سه شب بدون حملات؛ از آتشبس نانوشته میان تهران و واشنگتن چه میدانیم؟
در حالی که هیچ توافق رسمی میان ایران و آمریکا اعلام نشده، توقف سهشبه حملات مستقیم و همزمانی آن با ادامه مذاکرات و میانجیگریها، فرضیه شکلگیری یک آتشبس نانوشته را تقویت کرده است.
به گزارش ایلنا، در حالی که توقف حملات مستقیم میان ایران و آمریکا وارد سومین شب شده، همزمانی این آرامش نسبی با تداوم رایزنیهای دیپلماتیک، گمانهزنیها درباره شکلگیری یک آتشبس نانوشته میان تهران و واشنگتن را افزایش داده است.
پایگاه خبری الجزیره در گزارشی نوشت که با وجود توقف تبادل حملات، تاکنون هیچگونه توافق رسمی یا اعلام آتشبسی از سوی دو طرف منتشر نشده است، اما همزمان با ادامه تماسهای سیاسی و تلاشهای میانجیگرانه، نشانههایی از تغییر موقت مسیر تقابل نظامی به سمت دیپلماسی دیده میشود.
بر اساس این گزارش، پس از ۱۳ شب حملات متقابل، طی سه شب گذشته هیچ حمله مستقیمی میان ایران و آمریکا رخ نداده است. خبرگزاری رویترز نیز به نقل از یک مقام ارشد ایرانی که نامش فاش نشده، گزارش داده است تهران تا زمانی که حملات آمریکا متوقف بماند، عملیات خود را تعلیق خواهد کرد و همچنان بر اصل «حمله در برابر حمله» تأکید دارد.
این تحولات همزمان با اظهارات دونالد ترامپ درباره روند مذاکرات با ایران رخ داده است. رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه اعلام کرد واشنگتن در حال انجام «مذاکراتی بسیار عمیق» با تهران است، اما هشدار داد در صورت شکست گفتوگوها، گزینه اقدام نظامی همچنان روی میز خواهد بود. وی همچنین از وجود «گفتوگوهای خوب» با ایران سخن گفت، اما جزئیاتی درباره کانالهای ارتباطی یا موضوعات مورد مذاکره ارائه نکرد.
در همین حال، الجزیره به نقل از منابع آگاه خود مدعی شد یک تیم فنی ایرانی در چین در حال بررسی پیشنهادی است که پکن قصد دارد آن را به آمریکا ارائه کند. به گفته این منابع، این پیشنهاد هنوز در مرحله بررسی قرار دارد و به معنای دستیابی تهران و واشنگتن به توافق یا پذیرش آن از سوی ایران نیست.
این گزارش همچنین میافزاید پیشتر نیز اخباری درباره تلاش چین و پاکستان برای فعالسازی مجدد کانالهای ارتباطی میان ایران و آمریکا منتشر شده بود.
در مقابل، وزارت امور خارجه ایران تأکید کرده است تهران هیچ درخواستی برای ازسرگیری مذاکرات با آمریکا ارائه نکرده و تغییری در مواضع رسمی خود ایجاد نشده است. با این حال، این موضع احتمال انتقال پیامها یا بررسی پیشنهادها از طریق میانجیها را رد نمیکند.
از سوی دیگر، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اعلام کرده است رویاروییهای اخیر را «جنگی تمامعیار» نمیداند، بلکه آن را پاسخی به حملات آمریکا توصیف میکند و تأکید دارد ادامه یا توقف عملیات، به رفتار واشنگتن بستگی خواهد داشت.
الجزیره در پایان گزارش خود مینویسد اگرچه هنوز هیچ توافق رسمی، سند مکتوب یا سازوکار مشخصی برای آتشبس میان دو کشور وجود ندارد، اما توقف همزمان حملات، ادامه مذاکرات، تحرکات دیپلماتیک چین و تهدید همزمان ترامپ به استفاده از گزینه نظامی، نشان میدهد تقابل تهران و واشنگتن دستکم بهطور موقت از میدان نبرد به عرصه دیپلماسی و میانجیگری منتقل شده است. با این حال، سرنوشت این آرامش شکننده به نتیجه مذاکرات و تحولات روزهای آینده بستگی خواهد داشت.
