بقایی در نشست خبری:
لاریجانی بعد از عمان به قطر میرود
سخنگوی وزارت خارجه گفت:مواضع اصولی ما روشن است؛ مطالبه ما تأمین منافع ملت ایران بر اساس موازین بینالمللی و بر پایه معاهده منع اشاعه سلاحهای هستهای است و در چارچوب آن، بهرهمندی از استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای قرار دارد. در خصوص ورود به جزئیات باید منتظر ماند و دید که در گامهای بعدی این روند دیپلماتیک به چه شکلی ادامه خواهد یافت.
به گزارش خبرنگار ایلنا، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه، در نشست خبری خود که صبح امروز برگزار شد، گفت: ۲۲ بهمن روزی بسیار مهم برای ایرانیان است. ۲۲ بهمن سالگرد روزی است که ملت ایران تصمیم گرفت سرنوشت خود را تعیین کند. به همه شهیدان راه عزت و آزادی درود میفرستیم و تأکید میکنیم بر این عهد استوار خواهیم بود.
وی با بیان اینکه هفته گذشته در حوزه دیپلماسی هفته پرخبری بود، گفت: ادامه کشتار و جنایات در سرزمینهای فلسطین نیازمند توجه مستمر جامعه جهانی است. علیرغم وجود آتشبس اسمی، کماکان شاهد حملات رژیم صهیونیستی هم علیه غزه و هم لبنان و هم کرانه باختری هستیم.
بقایی درباره سفر نتانیاهو به آمریکا و تأثیر آن بر روند مذاکرات ایران و آمریکا گفت: طرف مذاکرهکننده ما آمریکا است و این بر عهده آمریکا است که تصمیم بگیرد براساس فشارهای مخربی که به ضرر منطقه است و حتی منافع آمریکا است عمل کند. اساساً یکی از مشکلات خارجی در منطقه غرب آسیا، همراهی و تبعیت از خواستههای رژیم صهیونیستی است که در ۸ دهه گذشته عامل اصلی ناامنی در منطقه بوده است.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: بر همه روشن است که ریشه تبدیل برنامه صلحآمیز هستهای ایران به عنوان یک بحران تصنعی، توسط رژیم صهیونیستی بوده است و از ۴۰ سال پیش تلاش میکند که این کار را انجام دهد. بنابراین این بر عهده مقامات آمریکایی است که مستقل از این لابیها عمل کنند و اجازه ندهند دیگران برای سیاست خارجی آمریکا تصمیم بگیرند. ما تجربههای قبلی را مد نظر داریم و با در نظر داشتن این تجربهها برای تأمین منافع ایران از طریق دیپلماسی مصمم هستیم.
وی با اشاره به حملات رژیم صهیونیستی به کرانه باختری گفت: مصوبه اخیر کابینه رژیم صهیونیستی برای الحاق بخشهای بیشتری از کرانه باختری با همه مواضع و مقررات بینالمللی در تضاد است و نشانه اراده سیاسی رژیم صهیونیستی برای محو فلسطین به عنوان یک هویت و به عنوان یک ملت است. آن چیزی که با شدت شرارت فراوان در حملات لبنان در همین دو سه روز اخیر باعث شهادت و مصدوم شدن تعدادی از شهروندان لبنانی شد.
بقایی عنوان کرد: کشورهای فرانسه و آمریکا به دلیل مماشات و همراهی با رژیم، در همه اتفاقاتی که میافتد مسئولیت دارند. اتفاق خطرناکی که در این چند روز دنیا متوجه شد، استفاده از مواد شیمیایی برای تخریب محیط زیست لبنان توسط رژیم صهیونیستی است و به نوعی استفاده از سلاح شیمیایی علیه مردم تلقی میشود و نهتنها محیط زیست، بلکه معیشت و جان انسانها در این منطقه را به خطر میاندازد. لازم است جامعه جهانی در این زمینه اقدام قاطعی انجام بدهد.
وی درباره تغییر مکان مذاکرات از ترکیه به عمان، در پاسخ به این سوال که آیا جمهوری اسلامی ایران با حضور فعال کشورهای منطقه در روند مذاکرات مخالفت دارد، گفت: ما از حسن نیت همه کشورهای منطقه و کشورهای همسایه از جمله ترکیه تشکر میکنیم. قبلاً هم تشکر کردیم. آقای عراقچی با کشورهای حوزه خلیج فارس، پاکستان، ترکیه و همه کشورهایی که به نوعی دغدغهمندی خودشان را نسبت به صلح و امنیت منطقه نشان دادند در تماس بودند.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: کشورهای منطقه در تماس با وزیر امور خارجه تلاش میکنند به کاهش تنشها در منطقه و همینطور فراهم آوردن زمینه شکلگیری مذاکره کمک کنند. واقعیت این است که قراری بر اینکه این نشست در جایی غیر از عمان برگزار شود، ما نداشتیم. البته همه کشورهای منطقه که در این روند کمک کرده بودند، برای میزبانی آماده بودند و ما هم که عرض کردیم و از آنها ممنونیم.
وی تاکید کرد: نهایتاً به دلایل مختلف، از جمله اینکه ما طرف مذاکره هستیم و تجربه میزبانی خوب عمان را داشتیم و بنای ما هم این بوده است که روی موضوع هستهای متمرکز باشیم و به دلایل دیگری قرار شد که محل مذاکرات همان مسقط باشد و در واقع همانطور که آمریکا در خرداد ماه خودش میز مذاکره را منحرف کرد، دوباره به میز مذاکره بازگردد. لذا وزیر خارجه همچنان با همه دوستان منطقه، مصری، ترکیهای و فکر میکنم اماراتی، گفتوگو داشتند؛ با وزیر امور خارجه امارات در تهران دیدار داشتند، با عربستان تماس تلفنی داشتند و اعتقاد ما این است که منطقه میتواند نقشی سازنده و مثبت و کمک به کاهش تنش داشته باشد.
وی درباره سفر لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، به عمان گفت: این سفر در ادامه سفرهایی است که دبیر شورای عالی امنیت ملی داشتند. در گذشته هم سفری به روسیه، پاکستان، عربستان و عراق اگر اشتباه نکنم داشتند. بنابراین در ادامه رایزنیهایی است که ایشان با کشورهای مختلف در منطقه انجام میدهند و در راستای سیاست اصولی ایران برای تقویت روابط و مناسبات با کشورهای همسایه است که از پایههای سیاست خارجی ماست. بنابراین این سفر را در این چارچوب ببینید، ضمن اینکه این سفر برنامهریزی شده بود.
وی درباره اینکه آیا تردیدهایی نسبت به جدیت طرف آمریکایی در مذاکرات وجود دارد، گفت: مهمترین نشانه تردید، سوابق مذاکراتی طرف مقابل است. ما قطعاً نمیتوانیم یک روند دیپلماتیک را آغاز کنیم بدون آنکه در نظر داشته باشیم طی ۱۰ تا ۱۵ سال گذشته چه اتفاقاتی رخ داده و طرف مقابل در همین هفت هشت ماه اخیر چه عملکردی از خود نشان داده است. همچنین همه اتفاقاتی که هماکنون در حال وقوع است، از تهدیدها گرفته تا تحریمها، ما را ملزم میکند که با مراقبت و احتیاط فراوان در هر روند دیپلماتیکی گام برداریم.
وی گفت: ما بارها تأکید کردهایم که هیچگاه از دیپلماسی گریزان نبودهایم، چرا که سخن ما حق است، استدلال داریم و خواستههای ما مبتنی بر حقوق بینالملل و مطالبه مشروع ملت ایران است. به همین دلیل، پس از آنکه روندهایی در منطقه شکل گرفت و کشورهای مختلف منطقه با ما تماس گرفتند و احساس کردیم زمینه برای آغاز یک روند دیگر وجود دارد، این مسیر را آغاز کردیم.
وی با اشاره به برگزاری مذاکرات در مسقط گفت: برگزاری این نشست و تفاهم طرفین برای ادامه این روند را میتوان بهعنوان یک شروع یا زمینهای برای آغاز یک مسیر در نظر گرفت، اما همه ما میدانیم که این صرفاً یک آغاز است و باید دید عملکرد طرف مقابل به چه سمت و سویی خواهد رفت.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اینکه مقامهای امنیتی اسرائیل به مقامهای آمریکایی هشدار دادهاند که برنامه موشکهای بالستیک ایران تهدیدی موجودیتی برای این رژیم است و در صورت لزوم تلآویو آماده اقدام مستقل علیه تهران خواهد بود و در صورتی که این تهدید بخواهد عملیاتی شود، روند مذاکرات و وضعیت آن چه سرنوشتی پیدا خواهد کرد و آیا همچنان مذاکرات ادامه خواهد داشت، گفت: شما در مورد یک فرضیه صحبت میکنید که اساساً کل صورتمسئله را تغییر میدهد. طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران در صورتی که از ناحیه هر طرفی مورد تعرض نظامی قرار گیرد، حتماً پاسخ کوبندهای خواهد داد.
وی گفت: ضمن اینکه تجربه نشان میدهد اقدامی که از سوی رژیم صهیونیستی صورت بگیرد، حتماً بدون هماهنگی و همکاری آمریکا قابل انجام نیست؛ بنابراین در صورت وقوع چنین شرایطی، پاسخ جمهوری اسلامی ایران پشیمانکننده خواهد بود.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره سفر وزیر دفاع به آذربایجان و دیدار با مقامات ارشد این کشور گفت: این سفر در ادامه سفری بود که آقای عراقچی مدتی قبل به باکو داشتند. ما این رفتوآمدها و این رایزنیها را برای حفظ و ارتقای اعتماد کشورهای منطقه و رفع هرگونه شائبهای که ممکن است در عملکردها وجود داشته باشد، ضروری میدانیم. بنابراین مصر هستیم که این گفتوگوها ادامه پیدا کند. در گفتوگوی وزیر دفاع با مقامهای آذربایجانی، در طیف گستردهای از موضوعات مورد علاقه مشترک در حوزههای امنیتی و دفاعی صحبت شده و فکر میکنیم که انشاءالله این سفر موجب بهبود و اعتماد بین دو کشور در ارتباط با مسائل امنیتی و سیاسی خواهد بود.
بقایی درباره گمانههای رسانهای مبنی بر اینکه ایران به دنبال خرید زمان است، گفت: ما با نگاه نتیجهمحور وارد مذاکرات شدیم. برای ما رفع تحریمهای ظالمانه هرچه زودتر اتفاق بیفتد، برد است. این گزاره بیمعنای «خرید زمان» برای ما معنایی ندارد؛ کافی است به مذاکرات دقت کنیم که چه اتفاقی افتاده است. ما بر رفع تحریمهای ظالمانه تأکید داریم.
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعای رئیسجمهور آمریکا مبنی بر اینکه ایران حاضر است در این دور از مذاکرات امتیاز بیشتری بدهد، گفت: در هر دوره مذاکراتی، آن هم مذاکرهای از این جنس، پس از یک تجربه بسیار بد و بعد از گذشت هشت ماه از تخریب یک روند دیپلماتیک، قاعدتاً در نخستین نشست و برخاست نمیتوان انتظار داشت که وارد جزئیات شده باشیم. نشست مسقط نیز نشستی طولانی نبود و در حد یک نشست نیمروزه برگزار شد. این نشست از نگاه ما بیشتر برای سنجش جدیت طرف مقابل و بررسی چگونگی ادامه مسیر برگزار شد.
وی ادامه داد: بنابراین در این نشست قاعدتاً تمرکز بر کلیات بود. مواضع اصولی ما روشن است؛ مطالبه ما تأمین منافع ملت ایران بر اساس موازین بینالمللی و بر پایه معاهده منع اشاعه سلاحهای هستهای است و در چارچوب آن، بهرهمندی از استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای قرار دارد. در خصوص ورود به جزئیات باید منتظر ماند و دید که در گامهای بعدی این روند دیپلماتیک به چه شکلی ادامه خواهد یافت.
بقایی با اشاره به سفر برنامهریزیشده لاریجانی به عمان ادامه داد: همچنین سفری به قطر خواهند داشت.
وی درباره فرود هواپیمای آمریکایی از قبرس به عمان و اینکه آیا ممکن است بهطور اتفاقی دیدار غیرمستقیم در راستای مذاکرات صورت بگیرد، گفت: ما که نمیتوانیم هر پروازی به عمان را به مذاکرات متصل و مرتبط کنیم. سفر آقای لاریجانی در ادامه رایزنیهایی است که بهصورت مرتب با کشورهای منطقه دارند و این سفر هم در زمان خود انجام شده است.
سخنگوی وزارت خارجه درباره شرایط مربوط به دیپلماسی و میدان گفت: امروز در وزارت خارجه میزبان فرمانده ارتش جمهوری اسلامی ایران و جمعی از معاونان بودیم. هم ما در جریان روندهای مربوط به تقویت دفاعی کشور قرار گرفتیم که جای خوشحالی است؛ نیروهای دفاعی ما با تجربه نبرد خردادماه و شناسایی نقاط ضعف و قوت خودمان و دشمنان، توانمندیها را ارتقا دادهاند. هم ما نیز دوستان نیروهای مسلح را در جریان آخرین روندهای دیپلماتیک قرار دادیم. دیپلماسی و میدان در جهت واحد و در راستای منافع ملت گام برمیدارند.
وی درباره ادعای وزیر خارجه فرانسه درباره مذاکره گفت: صحبتهای برخی از مقامات کشورهای اروپایی، سخنان طرفهایی است که فرصتهای نقشآفرینی سازنده را در گذشته بهراحتی از دست دادند و نتوانستند نقش مستقلی را در فرایندهای دیپلماتیک ایفا کنند. آنها اشتباهات ناگواری را تجربه کردند و اقدام اخیرشان در برچسبزنی به نیروهای مسلح ایران، اشتباه راهبردی بود.
وی گفت: قاعدتاً کشورهای اروپایی و اتحادیه اروپا در جایگاهی نیستند که خود را بر روندهای دیپلماتیک تحمیل کنند.
بقایی درباره احتمال تغییر در تیم مذاکراتی گفت: با توجه به روند مذاکرات، هر وقت لازم باشد افراد و کارشناسان جدیدی به مذاکرات اضافه شوند، اعلام میکنیم. ما میتوانیم از تجربه و توانمندی افراد مختلف استفاده کنیم و اگر بنا به ضرورت پیش آید، این کار را انجام میدهیم.
بقایی درباره روابط ایران و آلمان و موضعگیری صدراعظم این کشور و واکنش عراقچی به اظهارات وی گفت: ما هیچوقت از اینکه روابطمان با کشورهای دیگر دچار مشکل شود استقبال نکردهایم. ما با حسن نیت و در نظر گرفتن منافع ملی سعی کردیم مشکلات را از طریق گفتوگو حل کنیم. این سؤال را باید از طرف آلمانی پرسید. رویکردی که مقامات آلمانی و صدراعظم این کشور اتخاذ کردهاند، زیبنده مردم این کشور نیست. صدراعظم آلمان خود را در جایگاه حامی بیحد و مرز رژیم صهیونیستی قرار داد.
وی گفت: در روزهای اخیر لفاظیهایی صورت گرفته که نادرست است و جایگاه آلمان را در سطح بینالمللی مخدوش میکند؛ ضمن اینکه برای ملت آلمان و مردم آن احترام قائل هستیم، اما کسانی در آنجا حضور دارند که این کشور و مجموعه اتحادیه اروپا را بهخاطر تصمیمهایی که گرفتند، از مشارکت در مسائل منطقهای محروم کردند.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اظهارات روز گذشته رئیس سازمان انرژی اتمی در خصوص رقیقسازی ذخایر ۶۰ درصد ایران گفت: ما تازه یک نشست مذاکراتی داشتهایم. قاعدتاً اولاً قرار نیست جزئیات مذاکره را اینجا، در یک نشست رسانهای، بیان کنم. موضوعات مذاکراتی در اتاق مذاکره مطرح میشود و مواضع ایران نیز اگر قرار باشد در جایی بهصورت عمومی و علنی بیان و توضیح داده شود، در زمان خود حتماً از سوی وزارت امور خارجه انجام خواهد شد.
بقایی درباره حضور فرمانده سنتکام در روند مذاکرات ایران و آمریکا در عمان، در پاسخ به این سؤال که آیا حضور یک ژنرال نظامی آمریکایی در هیئت مذاکرهکننده آمریکا برای شما به معنای تقویت رویکرد تهدیدآمیز این کشور در قبال ایران نیست و آیا این امر به معنای افزایش تهدید نسبت به دیپلماتهای ایرانی در عمان نبوده است و چرا ایران در هیئت خود یک فرمانده نظامی نداشت، گفت: ما قرار نیست از عملکرد و شیوه دیگران کپیبرداری کنیم؛ ما کار خود را انجام میدهیم و تمرکزمان بر روی فعالیتهای خودمان است. نیروهای نظامی ما کارهای مهمتری دارند و به دیپلماتهای خود اعتماد کافی دارند و میدانند که آنها قادر به انجام مأموریتهای محوله بهخوبی هستند. البته توجه داشته باشید که وزیر امور خارجه ما خود به نوعی یک ژنرال نظامی جنگدیده است؛ بنابراین ما همه چیز را بهطور یکجا داشتیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره دیدار چند دقیقهای هیئتهای ایران و آمریکا گفت: من کافی است به همین بسنده کنم که نتیجه این تعاملات غیرمستقیمی که صورت گرفت و همین گفتوگوی کوتاهی که به آن اشاره شد، این بود که احساس کردیم درک و تفاهمی برای ادامه این روند دیپلماتیک وجود دارد و فکر میکنم همین موضوع بهخودیخود اهمیت دارد.
وی گفت: در مجموع، آنچه برای ما مهم است عملکردهاست. ممکن است در مراودات دیپلماتیک، چه در گفتوگوهای رودررو و چه در مذاکرات غیرمستقیم، بحثهای مثبتی نیز مطرح شود، اما اگر این بحثهای مثبت به عمل و اقدام مثبت از سوی آن دولت منجر نشود، طبیعتاً این گفتوگوها نیز به نوعی بیمعنا جلوه خواهد کرد.
بقایی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه بلافاصله بعد از مذاکرات مسقط، آمریکا تحریمهای جدیدی را علیه کشورمان اعمال کرد و آیا این اقدام را در راستای کسب امتیاز بیشتر در مذاکرات میدانید یا اینکه نشاندهنده این است که واشنگتن جدیت لازم را در روند مذاکرات ندارد، گفت: این نشاندهنده اعتیاد آمریکا به استفاده از ابزار اقتصاد برای اعمال فشار بر کشورهاست. همزمان که آمریکا از دیپلماسی و گفتوگو سخن میگوید، سعی میکند به زعم خودش ابزارهای فشارش را افزایش دهد، اما تجربه نشان میدهد که در مورد جمهوری اسلامی ایران، هیچیک از این فشارها و تهدیدها تأثیری نخواهد داشت.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اینکه این روزها موضوع اسناد افشاشده به مسئلهای مورد توجه جهانی تبدیل شده و بسیاری از شخصیتهای سیاسی و اقتصادی در کشورهای غربی به نحوی درگیر این پروندهها شدهاند و اینکه این موضوع چگونه باید مورد ارزیابی قرار گیرد؛ بهعنوان یک مسئله اخلاقی، یک پرونده جنایی یا یک تلهگذاری سیاسی، گفت: میتوان گفت که هر سه جنبه در این موضوع وجود دارد. از سویی، این نشانه بحران اخلاقی بسیار عمیق در نظام حکمرانی بسیاری از کشورهای غربی است، بهویژه با توجه به درگیر بودن بسیاری از مقامهای سیاسی ارشد در پروندههای فساد. از سوی دیگر، این یک مسئله جنایی است؛ هرچند این پرسش وجود دارد که چرا تاکنون هیچ پرونده قضایی رسمی گشوده نشده است و شاید هم گشوده شده باشد، ولی اطلاعرسانی نشده باشد.
بقایی ادامه داد: جنایاتی که در این گزارشها منعکس شدهاند، حاکی از وقایعی هولناک هستند و نشاندهنده نگاه قالبی این طبقه از انسانها نسبت به زنان، کودکان و دختران است. این یک فاجعه بشری و تمدنی است و نمیتوان آن را دستکم گرفت یا وانمود کرد که مسئله تنها مربوط به آمریکا یا یک فرد است.
وی گفت: این جنایات بهطور گسترده عواطف انسانی را در سراسر جهان جریحهدار کرده و به نوعی باید آن را جنایت علیه بشریت تلقی کرد. از سوی دیگر، با توجه به گزارشهای متعدد مبنی بر اینکه رژیم صهیونیستی یا برخی دیگر از کشورها از این پروندهها و پروندهسازیها برای پیشبرد اهداف سیاسی خود بهرهبرداری میکنند، این گمان و ظن تقویت میشود که کل این جریان ممکن است بخشی از یک پروژه طولانی و دامنهدار برای پیشبرد اهداف سیاسی برخی طرفها، بهویژه رژیم صهیونیستی، باشد.
سخنگوی وزارت امور خارجه عنوان کرد: این موضوع نیازمند توجه و تحلیل در ابعاد مختلف است؛ از جمله ابعاد امنیتی و سیاسی که میتواند منطقه ما را تحت تأثیر قرار داده باشد یا در آینده تحت تأثیر قرار دهد.
بقایی درباره رویکرد متناقض کشورها در ارتباط با تحولاتی که اخیراً در ایران اتفاق افتاد با اعتراضات در آمریکا گفت: استانداردهای دوگانه و نوعی رویکرد مزورانه نسبت به موضوع حقوق بشر، یکی از دلایل آرمانی شدن حقوق بشر است. نمیتوان درباره اغتشاش در آمریکا یک موضع و در کشورهای دیگر موضعی متفاوت داشت.
وی درباره حضور ناو آمریکایی در آبهای منطقه گفت: خیلی مهم نیست؛ چند روز قبل از آن من هم جزیره هرمز رفته بودم. ما متمرکز روی کار خودمان هستیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تلاش کشورهای عربی منطقه در مسائل مرتبط با ایران و کاهش تنش با آمریکا گفت: مهم این است که کشورهای منطقه به این تفاهم رسیدهاند که امنیت در منطقه یک امر تفکیکناپذیر است و هر اتفاقی، پیامد آن متوجه کل منطقه خواهد شد. همچنین نتیجه برنامههای ایران در ارتباط با همسایگان را نباید نادیده گرفت. نکته مهم دیگر این است که سیطرهطلبی رژیم صهیونیستی جای شک و تردیدی باقی نگذاشته که این رژیم بزرگترین تهدید در منطقه است.
