مخمل نقش برجسته كاشان مهر اصالت یونسكو دریافت كرد

ایلنا - كاشان: سرپرست اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان کاشان از دریافت مهر اصالت یونسکو(نشان برتر و مرغوبیت صنایع دستی) در رشته مخمل نقش برجسته توسط دو هنرمند صنایع دستی و هنرهای سنتی شهرستان کاشان خبر داد.

« حسین یزدانمهر» در گفتگو با خبرنگار ایلنا در كاشان  با اعلام مطلب فوق افزود: بر اساس اعلام نظر و رای نهایی هیات داوران سازمان جهانی یونسکو در چهارمین آیین اعطای نشان مرغوبیت صنایع دستی یونسكو كه در شهر تهران برگزار شد در راستای اعطا نشان کیفیت و برتری صنایع دستی،مهر اصالت یونسکو در مخمل نقش برجسته به هنرمندان کاشانی آقایان استاد سید خلیل یاالله با ارائه رومیزی مخمل و علی همتی با ارایه محصول کوسن تعلق گرفت.

وی اضافه کرد: در دوره سوم هم آقای جمشید خداداد با ارائه محصول رومیزی موفق شد مهر اصالت یونسکو را دریافت دارد.

به گفته وی: نشان مرغوبیتصنایع دستی یونسکو به منظور ترغیب صنعتگران صنایع دستی کشورهای مختلف به بهره گیریخلاقانه مهارت ها، نقوش وموضوعات اصیل و سنتی و حفظ و معرفی هویت های فرهنگی هرکشور در ساخت و تولید صنایعدستی بوده است.

وی با اشاره به اهمیت مخمل و مخمل بافی این هنر را اوج هنر نساجی سنتی ایران دانست و افزود:بدون تردید مخمل را باید از نفیس‌ترینپارچه‌های دستباف ایران دانست. زیرا پیچیدگی در بافت،‌طرحهای زیبا و پر نقش و نگارو مواد اولیه‌ی مرغوبی كه در تولید این پارچه به كار می‌رود، ویژگی خاص به آنبخشیده كه مخمل را از سایر دست بافته ها متمایز می‌سازد.

وی گفت: مخمل نوعی پارچه نخی یا ابریشمی است که یک روی آن صاف و رویدیگر آن دارای پرزهای لطیف و نزدیک به هم و پرزها به یک سو خوابیده است.برای تولید مخمل از ابریشم طبیعی استفاده می‌شود و نقش های اصیل و سنتی مخمل به رویاین پارچه حالت برجسته دارد كه این امر نشانه بارز تبحر ‌و مهارت و در عین حالدشواری بافت آن است.

وی با اشاره به تاریخچه مخمل و مخمل بافی افزود: آغاز پیدایش مخملبه قرون اولیه اسلامی برمی گردد که در دوران آل بویه و سلجوقی بعد از افت ورکود زری بافی، بافندگان کاشانی جهت تجلید کتاب آسمانی قرآن در صدد برآمدند تاپارچه ای با ارزش و در خور شان این کتاب، اختراع كنند تا بوسیله آن قرآن را جلد ومحفوظ دارند و از آن زمان پارچه مخمل ایجاد گردید.قدیمی‌ترین مخمل ایرانی كه تاكنون شناخته شده مربوط به قرن دوازدهم یا پانزدهممیلادی است كه در موزه هنرهای تزئینی پاریس نگهداری می‌شود. ضمن آنكه شهرهای بزرگ مخملبافی درایران در سده‌های گذشته؛ كاشان یزد، تبریز، مشهدو هرات بوده و این پارچه نفیس از قرن شانزدهم از جمله صادرات مهم ایران به شمار می رفته است.

یزدانمهر ادامه داد: در زمان صفویان مخملنیز در کنار دیگر صنایع نساجی بیش از پیش شکوفا گردید و پیشرفتهای چشمگیری در نوعبافت و رنگ آمیزی و طرح و نقشه آن بوجود آمد. از آنجایی که پارچه مخمل دارای انواعمختلف بوده و به لحاظ طرح و نقشه بسیار متنوع می باشد، لذا با گسترش این هنر درجامعه از مخمل جهت لباس عروس، روتختی، سجاده، کت و عبا، پرده و رویه مبل و صندلی، رومیزی،کوسن و پردهاستفاده شد.

سرپرست اداره میراث فرهنگی،صنایع دستی و گردشگری در مورد مخمل نقش برجسته نیز گفت:مخمل نقش برجسته پارچه ایست با تار و پود ابریشم و رنگ آمیزی شده بوسیله رنگهای طبیعی که طریقه بافت آن ترکیبی از دستگاه های زری بافی و مخمل ساده می باشد که برای تولید روزانه این دستگاه همزمان 3 نفر نیروی انسانی مورد نیاز است.

وی در پایان خاطر نشان کرد:با تاسیس شرکت مخمل وحریر در کاشان کارگاه های مخمل بافی یکی پس از دیگری تعطیل گردید و این هنر نیز بارکودی چند ساله مواجه گردید تا اینکه در سال 1371 یک دستگاه مخمل بافی بههمت اداره میراث فرهنگی توسط استاد سید خلیل یالله راه اندازی شد و مخمل جانی دوباره گرفت. در حال حاضر 2دستگاه مخمل بافی یک دستگاه مخملبافی ساده و یک دستگاه مخمل نقش برجسته در مرکز هنرهای سنتی، یک دستگاه در کارگاه آقای همتی و یک دستگاه هم در خانه تاریخی منوچهری مشغول به فعالیت هستند.