معادله پیچیده تهران و واشنگتن؛ چرا هم‌زمان با میانجیگری، گزینه جنگ بررسی می‌شود؟
بازگشت میانجی‌گران قطری به تهران و بررسی سناریوهای نظامی آمریکا علیه ایران، از هم‌زمانی دو مسیر فشار و دیپلماسی حکایت دارد؛ دو مسیری که به نظر می‌رسد دولت ترامپ قصد دارد از هر دو برای پیشبرد اهداف خود در برابر تهران استفاده کند.
به گزارش ایلنا، پایگاه خبری «النشره» در تحلیلی نوشت: در حالی که تحولات تازه‌ای در پرونده تقابل آمریکا و ایران در راه است، نشانه‌ها حاکی از آن است که واشنگتن در حال بازنگری در رویکرد خود در قبال تهران است. اکنون این پرسش مطرح است که آیا دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، قصد دارد با تشدید تهدیدهای نظامی، ایران را به پذیرش توافقی با شرایط مطلوب‌تر برای واشنگتن وادار کند یا پس از به نتیجه نرسیدن فشارهای اقتصادی و دیپلماتیک، به تصمیمی تازه برای اقدام نظامی نزدیک شده است؟ در هر دو حالت، منطقه ممکن است وارد مرحله‌ای متفاوت از ماه‌های گذشته شود؛ مرحله‌ای که می‌تواند به توافق یا دور تازه‌ای از رویارویی گسترده‌تر منتهی شود.
اهمیت این تحولات از هم‌زمانی دو رویداد قابل توجه ناشی می‌شود. نخست، بازگشت میانجی‌گران قطری به تهران در روز جمعه در چارچوب رایزنی‌های هماهنگ با واشنگتن برای دستیابی به توافق و دوم، نشست روز پنجشنبه دونالد ترامپ با دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام، با حضور مقام‌های ارشد نظامی و امنیتی آمریکا که طی آن، ارزیابی‌ها و گزینه‌های مختلف درباره ایران، محاصره دریایی و عملیات نظامی احتمالی مورد بررسی قرار گرفت.
به گفته منابع آگاه، برگزاری چنین نشست نظامی در سطحی عالی لزوما به معنای اتخاذ تصمیم برای جنگ نیست، اما نشان می‌دهد که دولت آمریکا به‌طور مستقیم در حال بررسی گزینه‌های خود است؛ آن هم در شرایطی که میانجی‌گران تلاش می‌کنند امکان دستیابی به توافق را ارزیابی کنند. از این منظر، مسیرهای دیپلماتیک و نظامی الزاما در تقابل با یکدیگر قرار ندارند، بلکه ممکن است هر یک ابزاری برای تقویت فشار در مسیر دیگری باشند تا ترامپ درباره گزینه‌ای که بهتر می‌تواند اهداف واشنگتن را تأمین کند، تصمیم بگیرد.
در همین حال، بامداد جمعه گزارش‌هایی از حملات تازه آمریکا به مواضع نظامی ایران منتشر شد؛ هرچند ابعاد، اهداف و نتایج این حملات هنوز مشخص نیست. ازاین‌رو، نمی‌توان صرف انتشار این اخبار را نشانه آغاز یک عملیات نظامی گسترده دانست. با این حال، طرح چنین گزارش‌هایی در شرایط افزایش تحرکات نظامی، نشان‌دهنده سطح بالای تنش در این رویارویی است؛ وضعیتی که در آن هرگونه تحرک میدانی می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای از نزدیک شدن به مرحله جدیدی از تشدید تنش‌ها تعبیر شود.
گره اصلی در عرصه سیاسی همچنان به اختلاف دو طرف بر سر شرایط بازگشت به مذاکرات بازمی‌گردد. واشنگتن خواهان آن است که برنامه هسته‌ای ایران از همان ابتدای مذاکرات در کانون گفت‌وگوها قرار گیرد، در حالی که تهران بر پایان محاصره بنادر، کاهش محدودیت‌ها و تحریم‌ها علیه صادرات نفتی، توقف جنگ در همه جبهه‌ها و عقب‌نشینی نیروهای نظامی آمریکا از پیرامون خود تأکید دارد و این اقدامات را پیش‌شرط هرگونه امتیازدهی هسته‌ای می‌داند. اختلاف دو طرف در واقع بر سر این است که کدام طرف باید گام نخست را بردارد و چه تضمین‌هایی در قبال آن دریافت کند.
این مسئله پس از آن اهمیت بیشتری یافته که میانجی‌گران قطری پیشنهادهایی مبتنی بر انجام اقدامات متقابل در یک بازه زمانی کوتاه را به طرفین منتقل کرده‌اند؛ پیشنهادهایی که به اعتقاد تهران، پاسخگوی شروط ایران نیست. مقام‌های ایرانی نگران‌اند که امتیازدهی پیشاپیش، بدون دریافت تضمینی برای توقف فشارهای نظامی، به از دست رفتن اهرم‌های مذاکراتی ایران منجر شود. این مسئله در حالی مطرح است که تنها چند روز تا انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا باقی مانده و تهران در حال حاضر ترجیح می‌دهد منتظر تحولات بماند.
در چنین فضایی، محافل آگاه از شرایط و فضای سیاسی آمریکا در گفت‌وگو با روزنامه «النشره» از احتمال وقوع تحولی بزرگ و قریب‌الوقوع در وضعیت کنونی سخن گفته‌اند. بر اساس این ارزیابی، دو سناریو پیش روی واشنگتن قرار دارد: نخست، انجام حملات نظامی تازه که احتمال آن در حال حاضر مطرح‌تر ارزیابی می‌شود و دوم، حرکت به سمت دستیابی به توافقی جامع.
