"قسد" بهای منافع آمریکا و ترکیه را پرداخت: چالشهای پیش روی دولت انتقالی سوریه
در حالی که آمریکا به تدریج از حمایت خود از "قسد" میکاهد تا منافع ترکیه را نیز تامین کند، وضعیت پیچیده داخلی و چالشهای امنیتی در سوریه همچنان تهدیدات جدی برای دولت انتقالی این کشور به همراه دارد.
به گزارش ایلنا به نقل از النشره، بهدنبال سقوط رژیم بشار اسد در سوریه و شکلگیری تنشهای سیاسی، که عمدتا رنگ طایفهای و قومی گرفته است، اظهارات اخیر تام براک، نماینده ویژه آمریکا در دمشق، در مورد «نیروهای دموکراتیک سوریه» (قسد) دیگر از اهمیت خاصی برخوردار نیست. او اعلام کرده بود که نقش قسد بهعنوان یکی از نیروهای اصلی در مبارزه با داعش پایان یافته و اکنون دولت سوریه قادر است امنیت زندانها و اردوگاههایی را که در آنها عناصر داعش و خانوادههایشان نگهداری میشوند، بر عهده بگیرد.
مسألهای که در خصوص آینده قسد و احتمال کنار گذاشته شدن آن از سوی آمریکا مطرح شده، نمیتواند از بستر تنشهای منطقهای در سوریه که در آن منافع متعدد کشورهای منطقهای و جهانی درگیر است، جدا تحلیل شود. آمریکا بهطور همزمان در تلاش است تا میان منافع خود و متحدانش، بهویژه ترکیه و اسرائیل، تعادلی برقرار کند.
این منابع تأکید میکنند که تحلیلها باید با مقایسه منافع آمریکا در روابطش با کردها و ترکیه صورت گیرد، چراکه آمریکا اولویت بیشتری برای حفظ روابط نزدیک با ترکیه قائل است. ترکیه به دلیل توانایی تاثیرگذاری در چندین جبهه، اهمیت ویژهای برای آمریکا دارد. علاوه بر این، آمریکا در حال حاضر روابط نزدیکی با کشورهای دیگری مانند عربستان سعودی نیز برقرار کرده است.
آمریکا با آگاهی از اینکه حمایت از پروژه سیاسی کردهای مستقل برای ترکیه یک خط قرمز است، درصدد است تا منافع ترکیه را نادیده نگیرد و در عین حال سعی دارد از طریق دیپلماتهای خود در راستای کاهش تنشها در سوریه عمل کند. جالب اینجاست که نماینده آمریکا در این زمینه، سفیر آمریکا در ترکیه است، نه یک شخصیت دیگر که ممکن بود در مسائل حساستر دخالت کند.
از سوی دیگر، برخی تحلیلگران معتقدند که آنچه در حال وقوع است، ضربهای به استراتژی اسرائیل در سوریه است که هدف آن تقسیم سوریه به مناطق طایفهای و قومی بوده است. شعار اصلی که در این روند مطرح میشود «دولت واحد، مردم واحد، ارتش واحد» است. اسرائیل برخلاف درگیریهایی که در استان السویدا داشت، بهطور فعال در بحرانهای کنونی سوریه وارد نشده است.
در این چارچوب، واشنگتن سعی کرده است تا همزمان منافع اسرائیل و دیگر متحدان خود را در سوریه، به ویژه در مسائل امنیتی، در نظر بگیرد. آمریکا هیچ مخالفتی با کاهش حمایت از قسد به نفع ترکیه نداشته است، اما در عین حال اقداماتی را برای تامین نیازهای امنیتی اسرائیل در جنوب سوریه، بهویژه در نزدیکی جولان اشغالی، انجام داده است. "این اقدامات پس از نشستهایی که میان نمایندگان اسرائیل و دمشق در پاریس برگزار شد، تحت نظارت آمریکا انجام گرفت.
یکی از مشکلات اساسی که منابع به آن اشاره میکنند، ناتوانی حکومت انتقالی سوریه در تامین ثبات کشور است. این مسئله بهویژه با توجه به روابط پیچیدهاش با گروههای مختلف طایفهای و قومی نمود پیدا کرده است. تنها با استفاده از نیروی نظامی نمیتوان ثبات ایجاد کرد. شرایط اقتصادی تخریبشده سوریه پس از جنگهای طولانی، تحقق این هدف را غیرممکن میسازد. علاوه بر این، وضعیت امنیتی در سوریه بهگونهای است که جذب سرمایهگذاریهای کلان را با چالشهای فراوان مواجه کرده و خطر بازگشت داعش همچنان باقی است.
منابع مذکور تأکید دارند که تغییرات در روابط آمریکا با قسد تاثیرات خود را بر فضای عمومی سوریه خواهد گذاشت. اما نکتهای که باقی میماند این است که چگونه حکومت انتقالی سوریه با وضعیت داخلی و مشکلات داخلی کشور روبهرو خواهد شد. مشروعیت بینالمللی نمیتواند جایگزین مشروعیت داخلی شود و بدون تامین امنیت داخلی، وضعیت کشور همچنان در معرض تهدیدات مختلف قرار خواهد گرفت. همچنین، ضعف در موقعیتهای مذاکره با اسرائیل همچنان یکی از چالشهای پیشروی حکومت خواهد بود.
