بنبست در مذاکرات رم؛ پرونده لبنان به مذاکرات تهران و واشنگتن گره خورد
در حالی که دور هشتم مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا در رم در پیش است، اختلافها بر سر «خط زرد»، حضور نظامی این رژیم در جنوب لبنان و آینده سلاح حزبالله همچنان پابرجاست؛ اختلافهایی که پرونده لبنان را بار دیگر به مذاکرات تهران و واشنگتن گره زده است.
به گزارش ایلنا، روزنامه لبنانی «الاخبار» در تحلیلی نوشت: در آستانه هشتمین دور مذاکرات مستقیم لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا که قرار است ماه آینده در رم برگزار شود، وضعیت میدانی همچنان بدون تغییر است و نیروهای اشغالگر در مناطقی با عنوان «منطقه حائل» و عمق ۵ تا ۱۲ کیلومتر مستقر هستند.
بنبست در دور هفتم مذاکرات رم صرفا ناشی از اختلاف بر سر جزئیات نبود. اسرائیل بر حفظ «خط زرد» یا «خط دفاعی پیشرو» و برخورداری از آزادی عمل نظامی فراتر از این خط تأکید دارد؛ در حالی که این خط از نگاه خود اسرائیل نیز تنها میتواند تهدیدهای نزدیک و زمینی را محدود کند و مانع حملات موشکی و پهپادی از عمق لبنان نمیشود.
ارزیابیهای میدانی نیز نشان میدهد گسترش محدوده اشغال لزوما به معنای از بین رفتن توان حمله به شهرکهای شمال فلسطین اشغالی نیست. حتی ایال زامیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، پیشتر گفته بود مأموریت ارتش، ایجاد خطی برای جلوگیری از شلیک مستقیم به شهرکهاست و عملیات برای رفع تهدید در خارج از «خط زرد» و شمال رود لیتانی نیز ادامه خواهد داشت.
آنچه در ارتفاعات «علی الطاهر» رخ داد نیز این رویکرد را نشان میدهد. پس از عملیات انفجار، ارتش اسرائیل از این ارتفاع عقبنشینی و در «خط زرد» مستقر شد؛ نقاطی که به گفته این رژیم، امکان کنترل منطقه از طریق «رصد و آتشباری» را فراهم میکند. از این منظر، «خط زرد» بیشتر ابزاری قابل تغییر در چارچوب یک توافق سیاسی است تا مرزی دائمی.
بنابراین، بنبست مذاکرات رم فراتر از اختلاف بر سر جزئیات است. اسرائیل خواستار ترتیباتی برای جلوگیری از بازسازی توان نظامی حزبالله و حفظ آزادی عمل خود در برابر تهدیدهاست، در حالی که دولت بیروت بر بازگشت حاکمیت و قرار گرفتن پرونده امنیتی در اختیار دولت تأکید دارد. در این میان، سرنوشت سلاح حزبالله و توان این گروه برای فعالیت در خارج از مناطق تحت کنترل اسرائیل همچنان مسئله اصلی است.
این موضوع، پرونده لبنان را به مذاکرات ایران و آمریکا نیز پیوند زده است. از ماه مه گذشته، تحولات لبنان بر تماسهای تهران و واشنگتن تأثیر مستقیمتری گذاشته و موضوعاتی مانند آتشبس در لبنان، سطح تنش و نقش حزبالله وارد این روند شده است. همچنین میزان آزادی عمل موردنظر اسرائیل، در صورت شکلگیری توافق منطقهای میان تهران و واشنگتن، به یکی از مسائل مورد اختلاف تبدیل شده است.
بر این اساس، به نظر میرسد حلوفصل پرونده لبنان صرفا با ترتیبات جغرافیایی میان بیروت و تلآویو ممکن نباشد و نتیجه آن تا حد زیادی به سقف توافق احتمالی واشنگتن و تهران درباره مسائل منطقهای وابسته باشد.
هشدار سازمان ملل درباره خلأ پس از «یونیفل»
همزمان، ۸۶ نماینده پارلمان لبنان با امضای درخواستی خواستار تمدید مأموریت نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در لبنان موسوم به «یونیفل» شدهاند.
در همین چارچوب، بولا یعقوبیان، میشل موسی و ملحم خلف با ژان آرنو، هماهنگکننده ویژه سازمان ملل در لبنان، دیدار و درباره آینده یونیفل و وضعیت جنوب لبنان گفتوگو کردند.
منابع مطلع از این نشست گفتند آرنو درباره پیامدهای خروج یونیفل و ایجاد خلأ امنیتی، انسانی و میدانی هشدار داده و تأکید کرده است که در صورت پایان مأموریت این نیروها، هر سازوکار جایگزینی باید بتواند وظایف کنونی آنها، از جمله حمایت از ارتش لبنان، را پوشش دهد.
به گفته این منابع، نماینده سازمان ملل در این نشست طرح مشخصی برای جایگزینی یونیفل ارائه نکرد، بلکه بر خطرات خروج نیروهای بینالمللی بدون وجود سازوکار جایگزین تأکید کرد. وی همچنین بر ضرورت حفظ لبنان در چارچوب حمایت سازمان ملل تأکید داشت.
این نشست در حالی برگزار شد که درخواست تمدید مأموریت یونیفل با حمایت ۸۶ نماینده پارلمان و مواضع موافق رؤسای قوای لبنان همراه شده است.
