کارشناس مسائل بینالملل گفت: کنار آمدن اسرائیل با شرایط موجود در غزه و رسیدن به یک توافق پایدار، دستکم در شرایط فعلی، تا حدی دور از دسترس به نظر میرسد.
به گزارش ایلنا، علی بیگدلی، کارشناس مسائل بینالملل در تشریح دلایل و ابعاد سفر داماد ترامپ و نخستوزیر پیشین انگلیس به قاهره و دیدار با مقامات حماس در گفتوگو با ایلنا عنوان کرد: تحرکات سیاسی واشنگتن در مدار پرونده غزه، نسبت به گذشته اهمیت پیدا کرده، چراکه با توجه به اینکه در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا هستیم، اگر ترامپ نتواند دستکم یک اقدام عملی و آزمایشی انجام دهد و با دست پُر به خانه بازگردد، قطعاً با مشکلاتی مواجه خواهد شد. از سوی دیگر، ممکن است نتانیاهو در آینده محاکمه و حتی زندانی شود. بنابراین، حیات سیاسی نتانیاهو تا حد زیادی به جنگ وابسته است؛ اگر نه جنگ با ایران، دستکم ادامه جنگ و درگیری در غزه و جنوب لبنان. اسرائیل نیز در شرایط بسیار دشواری گرفتار شده است. نتانیاهو همزمان با چند مسئله مهم مواجه است؛ از یک سو با ایران، از سوی دیگر با تحولات جنوب لبنان و حزبالله و از طرف دیگر با اختلافات و فشارهای آمریکا روبهروست. به همین دلیل، شرایط بسیار سختی بر کابینه او حاکم است.
وی ادامه داد: با توجه به اینکه نتانیاهو در سفر اخیر خود تلاش کرده تا بخشی از اختلافات را مدیریت کند، به نظر نمیرسد این سفر چندان موفقیتآمیز بوده باشد. یکی از مهمترین اختلافات میان آمریکا و اسرائیل، موضوع خلع سلاح حماس و پرونده غزه است. آمریکا و کشورهای عربی پیشنهادهایی مطرح کردهاند که بر اساس آن، سلاحها جمعآوری، در انبارهایی نگهداری و تحت نظارت سازمان ملل قرار گیرد اما اسرائیل این طرح را نپذیرفته است. استدلال اسرائیل این است که ممکن است نیروهای حماس بار دیگر به این سلاحها دسترسی پیدا کرده یا از آنها استفاده کنند. از سوی دیگر، مسئله خروج نیروهای اسرائیلی از غزه و اینکه پس از آن چه ساختاری باید در این منطقه ایجاد شود نیز همچنان محل اختلاف است. بر این اساس به نظرم حل این مسئله به این سادگی و با سفر دارد کوشنر، داماد ترامپ به قاهره و یا گفتوگوی او و تونی بلر، نخستوزیر پیشین انگلیس با مقامات حماس امکانپذیر نخواهد بود، زیرا در اینجا با دو مسیر متفاوت و دو تفکر متناقض میان اسرائیل و آمریکا مواجه هستیم.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در کنار مسئله غزه، مشکلات لبنان و فشارهایی که اکنون بر حزبالله وارد میشود نیز وجود دارد و به نظر نمیرسد این مسائل دستکم در ماههای آینده به نتیجه مطلوبی برسد. البته اگر دولت نتانیاهو سقوط کند و نخستوزیر دیگری روی کار بیاید، احتمال تغییر شرایط بیشتر خواهد شد. شاید دولت ترامپ نیز تا حدودی به همین امید نشسته باشد که دولت نتانیاهو سقوط کند و نخستوزیر دیگری روی کار بیاید؛ فردی که بتواند روابط نزدیکتر و سازندهتری با واشنگتن برقرار کند. ترامپ نیز در حال حاضر هم در مسئله ایران و هم در موضوع لبنان نتوانسته است به نتیجه مطلوبی دست پیدا کند. در مورد مصر نیز بعید میدانم این کشور بتواند نقش بسیار مؤثری در حل این بحران ایفا کند. یکی از دلایل این مسئله، تفاوت میان ساختار سیاسی مصر و جریانهای سیاسی موجود در غزه است. مقامات غزه ریشههایی در جریان اخوانالمسلمین دارند، در حالی که حکومت مصر با این جریان همخوانی ندارد و به همین دلیل به عربستان سعودی نزدیکتر است. در جریان مذاکرات و توافقهای منطقهای نیز مصر علاقهمند بود به عنوان ضلع چهارم وارد توافق شود، اما محمد بنسلمان اجازه نداد چنین اتفاقی رخ دهد. این مسئله نشان میدهد که در میان کشورهای عربی منطقه نیز دیدگاههای متفاوتی وجود دارد و مجموعه این اختلافات اجازه نمیدهد مسئله غزه بهراحتی حل شود.
وی افزود: از سوی دیگر، بسیاری از کشورهای منطقه امیدوارند یک هسته نظامی در انتهای غزه باقی بماند تا بتوانند در آینده از آن به عنوان یک ابزار استفاده کنند. بنابراین، در مجموع باید گفت کنار آمدن اسرائیل با شرایط موجود در غزه و رسیدن به یک توافق پایدار، دستکم در شرایط فعلی، تا حدی دور از دسترس به نظر میرسد. البته ممکن است در آینده تحولات دیگری رخ دهد و معادلات تغییر کند. در این میان، بحث حضور تونی بلر و کوشنر در فرآیند جدید پرونده غزه مطرح بوده که در گذشته نیز نمونههایی وجود داشته است که کشورهای عربی برای نخستوزیر شدن برخی سیاستمداران تحت فشار قرار میگرفتند. درباره برخی مواضع و سخنرانیهای سیاسی نیز در سالهای گذشته شاهد چنین شرایطی بودهایم. در یک مورد، پس از حمله به عراق، بلر با سخنرانیهای خود در کشورهای عربی تلاش کرد حمایت منطقهای ایجاد کند و حتی مبالغ قابلتوجهی برای این اقدامات مطرح شد.
مطبوعات انگلیس و آمریکا نیز انتقادهای شدیدی از این اقدامات کردند و او را بیشتر به عنوان یک دلال سیاسی و سخنران معرفی کردند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، بعید است چنین فردی بتواند نقش تعیینکنندهای در حل بحران غزه ایفا کند؛ بهویژه اینکه به دلیل روابط نزدیک با آمریکا از محبوبیت چندانی برخوردار نیست. از سوی دیگر، حتی اگر چنین تلاشی صورت بگیرد، توانایی لازم برای وادار کردن حماس به تحویل تمام سلاحهایش وجود ندارد و همزمان متقاعد کردن اسرائیل برای عقبنشینی از مواضع خود نیز کار بسیار دشواری خواهد بود. خلع سلاح نیروهای حماس نیز بهراحتی امکانپذیر نیست و این مسئله خود یکی از مهمترین موانع اجرای هرگونه توافق است. بنابراین، رسیدن به یک راهحل پایدار بسیار دشوار خواهد بود؛ مگر آنکه در ساختار سیاسی اسرائیل تغییر اساسی رخ دهد و دولت نتانیاهو سقوط کند. در آن صورت باید منتظر ماند و دید نخستوزیر بعدی چه رویکردی در قبال غزه، لبنان، ایران و آمریکا اتخاذ خواهد کرد.
