چرخش ترامپ به سوی پیونگ‌یانگ؛ بهای یک عکس یادگاری با کیم چقدر است؟
رئیس‌جمهور ایالات متحده در تلاش برای ساختن میراثی ماندگار پس از ضربه انتخاباتی کنگره، دوباره نگاهش را به آسیا دوخته است، اما این بار پیونگ‌یانگ نه تنها تمایلی به تعارفات پیشین ندارد، بلکه هرگونه گفت‌وگو را به پذیرش جایگاه هسته‌ای خود مشروط کرده است
به گزارش ایلنا به نقل از رویترز، شکست «دونالد ترامپ»، رئیس‌جمهور آمریکا، در انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا ممکن است وی را به تلاش دوباره برای احیای مناسبات با کره شمالی سوق دهد، اما هرگونه آمادگی از سوی او برای اعطای امتیازهای گسترده به پیونگ‌یانگ، خطر بروز تنش جدی با متحدان منطقه‌ای واشنگتن را به همراه دارد.
تحلیلگران و مقام‌های دیپلماتیک در آسیا بر این باورند که ترامپ در تلاش برای ساختن کارنامه‌ای ماندگار در دو سال پایانی دوره ریاست‌جمهوری خود، تمرکز اصلی‌اش را به سیاست خارجی معطوف خواهد کرد.
در شرایطی که تلاش‌های وی برای پایان دادن به درگیری‌ها در اوکراین و ایران هنوز به دستاورد ملموسی نرسیده است، انتظار می‌رود او نگاه خود را به آسیا بدوزد؛ منطقه‌ای که تصور می‌کند فضای مانور بیشتری در آن دارد.
از نگاه کارشناسان، «کیم جونگ اون»، رهبر کره شمالی، که ترامپ همواره اشتیاق زیادی برای ازسرگیری گفت‌وگو با او نشان داده است، بخش محوری این تلاش‌ها خواهد بود.
«بن کیل‌جو»، استاد روابط بین‌الملل در آکادمی دیپلماتیک ملی کره در سئول، معتقد است که ترامپ به‌ویژه در صورت مواجهه با محدودیت‌های شدیدتر در صحنه سیاست داخلی، بخش عمده توان خود را برای ثبت پیروزی‌های دیپلماتیک صرف خواهد کرد.
به گفته وی، با توجه به اینکه ترامپ خواهان پیروزی جانشین هم‌حزب خود در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۲۸ است، احتمال بسیار زیادی وجود دارد که تعامل با پیونگ‌یانگ به بخشی از این برنامه تبدیل شود.
با این همه، به باور تحلیلگران، کیم جونگ اون در مقطع فعلی انگیزه چندانی برای نشان دادن چراغ سبز ندارد و کاخ سفید در واکنش به پرسش‌ها درباره برنامه‌های دیپلماتیک ترامپ اعلام کرده که او اقتدار جهانی ایالات متحده را احیا کرده و مناسبات با رهبران جهان را تقویت ساخته است.
«آنا کلی»، سخنگوی کاخ سفید، در بیانیه‌ای به رویترز تأکید کرد که تصمیم‌های سیاست خارجی ترامپ هیچ‌گاه متأثر از ملاحظات سیاسی نبوده است و او به عنوان فرمانده کل قوا همواره بر اساس منافع عالی مردم آمریکا و امنیت ملی تصمیم می‌گیرد.
با این حال،ترامپ در دوره نخست ریاست‌جمهوری خود، پس از ماه‌ها تنش کلامی شدید که هراس از درگیری نظامی را به همراه داشت، سه بار با کیم دیدار کرد؛ نشست سال ۲۰۱۹ آن دو در هانوی پس از ناکامی در دستیابی به توافقی بر سر برچیدن برنامه هسته‌ای کره شمالی در برابر لغو تحریم‌ها، بدون نتیجه به پایان رسید.
اکنون پس از گذشت سال‌ها، دامنه ریسک‌ها بسیار گسترده‌تر شده است؛ کره شمالی توان هسته‌ای و موشکی خود را به شکل چشمگیری توسعه داده و هم‌زمان پیوندهای راهبردی پیونگ‌یانگ با مسکو و پکن به بهترین سطح طی سالیان اخیر رسیده است که این شرایط نه تنها انگیزه کیم را برای مذاکره کاهش می‌دهد، بلکه می‌تواند فشار را بر ترامپ برای دادن امتیازهای بزرگ‌تر به منظور پای میز کشاندن پیونگ‌یانگ افزایش دهد.
ترامپ همواره رابطه شخصی خود با کیم را ستایش کرده، او را فردی برجسته خوانده و از روابط نزدیک میان خود سخن گفته است اما با این وجود مقام‌های واشنگتن و سئول شانس دیدار این دو رهبر را در سال جاری میلادی بسیار کم‌رنگ ارزیابی می‌کنند، به‌ویژه آنکه واشنگتن پیش از نشست منطقه‌ای ماه جاری در چین هیچ پاسخی از سوی پیونگ‌یانگ برای امکان دیدار دریافت نکرده است.
«کیم یو جونگ»، خواهر پرنفوذ رهبر کره شمالی، اخیراً اعلام کرد که هرچند گفت‌وگو همچنان مسیری برای صلح است، اما پیونگ‌یانگ در حال حاضر نیازی به چنین مذاکراتی احساس نمی‌کند.
وی ضمن انتقاد تند از آنچه سیاست خصمانه واشنگتن خواند، اتهام آمریکا مبنی بر دست داشتن کره شمالی در سرقت بیش از شش میلیارد دلار رمزارز از صرافی بایننس را رد کرد؛ این در حالی است که برادر او پیش‌تر تصریح کرده بود تنها در صورتی آماده گفت‌وگو خواهد بود که واشنگتن دست از اصرار بر خلع سلاح هسته‌ای این کشور بردارد، مطالبه‌ای که کره جنوبی و ژاپن به شدت با هرگونه پذیرش آن مخالف هستند.
«لایف اریک ایزلی»، استاد مطالعات بین‌الملل در دانشگاه زنان «اوها» در سئول، معتقد است که هرگونه نشستی با نادیده گرفتن اصل خلع سلاح اتمی، بازدارندگی امنیتی در منطقه را متزلزل می‌کند و به ایجاد اصطکاک سیاسی میان واشنگتن، سئول و توکیو می‌انجامد.
یک مقام ارشد ژاپنی نیز اعلام کرد که مقام‌های توکیو و سئول نگرانند ترامپ با جلب رضایت ضمنی پکن و مسکو، مستقیماً با کیم معامله کند و منافع متحدان منطقه‌ای را نادیده بگیرد؛ نگرانی اصلی این مقام‌ها، تمایل احتمالی ترامپ برای چشم‌پوشی از مسئله خلع سلاح هسته‌ای به بهای برگزاری یک دیدار است.
ترامپ پیش از این از کره شمالی به عنوان یک قدرت هسته‌ای یاد کرده است، جایگاهی که با وجود زرادخانه متشکل از ده‌ها کلاهک اتمی و ذخایر مواد شکافت‌پذیر پیونگ‌یانگ، متحدان منطقه‌ای و دولت‌های غربی همواره از به رسمیت شناختن آن امتناع کرده‌اند.
«پروفسور کازوئیرو مائشیما» از دانشگاه «سوفیا» در ژاپن معتقد است که اگر گفت‌وگوهای آمریکا و کره شمالی به پذیرش موقعیت هسته‌ای این کشور از سوی واشنگتن منجر شود، ساختار امنیتی آسیا دستخوش تحولی بنیادین خواهد شد؛ تحولی که می‌تواند بزرگ‌ترین دگرگونی امنیتی منطقه پس از جنگ جهانی دوم باشد.
تجهیزات نظامی کره شمالی اکنون در قیاس با سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ بسیار پیشرفته‌تر است و تسلیحات متنوع، گلایدرهای هایپرسونیک، ناوگان جنگی و زیردریایی‌های مدرن و پهپادهای ارتقایافته را در بر می‌گیرد؛ با این شرایط، کشاندن دوباره کیم به پای میز مذاکره نیازمند امتیازهایی فراتر از لغو مقطعی و محدود تحریم‌ها خواهد بود.
«مون چونگ این»، استاد دانشگاه «یونسی» در سئول و مشاور ارشد پیشین امنیت ملی کره جنوبی، معتقد است چنین امتیازهایی با سد محکمی در داخل آمریکا روبه‌رو خواهد شد، زیرا ترامپ هم با کنگره تحت هدایت دموکرات‌ها و هم با زمان بسیار محدود تا پایان دوره ریاست‌جمهوری خود مواجه است.
به گفته وی، نوع نگاه و محاسبات راهبردی پیونگ‌یانگ تعیین‌کننده است و اگر کره شمالی احساس کند ترامپ در موضع ضعف سیاسی قرار دارد و توان جلب حمایت کنگره را ندارد، دلیلی برای تعامل و ورود به گفت‌وگو با او نخواهد داشت.
«استیون بیگان»، معاون پیشین وزیر خارجه آمریکا که در دوره نخست ترامپ هدایت مذاکرات با کره شمالی را بر عهده داشت، نیز تأکید دارد که انگیزه پیونگ‌یانگ برای این تعامل بسیار ناچیز است، زیرا کره‌شمالی در مقطع کنونی سود چندانی در برگزاری چنین نشستی نمی‌بیند و حتی ممکن است چنین گامی برای آنها با هزینه‌هایی همراه باشد.
