنی نمیدهی تو امضا کردی که داراییهای ایران آزاد بشود فعلاً گفتن بیست چهار میلیارد دوازده میلیاردش قبل از فلان ۱۲ میلیارد بعدش، فلان بایدانجام بشود این را اگر ما پیشبینی بکنیم امریکاییها چه برخوردی میکنند ما غافلگیر نمیشویم که حرکتمان البته ممکنه ترک کردن جلسه که یک مدل دیپلماتیک هست ممکن از قبل فکر کرده باشند، اما اگر در جلسه یک دفعه متوجه شده باشند مثلا ترامپ یک غلطی کرده حرف بیربطی زد بعد اینجا مثلاً تصمیم بگیرند این نشان دهنده اینه که منطبق با یک نقشه راه قابل پیشبینی اصلاً کار دیپلماسی یعنی ما پیشبینی کنیم که طرف مقابل گام بعدیش چیه ما شطرنج بازهای قاهری هستیم در دنیا باید حرکت او را پیش پیشبینی کنیم حرکت خودمون را تعریف کنیم این یعنی یک دیپلماسی دقیق و جامع است ما توی این وضعیت الان هستیم.
سوال: به نظر میرسد آن نقشه راهی که شما فرمودید هم اتفاقی که روز گذشته افتاد راجع بسته شدن تنگه هرمز و شیطنتی که رژیم مرتکب شد و همه اتفاقی که امروز یعنی تهدیدی که ترامپ کرد و الان جلسه را ترک کردند به نظر مثل نقشه راه وجود دارد یعنی بازی دشمن در پیشبینی میشود و متناسب با آن در حرکت ما تعریف میشود همچنین نظری ندارید شما؟
متکی: من بخش میدانی اش، چون قطعاً میدانم اینجوری است دلیلش هم اینه که امروز صبح در بیانیه همان دیشب در بیانیه گفتند که این اولین قدم بود و اگر در جنوب لبنان رژیم صهیونیستی بخواهد جنایاتش را ادامه بدهد گام بعدی برداشته می شود این یعنی مطالعات در میدان جامعالاطراف است گام هایش تعریف شده است به موقع هم بر می دارند در حوزه دیپلماسی هم همین باید باشد و من بر ضرورت اینگونه بودن در آن ملاقات سهجانبه تاکید کردم ایشان هم پذیرفت گفت ما باید پیش بینی هایمان را داشته باشیم و نقشه را داشته باشیم و من براساس فرمایش شما میگویم که ان شاءالله همینگونه است و تیم ما اینگونه حرکت کردهاست.
سوال: با همه این توصیفات شما پیش بینی تان از این دور مذاکرات چه است؟ پیش از این هم خیلی تحلیلها این بود که بسیار پرچالش خواهد بود و خیلیها هم ممکن است که اصلا امیدی به نتیجه رسیدن این مذاکرات نداشته باشند و برخیها ممکن است امیدوار باشند به هرحال یک امیدی وجود دارد که وارد این مذاکرات شدیم یکی از دلایل آن هم بند اول است و اولویتی که جمهوری اسلامی ایران که هم در میدان این را نشان داده و هم در یادداشت تفاهم نشان داده که لبنان برایش بحث اصلی است و الان هم در خبرها هست که در ۸۰ دقیقه اولی که صحبت شده بحث آن بند سیزدهم تفاهمنامه است که راجع به ساز و کارهای اجرایی صحبت میکند و اولویت لبنان برای جمهوری اسلامی ایران مهم بوده و الان هم به گفته شبکههای خبری پیش شرط ایران برای این که مذاکرات ادامه پیدا کند نه صرفا توقف آتش بلکه خروج نیروهای صهیونیستی از مناطق اشغالی است که این بسیار پرچالش است، چون یک طرف آن رژیمی است که کار او غصب کردن و اشغال کردن است با وجود این چالشها و بند اول هم هست یعنی باز خیلیها معتقدند که بند اول را اگر جدی و محکم نگیرید در ادامه ممکن است روی بندهای بعدی هم به چالش بخوریم بنابراین اول را باید محکم ایستاد با این توصیفات شما فکر میکنید مذاکرات چقدر میتواند به نتیجه برسد و چقدر میشود خوشبین بود به اجرای این یادداشت تفاهم؟
متکی: ترامپ و امریکا، رژیم صهیونیستی هیچ یک از این حوادثی را که اتفاق افتاد را پیش بینی نکرده بودند آنها به طور قطع فکر میکردند در حرکت نظامی پیروز هستند، نشدند. الان هدفگذاری که کردند این است که در مذاکرات سیاسی یا در بخش دیپلماسی جنگ بتوانن به اهداف شان برسند، اهدافشان از جنس ضربه زدن به ما دیگر خیلی نیست، اهداف شان در این مرحله برگرداندن مخالفین شان است به ویژه در حزب خود جمهوری خواه، برنده شدن در انتخابات است که بسیار برای آن نگران هستند، شرایط خیلی سخت خواهد شد بر ترامپ و این جوی که ایجاد شده نسبت به امریکا این یک مقداری تعدیل و تلطیف بشود. دنبال اینها هستند چگونه این را به دست بیاورند؟ با ادبیات امریکایی، بخشی از ادبیات امریکایی تلطیف است و بخشی تهدید است تهدیدهای شان را دارند میکنند برای مخاطبین خاص خودشان، اما در عین حال میخواهند بگویند ما کماکان پیروز هستیم ما نیروی دریایی از بین بردیم آن را از بین بردیم این را از بین بردیم ایران چیزی ندارد و فلان و بهمان همانگونه که میگویند حزب الله را کامل از بین بردیم و اینها. در چنین وضعیتی ما باید یک تصویری را برای ترامپ ایجاد بکنیم که او تصور نکند همین ۱۴ بند است. بندهای دیگری هم ممکن است اضافه شود.
سوال: مثل چی؟
متکی: ۱۱۲ شب است مردم در خیابانها شبها چه میگویند؟ دو تا شعار میدهند. خونخواهی امام شهیدشان و بیعت با امام حی شان، چرا هیچکس در مورد خونخواهی حرف نمیزند؟ حق مردم است. قصاص در اسلام ما داریم. آقای ترامپ و نتانیاهوی ملعون باید بدانند اینها قاتل هستند اینها قتل کردند، این حق جمهوری اسلامی است که آنها را بکشد. امام ما را کشتند. هزاران نفر از مردم ما را کشتند، فرماندهان ما را شهید کردند، این زمزمه نشد من قریب یک ماه و نیم پیش در یک مصاحبهای در این جا مطرح کردم الان دارم عملیاتی اش میکنم، کلیپی وجود دارد از سخنرانی امام شهید خطاب به رئیس قوه قضائیه قاضی القضات و اعضای شورای قوه قضائیه، در آنجا ایشان میفرمایند که اینها قاتلند، اینها قتل مرتکب شدند، شهادت میدهند بیش از هزار نفر را ترامپ کشته، حالا از نتانیاهو معلوم است، مردم ۱۱۲ شب است دارند خونخواهی میکنند، قوه قضائیه ما چرا هیچ کاری نمیکند؟ من تیمی را گذاشتم، شکوائیهای دارند تنظیم میکنند، خطاب به رئیس قوه قضائیه و میخواهند که محاکمه آنجا صریح امام شهیدمان به قوه قضائیه میگویند که شما محاکمه کنید هم داخلی هم بین المللی، حالا بین المللی اش را الان کاری ندارم داخلی چرا دادگاهی تشکیل نشد؟ یکی دو بار هم در گذشتهها تشکیل شد بیشتر شکلی و بعد هم به فراموشی سپرده شد. تیمی را تعیین کردم، اینها دارند یک شکوائیهای را مینویسند رسما، حقوقی خطاب به رئیس قوه قضائیه و از این دو نفر شکایت میشود و بعد هم در ملاء عام به مردم میدهیم ممکن است هزاران نفر، دهها هزار نفر امضا کنند و این مطالبه را بکنند، ترامپ باید بداند که در نزد ملت ایران قاتل است. حق ایران است او را بکشد به خونخواهی امام شهیدش، همچنین ترسی در ترامپ ایجاد نشده است.
سوال: من راجع به این موضوع با برخی از مسئولین در گفتوگوهای مختلف، بحث خونخواهی که مطرح شده، تعبیری که دارند این است که یک کسی مثل نتانیاهو یا ترامپ ۱۰ تا مثل آنها نه یک نفر، اندازه بند کفش رهبر شهید ما هم نیستند، بنابراین اگر آنها قصاص هم بشوند که اصلا این در برابر جنایتی که اینها مرتکب شدند هیچ است. تعبیر این است که همانطور که تقاص خون حاج قاسم سلیمانی گرفتن آن، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه بود، که بعنوان یک راهبرد مطرح میشد، تقاص و خونخواهی رهبر معظم انقلاب شهیدما هم این است که قدس آزاد شود، یعنی راهبردی به ماجرا نگاه بکنیم و الا قصاص افرادی مثل ترامپ نه این که اتفاق نیفتد ولی اتفاق افتادن آن جبران نمیکند.
متکی: اینها منافاتی با هم ندارد. آن جدا است، این جدا است، راهبرد دراز مدت منطقه اگر دنیا دنبال آرامش هستند این است که این رژیم جمع بشود، به خواست ساکنین اصلی آن سرزمین اتفاقا این پیشنهاد را مقام معظم رهبری دادند امام شهید ما، بروند رفراندوم کنند هر حکومتی را انتخاب کنند قبول میکنیم آن راهبرد درستی هم هست، این که از منطقه بروند این یکی از بندهای ۱۴ گانه شد اگر چه بسیار ضعیف نوشته شده، یعنی صریحتر میبایست نوشته شود، این هست این جا، چیزهای اضافه هست که ما باید امریکاییها نگران باشند که مسائل متعدد دیگری بوجود ممکن است بیاید، من یکی را نمونه گفتم. در مذاکرات بدترین احتمال این است که دوستان ما باید به آن توجه کنند، که یک جا امریکاییها کار را زمین بگذارند، یک جا کار را زمین بگذارند و بگویند که نه ما نمیتوانیم تفاهم کنیم، یا یک موضوعی از مطالبات شان را که ضمنی یک جورایی مثلا توافق کردند بگویند نه، سخت تر؛ شما اورانیوم باید به ما بدهید، شما ۲۰ سال دیگر غنی سازی نکنید، یک چیزهایی که گفت قیمت میگذاریم که هیچکس نخرد و ممکن است همچنین چیزهایی را مطرح کنند، این بدترین احتمال است که آمریکاییها آن وقت پاسخ سخنگوی ما کافی نیست که میگوید اگر آنها بندها را عمل نکنند بقیه بندها و فلان و اینها هم چه میشود چه میشود و اینها، این پاسخ درستی به این نیست، آنها دنده شون نرم باید بندها را عمل کنند و پیاده کنند. بدترین احتمال، امریکاییها هیچ اقدامی نکنند، برای این ما باید طراحی داشته باشیم که اگر چنین کاری بکنند ترامپ باید مطمئن باشد که به هیچیک از اهدافی که دنبال آن است نمیرسد.
سوال: ابزار تنگه هرمز به نظر میرسد یک تعهدی است که الان در یادداشت تفاهم به آن اشاره شده یک اتفاقی است که برگشت پذیر است و بسیار هم قدرتمند است شما با این ابزار خیلی میتوانید روابط، مسائل، تعهدات طرفین را تنظیم کنید با آن.
متکی: بله آن آمده و ابزار آن هم در دست ما است یعنی عملا در دست میدان ما است و فردا هم در دست مسئولین بنادر کشتی و هر کسی که میخواهد مسئول شود دست آنها است و کارشان را انجام میدهند. او باید بداند این دفعه هم راهش مذاکره نیست محاصره را بردارند بندها نیست آن ها حق ندارند که بیایند مثل آبراهام لینکلنی آمد و با شلیک چهار هزار کیلومتر آن طرف تر رفت، من معتقدم ما گاهی ممکنه حال دیپلماتهای ما برای مذاکره دلشان تنگ می شود ما در کنار مذاکره اقدامات از جنس میدان ولی در دیپلماسی مگر این حرفهایی که ترامپ میزند مال وزارت خارجه امریکا است او حرفهای نظامی میزند حرف حمله میزند حرف نابود کردن میزند حرف اینکه من میآیم آنجا نرخ تعیین کرده گفته من میآیم تنگه هرمز را میگیرم بیست درصد از نفتهایی را که می برن را من میگیرم خوب پس معلوم شده که نرخ این نفتهایی که دارند میبرند بیست درصدش مال کسی است که تنگه دستش است تنگه که دست ترامپ تا ابد نخواهد بود دست ایران است خوب این هم یک مبنای نرخ میتواند باشد که این میزان بایستی بپردازد بابت امنیت این تنگه و خلیج فارس و فلان غرضم این است ما اگر طرحهای نو به نو نداشته باشیم نه در پاسخ به توییتها یا مصاحبههای ترامپ بلکه او بداند ما مذاکرات میدان را موجودهای زنده میدانیم با آن ها زندگی داریم میکنیم هر روز به آن ها سر میزنیم وضع شان چطور است.
سوال: ارزیابی شما الان این نیست؟ من حداقل با آقای قالیباف که صحبت کردم با آقای عراقچی که صحبت کردم با آقای رضایی که صحبت کردم تاکیدشان بر این است که ما هر دو را در کنار هم داریم اصلا یک میز وجود دارد که هم راجع میدان و دیپلماسی همزمان دارد تصمیم میگیرد؟
متکی: من دیپلماسی و میدان را جدا نمیدانم خوشبختانه بعد از آن تجربه تلخ میدان و دیپلماسی ما کنار همدیگر قرار گرفتند و الان چند ساله که تحت نظر ولایت چه در دوره امام شهیدمان چه الان تحت امر هماهنگ کار دارند میکنند من عرضم این نیست من نمیگویم اینها مخالف همدیگرند خدایی نکرده من به مردم عزیز عرض میکنم از اختلاف یک کلمه نباید حرف بزنیم شما شبها اقتدار این ملت را به دنیا نشان دادید در کنارش وحدت را نشان دادید تبعیت از رهبری را نشان دادید و عرض شود که همان نگاهی که به شما سمت و سو می دهد به دیپلماتهای ما، به فرماندهان ما سمت و سود می دهد بعضیها در پیامهای تندشان به من می گویند که الان بزنند من برای آن ها مینویسم داداش مرگ من یواش بالاخره فرمانده طبق نظر فرماندهی کل قوا عمل میکند حالا خیلیها از این پاسخ من را دریافت کردند، ببینید این هماهنگی هست منتها بروز اتفاق دیروز، پریروز موجب شد تنگ بسته شد و من میگویم در حوزه دیپلماسی هم تنگههایی باید داشته باشیم دیپلماتیک، چه جوری گفتند که آقا ابرقدرت دارد شما را تهدید میکند خب آقای بقایی گفت که ما خودمان ابرقدرتیم کل ملت کیف کردند این سخن گفتن در تراز است توجه کردید و یا مثلاً حرف کم میزنند با مردم این یکی از اشکالات است من گاهی هم مطرح کردم که به مردم بگویید همین بندها را من مصاحبه کردم به اطلاع مردم برسانید قبل از اینکه امضا کنید آن شبی که آقای عراقچی آمد در تلویزیون مصاحبه کرد کلی صحبت، جوانب مختلف خیلی خوبه چرا آقای رئیس ما نمیآید این صحبتها را با مردم نمیکند.
سوال: نگرانی داشتند که سوء استفاده شود از سمت دشمن نگرانیشان این بود؟
متکی: آنها صبح تا شب حرف میزنند رئیسجمهورشان حرف میزند معاون رئیس جمهورشان حرف میزند دیگران حرف میزنند همه دارند حرف میزنند برای اینکه فضا را با دست بگیرند هم به لحاظ رسانهای و افکار عمومی هم به لحاظ القائات شان ما طرح القا طرح جنگ روانی دیپلماسی اگر تهی بشود البته نیست ولی عقب میماند من تصورم هست دعا میکنیم که رزمندگان دیپلمات ما، چون الان دارند مبارزه میکنند واقعاً ما آنها را تضعیف نباید بکنیم این را من به عنوان فرزند کوچک این کشور به برادرانم خواهرانم عرض میکنم آن ها دارند مجاهده میکنند در حوزه سیاسی مجاهدش سختتر از حوزه نظامی است، چون حوزه نظامی را شما میزنی و میکوبی و حالی پیدا میکنی در حوزه دیپلماسی خوب هر روز بالاخره نقدها و انتقادها و فلان اینهایی مطرح است توجه فرمودید ما دعا میکنیم هدفگذاری ما در این مرحله چیه ما در جنگ نظامی به لطف خدا به هدایت رهبری هم مقام شهیدمان هم رهبر معظم انقلاب ما هم جانفشانی عزیزان جان فدایی رزمندگان مان لانچرهامون و ما بردیم الان برد دوم مان مانده الان دوره دوم که امشب دارند فوتبال بازی میکنند ما اگر گیم دوم ببریم دنیا عوض میشود، من دو روز پیش ترکیه بودم دعوت کرده بودند من را برای سالگرد دی ایت، دی هشتی که مرحوم اربکان ایجاد کرده بود، فلان اینها این جمعیتی که آنجا بودند من وقتی صحبت میکردم از چشمشان نگاهشان و حرفهایشان شما میدیدید که ایران جدیدی را در یک قد و قواره جدید دارند میبینند اینها برای ملت ایران که این حماسه را آفریدند افتخار کردنی است و چرا افتخارهایمان را کم کنیم، مگر کار بدون کم و کسری است، همه متنها مگر کاملند نه این اشکالات دارد، اما هدف گذاریها درست شده هنر ما این است که این هدفها را به اجابت برسانیم که اگر بشود انشاءالله میشود من خیلی خوشبین هستم و عرض شود که امریکاییها قطعاً در این گیم دوم شکست میخورند و ما سرفراز در کنار ملت ایران کلی ذوق خواهیم کرد و خوشحالی خواهیم کرد حتماً روح بلند امام شهیدمان هم شاد خواهد بود.
سوال: راجع به پیام رهبر معظم انقلاب در تجویز انجام مذاکرات جنابعالی نکتهای فرمودید که خیلی نکته مهمی بود و اشاره کردید و اینکه مخاطب خارجی پیام خیلی پررنگتر از شاید چیزی بود که برای داخل وجود داشت، چون برخی هم تحلیل شان این بود که این پیام دست هیئت مذاکرهکننده ایرانی را در مذاکرات خیلی پر کرد از این جهت که اگر همه اینها هم اتفاق بیفتد صد درصد باز اونجا گفته خواهد شد که سری هم که اتفاق افتاده مورد رضایت کافی از سمت رهبر جمهوری اسلامی ایران نیست و میشود امتیازهای بیشتری گرفت یعنی از این بابت کارکرد بسیار بالایی را در مذاکرات میتواند داشته باشد؟
متکی: یکی از عبارتهای بسیار کلیدی که همه به آن توجه کردهاند این بود که خواست من چیز دیگری بود نظر دیگری داشتم حالا من عین عبارت الان خاطرم نیست ولی این مضمون را می رساند اتفاقاً من معتقدم اینجا مخاطبش امریکا و رژیم صهیونیستی است یعنی من حرفم را گذاشتم برای شما و نگفتند نظر دیگر من چیه، مطرح نکردند وقتی این جمله را گفتند یه جای نگرانی هم داشت که یک دفعه در جامعه این فضا ایجاد شود که پس فلان مقام رفتند بیراهه آنجا بلافاصله ایشان میآیند و میفرمایند که آقای رئیس جمهور تعهد کردهاند و الی آخر آن عبارت.
سوال: قبلش هم میگویند که اینها دلسوزند و کار بلد؟
متکی: میفرمایند که تعهد کردهاند این نشان دهنده این است که من توجه داشته باشم انتقادی هم اگر دارم انتقاد جای دیگریست من داخل را تضعیف نکنم ایشان، چون رابطه اش بین خود و خدا است تکلیفش را از آنچه که استنباط میکند و برای او استفتاء ایجاد میکند از خدا میگیرد و از متون اسلامی میگیرد هر جا که لازم باشد سریع تذکری بدهند مطلبی بگویند بیان میکنند، اما در مورد مذاکره من بارها گفتم همه در دوره امام شهید هم در دوره امام حی مان مقام معظم رهبری حضرت آیتالله العظمی سید مجتبی حسینی خامنهای حفظه الله هیچکس از سوی جمهوری اسلامی به مذاکره نمیتواند برود مگر اینکه در واقع اذن انجام این مذاکره را داشته باشند من فهمم این بود درکم این بود شواهد متعددی هم در درگذشت به آن برخوردم که برای من این اطمینان را ایجاد کرد که این است البته جایگاه بلند مقام معظم رهبری این هم با دغدغه مباحث را مدیریت میکنند با حساسیت نگاه میکنند حتی من روی دقایق گفتوگوها در دوره قبلی که با آمریکاییها مذاکره میشد من حساسیتهای حضرت آقا را میدیدم، اما شهیدمان را بنابراین این تلقی نباشد که اگر نهایتاً نظام این تصمیم را گرفته که بروند گفتوگو کنند این گفتوگو خلاف است و خلاف نظام است فلان است البته آنها باید به هوش باشند به گوش باشند ما هرچه به ذهنمان میرسد میگوییم من در صد روز گذشته هر نکتهای به ذهنم میرسید برای این بزرگان من میگفتم.
