بقایی در نشست خبری:
در صورت وجود حسن نیت میتوان به نتیجه مذاکرات امیدوار بود/ احتمال حضور گروسی در دور بعدی مذاکرات
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: دیدگاههای ما درباره تحریمها و مباحث هستهای مشخص است و از دیدگاههای آمریکاییها هم مشخص است که اگر حسن نیت وجود داشته باشد میتوان به نتیجه امیدوار بود، امیدواریم که در دو سه روز آینده در جلسهای که اعلام کردند مذاکرات ادامه پیدا کند.
به گزارش خبرنگار ایلنا اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت خارجه در نشست خبری خود در پاسخ به این سوال که با توجه به اعلام وزیر امور خارجه درباره رفتن به سمت سمت متننویسی درباره احتمال توافق بین ایران و آمریکا گفت: ممکن است خیلی گمانهزنی درباره نحوه ادامه و محتوای مذاکرات زیاد باشد ما هیچ کدام را تایید نمیکنیم.
وی افزود: جزئیات مذاکرات در اتاق مذاکرات صورت میگیرد و گمانهزنی درباره توافق موقت صحت ندارد. تدوین هر متن مذاکراتی در یک روند دیپلماتیک یک روند مشترک است و ما نقطه نظرات و دیدگاههایمان را اعلام میکنیم.
بقایی ادامه داد: دیدگاههای ما درباره تحریمها و مباحث هستهای مشخص است و از دیدگاههای آمریکاییها هم مشخص است که اگر حسن نیت وجود داشته باشد میتوان به نتیجه امیدوار بود، امیدواریم که در دو سه روز آینده در جلسهای که اعلام کردند مذاکرات ادامه پیدا کند.
از سفر لاریجانی به مسقط خبری ندارم
وی درباره سفر لاریجانی به مسقط گفت: بنده از این سفر خبری ندارم.
سخنگوی وزارت امور خارجه با توجه به اظهارات اخیر ویتکاف در مصاحبه با فاکس نیوز که تلویحا خواستار تسلیم ایران شده در پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا با چنین رویکردی جدیتی در میان آمریکاییها برای انجام مذاکره وجود دارد، گفت: این اولین بار نیست که ما با دیدگاههای ضد و نقیض مواجه میشویم، من داوری را در این باره به مردم واگذار میکنم. مردم فهیم ایران و نخبگان سیاسی کشورمان و منطقه خودشان قضاوت میکنند. رویکرد مذاکراتی ایران و متقابلاً رویکرد مذاکراتی آمریکا مشخص است طبیعی است هیچ مذاکرهای که هدفش وادار کردن یک طرف به پذیرش خواستههای طرف مقابل باشد، به نتیجه نمیرسد.
وی ادامه داد: بارها اشاره کردیم ایران در پیگیری مسیر دیپلماتیک جدی و مصمم است زیرا به حقانیت دیدگاههایمان مطمئن هستیم و از حیث منطقی و حقوقی و بینالمللی به خود اطمینان داریم، بنابراین ما ثابت قدم با تکیه بر محکم بودن پایههای مطالباتمان این روند را ادامه میدهیم.
در مورد موضوع هستهای بر اساس تصمیمهای شورای عالی امنیت ملی عمل میکنیم
وی درباره شرایط ایران برای پروتکل الحاقی که شب گذشته وزیر خارجه در مصاحبه خود اعلام کرد چیست، گفت: ما پروتکل الحاقی را به صورت داوطلبانه در زمان اجرای برجام عمل می کردیم بنابراین ما در این زمینه تجربه داریم. قاعدتا چنین تصمیمی منوط است به مابه ازایی که در حوزه طدیربط از جمله در بحث حریم ها در نظر گرفته خواهد شد. اصل موضوع مسبوق به سابقه است و ابزاری برای اطمینان بخشی بیشتر برای برنامه هسته ای صلح آمیز ایران است.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره اینکه که به نظر میآید یک دوگانگی میان مدیریت مذاکرات بین وزارت خارجه و دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی وجود دارد، گفت: ما در مورد موضوع هستهای بر اساس تصمیمهایی که در شورای عالی امنیت ملی اتخاذ میشود، عمل میکنیم. همه دستگاههای ذیربط از جمله سازمان انرژی اتمی و حوزههای اقتصادی بنا بر ضرورت در این روند مشارکت دارند و در نهایت در سطح شورای عالی امنیت ملی تصمیمگیری انجام و وزارت خارجه هم بر همین اساس اقداماتش را انجام میدهد.
هیچ نفعی در ادامهدار شدن مذاکرات نداریم
وی درباره اینکه گفته میشود ایران به دنبال طولانیکردن مذاکرات است، گفت: این ادعا هیچ مبنایی ندارد. در پنج دور مذاکرات منتهی به خردادماه و در دو دور اخیر، ما بارها اعلام کردیم که برای به نتیجه رساندن مذاکرات، آمادهایم هفتهها و روزها بدون توقف گفتوگوها را ادامه دهیم. اینکه مذاکرات هر هفته یا هر ده روز یکبار برگزار میشود یا میشد، گزینه مطلوب ما نیست.
سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه ما هیچ نفعی در ادامهدار شدن مذاکرات نداریم، گفت: مذاکرهای برای ما سود دارد که منتج به نتیجه شود. مردم ما تحت فشار تحریمهای ظالمانهای هستند که به بهانه موضوعات هستهای علیه ایران تدوین شده است و عقل، منطق و اخلاق حکم میکند که هرچه زودتر برای رفع تحریمها اقدام کنیم. بنابراین چنین ادعایی مردود است و با روش عملی ایران سازگاری ندارد.
میراث یک دولتمرد میتواند ترمیم زخمها باشد، نه نیشتر زدن به زخمهای تاریخی
وی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه ایران پشتش به چه چیزی گرم است که در حالیکه این میزان تسلیحات را آمریکا به منطقه آورده، ایستادگی میکند، گفت: این اعتماد از حقانیت خودمان و از تاریخ و تمدن ایران برمیآید. اساساً منش و کنش ایرانیان با تسلیم میانهای ندارد. خواست ملت ایران در این ۴۸ سال، عزت، استقلال و احترام به حاکمیت ملی ایران بوده است.
بقایی یادآور شد: از نظر حقوق بینالملل، صحبت کردن درباره تسلیم با اصول و قوانین بینالمللی مغایرت دارد. طبیعی است ملتی که تصمیم گرفته برای حفاظت از استقلال و تمامیت سرزمینی خود فداکاری کند، در این مسیر ثابتقدم خواهد بود.
وی درباره اینکه عدم شناخت آمریکا از قدرت ایران ناشی از چیست، گفت: این مسئله ناشی از عدم شناخت نگاه ایران درباره مسائلی است که برای ما عزت و منافع ملی محسوب میشود. آنها نمیتوانند نگرانیهای ملی و امنیتی ایران را نادیده بگیرند. یکی از کارهای ایران، کلافه کردن آنهایی است که به دنبال زیادهخواهی از ایران باشند؛ نه فقط آمریکا، بلکه هر آنهایی که رویکردشان رویکرد خودبرتربینی باشد. اینکه از دوربین و لنز خودتان بخواهید ایران را داوری و تصور کنید، به نتیجه نمیرسید. میراث یک دولتمرد میتواند ترمیم زخمها باشد، نه نیشتر زدن به زخمهای تاریخی.
تا زمانی که پروتکل مشخصی تعریف نشود، در خصوص بازدید از تاسیسات آسیبدیده معذوریم
بقایی در پاسخ به این پرسش که گروسی در اظهارات اخیر خود اعلام کرده است اگر ایران اجازه بررسی سایتهای آسیبدیده را ندهد، توافقی حاصل نخواهد شد و با توجه به تماس تلفنی آقای عراقچی با ایشان، آیا بازدید آژانس از سایتهای آسیبدیده پیششرط مذاکرات محسوب میشود و آیا چنین موضوعی از سوی طرف آمریکایی مطرح شده است یا خیر، گفت: خیر، ما چنین پیششرطی نداریم. بحث همکاری ما با آژانس موضوعی متفاوت است. ما نسبت به تعهدات خود واقف هستیم.
وی ادامه داد: در اینجا میتوانم عرض کنم که تمامی تعهدات ما در خصوص اعطای مجوز بازرسی از تأسیسات هستهای صلحآمیز کشورمان در سال ۲۰۲۵ انجام شده و در این زمینه همکاری کاملی با آژانس داشتهایم. اما موضوع تأسیسات آسیبدیده، همانگونه که پیشتر نیز توضیح داده شده، مسئلهای متفاوت است؛ زیرا اساساً در این خصوص هیچ شیوهنامه و سازوکار مشخصی وجود ندارد و دلیل آن نیز روشن است.
وی تصریح کرد: برای نخستین بار، تأسیسات هستهای صلحآمیز یک کشور هدف تعرض نظامی خارجی قرار گرفته است. بنابراین تا زمانی که پروتکل مشخصی در این زمینه تعریف نشود، در این خصوص معذور هستیم. در مجموع، روند همکاری ما با آژانس بر اساس تعهدات پادمانی و وفق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی و با نظر شورای عالی امنیت ملی مدیریت و اجرا میشود.
تروریستی اعلام کردن گروههای مسلح کشورهای اروپایی تصمیم شورای عالی امنیت ملی و قانون مصوب مجلس است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بیانیه دستگاه دیپلماسی در قبال گروههای مسلح کشورهای اروپایی گفت: بیانیهای که ما صادر کردیم مبتنی بر تصمیم شورای عالی امنیت ملی و بر اساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی است و از منظر حقوق بینالملل نیز بر مبنای اصل اقدام متقابل تنظیم شده است. مصوبه شورای وزیران اتحادیه اروپا قطعاً مغایر با اصول و قواعد بنیادین حقوق بینالملل و نیز منشور ملل متحد بود.
وی گفت: این اقدام بیتردید ناموجه و مصداق برچسبزنی به بخشی از نیروهای مسلح رسمی یک کشور است؛ اقدامی که تحت هیچ شرایطی و به هیچ بهایی مجاز نیست. اقدامی که ما انجام دادیم در پاسخ به همان اقدام غیرقانونی صورت گرفت. افزون بر پیامدهای سیاسی و حقوقی مترتب بر آن تصمیم، بدیهی است از این پس حضور نیروهای انتظامی کشورهای عضو اتحادیه اروپا در منطقه پیرامونی خلیج فارس با تلقی متفاوتی مواجه خواهد شد؛ چراکه بهعنوان نیروهای تروریستی تلقی میشوند و این موضوع آثار و پیامدهای خاص خود را به همراه خواهد داشت.
برای اسرائیل تفاوتی میان شیعه، سنی، عرب و عجم وجود ندارد؛ هدفشان کل منطقه است
بقایی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه وزیر امور خارجه در نشست عمومی کنفرانس خلع سلاح سازمان ملل متحد ضمن تأکید بر تحقق جهانی عاری از سلاح هستهای، بر آغاز روند مذاکرات یک کنوانسیون جامع در خصوص سلاحهای هستهای تأکید کردند و هدف از ارائه این پیشنهاد چیست، گفت: این پیشنهاد صرفاً طرح دیدگاه ایران نیست، بلکه پیشنهادی است که اکثریت قریب به اتفاق کشورهای عضو معاهده عدم اشاعه پیشتر مطرح کردهاند و در راستای تحقق یکی از اصول اساسی آن معاهده، یعنی خلع سلاح هستهای کشورهای دارنده این تسلیحات، قرار دارد.
وی ادامه داد: متأسفانه شاهد آن هستیم که کشورهای دارنده سلاح هستهای، بهویژه ایالات متحده آمریکا، طی چند دهه گذشته نهتنها تعهدات خود در زمینه خلع سلاح هستهای را اجرا نکردهاند، بلکه همواره در مسیر توسعه و افزایش ذخایر تسلیحات هستهای خود گام برداشتهاند. بنابراین این موضوع مطالبه عمومی بخش عمده جامعه بینالمللی برای اجرای مفاد معاهده عدم اشاعه است و طبعاً جمهوری اسلامی ایران از هر فرصتی در سطح سازمانهای بینالمللی برای بیان این خواسته مشترک جامعه جهانی استفاده میکند.
بقایی درباره اینکه برخی گزارشها حاکی از آن است که اسرائیل میخواهد محور شیعی، بهویژه با محوریت ایران، را از بین ببرد، گفت: ما ضربالمثلی داریم که میگوید «شتر در خواب بیند پنبهدانه...». برای اسرائیل تفاوتی میان شیعه، سنی، عرب و عجم وجود ندارد. مقامات آنها اعلام کردهاند هدفشان تسلط بر کل منطقه است.
وی ادامه داد: اکنون به صراحت اعلام میکنند که بحث تسلط از نیل تا فرات بخشی از رسالت رژیم صهیونیستی است. بنابراین چنین اظهارات و مطالبی، کشورهای منطقه را بیش از پیش به این نتیجه میرساند که رژیم صهیونیستی خطری دائمی برای منطقه است. لازم است پیش از آنکه دیر شود، کشورهای منطقه برای مقابله با چنین تحرکات خطرناکی همکاری بیشتری با یکدیگر داشته باشند.
هر زمان درباره به رسمیت شناختن امارت اسلامی افغانستان به جمعبندی قطعی برسیم، اطلاعرسانی خواهد شد
بقایی درباره اینکه به رسمیت شناختن امارت اسلامی افغانستان مجدداً مطرح شده و سفیر ایران اعلام کرده مشکلی در این مسئله وجود ندارد، گفت: روابط ما با افغانستان بر مبنای احترام و منافع متقابل است. در خصوص مشترکات دینی، فرهنگی و تمدنی ما نیازی به بیان نیست. مرزهای جغرافیایی و نگرانیهای مشترکی داریم که باید برای آنها اقدام کنیم. بنابراین تماسها میان دو کشور در سطح بسیار خوبی ادامه دارد.
وی با بیان اینکه تعاملات بین دو کشور ادامه دارد، گفت: موضوع مورد اشاره مسئلهای است که از مدتها قبل مطرح بوده و ماهیتاً بحثی حاکمیتی و سیاسی بهشمار میرود. هر زمان به جمعبندی قطعی برسیم، حتماً از طریق وزارت امور خارجه در این خصوص اطلاعرسانی خواهد شد.
بقایی در خصوص سخنان وزیر امور خارجه در رابطه با اینکه توافقی بهتر از برجام در دسترس است و ویژگیهای این توافق احتمالی، گفت: وظیفه ما بهعنوان دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران، تأمین حقوق و منافع ملت ایران است. قاعدتاً ما تنها تفاهم یا توافقی را میتوانیم بپذیریم که شاخصههای تأمین حقوق و منافع ملی ایران را در خود داشته باشد؛ هم در موضوع هستهای و هم در بحث رفع تحریمها. نکته مهم آن است که طرف مقابل به این جمعبندی برسد که موضوع هستهای ایران، علیرغم همه دروغهایی که طی دو دهه گذشته مطرح شده، ماهیتی کاملاً صلحآمیز دارد.
وی ادامه داد: به نظر من در این زمینه تردیدی وجود ندارد. اگر طرفی واقعاً بهدنبال رفع نگرانی درباره ماهیت برنامه هستهای ایران باشد، این امر کاملاً در دسترس است؛ چراکه در این دو دهه کوچکترین انحرافی به سمت نظامیشدن در برنامه هستهای ما مشاهده نشده است. برنامه هستهای ایران همواره تحت نظارت شدید آژانس بینالمللی انرژی اتمی قرار داشته است. بنابراین اگر در بیان این ادعا، یعنی عدم دستیابی و عدم حرکت ایران بهسوی سلاح هستهای، صداقت و جدیتی وجود داشته باشد، این موضوع کاملاً قابل حصول و دستیافتنی است.
واکنش وزارت خارجه به توصیه برخی کشورها برای خروج شهروندانشان از ایران
بقایی در خصوص توصیه برخی کشورها برای خروج شهروندانشان از ایران گفت: به هر حال باید در نظر داشته باشید که شما بهصورت ۲۴ ساعته با یک جنگ روانی و رسانهای مواجه هستید؛ فضایی که کاملاً آگاهانه و هدفمند در ارتباط با موضوعات ایران سازماندهی شده است. این فضا برای کسانی که خارج از ایران هستند، چنین تلقیای ایجاد میکند که گویی شرایط در اینجا بهشدت نابسامان است.
وی ادامه داد: اما خبرنگارانی که به ایران سفر میکنند و افرادی که از نزدیک در کشور حضور دارند، مشاهده میکنند که الحمدلله زندگی بهصورت عادی در جریان است. مردم ما در معرض یک جنگ روانی کمسابقه و به تعبیر من بیسابقه در طول تاریخ قرار دارند، اما بهخوبی دریافتهاند که برای مقابله با این جنگ روانی باید آگاهانه عمل کنند، اخبار را با دقت رصد کنند و تحت تأثیر القائاتی قرار نگیرند که هدف آنها آسیبزدن به روح و روان شهروندان ایرانی است. در خصوص کسانی هم که از کشور رفتهاند، باید گفت این رفتوآمدها امری طبیعی است؛ برخی میروند و برخی بازمیگردند.
سخنگوی وزارت خارجه گفت: بنابراین نمیتوان حکم قطعی صادر کرد که همه در حال رفتن هستند یا همه در حال بازگشتاند. چنین تصویری واقعبینانه نیست و موضوعی غیرعادی بهشمار نمیرود.
نگرانی خود را نسبت به فرار بخشی از زندانیان داعش به دوستان عراقیمان منتقل کردهایم
بقایی در خصوص فرار بخشی از زندانیان داعش و حرکت آنها به سمت مرزهای کشورهای همسایه گفت: این موضوع مهمی است. ما تجربه سخت مقابله با تروریسم داعش را داشتهایم. عراق، ایران و سوریه هزینههای سنگینی برای مقابله با این جریان پرداختهاند و کل منطقه و جامعه جهانی واقعاً از فداکاریهایی که جمهوری اسلامی ایران و برخی دیگر از کشورهای منطقه برای مقابله با این پدیده بسیار خطرناک متحمل شدند، منتفع شدهاند. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران نسبت به هرگونه تحولی که میتواند زمینهساز رشد مجدد تروریسم در منطقه باشد، نگران باشد.
وی گفت: ما مراتب نگرانی خود را به دوستان عراقیمان منتقل کردهایم. عراق کشوری است که شاید بیش از هر کشور دیگری از ناحیه تروریسم داعش متضرر و آسیب دیده است؛ بنابراین دولت و مراجع ذیصلاح عراقی حتماً نسبت به خطرات مترتب بر این موضوع کاملاً آگاه هستند. ما نیز در مشورت و تماس نزدیک با برادران عراقی اطمینان خواهیم یافت که منطقه ما بار دیگر در معرض هجوم داعش قرار نگیرد.
ایران بدون توجه به تهدیدات بر پیشبرد منافع و حقوق ملی مردم ایران متمرکز است
وی درباره اینکه ایران پیش از مذاکرات اعلام کرده بود شرط آغاز گفتوگوها، برگزاری آنها در فضایی به دور از تهدید است اما آنچه در عمل رخ داده، افزایش تهدیدها بوده است ـ از جمله استقرار پیشرفتهترین تجهیزات نظامی ایالات متحده در منطقه و تهدیدهایی مبنی بر حمله به ایران و حتی احتمال ترور شخصیتهای برجسته در داخل جمهوری اسلامی ایران ـ و اینکه در چنین شرایطی نظر شما درباره این مذاکرات چیست و آیا این روند به نتیجه خواهد رسید یا ممکن است به یک جنگ گسترده با ایالات متحده منجر شود، گفت: چنانچه این وضعیت به جنگ منجر شود، این جنگاوران ما هستند که پاسخ خواهند داد. نیروهای نظامی ما با چشمانی باز و بهصورت شبانهروزی آماده دفاع از کیان ایران هستند.
وی ادامه داد: وظیفه ما در وزارت امور خارجه پیگیری دیپلماسی است. ما همواره اعلام کردهایم که تحت تأثیر تهدید قرار نخواهیم گرفت. همانگونه که در این دو دوره مشاهده شد، بر هر آنچه که به نفع و مصلحت جمهوری اسلامی ایران بود ـ چه در خصوص چیدمان و نحوه مذاکرات و چه درباره موضوع مذاکرات ـ پافشاری شد. بنابراین باید گفت عرض خود برده و زحمت ما میدارند.
وی گفت: اما ایران بدون توجه به این تهدیدات بر پیشبرد منافع و حقوق ملی مردم ایران متمرکز است. هرگاه احساس کنیم که طرف مقابل قصد دارد از این روند برای فریبکاری و نیرنگ استفاده کند، قطعاً مواضع مناسب اتخاذ خواهد شد. این به معنای آن است که تجربه به ما نشان داده نمیتوان تجارب گذشته را نادیده گرفت، دستکم گرفت یا فراموش کرد. از اینرو، همزمان با حضور در اتاق مذاکره و گفتوگوی دیپلماتهای ما با طرفهای مقابل، نیروهای نظامی کشور با هوشیاری بیشتر تحولات را زیر نظر خواهند داشت.
هرگونه حمله، صرفنظر از دامنه آن، مصداق تجاوز خواهد بود
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بسته پیشنهادی ایران به ایالات متحده در جلسه آینده مذاکرات و در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه آیا در صورت حمله محدود آمریکا به ایران، تهران میز مذاکره را ترک میکند یا خیر، گفت: به نظر من این دو موضوع اساساً با یکدیگر قابل جمع نیستند. هیچ محدودیتی برای آنچه اقدام تجاوزکارانه تلقی میشود وجود ندارد. هرگونه حمله، صرفنظر از دامنه آن، مصداق تجاوز خواهد بود و طبیعتاً پیامدهای خود را بهدنبال دارد.
وی گفت: در خصوص توافق احتمالی، یک بخش اصلی آن میتواند مربوط به رفع تحریمهای ایالات متحده باشد و در سوی دیگر، اقداماتی از جانب ایران برای اطمینان از اینکه برنامه هستهای ایران هرگز به سمت تسلیحاتی شدن نخواهد رفت. به نظر من این دو مؤلفه، عناصر اصلی توافقی هستند که میتواند از سوی هر دو طرف مورد بررسی قرار گیرد.
بقایی در خصوص نقش مخرب اسرائیل در مذاکرات ایران و آمریکا گفت: رژیم صهیونیستی در هر روند دیپلماتیکی نقش ثابتی داشته است. نقش ثابت اسرائیل چه بوده است؟ تخریب و خرابکاری در روند مذاکرات. به همین دلیل است که حتی بسیاری از تحلیلگران غربی از آن با عنوان «خرابکار بزرگ» یاد میکنند؛ چراکه حیات خود را در تداوم ناامنی و اغتشاش در منطقه غرب آسیا میبیند. این رژیم در سطوح تصمیمگیری در آمریکا و برخی کشورهای دیگر نیز دوستانی دارد که به همین شیوه عمل میکنند و تلاششان بر آن است که شعار «اول آمریکا» را به «اول اسرائیل» تبدیل کنند. این موضوعی است که طرفهای آمریکایی باید نسبت به آن هوشیار باشند تا صرفاً بهدلیل خواستههای نامشروع رژیم صهیونیستی، به جنگهای بیپایان در منطقه ما کشیده نشوند.
حضور مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در دور بعدی مذاکرات مطرح شده است
وی در پاسخ به سؤالی درباره حضور مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی در دور بعدی مذاکرات و همچنین توافق میان تهران و آژانس برای بازدید از تأسیسات بمبارانشده گفت: در مورد حضور ایشان در دوره بعدی مذاکرات، این موضوع مطرح شده است، اما در حال حاضر نمیتوانم نظر قطعی در این خصوص ارائه کنم. با این حال، این بحث مطرح بوده، زیرا در دور قبلی نیز نقشهایی ایفا کرده است. در خصوص بازدید از سایتهای آسیبدیده، قبلاً توضیح دادم که این موضوع بین ما و آژانس مطرح است و اصولاً مستلزم تفاهم درباره یک شیوهنامه مشخص است؛ شیوهنامهای که با در نظر گرفتن جمیع جهات، از جمله قانون مصوب مجلس و رویهای که در این قانون پیشبینی شده، تدوین شود. در حال حاضر ما در این مرحله نیستیم، هرچند در رابطه با همکاریهایمان با آژانس، تبادلات و تماسها بهصورت مستمر ادامه دارد.
بقایی درباره موضع تهران درخصوص تنشها بین اسلامآباد و کابل گفت: واقعاً نگران این وضعیت هستیم و حق داریم نگران باشیم، زیرا هر دو کشور همسایه و مسلمان ما هستند و تشدید تنش بین آنها آثار و تبعاتی فراتر از مرزهای این دو کشور خواهد داشت. توصیه همیشگی ما گفتوگو، خویشتنداری و تلاش برای رفع اختلافات از طریق دیپلماسی است. ایران آمادگی خود را برای استفاده از مساعی جمیله بهمنظور جلوگیری از تشدید تنشها اعلام کرده است؛ همانطور که در چند ماه گذشته نیز تلاشهایی برای کمک به کاهش تنش بین دو کشور انجام شد. امیدواریم که با گفتوگوی مبتنی بر حسننیت میان دو طرف، این وضعیت خاتمه یابد و تنشها کنترل شود.
وی درباره اینکه آیا بسته پیشنهادی ایران تا پیش از مذاکرات روز پنجشنبه به طرف آمریکایی خواهد رسید، گفت: در خصوص زمان و سازوکار انتقال آن، این موارد طبیعتاً در تماس با میانجی مذاکرات، یعنی عمان، مورد بحث و هماهنگی قرار میگیرد. شکل کار اهمیت ندارد؛ آنچه مهم است این است که ما در حال تدوین و جمعبندی دیدگاههای خود درباره تمامی ابعاد و جنبههای تشکیلدهنده یک تفاهم هستیم.
بقایی همچنین درباره تهدیدات آمریکا علیه ایران گفت: هر کشوری که به تعهدات بینالمللی خود، حاکمیت قانون، تمامیت سرزمینی سایر کشورها و حاکمیت ملی دولتها احترام بگذارد و معتقد باشد نظم و امنیت بینالمللی باید مبنای اصلی هر تصمیم در سطح بینالمللی باشد، قطعاً از تهدید یا اعمال زور علیه کشور دیگر حمایت نخواهد کرد. مهم است که همه کشورها و کل جامعه بینالمللی، اعم از کشورهای منطقه و فرامنطقه، این نکته را در نظر داشته باشند که تهدید به استفاده از زور نقض فاحش مهمترین اصول حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل متحد است و چنین تهدیدهایی میتواند صلح و امنیت را در سطح منطقه و فراتر از آن تهدید کند. بنابراین هیچ کشور مسئولیتپذیری نباید از رویکرد آمریکا در تهدید به استفاده از زور حمایت کند.
بقایی در خصوص بسته پیشنهادی ایران در مذاکرات پیشرو گفت: من در پاسخ به سؤال دیگری عرض کردم که یکی از نشانههای جدیت هر مذاکرهای این است که همه طرفهای مذاکره برای رسیدن به نتیجه با جدیت و حسننیت تلاش کنند. تدوین هر سندی طبیعی است که مستلزم همکاری، مشارکت و مساعدت همه طرفهای مذاکره باشد و ما نیز به سهم خود در حال انجام این کار هستیم.
وی ادامه داد: عناصر مدنظر ما برای هر تفاهم احتمالی در حال تجمیع شدن است. اینکه هیأت نمایندگی آمریکایی چه شیوهای را در پیش بگیرد یا چه اقداماتی انجام میدهد، باید از خودشان پرسیده شود؛ اما طبیعی است که طرف آمریکایی نیز نقطهنظرات و دیدگاههای خود را دارد و ما کاملاً نسبت به آنها آگاهیم و هر وقت لازم باشد، جزئیات آن را به شیوهای مناسب اعلام خواهند کرد.
وی همچنین در خصوص عدم اعطای مجوز فعالیت بانک روسی در ایران گفت: در رابطه با موضوع بانک، یکی از ویژگیهای دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه همین است و حتماً دوستان ما این موضوع را دنبال میکنند و اقدامات لازم برای تسهیل آن را انجام خواهند داد.
بقایی درخصوص اینکه رئیسجمهور آمریکا مکرراً مدعی شده بود در حملاتی که انجام دادهاند، برنامه هستهای ایران را بهطور کامل نابود کردهاند، اما اکنون آقای ویتکاف از فاصله یکهفتهای ایران تا ساخت بمب اتمی سخن میگوید و با توجه به این اظهارات متناقض و صحبت از ضربالاجل دهروزه در میانه مذاکرات، موضع وزارت خارجه چیست، گفت: اگر با حسننیت نگاه کنیم، چون مبنای ما همین است، باید آن را به خطای زبانی نسبت داد؛ چراکه بهروشنی مشخص است چنین بحثهایی کاملاً نادرست هستند. با این حال، نکته شما درباره تناقضگوییها و موضعگیریهای متضاد مقامهای مختلف آمریکایی بهوضوح یک مانع جدی در روند مذاکرات ایجاد میکند و در این خصوص هیچ تردیدی وجود ندارد.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ویژگیهای توافق برد-برد گفت: توافقی که حقوق تضییعشده ایرانیان را بازگرداند، به معنای احیای حقوقی است که طی دو تا سه دهه گذشته از ناحیه تحریمهای ظالمانه علیه ایران تضییع شده است و بنابراین یکی از مطالبات اصلی ما بهشمار میرود. در حوزه هستهای نیز حقوق ایران باید به رسمیت شناخته شود و مورد احترام قرار گیرد. این حقوق از همان زمان که ایران در سال ۱۹۷۰ بهعنوان عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای پذیرفته شد، بهعنوان بخشی از مجموعه تکالیف و حقوق کشور به رسمیت شناخته شدهاند.
وی گفت: احترام به حق ایران برای بهرهبرداری صلحآمیز از انرژی هستهای باید بخش لاینفک هرگونه تفاهم در این زمینه باشد. طبیعی است که ما نشان دادهایم آمادهایم برای اطمینانبخشی نسبت به تداوم ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای ایران همکاری کنیم.
وی درباره پاسخ به اظهارات خصمانه وزیر امور خارجه کانادا در خصوص شروط احیای روابط با ایران گفت: فکر میکنم در حال حاضر دولت کانادا باید نسبت به وضعیت خود نگران باشد؛ چراکه آمریکا تمایل دارد این کشور را بهعنوان ایالت پنجاهوچندم خود لحاظ کند.
وی گفت: ما همواره گفتهایم رویکرد کانادا در قبال ایرانیان مقیم این کشور بسیار غیرقانونی و غیراخلاقی است؛ زیرا جمع کثیری از ایرانیان را از برخورداری از برخی حقوق بنیادین خود، از جمله دسترسیهای کنسولی، محروم کرده است.
وی درباره اظهارات عراقچی مبنی بر امکان دستیابی به توافقی بهتر از برجام با ایالات متحده گفت: تمرکز ما بر پیشبرد منافع ملی جمهوری اسلامی ایران است و بر همین اساس، در حوزههای مختلفی که میتواند بخشی از تفاهم نهایی باشد، در حال بررسی هستیم و تلاش میکنیم تمرکز خود را حفظ کنیم.
