هشدار درباره پیامدهای جهانی حمله هسته‌ای به ایران؛ تابوی هسته‌ای می‌شکند؟
یک کارشناس مسائل خاورمیانه هشدار داده است که مطرح شدن احتمال استفاده از سلاح هسته‌ای در تقابل ایران و آمریکا، صرفاً یک تهدید منطقه‌ای نیست و می‌تواند تابوی استفاده از این تسلیحات را در منازعات بین‌المللی تضعیف کند.
به گزارش ایلنا، شبکه الجزیره در گزارشی با بررسی آخرین تحولات تقابل تهران و واشنگتن، از مطرح شدن احتمال استفاده از سلاح هسته‌ای یا تسلیحات با ماهیت هسته‌ای در صورت تشدید درگیری‌ها خبر داد؛ سناریویی که می‌تواند دامنه پیامدهای این تقابل را به سطحی فراتر از خاورمیانه گسترش دهد.
محجوب الزویری، استاد دانشگاه و کارشناس سیاست‌های خاورمیانه، در گفت‌وگو با شبکه الجزیره، مطرح شدن احتمال استفاده از سلاح هسته‌ای را یکی از مهم‌ترین تحولات اخیر دانست و آن را نشانه‌ای نگران‌کننده از افزایش سطح تنش میان دو کشور توصیف کرد.
به گفته وی، پیش از این تهدید به استفاده از تسلیحات فوق‌مخرب، از جمله بمب موسوم به «مادر همه بمب‌ها»، بالاترین سطح تشدید احتمالی درگیری‌ها تلقی می‌شد، اما ورود موضوع سلاح هسته‌ای به این معادله، سطح خطر را به‌مراتب افزایش می‌دهد.
الزویری هشدار داد که پیامدهای طرح چنین احتمالی به تقابل ایران و آمریکا محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند ممنوعیت‌ها و ملاحظات بین‌المللی درباره استفاده از سلاح هسته‌ای را تضعیف کند و زمینه را برای توجیه استفاده از این تسلیحات در دیگر منازعات، از جمله جنگ اوکراین یا بحران تایوان، فراهم آورد.
این کارشناس احتمال داد که مطرح کردن چنین گزینه‌ای بخشی از فشارهای واشنگتن برای وادار کردن تهران به امتیازدهی در مذاکرات باشد، اما تأکید کرد که صرف طرح این موضوع نیز نشان‌دهنده ورود تقابل دو کشور به مرحله‌ای نگران‌کننده است.
مذاکرات زیر سایه تهدیدهای نظامی
در عرصه دیپلماسی، تبادل پیام میان تهران و واشنگتن از طریق میانجی‌هایی همچون قطر و پاکستان ادامه دارد. هم‌زمان، چین و عمان نیز برای کاهش تنش‌ها و فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات تلاش می‌کنند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، از رایزنی‌های فشرده از طریق واسطه‌ها خبر داده و گفته است تهران پیشنهادها و شروط خود را ارائه کرده است. وی موفقیت تلاش‌های دیپلماتیک را به برخورداری آمریکا از عقلانیت سیاسی وابسته دانسته است.
در همین حال، ایران تأکید کرده است که بازگشایی تنگه هرمز به برآورده شدن مطالبات تهران بستگی دارد و در صورت بی‌توجهی واشنگتن به این خواسته‌ها، ایران از موضع خود عقب‌نشینی نخواهد کرد.
در سوی مقابل، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، همچنان ایران را به حمله‌ای سنگین تهدید می‌کند و مدعی است واشنگتن تاکنون از وارد کردن ضربه نهایی خودداری کرده، زیرا همچنان به دنبال مذاکره است؛ هرچند گزینه نظامی را نیز کنار نگذاشته است.
الزویری با اشاره به مواضع واشنگتن معتقد است که آمریکا نشانه‌ای از تغییر واقعی رویکرد خود به سمت کاهش تنش نشان نداده و همچنان بر مواضع تهدیدآمیز پافشاری می‌کند. به گفته وی، پرونده هسته‌ای ایران اولویت اصلی ترامپ است و او به دنبال دستیابی به نتیجه‌ای است که بتواند آن را به‌عنوان پیروزی آمریکا معرفی کند.
تنگه هرمز؛ اهرم فشار تهران در مذاکرات
در کنار تحولات دیپلماتیک، تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین محورهای تقابل ایران و آمریکاست. این آبراه راهبردی که حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی نفت از آن عبور می‌کند، به اهرمی مهم در معادلات سیاسی و امنیتی دو طرف تبدیل شده است.
به گفته گزارشگر الجزیره، ایران از موقعیت راهبردی این تنگه به‌عنوان اهرم فشاری برای دستیابی به امتیازهای سیاسی و امنیتی در مذاکرات استفاده می‌کند.
مطالبات تهران و واشنگتن؛ فاصله همچنان زیاد است
در چارچوب مطالبات خود، ایران خواستار رفع محاصره دریایی بنادر، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده، توقف جنگ در همه جبهه‌ها و کاهش حضور نظامی آمریکا در منطقه است.
در مقابل، واشنگتن بر تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز، توقف حملات به کشتی‌ها، دریافت تضمین‌هایی درباره عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و بازگشت بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تأسیسات هسته‌ای ایران تأکید دارد.
الزویری معتقد است که تشدید فشارهای اقتصادی، آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران و فراهم شدن امکان فروش نفت را به اولویت‌های فوری تهران تبدیل کرده است؛ در حالی که واشنگتن نیز به دنبال دستیابی به پیشرفت ملموس در پرونده هسته‌ای ایران است.
در مجموع، اختلاف عمیق بر سر مطالبات دو طرف، تداوم فشارهای اقتصادی و هم‌زمانی مذاکرات با تهدیدهای نظامی، چشم‌انداز دستیابی به توافق را با ابهام روبه‌رو کرده است؛ به‌ویژه آنکه اکنون موضوع احتمال استفاده از سلاح هسته‌ای نیز به نگرانی‌ها درباره آینده این تقابل افزوده شده است.
