موارد قانونی در مورد عدم توانایی فرد در پرداخت بدهیها
اعسار چیست ، اعسار در واقع به دو قسم است:
۱- اعسار از پرداخت هزینه دادرسی : یک نوع از اعسار، اعسار از پرداخت هزینههای دادرسی است و مطابق قانون آیین دادرسی مدنی، معسر از هزینهی دادرسی کسی است که به واسطهی عدم کفایت دارایی یا عدم دسترسی به مال خود به طور موقت قادر به پرداخت آن نیست.
۲- اعسار از پرداخت محکوم به (آن چیزی که مورد حکم واقع شده است): هر کس به موجب حکم دادگاه به دادن هر نوع مالی به دیگری محکوم شود (مثلا دیه، ضرر و زیان ناشی از جرم، داشتن بدهی به دیگری و … ) و توانایی پرداخت آن را نداشته باشد و این امر در نزد دادگاه صالح به اثبات برسد، معسر از پرداخت محکومبه شناخته میشود.
مزایای صدور حکم اعسار چیست؟
یکی از مباحث مهم اعسار، آثار آن و آگاهی از مزایای آن است. بر اساس قوانین در صورتی که حکم اعسار از سوی دادگاه صادر شود، فرد معسر از برخی مزایا برخوردار میشود که مهمترین آنها عبارتند از:
کسی که مدعی اعسار باشد و این ادعای خود را هم در دادگاه به اثبات برساند از معافیت موقت برای پرداخت تمام یا قسمتی از هزینههای دادرسی بر خوردار میشود.
همچنین این فرد میتواند از حق داشتن وکیل معاضدتی و معافیت موقت از پرداخت حقالوکالهی او برخوردار شود.
یکی دیگر از مزایای صدور حکم اعسار برای معسر در مباحث حقوق خانواده است. مطابق قانون حمایت از خانواده ثبت طلاق موکول به پرداخت کلیهی حقوق مالی زوجه (زن) است اما در صورتی که حکم قطعی مبتنی بر اعسار زوج (شوهر) یا تقسیط محکومبه (مثلا مهریه، جهیزیه، نفقه و سایر حقوق مالی زن) صادر شده باشد، طلاق بدون پرداخت کلیهی حقوق مالی ثبت میشود اما زوج باید مطابق حکم دادگاه بدهیهای خود را بر اساس زمان پیشبینی شده در حکم، بپردازد.
از جمله مزیت دیگری که قابل تصور است در بحث ممنوعالخروج کردنِ فرد بدهکار است. مطابق قانون، مرجعِ اجراکنندهی رأی باید به تقاضای محکومله قرار ممنوعالخروج بودن محکومعلیه را صادر کند اما چنانچه حکم اعسار و ناتوانی محکومعلیه از دادگاه صادر شده باشد، این قید ممنوعالخروج بودن برداشته میشود.
ارسال دادخواست جهت طرح دعوای اعسار از چه طریقی صورت میگیرد؟
ارسال دادخواست به مرجع ذی صلاح در این دعوی از طریق خدمات الکترونیک قضایی صورت می گیرد ، فلذا جهت تقدیم دادخواست به همراه مدارک مربوطه از جمله تصویر مصدق دادنامه و استشهادیه و مدارک شناسایی و همچنین کارت عابر بانک جهت پرداخت هزینه دادرسی ، به این دفاتر مراجعه نمائید.
پس از اثبات اعسار ،بدهی چگونه تقسیط می شود؟
ماده 11 قانون نحوه ی اجرای محکومیتهای مالی در این خصوص بیان میدارد که :
در صورت ثبوت اعسار، چنانچه مدیون متمکن از پرداخت به نحو اقساط شناخته شود، دادگاه ضمن صدور حکم اعسار با ملاحظه وضعیت او مهلت مناسبی برای پرداخت می دهد یا حکم تقسیط بدهی را صادر می کند. در تعیین اقساط باید میزان درآمد مدیون و معیشت ضروری او لحاظ شده و به نحوی باشد که او توانایی پرداخت آن را داشته باشد.
تبصره ۱ـ صدور حکم تقسیط محکومٌ به یا دادن مهلت به مدیون، مانع استیفای بخش اجرا نشده آن از اموالی که از محکومٌ علیه به دست می آید یا مطالبات وی نیست.
تبصره ۲ـ هر یک از محکوم ٌله یا محکومٌ علیه می توانند با تقدیم دادخواست اعسار ، تعدیل اقساط را از دادگاه بخواهند. دادگاه با عنایت به نرخ تورم براساس اعلام مراجع رسمی قانونی کشور یا تغییر در وضعیت معیشت و درآمد محکومٌ علیه نسبت به تعدیل میزان اقساط اقدام می کند.
در صورت رد دعوای اعسار نتیجه چه میشود؟
ماده 12 قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی در این خصوص بیان داشته که :
اگر دعوای اعسار ردّ شود، دادگاه در ضمن حکم به ردّ دعوی، مدعی اعسار را به پرداخت خسارات وارد شده بر خوانده دعوای اعسار مشروط به درخواست وی محکوم می کند .
اگر مدیون دادخواست اعسار بدهد، نتیجه دعوا چه می شود؟
نتیجه از ۳ حالت خارج نیست:
اول، اعسارش ثابت نمی شود و در نتیجه دعوایش رد می شود؛
دوم، اعسارش به طور مطلق ثابت می شود که حکم به اعسار او می دهند؛
سوم، اگر از نظر دادگاه اعسارش در حد اعسار در قانون به تقسیط ثابت شد، حکم به تقسیط داده می شود.
