ابعاد انتقادهای داخلی از ترامپ در قبال جنگ با ایران/تاثیر مواضع رییس‌جمهور آمریکا بر افکار عمومی

فریدون مجلسی، کارشناس مسائل آمریکا در تشریح ابعاد انتقادهای داخلی از رییس‌جمهور ایالات متحده در رابطه با جنگ علیه ایران در گفت‌وگو با ایلنا اظهار کرد: در مورد عملکرد دونالد ترامپ در جنگ با ایران، قضاوت‌های متضادی در آمریکا وجود دارد. بسیاری از دموکرات‌ها با اصل جنگ با ایران موافق بودند، زیرا از منظر آنها تقابل اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران علنی شناخته می‌شود و هماهنگی سیاست آمریکا با اسرائیل، هم از نظر جمهوری‌خواهان و هم دموکرات‌ها، یک امر غیرقابل تردید است. با این حال، بر عملکرد ترامپ ایرادات فراوانی گرفته شده است. برخی از این ایرادات این هستند که او چرا جنگ را ادامه نداد تا به اصطلاح به پایان تغییر رژیم در ایران برسد. دیگر انتقادها نیز به واکنش‌هایی اشاره می‌کنند که فراتر از قوانین حاکم بر جنگ‌ها و اصول تناسب در کنش و واکنش بوده است. به خصوص سخنان روز آخر ترامپ، که گفته بود «من امشب یک تمدن قدیمی را از میان بر می‌دارم»، موجب بحث‌های گسترده شد. این سخن نه تنها در میان ایرانیان، بلکه در خود آمریکا نیز مخالفت‌هایی را به وجود آورد.

وی ادامه داد: برخی این سخن را به عنوان یک نوع استفاده از سخن‌های فاشیستی یا سیاست‌های کشتار جمعی تلقی کردند و آن را بدنام کننده برای آمریکا و تاریخ کشورشان دانستند. البته بعد از آن مشخص شد که این سخن یک بلوف بوده است، زیرا هیچ اقدام عملی انجام نشده بود و هدف واقعی ترامپ هم مشخص نبود. البته در مورد ایران، استفاده از سلاح هسته‌ای توسط آمریکا به‌ندرت مورد تصور قرار گرفته است، اما در مورد اسرائیل، این اطمینان وجود ندارد؛ زیرا اسرائیل با تهدیداتی مواجه شده است که از سلاح‌هایی استفاده می‌کنند که می‌توانند کشتارهای جمعی را به همراه داشته باشند. یک ایراد دیگر نیز به ترامپ گرفته شده است؛ به گونه‌ای که ترامپ خود را یک پادشاه فرض می‌کند و وزیر دفاع او، که یک فردی با اعتقادات عوامانه است، دستوراتی صادر می‌کند که با شیوه حاکمیت آمریکایی و توسط اشراف ترامپ سازگار نیست. به عنوان مثال، ترامپ خطاب به کشورهایی که با ایران معامله تسلیحاتی می‌کنند، دستور داده است که ۵۰ درصد به تعرفه گمرکی کالاهایی که به آمریکا صادر می‌کنند، افزوده شود. این نوع تصمیم‌گیری، در جامعه آمریکایی که تحت قوانین بین‌المللی و سازمان تجارت جهانی قرار دارد، غیرقابل پذیرش است.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: در ایران و کشورهای آسیایی و آفریقایی، که هنوز قواعد حقوقی پیشرفته جا نیفتاده است، چنین تصمیماتی ممکن است به راحتی اعمال شود، اما در آمریکا، چنین دستوراتی نیاز به قوانین و مقرراتی دارند. این موضوع نشان می‌دهد که جامعه آمریکا یک جامعه قانون‌مدار است و تصمیمات فردی نمی‌توانند بدون قاعده اعمال شوند. در مورد اقدامات نظامی آمریکا نیز انتقاداتی وجود دارد؛ به خصوص بمباران زیرساخت‌های متعلق به ملت ایران، که می‌تواند سال‌ها طول بکشد تا بازسازی شود، مورد انتقاد قرار گرفته است. برخی از این اقدامات، مانند حمله به فولاد مبارکه، که یکی از پیشرفته‌ترین کارخانه‌های ایران است، موجب توقف یا کاهش تولید صنایع ایران شده است. این موضوع نه تنها به مسئولیت آمریکا مربوط می‌شود، بلکه نشان‌دهنده نقص در فرماندهی نظامی و عدم توجه به تأثیرات اقتصادی جنگ و قواعد حاکم بر جنگ است.

وی افزود: در بیشتر نقاط دنیا، فرماندهان نظامی تحت نظارت مشاوران غیرنظامی دولت قرار دارند، اما در آمریکا، فرماندهان نظامی بیشتر به قدرت جنگ و تأثیر آن‌ها فکر می‌کنند و به تأثیرات جنگ بر خودشان توجه ندارند. این موضوع می‌تواند منجر به تخریب‌هایی شود که هم بر دشمن و هم بر آمریکا تأثیر بگذارد. در مورد جنگ با ایران، باید گفت که این جنگ یک روند قابل پیش‌بینی داشت و به دلیل خصومت‌های طولانی‌مدت بین ایران و آمریکا، پیش‌بینی جنگ بسیار منطقی بود، اما اقدامات ترامپ، به خصوص سخنان نامناسب وی، موجب انتقادهای فراوانی در داخل و خارج از واشنگتن شد. این انتقادها نه تنها از سوی دموکرات‌ها، بلکه از سوی برخی جمهوری‌خواهان نیز مطرح شد و برخی از این انتقادها به دلیل رفتارهای خشونت‌آمیز در بمباران زیرساخت‌های ایران بوده است.

مجلسی در پایان خاطرنشان کرد: جنگ امری است که نیاز به فکری آگاهانه، واقع‌بین و مسئولانه دارد. جنگ به دلیل احساسات، تصمیم یا دیدگاه تعصبی یا غرور اتفاق نمی‌افتد. جنگ یک امری است که به دلیل عدم توانایی در حل اختلاف‌ها به صورت مسالمت‌آمیز، رخ می‌دهد. در این جنگ، هیچ‌کس نمی‌تواند گناهان را به گردن یک طرف بیندازد؛ چراکه هر دو طرف مسئولیتی دارند و باید از این درس یاد بگیرند که چگونه می‌توانند به جای جنگ، به راه‌حل‌های سیاسی و دیپلماتیک بپردازند.