کتابخوانی؛ ضرورت همیشگی جامعه
گرایش روبه‌رشد شهروندان به کتابخوانی، نشانه شکل‌گیری رغبت درونی برای فراتر رفتن از مرزهای روزمرگی و جست‌وجوی معنایی عمیق‌تر برای زیستن است؛ انس با کتاب‌های اصیل، گامی در افزایش دانایی، پختگی فرهنگی، تقویت امنیت روانی و تحکیم انسجام ملی است.
به گزارش ایلنا، سعید منتظرالمهدی _ معاون فرهنگی اجتماعی فراجا در یادداشتی نوشت:
«فرهنگ باشد ز گوهر فزون»
گرچه شاید بر اساس نتایج برخی نظرسنجی‌ها، میانگین نرخ کتابخوانی در کشورمان چندان خرسندکننده نباشد، اما آن‌گونه که می‌دانیم در سالیان اخیر، شمار چشمگیری از شهروندان کشورمان در همه گروه‌های سنی به کتابخوانی روی آورده‌اند و «فرهنگی زیستن» را به مشی و منش خود تبدیل کرده اند و این مایه امیدواری و خرسندی است.
این گرایشِ روبه‌رشد، نشانگر شکل گیری رغبت درونی در نسلی است که می‌خواهد از مرزهای روزمره فراتر برود و معنایی عمیق‌تر برای زیستن بجوید.
اینان به درستی می دانند در روزگاری که هجوم اطلاعات شتاب‌زده و سطحی، آرامش درون و عمق اندیشه را نشانه رفته است، کتاب همچنان پناهگاهی امن برای بازیافتن تمرکز، اصالت و تفکر ژرف است.
البته یادمان باشد که در این مسیر دقت در انتخاب کتاب بسیار تعیین‌کننده است؛ باید بیاموزیم که کتاب خوب بخوانیم و مراقب باشیم که کالای فرهنگی خود را از حراجی کالاهای بنجل نخریم. کتاب خوب، حاصل رنج، تفکر و اصالت اندیشه ی نویسنده است و نمی‌توان آن را با آثار زرد، بازاری و بی‌مایه که تنها به قصد سرگرمی‌های زودگذر تولید می‌شوند، هم‌تراز دانست.
ارزش نهادن به کتاب اصیل، احترام به خردِ خویش است.
انس با کتاب اصیل، نخستین و استوارترین گام در جهت افزایش تراز دانایی جامعه است.
می دانیم دانایی تنها انباشت اطلاعات نیست بلکه توانایی تحلیل ، فاصله گرفتن از سطحی‌نگری و درک پیوندهای میان پدیده‌هاست. این فرآیند به‌طور طبیعی به پختگی فرهنگی می‌انجامد؛ پختگی‌ای که خود را در شکیبایی ، احترام به گوناگونی‌ها و گفت‌وگوی سازنده با دیگران نشان می‌دهد. جامعه‌ای که کتاب می‌خواند در مواجهه با هیجانات زودگذر، با خویشتن‌داری بیشتری رفتار می‌کند.
از سوی دیگر، خواندن کتاب‌های عمیق، نقش بی‌بدیلی در تأمین و تحکیم امنیت روانی افراد دارد. کتاب به شخصیت عمق می‌بخشد و روان را صیقل می‌دهد. انسان در پرتو خواندن از ملال روزمرگی فاصله می‌گیرد و شاید اغراق نباشد اگر اذعان کنیم کمتر لذتی در جهان هستی همچون لذت ذهنی حاصل از کشف یک اندیشه نو ، درک لایه‌های پنهان یک متن یا همنشینی با خرد بزرگان اصیل و پایدار است. این پالایش درون به‌طور مستقیم به کاهش کژکارکردی‌های فردی و اجتماعی منجر می‌شود و بسیاری از آسیب‌های رفتاری و ناهنجاری‌ها را التیام و بستر مناسبی برای افزایش رفتارهای مطلوب و نوع‌دوستانه فراهم می‌آید. انسانِ کتاب‌خوان، همدلی بیشتری با همنوعان خود دارد و منافع جمعی را بهتر درک می‌کند. این تغییرات کوچک ، در مقیاسی کلان‌تر، به توسعه همه جانبه کشور شتاب می‌بخشد؛ چرا که هیچ توسعه‌ای پایدار نخواهد بود مگر آنکه بر دوش انسان‌های آگاه استوار باشد.
خلاصه آنکه
فرهنگ مکتوب و خوانش آثار اصیل، قوی‌ترین چسب اجتماعی برای حفظ انسجام ملی است. وقتی شهروندان یک سرزمین روایت‌ها و دغدغه‌های مشترک خود را از لابلای کتاب‌ها می‌شناسند، پیوندهای میان آن‌ها استحکام می‌یابد و در برابر تفرقه‌ها نفوذناپذیرتر می‌شوند. کتابخوانی تنها یک سرگرمی شخصی نیست، بلکه راهبردی است برای ساختن جامعه‌ای که در آن، خرد جمعی راهنمای گام‌های آینده باشد.
جامعه‌ای که نیک می‌داند گران‌بها‌ترین سرمایه هر سرزمین، نه در معادن و ثروت‌های مادی، بلکه در ژرفای اندیشه فرزندان آن نهفته است و به تعبیر فردوسی بزرگ «فرهنگ باشد ز گوهر فزون.»
