محمد طبیبیان در گفتگو با ایلنا:
صلح تورم مزمن را مهار می کند/ بدون اصلاحات ساختاری، گشایشها پایدار نخواهد ماند
یک اقتصاددان با اشاره به آثار احتمالی صلح و کاهش تنشهای بینالمللی بر اقتصاد ایران گفت: کاهش تورم، بهبود ارزش پول ملی و کاهش فشار معیشتی بر مردم از مهمترین دستاوردهای کوتاهمدت صلح خواهد بود، اما بهرهگیری از این فرصت نیازمند برنامهای جامع برای توسعه تولید، اشتغال و جذب سرمایهگذاری است.
محمد طبیبیان، اقتصاددان در گفتگو با خبرنگار ایلنا درباره آثار اقتصادی صلح و گشایش در روابط خارجی اظهار کرد: جنگ و تنشهای بینالمللی زمانی پایان مییابند که موانع توسعه از پیش روی یک جامعه برداشته شود. در شرایط کنونی نیز ورود به مسیر مذاکره و استفاده از ظرفیتهای دیپلماتیک میتواند زمینهساز تأمین منافع ملی و باز شدن افقهای جدید برای اقتصاد کشور باشد.
وی افزود: اقتصاد ایران طی دو دهه گذشته از درآمدهای قابل توجه نفتی برخوردار بوده، اما مدیریت ناکارآمد و کنار گذاشتن مبانی توسعهمحور موجب شده این منابع نتوانند به رشد پایدار اقتصادی منجر شوند. نتیجه این روند، شکلگیری نوعی قفلشدگی در اقتصاد و گسترش فعالیتهای رانتی بوده است.
اقتصاد ایران نیازمند بازنگری در مسیر توسعه است
این اقتصاددان با اشاره به سیاستهای اقتصادی سالهای گذشته گفت: وابستگی بیش از حد به بخش مسکن و گسترش فعالیتهای سوداگرانه، نه تنها مشکلات این بخش را حل نکرد بلکه به رکود و ناکارآمدی گستردهتر در اقتصاد دامن زد.
طبیبیان ادامه داد: اگر قرار باشد از فرصتهای ناشی از صلح استفاده شود، باید رویکردهای گذشته مورد بازنگری قرار گیرد و برنامهای مبتنی بر توسعه دانشبنیان، افزایش بهرهوری و تقویت تولید در دستور کار قرار گیرد.
مهار تورم؛ نخستین دستاورد صلح است
وی درباره تأثیر صلح بر شاخصهای کلان اقتصادی اظهار کرد: مهمترین اثر کوتاهمدت صلح، مهار تورمهای بالا و کاهش فشار معیشتی بر مردم خواهد بود. اقتصاد ایران سالها با تورمهای سنگین مواجه بوده و هرگونه کاهش تنش و گشایش اقتصادی میتواند بخشی از این فشار را کاهش دهد.
این اقتصاددان افزود: با این حال نباید تصور کرد که صرف توافق یا رفع محدودیتها به تنهایی مشکلات اقتصادی را حل میکند. اگر برنامه جایگزین و اصلاحات ساختاری وجود نداشته باشد، آثار مثبت اولیه نیز دوام نخواهد داشت.
ارزش پول ملی در گرو رشد تولید و اشتغال است
طبیبیان در پاسخ به این پرسش که صلح چه تأثیری بر ارزش پول ملی خواهد داشت، گفت: بهبود ارزش پول ملی زمانی پایدار خواهد بود که تولید افزایش یابد و اشتغال گسترش پیدا کند. اقتصاد واقعی باید تقویت شود؛ زیرا متغیرهای پولی و ارزی در نهایت بازتاب عملکرد بخش واقعی اقتصاد هستند.
وی افزود: اگر رشد اقتصادی بر پایه تولید دانشبنیان، صادرات غیرنفتی و افزایش بهرهوری شکل نگیرد، هرگونه بهبود در بازار ارز موقتی خواهد بود.
جذب سرمایهگذاری نیازمند برنامهریزی تدریجی است
این اقتصاددان با تأکید بر ضرورت جذب سرمایه و فناوری خارجی اظهار کرد: مناطق آزاد و کانونهای اقتصادی کشور باید برای پذیرش سرمایهگذاری و انتقال فناوری آماده شوند. این فرآیند نیازمند برنامهریزی تدریجی، توسعه زیرساختها و وجود یک دولت کارآمد است.
وی ادامه داد: تجربه کشورهایی مانند ویتنام و چین نشان میدهد که توسعه اقتصادی تنها با رفع محدودیتها محقق نمیشود، بلکه نیازمند برنامهریزی دقیق برای جذب فناوری، ارتقای توان تولید و حضور مؤثر در بازارهای جهانی است.
توسعه اقتصادی بدون تقویت سیاست اجتماعی پایدار نیست
طبیبیان با اشاره به پیوند میان رشد اقتصادی و رفاه عمومی گفت: توسعه زمانی موفق خواهد بود که در کنار افزایش تولید، سیاستهای اجتماعی نیز تقویت شوند. مسکن ارزان، خدمات عمومی مناسب و حمایت از اقشار مختلف جامعه باید همزمان با رشد اقتصادی دنبال شود.
وی تصریح کرد: رفاه پایدار تنها از مسیر افزایش دستمزدها حاصل نمیشود، بلکه نیازمند گسترش تولید، کاهش هزینههای زندگی و ایجاد فرصتهای شغلی پایدار است.
فرصت صلح نباید بدون برنامه از دست برود
این اقتصاددان خاطرنشان کرد: صلح و کاهش تنشها میتواند فرصت ارزشمندی برای اقتصاد ایران ایجاد کند، اما بهرهبرداری از این فرصت مستلزم تدوین یک برنامه جامع اقتصادی و اجتماعی است.
وی در خاتمه گفت: اگر سیاستگذاران بتوانند از این مقطع برای بازسازی اقتصاد، تقویت تولید، افزایش اشتغال و توسعه صادرات استفاده کنند، آثار مثبت آن در معیشت مردم و آینده اقتصاد کشور نمایان خواهد شد. در غیر این صورت، گشایشهای اولیه نمیتواند به تحول پایدار اقتصادی منجر شود.
