در گفتوگو با ایلنا تشریح شد:
نقشه کریدورهای نفتی تغییر میکند؟
یک کارشناس حوزه انرژی گفت: از گذشته اعراب به این فکر بودهاند که راهی غیر از تنگه هرمز برای تردد نفتکشها ایجاد کنند، عربستان یک خط لوله از غرب به شرق به سمت دریای سرخ دارد، امارات یک مسیر در بندر فجیره ایجاد کرده، هند کریدوری که خارج از بحث انرژی به سمت امارات و اسراییل ایجاد میکند که این پروژه جدیتر خواهد شد. همچنین ترکیه در نظر دارد تعدادی کریدور انرژی ایجاد کند، عراق هم برنامههایی در زمینه مسیرهای تبادلاتی در خاک خود در دستور کار دارد.
احسان موحدیان در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا درباره نقشه جدید کریدورهای نفتی باتوجه به شرایط اخیر تنگه هرمز اظهار داشت: باتوجه به اینکه به نظر میرسد بسته بودن تنگه ادامه پیدا خواهد کرد و شرایط این آبراه متفاوت شده؛ پیش بینی این است برخی کشورهای جهان و بخصوص کشورهای عربی تلاش خواهند کرد کریدورهای جدید ایجاد کنند.
وی افزود: اوضاع تنگه هرمز بستگی به مذاکرات توافق دارد؛ به نظر میرسد ترامپ بیش از آنکه دنبال توافق باشد بدنبال این است خواستهای خود را به ایران تحمیل کند اما واقعیت اینکه ایران هم زیر بار نمیرود زیرا ما خودمان را برنده میدانیم.
این کارشناس حوزه انرژی گفت: ما اکنون بر تنگه هرمز مسلط هستیم، مسیرهای جایگزین صادراتی هم روی زمین ایجاد میکنیم، مثلا کریدور واخان افغانستان به چین ایجاد شده است. در این شرایط کشورهای عربی هم تلاش خواهند کرد مسیرهای جایگزین تنگه هرمز برای ارسال نفت و انرژی ایجاد کنند که برای بازار نفت خود تنوع بخشی ایجاد کنند.
موحدیان با بیان اینکه ۲۰ درصد نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکند، گفت: تنگه هرمز یک اتصال کلیدی و همیشگی بین خلیج فارس و بازارهای جهانی بوده و اگر این وضعیت انسداد و سخت شدن تردد در این آبراه ادامه پیدا کند با وعدههای ترامپ مشکل قابل حل نیست.
وی تصریح کرد: از گذشته اعراب به این فکر بودهاند که راهی غیر از تنگه هرمز برای تردد نفتکشها ایجاد کنند، عربستان یک خط لوله از غرب به شرق به سمت دریای سرخ دارد، امارات یک مسیر در بندر فجیره ایجاد کرده، هند کریدوری که خارج از بحث انرژی به سمت امارات و اسراییل ایجاد میکند که این پروژه جدیتر خواهد شد. همچنین ترکیه در نظر دارد تعدادی کریدور انرژی ایجاد کند، عراق هم برنامههایی در زمینه مسیرهای تبادلاتی در خاک خود در دستور کار دارد.
این کارشناس حوزه انرژی با بیان اینکه قبل از جنگ نیز کشورهای منطقی بدنبال مسیرهای جدید صادراتی غیر از تنگه هرمز بودهاند و اکنون این قضیه با جدیت بیشتری دنبال میشود؛ افزود: در قفقاز هم کریدور میانی در قزاقستان و آذربایجان را داریم که انرژی را از ترکیه به کشورهای اروپایی منتقل میکند، پروژه اتصال خلیج فارس از مسیر عراق به سوریه و همچنین پروژه مسیر انتقال انرژی از ترکیه به اروپا و طرحهایی که بریکس برای انتقال انرژی به آسیا طرحهایی هستند که جدیتر خواهند شد ولی اینکه بتوانند مسیرهای جایگزین تنگه هرمز را ایجاد کنند باید منتظر باشیم و ببینیم اتفاق خواهد افتاد یا خیر
وی تاکید کرد: با این تفاسیر میتوان پیش بینی کرد که اگر این بحران طولانیتر شود، فضا قفل شود و دو طرف نتوانند به توافق برسند و حتی اگر فضا به سمت جنگ هم نرود و به صورت تعلیق باقی بماند این پروژهها شتاب خواهند گرفت.
موحدیان گفت: اگر هرمز مسدود شود نفتکشها چارهای ندارند جز اینکه مسیرهای طولانیتر مثلا دور افریقا را انتخاب کنند و این باعث افزایش هزینه حمل و طولانیتر شدت زمان تحویل محمولهها خواهد شد و تاثیرات طولانی مدت ناگواری روی اقتصاد جهان خواهد داشت. رکود و تورم را افزایش میدهد.
به گفته وی؛ مسئله تنگه هرمز فقط مسئله عبور انرژی نیست؛ از این مسیر کود، سولفور و گوگرد و … نیز عبور میکند اینها نه فقط روی صنعت بلکه روی کشاورزی و امنیت غذایی جهان نیز تاثیرگذار است حتی آمریکا نیز این قاعده مستثنی نیست به طوری که ۷۰ درصد کشاورزان امریکایی توان خرید کود را نخواهند داشت زیرا قیمتها فزاینده خواهد شد.
این کارشناس حوزه انرژی بیان کرد: در کوتاه مدت بخاطر افزایش هزینه بیمه و خطرات بالا؛ استفاده از مسیرهای جایگزین ضرورت خواهد داشت، در میان مدت هم مجبور میشوند روی خطوط لوله جدید سرمایهگذاری کنند، در نهایت کشورها در بلندمدت به سمت کاهش وابستگی مطلق به تنگه هرمز خواهند رفت و این چیزی نیست که در کوتاه مدت اتفاق بیفتد زیرا موقعیت تنگه هرمز یک موقعیت جغرافیایی بیرقیب است و ایران و کشورهای عربی زیرساختهای عظیمی روی آن ایجاد کردهاند که براحتی نمیتوان این حجم از سرمایهگذاری را کنار گذاشت زیرا ایجاد، حفظ و بهینهسازی مسیر جدید هزینه بالایی دارد.
وی خاطرنشان کرد: در درازمدت ممکن است از تردد در تنگه هرمز کاسته شود اما هیچگاه بیاهمیت نخواهد شد اما ما نیز باید در تدارک شکل گیری کریدورهای جدید روی خشکی ومسیرهای جدید آبی برای نفتکشها باشیم.
موحدیان در ادامه اظهار داشت: کشورهای عربی از گذشته بدنبال ایجاد برخی خطوط نفتی بودهاند زیرا بازار انرژی حساس است و بازیگران اصلی همیشه برای بدترین حالتها برنامه ریزی میکنند قطعا از قبل در نظر داشتهاند که اگر زمانی در منطقه جنگ رخ دهد ممکن است تنگه هرمز مسدود، تحریمها تشدید و امنیت منطقه دچار مخاطره شود بنابراین بحث خطوط لوله جایگزین از گذشته مطرح بوده و کشورهای عربی روی آن کار میکردند این کشورها برای ذخیرهسازی استراتژیک نفت نیز برنامه ریزی کردهاند همچنین روی قراردادهای متنوع تامین کار کرده اند.
وی گفت: این موضوع را نیز در نظر داشته باشیم که اعراب در بسیاری موارد با هم هماهنگ نیستند و یا اینکه امریکا و چین در رقابتند هرچند عربستان و امارات ریسک تنگه هرمز را از قبل جدی گرفته بودند برخی کشورها نیز با جدیت تنوع بخشی به بازارهای صادراتی و روی آوردن به ارزهای غیردلاری مثل یوان را بصورت جدی دنبال کرده بودند ولی از قبل آمادگی زیرساختی نداشتند.
این کارشناس حوزه انرژی یادآور شد: در هر حال کشورها هیچگاه تصور نمیکردند واکنش ایران در مورد تنگه هرمز به این شکل جدی باشد زیرا ایران هرگز طی ۴۷ سال گذشته از این سلاح استفاده نکرده بود. اکنون تنگه هرمز یک سلاح قاطع است و قطعا دنیا به قبل از وضعیت فعلی بازنخواهد گشت.
