دهقان در گفتوگو با ایلنا:
افراطیگری مانع عزت، حکمت و مصلحت است/ باید از تاریخ درس بگیریم
یک کارشناس مسائل سیاسی گفت: فراموش نکردهایم همین جریان فکری سیاسی که الان با فرض رویکرد دلسوزانه، انتقادهایی را مطرح میکند، زمانی که رهبر فقید انقلاب، امام خمینی، در سال ۱۳۶۷، ۲۷ تیرماه آن سال، قطعنامه ۵۹۸ را پذیرفت، باور نمیکردند که امام راضی به مصالحه شده است و تصور میکردند که جنگ هشتساله میبایست ادامه پیدا کند. اما رهبر فقید در بیانیهای اعلام کردند که «من جام زهر را مینوشم». بعدها معلوم شد که تصمیم ما هم از روی عزت بود و هم از روی حکمت و هم از روی مصلحت. بنابراین به افراد و جریاناتی که مخالفت میکنند توصیه میشود نگاهی به گذشته داشته باشند چراکه افراطیگری مانع عزت، حکمت و مصلحت است.
غلامعلی دهقان فعال سیاسی در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، درباره لزوم پرهیز از گمانهزنی درباره مذاکرات و حمایت از تیم مذاکرهکننده گفت: واقعیت آن است که دست پر ایران در میدان سبب شد تا دست برتر را در دیپلماسی هم داشته باشیم. دیپلماسی ادامه جنگ است و همانطور که رئیس مذاکرهکننده ایرانی، آقای قالیباف، گفت؛ ما میدان را بر سر میز مذاکره میآوریم و در آنجا به طرف مقابل قدرت خود را ترسیم میکنیم. جدایی دیپلماسی از میدان و یا میدان از دیپلماسی یک دروغ آشکار و واضح است. با این رویکرد، همانطور که از دلاوران نظامی خود در جنگ ۴۰ روزه دفاع کردیم، میبایست از سرداران دیپلماسی هم دفاع کنیم. همه قرائن و شواهد نشان میدهد مقام عالی کشور، یعنی ولیفقیه زمان، بر امور نظامی و دیپلماسی کشور مدیریت دارند و بهخوبی هر دو جبهه را با تدبیر به پیش میبرند.
وی ادامه داد: بنابراین کسانی که یکسویه میروند، به هر دلیل که باشد، خبط بزرگی را انجام میدهند. در اینکه در یک کشور دیدگاههای مختلف باید وجود داشته باشد، سخنی نیست و وجود دیدگاههای مختلف نشان از سرزندگی یک ملت دارد؛ بهخصوص ملت بزرگ ایران که از اقشار، طبقات و اصناف و اقوام مختلف و طیفهای مختلف سیاسی تشکیل شده است.
این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: در شرایط فعلی عقل سلیم و سالم میطلبد که اگر دیپلماسی همچنان بر سه محور عزت، حکمت و مصلحت به پیش میرود، همگان میبایست از آن دفاع کنند که البته همینگونه است. ما عزت خود را بر هر چیزی مقدم میداریم و به واسطه دست پُر میدان، موازنه قدرت نظامی را با طرف غربی شکل دادهایم. در هم کوبیدن دهها پایگاه نظامی آمریکا در منطقه نشان از قدرت نظامی ما داشت. افرادی هم که در مذاکرات شرکت میکنند، سابقه خود را نشان دادهاند. رئیس هیئت مذاکرهکننده خود فرمانده یک لشکر قدرتمند در جنگ تحمیلی اول بوده است و بقیه هم از مردان نیک روزگار هستند که سابقه فعالیت نظامی هم بعضا داشتهاند. بنابراین نمیتوان به جماعتی که به خود حق میدهند و بزرگانی را زیر سؤال میبرند، نگاه مثبت داشت.
دهقان تاکید کرد: از طرف دیگر، رکن رکین راهبردی سیاست خارجی ما عنصر حکمت بوده است، حکمت اقتضا میکند در یک نبرد باور کنیم که روزی این نزاع و نبرد به پایان خواهد رسید و بهتر آنکه در بهترین فرصت، به نفع منافع ملی، آن را تمام کنیم. علاوه بر این عنصر مصلحت هم میبایست مورد توجه قرار گیرد. شرایط ما میطلبد که با یک نگاه همهجانبه مسائل را نگاه کنیم. وضعیت را نباید صرفا از یک بُعد و از یک جهت نگاه کرد. کشور آیندهای هم دارد و میبایست در تصمیمات عنصر مصلحت را هم در نظر گرفت.
وی ادامه داد: فراموش نکردهایم همین جریان فکری سیاسی که الان با فرض رویکرد دلسوزانه، انتقادهایی را مطرح میکند، زمانی که رهبر فقید انقلاب، امام خمینی، در سال ۱۳۶۷ و ۲۷ تیرماه آن سال، قطعنامه ۵۹۸ را پذیرفت، باور نمیکردند که امام راضی به مصالحه شده است و تصور میکردند که جنگ هشتساله میبایست ادامه پیدا کند. اما رهبر فقید در بیانیه اعلام کردند که «من جام زهر را مینوشم». بعدها معلوم شد که تصمیم ما هم از روی عزت بود و هم از روی حکمت و هم از روی مصلحت. بنابراین به افراد و جریاناتی که مخالفت میکنند، توصیه میشود نگاهی به گذشته داشته باشند چراکه افراطیگری مانع عزت، حکمت و مصلحت است.
این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: البته این جریان نهتنها در تاریخ معاصر ما بلکه در تاریخ صدر اسلام هم ریشه داشته است. فراموش نکردهایم که همین عناصر تندرو و بهخصوص یکی از آنها به نام جراح ابن سنان در قضیه صلح امام حسن (ع) مرتکب جنایت شد. بنابراین همه قرائن و شواهد نشان میدهد باید از تاریخ درس بگیریم و ضمن هوشیار بودن نسبت به تصمیمات دشمن، بهترین راهکار را برای خروج از بحرانها استفاده کنیم. این روزها معلوم میشود که چه کسانی پیرو واقعی ولیفقیه زمان هستند.
وی در بخش دیگری از صحبتهایش درباره پرهیز از گمانهزنی درباره مفاد تفاهم نامه و همچنین لزوم عبور از شرایط نه جنگ و نه صلح که رئیسجمهور بر آن تاکید دارد، گفت: واقعیت این است که قرار نیست پدیده جنگ به طور مستمر ادامه داشته باشد. سرانجام همه جنگها بالاخره از دو حالت خارج نبوده است: یا یک طرف آنچنان قدرت نظامی داشته است که توانسته طرف دیگر را مغلوب کند، یا اینکه دو طرف موازنه قدرت داشتهاند و هیچکدام بر دیگری غلبه نکردهاند، البته در حالی که هر دو طرف میتوانند ضربات کاری به یکدیگر وارد کرده باشند.
این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: در هر حال، سیره بزرگان ما در صدر اسلام و همچنین طی ۴۸ سال گذشته نشان میدهد که سیره، سیره دفاعی بوده است و آنگاه که دشمن قصد تعرض داشته، با دشمن بهشدت برخورد شده است. البته همیشه نگاهی هم به مصالحه با منطق قدرت وجود داشته است که برای برخی به اشتباه نوعی عقبنشینی را تداعی کرده است؛ همانطور که در صدر اسلام، در قضیه صلح حدیبیه، ظاهراً پیامبر اسلام عقبنشینی کرد، اما سالهای زیادی نگذشت که ایشان و همراهان در سال هشتم هجری فاتحانه وارد مکه شدند، آن هم با کمترین هزینه و با کمترین خونریزی.
دهقان گفت: در قضیه جنگ تحمیلی هشتساله هم اشاره شد، جمهوری اسلامی در مرحلهای به این نتیجه رسید که ادامه جنگ نه به حکمت است و نه به مصلحت، به همین دلیل امام خمینی مسئولیت تاریخی خود را بهخوبی ایفا کردند. ما بعد از جنگ ۸ ساله، بهتدریج در دهههای ۷۰، ۸۰ و ۹۰ شاهد شکوفایی ایران در ابعاد مختلف نظامی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی بودیم. جنگ تحمیلی اول و موفقیت ایرانیان ـ که بخشی از آن به خاطر مقاومت و بخشی از آن به خاطر صلح بهموقع بود ـ نتیجهاش این شد که ما به یک قدرت منطقهای تبدیل شویم.
وی ادامه داد: هماکنون هم همه کارشناسان منصف اعتقاد دارند که جمهوری اسلامی پیروز نبرد نظامی ۴۰ روزه بود. دلیل آن هم مشخص است؛ دشمن اهدافی را طراحی کرده بود که به هیچکدام از آنها نرسید، نه جامعه ایرانی فروپاشید، نه نظام سیاسی سقوط کرد و نه گروههای تجزیهطلب که برای آنها برنامه داشتند توانستند در کارهای خود موفق شوند. بله، بنابراین قطعاً برنده نزاع ۴۰ روزه جمهوری اسلامی ایران است و حتی دشمنان ما هم به این نکته اذعان دارند.
این کارشناس مسائل سیاسی تصریح کرد: عقل سلیم میطلبد در شرایط فعلی، با در نظر گرفتن همه پارامترها از جمله پارامتر اقتصاد و همچنین واقعیتهای جامعه ایرانی، به گونهای به پیش برویم که هم امور کشور را تمشیت و مدیریت کنیم و هم بتوانیم به یک مصالحه عزتمندانه برسیم. خوشبختانه مسئولین درجه یک نظام، اعم از مقام معظم رهبری و شخص ریاستجمهور و شخص رئیس مجلس و دیگر دستاندرکاران، بهخوبی به این نکته واقف هستند که توسعه نیاز به آرامش دارد و سرمایهگذاری نیاز به امنیت دارد.
دهقان گفت: بنابراین جمهوری اسلامی به نظر میرسد در شرایط فعلی بهترین راهکار را انتخاب کرده است. امیدواریم طرف غربی بعد از ضربات کاری که به آنها وارد شده به بستر عقل آمده باشد و نخواهند دوباره خطای تاریخی مرتکب شوند و به ایران حمله کنند.
