«نه» تاریخی استارمر به ترامپ درباره حمله به ایران؛ لندن پایگاههای خود را به روی آمریکا بست
بیش از دو دهه پس از جنگ عراق، بریتانیا بار دیگر با آزمونی تاریخی در رابطه خود با آمریکا روبهرو شد؛ نخستوزیر بریتانیا با صراحت استفاده آمریکا از دو پایگاه استراتژیک برای حمله به ایران را رد کرد.
به گزارش ایلنا، بیش از دو دهه پس از جنگ عراق که زخمهای عمیقی در حافظه بریتانیا بر جای گذاشت، این کشور اکنون با آزمونی جدید در رابطه ویژه خود با واشنگتن روبهرو است.
این بار کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به صراحت به دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا گفت: «نه». او اجازه نداد نیروهای آمریکایی از دو پایگاه استراتژیک بریتانیایی برای حمله به ایران استفاده کنند.
تصمیم استارمر که ترامپ را خشمگین کرد، باعث اختلاف نظر در میان نهادهای امنیتی بریتانیا شد، اما همزمان نشاندهنده تغییر جدی رویکرد لندن نسبت به «جنگهای پیشدستانه» آمریکا است.
طبق گزارشهای روزنامههای «تایمز» بریتانیا و «هیل» آمریکا، دولت بریتانیا درخواست آمریکا برای استفاده از دو پایگاه استراتژیک خود در اقیانوس هند و جنوب انگلستان، که مرکز ناوگان بمبافکنهای سنگین آمریکاست، را رد کرد.
این دو پایگاه تحت حاکمیت بریتانیا هستند اما توسط نیروهای آمریکایی اداره میشوند.
روزنامه کرهای «چوسون» نیز گزارش داد که این پایگاهها برای استقرار بمبافکنهای B-2 و B-52 و بمباران مستمر ایران اهمیت حیاتی دارند. فاصله دیهگو گارسیا تا تهران ۵۲۵۰ کیلومتر و ویرفورد ۴۴۰۰ کیلومتر است، در حالی که فاصله پایگاه وایتمن در ایالت میزوری ۱۰۵۰۰ کیلومتر است و نیازمند سوخترسانی مکرر هوایی خواهد بود.
در جریان عملیات «چکش نیمهشب» در ژوئن گذشته، هفت بمبافکن B-2 مجبور به پرواز رفت و برگشت از میزوری (۲۲۵۰۰ کیلومتر در ۳۷ ساعت) بدون توقف شدند، اما آمریکا اکنون برنامه حملات مستمر دارد و بنابراین این پایگاههای بریتانیایی ضروری شمرده میشوند.
دلیل رسمی بریتانیا برای رد درخواست آمریکا، به نقل از هیل، «نگرانی از نقض احتمالی قوانین بینالملل» اعلام شده است. بر اساس قوانین بینالملل، دفاع پیشدستانه تنها در صورت تهدید قریبالوقوع مجاز است و بین کشورهایی که از حملات غیرقانونی حمایت میکنند و آنهایی که خود اجرا میکنند، تفاوتی قائل نمیشود.
دولت استارمر معتقد است که انجام حمله پیشدستانه به ایران، که در حال حاضر در مذاکرات هستهای است، «غیرقانونی» است. بر اساس توافقنامه ۱۹۶۶ دو کشور، گرچه آمریکا حق استفاده از دیهگو گارسیا برای اهداف دفاعی دارد، اما انجام عملیات علیه کشورهای ثالث نیازمند اجازه قبلی بریتانیاست.
این تصمیم واکنشهای شدیدی را در پی داشته است. دریاسالار بازنشسته، کریس باری مدعی شد: «زمانی که متحد ما به ما نیاز دارد، با مخالفت شدید بریتانیا روبهرو شدیم... دولت ما غیرقابل اعتماد و ضعف نشان میدهد.»
تام شارب، فرمانده نیروی دریایی سابق نیز افزود: «باید اجازه دهیم آمریکاییها از پایگاههای ما استفاده کنند. دیوانگی است که چنین نکنیم.»
حتی بوریس جانسون، نخستوزیر سابق، در یادداشتی در «دیلی میل» با عنوان «استارمر در کدام صف ایستاده؟» استارمر را به «تمایل عملی به طرفداری از حکومت ایران» متهم کرد و نوشت: «این بدترین پیام ممکن را ارسال میکند: بریتانیا تحت دولت کارگران دیگر قابل اعتماد نیست.»
در واکنش به رد بریتانیا، ترامپ در پلتفرم «تروث سوشیال» تصمیم استارمر برای انتقال حاکمیت جزایر چاگوس (شامل دیهگو گارسیا) به موریس را «اشتباه بزرگ» خواند و مدعی شد: «اگر ایران توافق هستهای را رد کند، آمریکا ممکن است به استفاده از دیهگو گارسیا و ویرفورد برای مقابله با یک حمله احتمالی از سوی یک رژیم خطرناک و ناپایدار نیاز داشته باشد.»
ژنرال بازنشسته دیوید پتروس، مدیر سابق سیا نیز گفت: «بسیار ناامیدکننده است که نیروهای آمریکایی نمیتوانند در این جزیره استراتژیک سوخترسانی یا استراحت کنند.»
با این حال، این سوال باقی است: آیا بریتانیا از تجربه عراق ۲۰۰۳ درس گرفته است یا اینکه رابطه خود با قدرتمندترین متحدش را به خطر میاندازد؟
