ایلنا گزارش میدهد؛
منطقه آزاد ماکو؛ دروازهای برای شکوفایی اقتصادی در طوفان بحرانها
سال گذشته برای ایران، سالی بیسابقه از منظر تلاطمهای امنیتی و اقتصادی بود؛ اما در همین سال منطقه آزاد ماکو با ثبت تراز تجاری مثبت برای سومین سال پیاپی، تصویب طرح جامع پس از ۱۲ سال انتظار و امضای قراردادهای سرمایهگذاری چند صد میلیون دلاری، ثابت کرد که بزرگترین منطقه آزاد ایران میتواند برگ برنده اقتصاد ملی در سختترین شرایط باشد.
به گزارش ایلنا؛ سال ۱۴۰۴ برای ایران، سالی بیسابقه از منظر تلاطمهای امنیتی و اقتصادی بود. تحمیل دو جنگ تمامعیار در خرداد و اسفندماه، فعال شدن مکانیسم ماشه در اواسط سال و تشدید تحریمهای بینالمللی، سهضلعی از بحران را رقم زد که بسیاری از کانونهای تجاری کشور را تحت تأثیر قرار داد. اما در دل این طوفان، منطقه آزاد ماکو نه تنها متوقف نشد، بلکه با ثبت تراز تجاری مثبت برای سومین سال پیاپی، تصویب طرح جامع پس از ۱۲ سال انتظار و امضای قراردادهای سرمایهگذاری چند صد میلیون دلاری، ثابت کرد که بزرگترین منطقه آزاد ایران میتواند برگ برنده اقتصاد ملی در سختترین شرایط باشد.
چهارصد هزار هکتار وسعت، همجواری با سه کشور ترکیه، آذربایجان و ارمنستان، قرارگیری در قلب کریدور شرق به غرب و برخورداری از بزرگترین گمرک مرزی کشور، منطقه آزاد ماکو را به یک شاهراه حیاتی تبدیل کرده است. در شرایطی که جنگهای تحمیلی میتوانست مسیرهای ترانزیتی را مختل کند، ماکو با اجرای پروژههای زیرساختی عظیم، دیپلماسی اقتصادی فعال و جذب سرمایهگذاران بینالمللی، نشان داد که امنیت و توسعه در این منطقه دو روی یک سکه هستند. از کریدور ریلی چین به اروپا تا بزرگترین باغ هوشمند غرب آسیا و از نیروگاه خورشیدی ۱۵۰۰ مگاواتی تا چهارمین قطب دیتاسنتر کشور، همگی نشاندهنده این موضوع است که روایت ماکو در سال ۱۴۰۴، روایت جهش در دل بحران است.
دیپلماسی اقتصادی در اوج بحران؛ از باکو تا پکن
در سالی که جنگها و تحریمها، مرزهای اقتصادی را تنگ کرده بودند، منطقه آزاد ماکو مسیر معکوس را طی کرد. سفر هیأت بلندپایه به رهبری رئیسجمهور به باکو و همراهی حسین گروسی مدیرعامل سازمان منطقه آزاد ماکو، نقطه عطفی در روابط تجاری ایران و جمهوری آذربایجان رقم زد. مذاکرات برای حذف موانع گمرکی، ایجاد مناطق آزاد مشترک و راهاندازی کریدور شرق به غرب، ماکو را به بازیگر اصلی اتصال ریلی چین به اروپا تبدیل کرد. همچنین حضور فعال در اجلاس بینالمللی ماکو ۲۰۲۵ با نمایندگان کشورهای اکو و اوراسیا و امضای تفاهمنامه با شرکتهای بزرگ بینالمللی برای اجرای راهآهن تبریز–چشمهثریا (با پیشبینی افزایش ۱۵ برابری ظرفیت حمل بار)، نشان داد که دیپلماسی اقتصادی جانشین تحریمستیزی در ماکو شده است.
زیرساختهای عظیم؛ از انرژی پاک تا دیتاسنتر ملی
در میانه سال ۱۴۰۴ و در شرایطی که ناترازی انرژی گریبان صنایع را گرفته بود، منطقه آزاد ماکو از دو پروژه ملی رونمایی کرد؛ نخست، شهرک انرژی خورشیدی ۱۵۰۰ مگاواتی با سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیون دلاری و اختصاص ۱۲۰۰ هکتار زمین که ماکو را به بزرگترین قطب انرژی پاک کشور تبدیل خواهد کرد و دوم، چهارمین قطب دیتاسنتر کشور (بزرگترین مرکز داده شمالغرب) با حمایت وزارت ارتباطات که ماکو را به هاب اقتصاد دیجیتال و فناوری اطلاعات منطقه تبدیل میکند. در کنار اینها، تعریض کمربندی ماکو–بازرگان با اعتبار ۷۰۰ میلیارد تومانی، احداث دهکده لجستیک ۱۸۲۰ هکتاری، و امضای تفاهمنامه با شرکت انبارهای عمومی و خدمات گمرکی ایران، زیرساختهای ترانزیتی منطقه را برای پذیرش کریدور بینالمللی آماده کرد.
امنیت غذایی و کشاورزی هوشمند؛ افتخاری به وسعت ۲۰۹۰ هکتار
شاید نمادینترین پروژه سال ۱۴۰۴ در ماکو، افتتاح بزرگترین باغ گردو و پسته مکانیزه و هوشمند غرب آسیا توسط معاون اجرایی رئیسجمهور بود. این باغ ۲۰۹۰ هکتاری که ۴۵۰ هزار اصله درخت مثمر دارد، سالانه ۱۰ هزار تن محصول با ارزش صادراتی ۲۰۰ میلیون دلاری تولید میکند و با روش آبیاری نوین، ۱۴ میلیون مترمکعب در مصرف آب صرفهجویی میکند. این پروژه که اشتغال ۲۵۰۰ نفر را فراهم کرده، الگویی برای تحقق شعار «امنیت غذایی» و «اقتصاد مقاومتی» در شرایط تحریم است. همچنین احداث دامداری ۱۰ هزار رأسی، توسعه پرورش ماهیان خاویاری، و بازدید معاون وزیر جهاد کشاورزی از ظرفیتهای دامپروری منطقه، نشاندهنده عزم ماکو برای تبدیل به قطب کشاورزی هوشمند ایران است.
حمایت از سرمایهگذاری و رفع موانع تولید در ۴۰ روز بحران
همچنین در روزهایی که جنگ رمضان و جنگ ۱۲ روزه، نظام اداری کشور را با اختلال مواجه کرده بود، منطقه آزاد ماکو نه تنها فعالیت خود را متوقف نکرد، بلکه دهها جلسه تخصصی با فعالان اقتصادی برگزار و بیش از ۱۱ واحد تولیدی را از نزدیک بررسی کرد. حل مشکل تردد خودروهای پلاک منطقه آزاد در سطح استان پس از دو سال پیگیری، صدور رأی معاونت حقوقی ریاست جمهوری مبنی بر کاهش ۱۵ درصدی سود بازرگانی خودرو و قطعات، امضای تفاهمنامه با سازمان ملی استاندارد برای تسهیل تجارت و تشکیل کارگروههای تخصصی برای حل موانع گمرکی و بانکی، مجموعه اقداماتی بود که در اوج بحران انجام شد.
فرمانده انتظامی استان نیز تأکید کرد: ماکو با کمترین نرخ جرایم، از امنترین مناطق خاورمیانه است و این امنیت، بستر جذب سرمایهگذار را فراهم کرده است.
چشمانداز ۱۴۰۵
منطقه آزاد ماکو در سال ۱۴۰۴ ثابت کرد که بحران برای مدیران تراز اول، صرفاً تغییر مختصات و نه توقف است. تصویب طرح جامع پس از ۱۲ سال، آغاز عملیات اجرایی کریدور ریلی چین به اروپا، سرمایهگذاری ۴۰۰ میلیون دلاری در انرژی خورشیدی، افتتاح بزرگترین باغ هوشمند غرب آسیا و تبدیل ماکو به چهارمین قطب دیتاسنتر کشور، دستاوردهایی است که مسیر ۱۴۰۵ را روشن ساخته است. با تحقق وعده اتصال ریلی تا پایان سال آینده و تکمیل دهکده لجستیک، ماکو میتواند سهم ۱۰ درصدی از تجارت ۱۵۰۰ میلیارد دلاری شرق آسیا و اروپا را جذب کند؛ رقمی که اقتصاد شمالغرب کشور را متحول خواهد ساخت. منطقه آزاد ماکو امروز نه یک وعده، که یک واقعیت اقتصادی در حال ظهور است.
