اجرای برنامههای مدیریت آفات و بیماریهای گیاهی در زیستگاههای حساس کشور
آفات، بیماریهای گیاهی و سایر عوامل تنشزای زیستی و غیرزیستی، در سالهای اخیر به یکی از مهمترین تهدیدهای اکولوژیک علیه تنوع زیستی و پایداری زیستبومهای طبیعی کشور تبدیل شدهاند. بر همین اساس، دفتر موزه ملی و ذخایر ژنتیکی سازمان حفاظت محیطزیست اجرای برنامههای پایش، ارزیابی و مدیریت آفات را در تعدادی از زیستگاههای اولویتدار آغاز کرده است.
به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی سازمان حفاظت محیط زیست، مریم مغانلو، رئیس گروه گیاهی دفتر موزه ملی و ذخایر ژنتیکی، با اشاره به رویکرد علمی این برنامهها اظهار کرد: حفاظت مؤثر از تنوع زیستی تنها به شناسایی و پایش گونهها محدود نمیشود، بلکه مستلزم مدیریت عوامل تهدیدکنندهای است که سلامت اکوسیستم و پایداری جمعیت گونههای گیاهی را تحت تأثیر قرار میدهند. از اینرو، برنامههای گروه گیاهی دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی بر پایه ارزیابی وضعیت حفاظتی گونهها، شناسایی عوامل خسارتزا و اجرای راه کارهای مدیریتی متناسب با شرایط اکولوژیک هر منطقه طراحی شده است.
به گفته وی، چند برنامه اولویتدار وارد مرحله اجرا شده است. در استان گیلان، عملیات مدیریت آفت شبپره شمشاد هیرکانی، آفت ابریشمباف ناجور و پروانه سفید اشجار با هدف حفاظت از جنگلهای ارزشمند هیرکانی در حال اجراست. همچنین در استان خراسان رضوی، برنامه مدیریت آفت چوبخوار ارس در رویشگاههای ارس در دست انجام است و در استان مازندران نیز اقدامات کنترلی بیماری زغالی بلوط در پناهگاه حیاتوحش دشت ناز اجرا شده است.
رئیس گروه گیاهی دفتر موزه ملی و ذخایر ژنتیکی تأکید کرد: پیش از اجرای عملیات، مطالعات تخصصی شامل شناسایی عامل خسارتزا، ارزیابی شدت آلودگی، بررسی چرخه زیستی آفت و تحلیل شرایط اکولوژیک هر زیستگاه انجام میشود تا مناسبترین روشهای کنترل با حداقل اثر بر گونههای غیرهدف و فرآیندهای طبیعی اکوسیستم انتخاب شود.
وی ادامه داد: در این برنامهها، استفاده از روشهای غیرشیمیایی، کنترلهای مکانیکی، زیستی و بهکارگیری عوامل کنترل بیولوژیک در اولویت قرار دارد.
مغانلو با اشاره به همکاری میانبخشی در اجرای این برنامهها افزود: این اقدامات با بهرهگیری از ظرفیت اعتبارات دفتر مدیریت زیستگاهها و امور مناطق و با مشارکت ادارات کل حفاظت محیطزیست استانها، مراکز پژوهشی و متخصصان حوزه گیاهپزشکی و اکولوژی اجرا میشود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: حفاظت از گونههای گیاهی ارزشمند و زیستگاههای حساس کشور مستلزم استقرار نظام پایش مستمر، ارزیابی و مدیریت پیشگیرانه و واکنش سریع در برابر عوامل تهدیدکننده است. تحقق این رویکرد ضمن افزایش تابآوری اکوسیستمها در برابر تنش ها، زمینه را برای حفاظت بلندمدت از ذخایر ژنتیکی و تنوع زیستی کشور فراهم میسازد.
