در گفتوگو با ایلنا مطرح شد:
باورهای غلط و رایج درباره ویروس HPV/ چه افرادی میتوانند واکسن دریافت کنند؟
رئیس انجمن متخصصین عفونی گفت: مشکل اصلی در جامعه ما، انتشار اطلاعات نادرست و آموزشهای غلط در فضای مجازی است. این اطلاعات غیرصحیح درباره بیماری HPV و راههای پیشگیری یا درمان آن، منجر به اتخاذ رویکردهای نادرست شده و آگاهی عمومی را تحت تأثیر قرار میدهد.
«آمیتیس رمضانی» رییس انجمن متخصصین عفونی و عضو هیات علمی انستیتو پاستور ایران، در گفتوگو با خبرنگار ایلنا گفت: ویروس پاپیلوم انسانی (HPV) دارای دو دسته اصلی از انواع کمخطر و پرخطر است. انواع پرخطر این ویروس میتوانند منجر به بروز سرطان شوند، بهویژه سرطان دهانه رحم و سرطان دهان در زنان. در مقابل، انواع کمخطر مانند تیپهای ۶ و ۱۱ عمدتاً باعث ایجاد زگیل تناسلی در ناحیه تناسلی میشوند که این عارضه در هر دو جنس زن و مرد مشاهده میگردد. تیپهای ۱۶ و ۱۸ از جمله انواع پرخطر هستند که بیشترین ارتباط را با ابتلا به سرطان دارند.
به گفته وی، مشکل اصلی در جامعه ما، انتشار اطلاعات نادرست و آموزشهای غلط در فضای مجازی است. این اطلاعات غیرصحیح درباره بیماری و راههای پیشگیری یا درمان آن، منجر به اتخاذ رویکردهای نادرست شده و آگاهی عمومی را تحت تأثیر قرار میدهد.
غربالگری در زنان از سن ۲۱ سالگی آغاز میشود
آمیتیس رمضانی در ادامه خاطرنشان کرد: مفهوم این بخش آن است که در عمل، درخواست و انجام تست HPV به شکل بیش از حد و غیرضروری رواج یافته است. بهویژه در افراد زیر ۲۱ یا ۲۵ سال، این تست به صورت روتین انجام میشود، در حالی که بر اساس پروتکلهای استاندارد غربالگری سرطان دهانه رحم، چنین اقدامی توصیه نمیشود. غربالگری در زنان از سن ۲۱ سالگی آغاز میگردد. در محدوده سنی ۲۱ تا ۲۵ سال، غربالگری عمدتاً با انجام تست پاپاسمیر صورت میگیرد و نه تست HPV. تست HPV معمولاً از سن ۲۵ سال به بعد به عنوان روش غربالگری اصلی مورد استفاده قرار میگیرد.
وی افزود: متأسفانه در کشور ما، به محض مراجعه فرد برای معاینه، بلافاصله تست HPV برای وی درخواست میشود. این تستها انواع بسیار متنوعی از ویروس را پوشش میدهند؛ بهطوری که بیش از چهل نوع HPV ژنیتال وجود دارد. با این حال، تنها تعداد محدودی از این انواع برای ما اهمیت بالینی دارند و مورد توجه قرار میگیرند. متأسفانه در عمل، تمام این انواع بررسی میشوند که نهتنها باعث ایجاد نگرانی بیمورد در افراد میگردد، بلکه از نظر تشخیصی و بالینی نیز بسیاری از نتایج بهدستآمده فاقد ارزش واقعی هستند.
انجام تست HPV فقط برای درمان نیاز است
رئیس انجمن متخصصین عفونی اظهار داشت: تست HPV باید زمانی انجام شود که قصد اقدام درمانی وجود داشته باشد. متأسفانه در حال حاضر این تست به صورت روتین و بدون وجود علائم یا اندیکاسیون بالینی برای بسیاری از افراد انجام میشود. از سوی دیگر، این ویروس در بسیاری از موارد بدون هیچگونه مداخله درمانی، بهویژه در افراد جوان، ظرف مدت سه ماه بهطور خودبهخود از بدن پاک میشود. با این حال، به دلیل وجود اطلاعات نادرست و نگرانیهای بیمورد در جامعه درباره نحوه انتقال آن، افراد دچار اضطراب و استرس غیرضروری میشوند.
به گفته رئیس انجمن متخصصین عفونی، ممکن است فردی ویروس را پاک کرده باشد، اما پیش از آن از طریق تماس آن را به همسر خود منتقل کرده باشد. وی همچنین یادآور شد که در حال حاضر تست تشخیصی تأییدشدهای برای آقایان وجود ندارد و به دلیل ساختار مجرای تناسلی مردان، نمونهگیری به سادگی زنان امکانپذیر نیست و تستهای موجود نیز حساسیت پایینی دارند، هرچند از ویژگی بالایی برخوردارند.
وی ادامه داد: بیشتر آقایان نتیجه تست منفی دریافت میکنند، در حالی که خانمها به دلیل دقت بالاتر تست و دسترسی آسانتر به دهانه رحم، بیشتر نتیجه مثبت دارند. این موضوع باعث میشود افراد به دنبال یافتن منشأ آلودگی باشند، در حالی که نباید وارد این بحث شد. این ویروس میان زوجها مشترک است و از فردی به فرد دیگر منتقل میشود و لزوماً ارتباطی با روابط خارج از چارچوب ازدواج ندارد.
رمضانی تأکید کرد: بسیاری از خانوادهها به دلیل نتایج تست HPV دچار مشکلات خانوادگی میشوند و حتی ممکن است این مسئله به طلاق منجر شود، زیرا تصور میشود یکی از طرفین رابطهای خارج از ازدواج داشته است. بنابراین نباید افراد را به سمت انجام تستهای غیرضروری سوق داد. سن مناسب غربالگری مشخص است و در افراد زیر ۲۵ سال، حتی در صورت تماس جنسی، به دلیل قدرت بالای سیستم ایمنی، ویروس معمولاً بهطور خودبهخود پاک میشود و نیازی به مداخله تشخیصی نیست.
دقت تستهای آزمایشگاهی در کشور چندان بالا نیست
وی همچنین گفت: ارسال افراد به آزمایشگاه نیز میتواند مشکلساز باشد، زیرا دقت تستهای آزمایشگاهی در کشور چندان بالا نیست و گاهی نتایج متفاوتی از آزمایشگاههای مختلف دریافت میشود که تصمیمگیری بالینی را دشوار میکند.
این عضو هیئت علمی انستیتو پاستور ایران با اشاره به واکسن HPV اظهار کرد: خوشبختانه واکسن گاردیسان برکت هماکنون در دسترس است و به دلیل انجام مطالعات پیشبالینی و بالینی فاز سه با کیفیت مناسب و قابل مقایسه با واکسن اصلی، مورد تأیید است. این واکسن چهارظرفیتی است و هم از زگیل تناسلی و هم از سرطانهای مرتبط پیشگیری میکند. همچنین به دلیل تولید داخل، مشکلات مربوط به زنجیره سرد، تقلب و واردات را ندارد.
وی افزود: توصیه میشود تمامی دختران و پسران از ۹ سالگی و ترجیحاً از ۱۱ سالگی، در صورت امکان واکسن گاردیسان برکت را دریافت کنند. قیمت این واکسن نیز نسبتاً مناسب و معقول است.
رمضانی یادآور شد: یکی از مزایای مهم این واکسن، تولید داخل آن است که موجب حفظ مناسب زنجیره سرد و شرایط نگهداری میشود و واکسن مستقیماً به داروخانهها عرضه میشود. در مقابل، واکسنهای وارداتی غیرقانونی ممکن است به دلیل نگهداری نامناسب در طول مسیر، کارایی خود را از دست بدهند. بنابراین استفاده از واکسن تولید داخل توصیه میشود. تفاوتی میان دختران و پسران وجود ندارد و واکسیناسیون میتواند از ۱۱ سالگی آغاز شود.
وی در ادامه درباره برنامه واکسیناسیون توضیح داد: افراد تا ۱۵ سالگی دو دوز و افراد ۱۵ تا ۲۶ سال سه دوز واکسن دریافت میکنند. در سنین ۲۶ تا ۴۵ سال، تصمیمگیری برای واکسیناسیون بهصورت موردی و فردی انجام میشود. بهویژه در افرادی که تاکنون ازدواج نکردهاند، تماس جنسی نداشتهاند و واکسن نیز دریافت نکردهاند، انجام واکسیناسیون بدون اشکال است.
رئیس انجمن متخصصین عفونی در پایان گفت: در سنین ۲۶ تا ۴۵ سال، واکسیناسیون عمدتاً برای خانمهایی توصیه میشود که تاکنون شریک جنسی نداشتهاند، در آستانه ازدواج یا ازدواج مجدد هستند، سابقه واکسیناسیون ندارند و عفونت HPV نیز در آنها مشاهده نشده است. در این موارد، واکسیناسیون بهعنوان واکسیناسیون جبرانی تا ۴۵ سالگی بلامانع است. در مقابل، برای افرادی که شریک جنسی متعدد داشتهاند یا سابقه مکرر ابتلا به HPV دارند، واکسیناسیون در سنین بالای ۲۶ سال توصیه نمیشود.
